హతప్రవీరం విముఖం భయార్తం పరాఙ్ముఖం ప్రాయశోఽనష్టయోధమ్। శస్త్రార్చిషా భిమసేనేన దగ్ధం తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్త్సత్
వీరులు చనిపోయి, భయంతో ముఖాలు తిప్పుకుని, యుద్ధం చేయకుండా పారిపోతూ, భీమసేనుని ఆయుధాల మంటలో కాలిపోతే, అప్పుడు యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
ఉపాసఙ్గానాచరేద్దక్షిణేన వరాఙ్గానాం నకులశ్చిత్రయోధీ। యదా రథాగ్ర్యో రథినః ప్రచేతా తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
నకులు, గొప్ప యోధుడు, కుడి వైపు నుంచి శత్రు సైన్యంలోకి దూసుకెళ్లి, రథాధిపతులతో పోరాడితే, అప్పుడు యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
సుఖోచితో దుఃఖశయ్యాం వనేషు దీర్ఘం కాలం నకులో యామశేత। ఆశీవిషః క్రుద్ధ ఇవోద్వమన్విషం తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
సుఖానికి అలవాటైన నకులు, అడవుల్లో ఎన్నో రోజులు కష్టాన్ని అనుభవిస్తూ పడుకుంటూ, కోపంతో పాము విషం ఊదినట్టు యుద్ధంలో ప్రవర్తిస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
త్యక్తాత్మానః పార్థివాయోధనాయ సమాదిష్టా ధర్మరాజేన సూత। రథైః శుభ్రైః సైన్యమభిద్రవన్తో దృష్ట్వా పశ్చాత్తప్స్యతే ధార్తరాష్ట్రః
ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో, రాజకుమారులు ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా, అందమైన రథాలపై సైన్యంపై దాడి చేస్తే, ఈ దృశ్యాన్ని చూసి ధృతరాష్ట్రులు తరువాత పశ్చాత్తాపపడతారు.
శిశూన్కృతాస్త్రానశిశుప్రకాశాన్ యదా ద్రష్టా కౌరవః పఞ్చ శూరాన్। త్యక్త్వా ప్రాణాన్కౌరవానాద్రవన్త- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
కౌరవుడు ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన ఐదుగురు వీరులను, పిల్లలవలె కనిపించినా, ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా కౌరవులపై దూసుకెళ్తూ చూస్తే, అప్పుడు యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
యథా శక్రో దానవనాశనార్థం సువర్ణతారం రథముత్తమాశ్వైః। దాన్తైర్యుక్తం సహదేవోఽధిరూఢః శిరాంసి రాజ్ఞాం క్షేప్స్యతే మార్గణౌఘైః
ఇంద్రుడు దానవులను నశింపజేయడానికి ఉత్తమమైన గోల్డెన్ రథంపై ఎక్కినట్టు, సహదేవుడు మంచి గుర్రాలతో కూడిన రథంపై ఎక్కి, రాజుల తలలపై బాణాల వర్షం కురిపిస్తాడు.
మహాభయే సంప్రవృత్తే రథస్థం వివర్తమానం సమరే కృతాస్త్రమ్। సర్వా దిశః సపతన్తం సమీక్ష్య తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైనప్పుడు, సహదేవుడు రథంలో నిలబడి, అన్ని దిశలలో ఆయుధాలు సంధిస్తూ పోరాడుతుంటే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
హ్రీనిషేవో నిపుణః సత్యవాదీ మహాబలః సర్వధర్మోపపన్నః। గాన్ధారిమార్ఛంస్తుములే క్షిప్రకారీ క్షేప్తా జనాన్సహదేవస్తరస్వీ
సహదేవుడు లజ్జాశీలి, నైపుణ్యవంతుడు, నిజాయితీగలవాడు, గొప్ప బలవంతుడు, అన్ని ధర్మాలతో కూడినవాడు, గాంధారి మూలంలో చురుకుగా పని చేస్తూ, శత్రువులను వేగంగా పడగొడతాడు.
