సఞ్జయాచక్ష్వ మే శూరం భీమసేనమమర్షణమ్ । .......... యేఽహం యత్తేన రిపుఘాతినా । ..... సర్వే పుత్రాః మమ మనస్వినా
సంజయా, నా కుమారులందరికీ భయాన్ని కలిగించే శత్రువులను సంహరించగల, ధైర్యవంతుడైన, దృఢమైన భీమసేనుడి గురించి నాకు చెప్పు.
యేన భీమబలా యక్షా రాక్షసాశ్చ పురా హతాః। కథం తస్య రణే వేగం మానుషః ప్రసహిష్యతి
యక్షులు, రాక్షసులు భీముని బలంతో ఒకప్పుడు సంహరించబడ్డారు. అలాంటి వాడి వేగాన్ని యుద్ధంలో ఏ మనిషి తట్టుకోగలడు?
న స జాతు వశే తస్థౌ మమ బాల్యేఽపి సఞ్జయ । కిం పునర్మమ దుష్పుత్రైః క్లిష్టః సంప్రతి పాణ్డవః
సంజయా, అతడు చిన్నప్పుడే నాకెప్పుడూ లోబడలేదు. ఇప్పుడు నా దుష్ట కుమారులు బాధించగా, ఆ పాండవుడు ఇంకా లోబడతాడా?
నిష్ఠురో రోషణోఽత్యర్థం భజ్యేతాపి న సంనమేత్। తిర్యక్ప్రేక్షీం సంహతభ్రూః కథం శామ్యేద్వృకోదరః
అతడు కఠినుడు, అధిక కోపంతో ఉంటాడు. విరిగిపోవచ్చు కానీ వంగడు. పక్కచూపులు, కలిసిన కనుబొమ్మలతో వృకోదరుడు ఎలా శాంతిస్తాడు?
శూరస్తథాఽప్రతిబలో గౌరస్తాల ఇవోన్నతః। ప్రమాణతో భీమసేనః ప్రాదేశేనాధికోఽర్జునాత్
అతడు వీరుడు, సమానమైన బలం గలవాడు లేడు, తాళపాక చెట్టు లా ఎత్తుగా ఉన్నాడు. భీమసేనుడు ఎత్తులో అర్జునుని కంటే ఒక ముట్టు ఎక్కువ.
జవేన వాజినోఽత్యేతి బలేనాన్త్యేతి కుఞ్జరాన్ । అవ్యక్తజల్పీ మధ్వక్షో మధ్యమః పాణ్డవో బలీ
వేగంలో గుర్రాలను మించిపోతాడు, బలంలో ఏనుగులను జయిస్తాడు. మాటలు స్పష్టంగా ఉండవు, తేనె కన్నులు, మధ్య పాండవుడు, బలవంతుడు.
ఇతి బాల్యే శ్రుతః పూర్వం మయా వ్యాసముఖాత్పురా। రూపతో వీర్యతశ్చైవ యాథాతథ్యేన పాణ్డవః
నాకు చిన్నప్పుడే వ్యాసుడి నోట పాండవుని నిజమైన రూపం, పరాక్రమం గురించి విన్నాను.
ఆయసేన స దణ్డేన రథన్నాగాన్నరాన్హయాన్। హనిష్యతి రణే క్రుద్ధో రౌద్రః క్రూరపరాక్రమః
కోపంతో, భయంకరమైన పరాక్రమంతో, తన ఇనుప గదతో యుద్ధంలో రథాలు, ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలను భీముడు చంపుతాడు.
అమర్షీ నిత్యసంరబ్ధో భీమః ప్రహరతాం వరః। మయా తాత ప్రతీపాని కుర్వన్పూర్వం విమానితః
భీముడు ఎప్పుడూ అసహనంతో, ఉత్సాహంతో ఉండేవాడు, యుద్ధంలో ముందుండేవాడు. ఒకప్పుడు అతడు నన్ను ఎదిరించి అపహాస్యం చేశాడు.
నిష్కర్ణామాయసీం స్థూలాం సుపార్శ్వాం కాఞ్చనీం గదామ్ । శతఘ్నీం శతనిర్హాదాం కథం శక్ష్యన్తి మే సుతాః
భారీగా, మందంగా, వెడల్పుగా, బంగారు అలంకారంతో ఉన్న భీముని ఇనుప గదను నా కుమారులు ఎలా తట్టుకోగలరు?
