తేన వశ్చేదిరాజేన పాణ్డవా అభ్యయుఞ్జత । అక్షౌహిణ్యా పరివృతః పాణ్డవాన్యోభిసంశ్రితః
ఆ చేదిరాజు ఆధారంగా, పెద్ద సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, పాండవులు అతనిపైనే నమ్మకం ఉంచి యుద్ధానికి వచ్చారు.
యః సంశ్రయః పాణ్డవానాం దేవానామివ వాసవః। తేన వో వాసుదేవేన పాణ్డవా అభ్యయుఞ్జత
దేవతలకు ఇంద్రుడు ఎలా ఆధారమో, పాండవులకు వాసుదేవుడు అలానే. ఆ వాసుదేవుని ఆధారంగా పాండవులు ముందుకు సాగారు.
యథా చేదిపతేర్భ్రాతా శరభో భరతర్షభ। కరకర్షేణ సహితస్తాభ్యాం వస్తేఽభ్యయుఞ్జత
భరతవంశశ్రేష్ఠా! చేదిరాజు సోదరుడు శరభుడు, కరకర్షుడితో కలిసి, ఆ ఇద్దరితో చేరి యుద్ధానికి వచ్చాడు.
తారాసన్ధిః సహదేవో జయత్సేనశ్చ తావుభౌ । యుద్ధే ప్రతిరథే వీరౌ పాణ్డవార్థే వ్యవస్థితౌ
తారాసంధి, సహదేవుడు, జయత్సేనుడు — వీరిద్దరూ యుద్ధంలో ధైర్యవంతులుగా, పాండవుల కోసం నిలబడ్డారు.
ద్రుపదశ్చ మహాతేజా బలేన మహతా వృతః। త్యక్తాత్మా పాణ్డవార్థాయ సోత్స్యమానో వ్యవస్థితః
మహాతేజస్సుతో కూడిన ద్రుపదుడు, గొప్ప సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, తన ప్రాణాన్ని పాండవుల కోసం త్యజించి, యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలిచాడు.
ఏతే చాన్యే చ బహవః ప్రాచ్యోదీచ్యా మహీక్షితః। శతశో యానుపాశ్రితా ధర్మరాజో వ్యవస్థితః
ఇవాళ చెప్పిన వీరులే కాదు, ఇంకా అనేక మంది తూర్పు, ఉత్తర దిశల రాజులు, వందలాది మంది ధర్మరాజును ఆశ్రయించి యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.
సర్వ ఏతే మహోత్సాహా యే త్వయా పరికీర్తితాః। ఏకతస్త్వేవ తే సర్వే సమేతా భీమ ఏకతః
నీవు చెప్పిన వీరులందరూ ఒకపక్క చేరినా, భీముడు ఒక్కడే మరోపక్క నిలిచినా కూడా...
భీమసేనాద్ధి మే భూయో భయం సఞ్జాయతే మహత్। క్రుద్ధాదమర్షణాత్తాత వ్యాఘ్రాదివ మహారురోః
నాన్నగారు! నాకు భీమసేనుడి కోపం, అసహనం వల్లే ఎక్కువ భయం కలుగుతోంది. అతడు గర్జించే పులిలా భయంకరంగా ఉంటాడు.
జాగర్మి రాత్రయః సర్వా దీర్ఘముష్ణం చ నిఃశ్వసన్। భీతో వృకోదరాత్తాత సింహాత్పశురివాపరః
వృకోదరుడి భయంతో నేను రాత్రంతా నిద్రపోకుండా, దీర్ఘంగా వేడిగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, సింహాన్ని చూసిన జంతువుల్లా భయపడుతూ ఉంటాను.
న హి తస్య మహాబాహోః శక్రప్రతిమతేజసః। సైన్యేఽస్మిన్ప్రతిపశ్యామి య ఏనం విషహేద్యుధి
ఇక్కడ ఉన్న యుద్ధసేనలో, ఇంద్రుని తేజస్సుతో, మహాబాహువుతో ఉన్న అతడిని ఎదుర్కొనగలవాడు ఎవ్వరూ లేరు.