యదా ద్రష్టా ద్రౌపదేయాన్మహేషూన్ శూరాన్కృతాస్త్రాన్రథయుద్ధకోవిదాన్। ఆశీవిషాన్ఘోరవిషానివాయత- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
ద్రౌపదీ కుమారులు, గొప్ప విలువిదులు, రథయుద్ధంలో నైపుణ్యం కలిగిన వీరులు, విషపాము లా భయంకరంగా ఉన్నారు అని చూసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదాభిమన్యుః పరవీరఘాతీ శరైః పరాన్మేఘ ఇవాభివర్షన్। విగాహితా కృష్ణసమః కృతాస్త్ర- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
అభిమన్యుడు శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, మేఘాలు వర్షం కురిపించినట్టు బాణాలు సంధిస్తూ, కృష్ణునితో సమానంగా యుద్ధంలో ప్రవేశిస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదా ద్రష్టా బాలమబాలవీర్యం ద్విషచ్చమూం మృత్యుమివోత్పతన్తమ్। సౌభద్రమిన్ద్రప్రతిమం కృతాస్త్రం తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
బాలుడైనా, బాలబలమే కాని బలంతో, శత్రు సైన్యంపై మరణంలా దూసుకెళ్లే సౌభద్రుడు, ఇంద్రునితో సమానంగా ఆయుధాలు సిద్ధంగా ఉంచుకుని ఉన్నాడని చూసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
ప్రభద్రకాః శీఘ్రతరా యువానో విశారదాః సింహసమానవీర్యాః। యదా క్షేప్తారో ధార్తరాష్ట్రాన్ససైన్యాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
ప్రభద్రకులు, వేగంగా పరిగెత్తే యువకులు, నైపుణ్యం కలవారు, సింహాలవలె బలవంతులు, ధృతరాష్ట్రుల సైన్యంపై దాడి చేసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
వృద్ధౌ విరాటద్రుపదౌ మహారథౌ పథక్కమూభ్యామభివర్తమానౌ। యదా ద్రష్టారౌ ధార్తరాష్ట్రాన్ససైన్యాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
వృద్ధులు అయిన విరాటుడు, ద్రుపదుడు, గొప్ప రథయోధులు, ఇద్దరూ కలసి ధృతరాష్ట్రుల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదా కృతాస్త్రో ద్రుపదః ప్రచిన్వన్ శిరాంసి యూనాం సమరే రథస్థః। క్రూద్ధః శరైశ్ఛేత్స్యతి చాపముక్తై- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
ద్రుపదుడు రథంలో నిలబడి, ఆయుధాలు సిద్ధంగా ఉంచుకుని, యుద్ధంలో యువకుల తలలను వెతికి, కోపంతో విల్లు నుండి బాణాలు వదిలి వాటిని నరికివేస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదా విరాటః పరవీరఘాతీ రథాన్తరే శత్రుచమూం ప్రవేష్టా। మాత్స్యైః సార్ధమనృశంసరూపై- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
విరాటుడు, శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, మత్స్యులతో కలిసి, శత్రు సైన్యంలోకి రథంలో ప్రవేశించినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
జ్యేష్ఠం మాత్స్యమనృసంసార్యరూపం విరాటపుత్రం రథినం పురస్తాత్। యదా ద్రష్టా దంశతిం పాణ్డవార్థే తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
మత్స్యులలో పెద్దవాడు, విరాటుని కుమారుడు, రథంలో ముందుండి, పాండవుల కోసం శత్రువులను కరవడాన్ని చూసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
రణే హతే కౌరవాణాం ప్రవీరే శిఖణ్డినా శన్తనోర్వై తనూజే। న జాతు నః శత్రవో ధారయేయు- రశంశయం సత్యమేతద్బ్రవీతి
యుద్ధంలో శిఖండినితో శాంతనువు కుమారుడు, కౌరవులలో అగ్రగణ్యుడు పడిపోతే, మన శత్రువులు ఇక నిలబడలేరు. ఇది నిస్సందేహంగా నిజం అని ఆయన చెప్పారు.