అపారమప్లవాగాధం సముద్రం శరవేధనమ్ । భీమసేనమయం దుర్గం తాత మన్దాస్తితీర్షవః
భీమసేనునితో కూడిన కోట అనేది అపారమైన, లోతైన, బాణాలతో నిండిన సముద్రంలాంటిది. మూర్ఖులు దాన్ని దాటి పోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు.
క్రోశతో మే న శ్రృణ్వన్తి బాలాః పణ్డితమానినః । విషమం న హి మన్యన్తే ప్రాపతం మధుదర్శినః
నేను ఎంతగా పిలిచినా నా కుమారులు వినరు. వారు తాము తెలివైనవాళ్లమని భావించి, మధురమైన దృష్టిలో మునిగి, ప్రమాదాన్ని గుర్తించరు.
సంయుగే యే గమిష్యన్తి నరరూపేణ మృత్యునా। నియతం చోదితా ధాత్రా సింహేనేవ మహామృగాః
యుద్ధానికి వెళ్ళే వారు, విధి ప్రేరణతో, మానవ రూపంలో మరణాన్ని ఎదుర్కొంటారు. అది సింహం చేత నడిపించబడే పెద్ద జంతువుల్లా.
శైక్యాం తాత చతుష్కిష్కుం షడశ్రిమమితౌజసమ్। ప్రహితాం దుఃఖసంస్పర్శాం కథం శక్ష్యన్తి మే సుతాః
తండ్రి, శిఖండిని పంపే నాలుగు అంచుల, ఆరు కోణాల, మహా బలమైన, బాధను కలిగించే కటారి దెబ్బను నా కుమారులు ఎలా తట్టుకోగలరు?
గదాం భ్రామయతస్తస్య భిన్దతో హస్తిమస్తకాన్। సృక్కిణీ లేలిహానస్య బాష్పముత్సృజతో ముహుః
తన గదను తిప్పుతూ, ఏనుగుల తలలు పగలగొడుతూ, పెదవులు నాకుతూ, మళ్లీ మళ్లీ కన్నీళ్లు కారుస్తూ ఉన్నాడు.
ఉద్దిశ్య నాగాన్పతతః కుర్వతో భైరవాన్రవాన్। ప్రతీపం పతతో మత్తాన్కుఞ్జరాన్ప్రతి గర్జతః
ఏనుగులను లక్ష్యంగా తీసుకుని పరుగెత్తుతూ, భయంకరమైన అరుపులు వేస్తూ, మత్తులో ఉన్న ఏనుగులకు ఎదురుగా గర్జిస్తూ దూసుకెళ్తున్నాడు.
విగాహ్య రథమార్గేషు వరానుద్దిశ్య నిఘ్నతః । అగ్నేః ప్రజ్వలితస్యేవ అపి ముచ్యేత మే ప్రజా
రథ మార్గాల్లోకి ప్రవేశించి, ముందున్న యోధులను కొట్టి పడేస్తూ, నా ప్రజలు మండుతున్న అగ్నిలో నుంచి తప్పించుకోలేనట్టు అనిపిస్తోంది.
వీథీం కుర్వన్మహాబాహుర్ద్రావయన్మమ వాహినీమ్ । నృత్యన్నివ గదాపాణిర్యుగాన్తం దర్శయిష్యతి
బలమైన భుజాలతో, నా సేనను చెదరగొడుతూ, గదను చేతబట్టి, యుగాంతాన్ని చూపించాలనేలా నాట్యం చేస్తూ ముందుకు సాగుతాడు.
ప్రభిన్న ఇవ మాతఙ్గః ప్రభఞ్జన్పుష్పితాన్ద్రుమాన్। ప్రవేక్ష్యతి రణే సేనాం పుత్రాణాం మే వృకోదరః
పుష్పాలతో నిండిన చెట్లను విరిచేసే మత్తులో ఉన్న ఏనుగు లాగా, వృకోదరుడు యుద్ధంలో నా కుమారుల సైన్యంలోకి చొచ్చుకుపోతాడు.