అమర్షణశ్చ కౌన్తేయో దృఢవైరశ్చ పాణ్డవః । అనర్మహాసీ సోన్మాదస్తిర్యక్ప్రేక్షీ మహాస్వనః
కుంతీ కుమారుడు భీముడు అసహనంగా ఉంటాడు, పాండవుడు పగతో నిలబడతాడు; అతడికి ఆటలు తెలియవు, ఉన్మాదంగా, పక్కచూపుతో, గర్జిస్తూ ఉంటాడు.
మహావేగో మహోత్సాహో మహాబాహుర్మహాబలః। మన్దానాం మమ పుత్రాణాం యుద్ధేనాన్తం కరిష్యతి
అతడు వేగవంతుడు, ఉత్సాహవంతుడు, మహాబలుడు. నా ముద్దుల కుమారుల యుద్ధానికి అంతం తెచ్చేవాడు.
ఉరుగ్రాహగృహీతానాం గదాం బిభ్రద్వృకోదరః। కురూణామృషభో యుద్ధే దణ్డపాణిరివాన్తకః
కురువంశశ్రేష్ఠా! మహా పాముల ఇంటి నుంచి తెచ్చిన గొడ్డలిని చేతబట్టి, వృకోదరుడు యుద్ధంలో యమధర్మరాజు లాగా ఉంటాడు.
అష్టాశ్రిమాయసీం ఘోరాం గదాం కాఞ్చనభూషణామ్ । మనసాహం ప్రపశ్యామి బ్రహ్మదణ్డమివోద్యతమ్
ఆయన చేతిలో ఉన్న ఎనిమిది ఇనుప గొడ్డళ్లను, బంగారు అలంకరణలతో భయంకరంగా మెరిసిపోతూ, బ్రహ్మదండంలా ఎత్తిపడుతున్నట్టు నేను మనసులో ఊహిస్తున్నాను.
యథా మృగాణాం యూథేషు సింహో జాతబలశ్చరేత్। మామకేషు తథా భీమో బలేషు విచరిష్యతి
పిల్లల మందలో పుట్టుకతో బలమైన సింహం సంచరించడంలా, భీముడు నా కుమారుల సైన్యంలో అలా సంచరిస్తాడు.
సర్వేషాం మమ పుత్రాణాం స ఏకః క్రూరవిక్రమః । బహ్వాశీ విప్రతీపశ్చ బాల్యేపి రభసః సదా
నా కుమారులందరిలో అతడొక్కడే క్రూరమైన పనులు చేసే వాడు, ఎక్కువగా తినేవాడు, ఎదిరించే వాడు, చిన్నప్పటి నుంచే ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉండేవాడు.
ఉద్వేపతే మే హృదయం యే మే దుర్యోధనాదయః। బాల్యేఽపి తేన యుద్ధ్యన్తో వారణేనేవ మర్దితాః
దుర్యోధనుడు మరియు ఇతరులు చిన్నప్పుడే యుద్ధంలో ఆయన చేతిలో ఏనుగులు మట్టికొట్టబడినట్టు ఎలా నాశనం అయ్యారో గుర్తు చేసుకుంటే నా హృదయం వణుకుతుంది.
తస్య వీర్యేణ సంక్లిష్టా నిత్యమేవ సుతా మమ। స ఏవ హేతుర్భేదస్య భీమో భీమపరాక్రమః
నా కుమారులు ఎప్పుడూ భీముని బలానికి బాధపడుతూ ఉన్నారు. భయంకరమైన పరాక్రమం గల భీముడు ఈ విభేదానికి అసలు కారణం.
గ్రసమానమనీకాని నరవారణవాజినామ్। పశ్యామీవాగ్రతో భీమం క్రోధమూర్ఛితమాహవే
యుద్ధంలో కోపంతో ఉప్పొంగి, భీముడు నా ముందే నిలబడి, మనుషులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు అన్నీ మింగేస్తున్నట్టు నాకు కనిపిస్తోంది.
అస్త్రే ద్రోణార్జునసమం వాయువేగసమం జవే। మహేశ్వరసమం క్రోధే కో హన్యాద్భీమమాహవే
అస్త్రాల్లో ద్రోణుడు, అర్జునునితో సమానంగా, వేగంలో గాలిలా, కోపంలో మహేశ్వరుడిలా ఉన్న భీముడిని యుద్ధంలో ఎవరు చంపగలరు?