యదా శిఖణ్డీ రథినః ప్రచిన్వన్ భీష్మం రథేనాభియాతా వరూథీ। దివ్యైర్హయైరవమృద్గన్ రథౌఘాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
శిఖండి రథస్వారుల మధ్య భీష్ముడి కోసం వెతికి, దివ్యమైన గుర్రాలు లాగుతున్న రథంతో శత్రు రథాలను తొక్కుతూ ముందుకు వస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు ఆ యుద్ధంలో బాధపడతాడు.
యదా ద్రష్టా సృఞ్జయానామనీకే ధృష్టద్నుమ్నం ప్రముఖే రోచమానమ్। అస్త్రం యస్మై గుహ్యమువాచ ధీమా- న్ద్రోణస్తదా తప్స్యతి ధార్తరాష్ట్రః
శృంజయుల సైన్యంలో ధైర్యవంతుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందుండి ప్రకాశిస్తూ, జ్ఞానవంతుడైన ద్రోణుడు అతనికి రహస్య ఆయుధాన్ని చెప్పినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు బాధను అనుభవిస్తాడు.
యదా స సేనాపతిరప్రమేయః పరామృద్గన్నిషుభిర్ధార్తరాష్ట్రాన్। ద్రోణం రణే శత్రుసహోభియాతా తదా యుద్ధం ధార్తారాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
అతడు అపారమైన సైన్యాధిపతి, బాణాలతో ధృతరాష్ట్రుని పక్షాన్ని గాయపరిచే వాడు, యుద్ధంలో శత్రువులతో కలిసి ద్రోణుని ఎదుర్కొంటే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు ఆ యుద్ధంలో బాధపడతాడు.
హ్రీమాన్మనీపీ బలవాన్మనస్వీ స లక్ష్మీవాన్సోమకానాం ప్రబర్హః । న జాతు తం శత్రవోఽన్యే సహేర- న్యోపాం స స్యాదగ్రణీర్వృష్ణిసింహః
అతడు లజ్జాశీలి, గొప్ప వంశస్థుడు, బలవంతుడు, ధైర్యవంతుడు, ఐశ్వర్యంతో కూడిన సోమకులలో అగ్రగణ్యుడు. మరెవరూ అతనిని ఎదుర్కొనలేరు. వృష్ణివంశపు సింహమే వారికి నాయకుడు కావాలి.
ఇదం చ బ్రూయా మా వృణీష్వేతి లోకే యుద్ధేఽద్వితీయం సచివం రథస్థమ్। శినేర్నప్తారం ప్రవృణీమ సాత్యకిం మహాబలం వీతభయం కృతాస్త్రమ్
ఇదీ చెప్పండి: 'ఈ లోకంలో యుద్ధంలో నీకు సమానుడు, రథస్వారిగా మరొకరిని ఎన్నుకోకు. మేము శినిపుత్రుడైన సాత్యకిని, మహాబలుడు, నిర్భయుడు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన వాడిని ఎన్నుకుంటున్నాము.'
మహోరస్కో దీర్ఘబాహుః ప్రమాథీ యుద్ధేఽద్వితీయః పరమాస్త్రవేదీ। శినేర్నప్తా తాలమాత్రాయధోఽయం మహారథో వీతభయః కృతాస్త్రః
విశాలమైన ఛాతి, పొడవైన భుజాలు, శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు, యుద్ధంలో రెండో వాడు లేడు, ఆయుధ విద్యలో ప్రావీణ్యం కలవాడు, శినిపుత్రుడు, తాళపాకంత ఎత్తైన వాడు, మహారథి, భయమేమీ లేని వాడు, ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం కలవాడు.
యదా శినీనామధిపో మయోక్తః శరైః పరాన్మేఘ ఇవ ప్రవర్షన్। ప్రచ్ఛాదయిష్యత్యరిహా యోధముఖ్యాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
నేను చెప్పినట్లుగా, శినివంశాధిపతి మేఘంలా బాణాలు వర్షిస్తూ, శత్రువులలో అగ్రగణ్యులను కప్పేస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు ఆ యుద్ధంలో బాధపడతాడు.