కుర్వన్రథాన్విపురుషాన్విసారథిహయధ్వజాన్ । ఆరుజన్పురుషవ్యాఘ్రో రథినః సాదినస్తథా
పురుషవృశభుడు రథాలను, పరాక్రమవంతులను, రథసారథులను, గుర్రాలను, జెండాలను నాశనం చేస్తూ, రథారోహులను, గుర్రపు సైనికులను చీల్చి వేస్తాడు.
గఙ్గావేగ ఇవానూపాంస్తీరజాన్వివిధాన్ద్రుమాన్। ప్రభఙ్క్ష్యతి రణే సేనాం పుత్రాణాం మమ సఞ్జయ
సంజయా! గంగా ప్రవాహం తీరం వద్ద ఉన్న చెట్లను, గడ్డలను ఎలా విరిచేస్తుందో, అలాగే వాడు యుద్ధంలో నా కుమారుల సేనను పగలగొడతాడు.
వధం నూనం గమిష్యన్తి భీమసేనభయార్దితాః । మమ పుత్రాశ్చ భృత్యాశ్చ రాజానశ్చైవ సఞ్జయ
భీమసేనుడి భయంతో నా కుమారులు, సేవకులు, రాజులు అందరూ మరణాన్ని తప్పక ఎదుర్కొంటారు, సంజయా.
యేన రాజా మహావీర్యః ప్రవిశ్యాన్తఃపురం పురా। వాసుదేవసహాయేన జరాసన్ధో నిపాతితః
వాసుదేవుని సహాయంతో, ఒకప్పుడు మహావీరుడు అయిన జరాసంధుడిని అతని అంతఃపురంలోనే సంహరించినవాడు ఇతనే.
కృత్స్నేయం పృథివీ దేవీ జరాసన్ధేన ధీమతా। మాగధేన్ద్రేణ బలినా వశే కృత్వా ప్రతాపితా
ఈ భూమిదేవి అంతటినీ, మేఘధరాజు జరాసంధుడు తన బలంతో వశపరచి, బాధించాడు.
భీష్మప్రతాపాత్కురవో నయేనాన్ధకవృష్ణయః । యన్న తస్య వశే జగ్ముః కేవలం దైవమేవ తత్
భీష్ముని పరాక్రమంతో, యుక్తితో, అంధక వృష్ణులు సహాయంతో మాత్రమే వారు అతని వశంలో పడలేదు; అది కూడా విధి వల్లే జరిగింది.
స గత్వా పాణ్డుపుత్రేణ తరసా బాహుశాలినా। అనాయుధేన వీరేణ నిహతః కిం తతోఽధికమ్
బలమైన భుజాలు ఉన్న పాండుపుత్రుడు, ఆయుధం లేకపోయినా, వేగంగా, ధైర్యంగా పోరాడి అతన్ని సంహరించాడు. అంతకంటే గొప్పది ఇంకేముంటుంది?
దీర్ఘకాలసమాసక్తం విశమాశీవిషో యథా। స మోక్ష్యతి రణే తేజః పుత్రేషు మమ సఞ్జయ
బహుకాలంగా ఆపివేసిన విషంలా, యుద్ధంలో నా కుమారులపై తన తేజస్సును వదులుతాడు, సంజయా.
మహేన్ద్ర ఇవ వజ్రేణ దానవాన్దేవసత్తమః । భీమసేనో గదాపాణిః సూదయిష్యతి మే సుతాన్
మహేంద్రుడు వజ్రాయుధంతో దానవులను ఎలా సంహరిస్తాడో, అలాగే భీమసేనుడు గదను చేతబట్టి నా కుమారులను సంహరిస్తాడు.
అవిషహ్యమనావార్యం తీవ్రవేగపరాక్రమమ్ । పశ్యామీవాతితామ్రాక్షమాపతన్తం వృకోదరమ్
అడగలేని, ఆపలేని, భయంకరమైన వేగంతో, రక్తమయమైన కళ్లతో వృకోదరుడు మన మీద దూసుకొస్తున్నాడని నేను చూస్తున్నాను.
అగదస్యాప్యధనుషో విరథస్య వివర్మణః । బాహుభ్యాం యుధ్యమానస్య కస్తిష్ఠేదగ్రతః పుమాన్
గాయపడకుండా, విల్లు లేకుండా, రథం లేకుండా, కవచం లేకుండా, కేవలం చేతులతో యుద్ధం చేసే వాడి ముందు ఎవరు నిలబడగలరు?