సఞ్జయాచక్ష్వ మే శూరం భీమసేనమమర్షణమ్ । .......... యేఽహం యత్తేన రిపుఘాతినా । ..... సర్వే పుత్రాః మమ మనస్వినా
సంజయా, నా కుమారులందరికీ భయాన్ని కలిగించే శత్రువులను సంహరించగల, ధైర్యవంతుడైన, దృఢమైన భీమసేనుడి గురించి నాకు చెప్పు.
యేన భీమబలా యక్షా రాక్షసాశ్చ పురా హతాః। కథం తస్య రణే వేగం మానుషః ప్రసహిష్యతి
యక్షులు, రాక్షసులు భీముని బలంతో ఒకప్పుడు సంహరించబడ్డారు. అలాంటి వాడి వేగాన్ని యుద్ధంలో ఏ మనిషి తట్టుకోగలడు?
న స జాతు వశే తస్థౌ మమ బాల్యేఽపి సఞ్జయ । కిం పునర్మమ దుష్పుత్రైః క్లిష్టః సంప్రతి పాణ్డవః
సంజయా, అతడు చిన్నప్పుడే నాకెప్పుడూ లోబడలేదు. ఇప్పుడు నా దుష్ట కుమారులు బాధించగా, ఆ పాండవుడు ఇంకా లోబడతాడా?
నిష్ఠురో రోషణోఽత్యర్థం భజ్యేతాపి న సంనమేత్। తిర్యక్ప్రేక్షీం సంహతభ్రూః కథం శామ్యేద్వృకోదరః
అతడు కఠినుడు, అధిక కోపంతో ఉంటాడు. విరిగిపోవచ్చు కానీ వంగడు. పక్కచూపులు, కలిసిన కనుబొమ్మలతో వృకోదరుడు ఎలా శాంతిస్తాడు?
శూరస్తథాఽప్రతిబలో గౌరస్తాల ఇవోన్నతః। ప్రమాణతో భీమసేనః ప్రాదేశేనాధికోఽర్జునాత్
అతడు వీరుడు, సమానమైన బలం గలవాడు లేడు, తాళపాక చెట్టు లా ఎత్తుగా ఉన్నాడు. భీమసేనుడు ఎత్తులో అర్జునుని కంటే ఒక ముట్టు ఎక్కువ.
జవేన వాజినోఽత్యేతి బలేనాన్త్యేతి కుఞ్జరాన్ । అవ్యక్తజల్పీ మధ్వక్షో మధ్యమః పాణ్డవో బలీ
వేగంలో గుర్రాలను మించిపోతాడు, బలంలో ఏనుగులను జయిస్తాడు. మాటలు స్పష్టంగా ఉండవు, తేనె కన్నులు, మధ్య పాండవుడు, బలవంతుడు.
ఇతి బాల్యే శ్రుతః పూర్వం మయా వ్యాసముఖాత్పురా। రూపతో వీర్యతశ్చైవ యాథాతథ్యేన పాణ్డవః
నాకు చిన్నప్పుడే వ్యాసుడి నోట పాండవుని నిజమైన రూపం, పరాక్రమం గురించి విన్నాను.
ఆయసేన స దణ్డేన రథన్నాగాన్నరాన్హయాన్। హనిష్యతి రణే క్రుద్ధో రౌద్రః క్రూరపరాక్రమః
కోపంతో, భయంకరమైన పరాక్రమంతో, తన ఇనుప గదతో యుద్ధంలో రథాలు, ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలను భీముడు చంపుతాడు.
అమర్షీ నిత్యసంరబ్ధో భీమః ప్రహరతాం వరః। మయా తాత ప్రతీపాని కుర్వన్పూర్వం విమానితః
భీముడు ఎప్పుడూ అసహనంతో, ఉత్సాహంతో ఉండేవాడు, యుద్ధంలో ముందుండేవాడు. ఒకప్పుడు అతడు నన్ను ఎదిరించి అపహాస్యం చేశాడు.
నిష్కర్ణామాయసీం స్థూలాం సుపార్శ్వాం కాఞ్చనీం గదామ్ । శతఘ్నీం శతనిర్హాదాం కథం శక్ష్యన్తి మే సుతాః
భారీగా, మందంగా, వెడల్పుగా, బంగారు అలంకారంతో ఉన్న భీముని ఇనుప గదను నా కుమారులు ఎలా తట్టుకోగలరు?