యదా ధృతిం కురుతే యోత్స్యమానః స దీర్ఘబాహుర్దృఢధన్వా మహాత్మా । సింహస్యేవ గన్ధమాఘ్రాయ గావః సంచేష్టన్తే శత్రవోఽస్మాద్రణాగ్రే
పొడవైన భుజాలు, దృఢమైన ధనుస్సు, మహాత్ముడు యుద్ధానికి సిద్ధమై ధైర్యంగా నిలబడితే, సింహపు వాసనకు ఆవులు వణికినట్లుగా, మన శత్రువులు యుద్ధపు ముందుభాగంలో అతని ముందు వణికిపోతారు.
స దీర్ఘబాహుర్దృఢధన్వా మహాత్మా భిన్ద్యాద్గిరీన్సంహరేత్సర్వలోకాన్। అస్త్రే కృతీ నిపుణః క్షిప్రహస్తో దివి స్థితః సూర్య ఇవాభిభాతి
ఆ పొడవైన భుజాలు, దృఢమైన ధనుస్సు, మహాత్ముడు పర్వతాలను చీల్చగలడు, అన్ని లోకాల్నీ నాశనం చేయగలడు. ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం కలవాడు, వేగంగా చేతులు కదిలించే వాడు, ఆకాశంలో సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తాడు.
చిత్రః సూక్ష్మః సుకృతో యాదవస్య అస్త్రే యోగో వృష్ణిసింహస్య భూయాన్। యథావిధం యోగమాహుః ప్రశస్తం సర్వైర్గుణైః సాత్యకిస్తైరుపేతః
యాదవుని ఆయుధ విద్య అద్భుతంగా, సూక్ష్మంగా, శ్రేష్ఠంగా ఉంటుంది. వృష్ణిసింహుడికి గొప్ప ఆయుధ నైపుణ్యం ఉంది. జ్ఞానులు చెప్పినట్లుగా ఆయుధ యోగంలో ఉన్న అన్ని గుణాలు సాత్యకికి ఉన్నాయి.
హిరణ్మయం శ్వేతహయైశ్చతుర్భి- ర్యదా యుక్తం స్యన్దనం మాధవస్య। ద్రష్టా యుద్ధే సాత్యకేర్ధార్తరాష్ట్ర- స్తదా తప్స్యత్యకృతాత్మా స మన్దః
మాధవుని బంగారు రథం, నలుగురు తెల్ల గుర్రాలు లాగుతున్నప్పుడు, యుద్ధంలో సాత్యకితో కలిసి కనిపిస్తే, ఆ ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, సిద్ధం కాని మూర్ఖుడు, బాధను అనుభవిస్తాడు.
యదా రథం హేమమణిప్రకాశం శ్వేతాశ్వయుక్తం వానరకేతుముగ్రమ్। దృష్ట్వా మమాప్యాస్థితం కేశవేన తదా తప్స్యత్యకృతాత్మా స మన్దః
బంగారు, రత్నాలతో మెరిసే రథం, తెల్ల గుర్రాలు లాగుతున్నది, వానరధ్వజం ఉన్నది, ఆ రథంపై కేశవుడు ఉన్నప్పుడు, ఆ సిద్ధం కాని మూర్ఖుడు బాధపడతాడు.
యదా మౌర్వ్యాస్తలనిష్పేపముగ్రం మహాశబ్దం వజ్రనిష్పేపతుల్యమ్। విద్యూయమానస్య మహారణే మయా స గాణ్డివస్య శ్రోష్యతి మన్దబుద్ధిః
మహా యుద్ధంలో నేను గాండీవాన్ని బలంగా లాగినప్పుడు, మౌర్య తంతువుతో కూడిన ధనుస్సు ఉగ్రమైన, వజ్ర ఘోషకు సమానమైన శబ్దం చేస్తే, ఆ మూర్ఖుడు ఆ శబ్దాన్ని వింటాడు.