మాయోపధం ప్రతిధానార్జవాభ్యాం తపోదమాభ్యాం ధర్మగుప్త్యా బలేన। సత్యం బ్రువన్ప్రతిపన్నో నృపో న- స్తితిక్షమాణః క్లిశ్యమానోఽతివేలమ్
సత్యవంతుడు, నేరుగా ఉండే వాడు, తపస్సు, నియమం, ధర్మరక్షణ, బలంతో కూడిన రాజు ఎంత కష్టపడ్డా, మాయ, మోసాలకు పాల్పడలేదు.
యదా జ్యేష్ఠః పాణ్డవః సంశితాత్మా క్రోధం యత్తం వర్షపూగాన్సుఘోరమ్। అవస్త్రష్టా కురుపూద్వృత్తచేతా- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
పాండవులలో పెద్దవాడు, దృఢ సంకల్పంతో ఉన్న యుదిష్ఠిరుడు, ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఆపుకున్న ఘోరమైన కోపాన్ని బయటపెడితే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుడు యుద్ధాన్ని నిజంగా అనుభవిస్తాడు.
కృష్ణవర్త్మేవ జ్వలితః సమిద్ధో యథా దహేత్కక్షమగ్నిర్నిదాఘే। ఏవం దగ్ధా ధార్తరాష్ట్రస్య సేనాం యుధిష్ఠిరః క్రోధదీప్తోన్వవేక్ష్య
ఎండాకాలంలో అగ్ని అడవిని ఎలా కాల్చేస్తుందో, అలాగే యుదిష్ఠిరుడు కోపంతో మండిపడి, ధృతరాష్ట్రుని సేనను యుద్ధంలో నాశనం చేస్తాడు.
యదా ద్రష్టా భీమసేనం రథస్యం గదాహస్తం క్రోధవిషం వమన్తమ్। అమర్షణం పాణ్డవం భీమవేగం తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
భీమసేనుడు రథంపై నిలబడి, చేతిలో గదా పట్టుకుని, కోపం విషాన్ని పీల్చుతూ, ఆపలేని వేగంతో ఉన్న పాండవుడిని చూసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుడు యుద్ధాన్ని అనుభవిస్తాడు.
సేనాగగం దంశితం భీమసేనం సులక్షణం వీరహణం పరేషామ్। ఘ్నన్తం చమూమన్తకసన్నికాశం తదా స్మర్తా వచనస్యాతిమానీ
పొడవైన పళ్లతో గుర్తుపడే భీమసేనుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, పాదాటిసేనలను, రథాలను మరణదూతలా నాశనం చేస్తుంటే, అప్పుడు అతడు ఈ మాటలు గుర్తు చేసుకుంటాడు.
యదా ద్రష్టా భీమసేనేన నాగా- న్నిపాతితాన్గిరికూటప్రకాశాన్। కిమ్భైరివాసృగ్వమతో భిన్నకుమ్భాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
పర్వతశిఖరాల్లా మెరిసే ఏనుగులను భీమసేనుడు పడగొట్టి, వారి తలలు పగిలి, రక్తం పొంగిపొర్లుతుంటే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుడు యుద్ధాన్ని అనుభవిస్తాడు.
మహాసింహో గా ఇవ సంప్రవిశ్య గదాపాణిర్ధార్తరాష్ట్రానుపేత్య। యదా భీమో భీమరూపో నిహన్తా తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
భయంకరమైన రూపంతో ఉన్న భీముడు, గొప్ప సింహంలా గదా చేత పట్టుకుని, ధృతరాష్ట్రుల మధ్య ప్రవేశించి వారిని సంహరించేటప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుడు యుద్ధాన్ని అనుభవిస్తాడు.
మహాభయే వీతభయః కృతాస్త్రః సమాగమే శత్రుబలావమర్దీ। సకృద్రథేనాప్రతిమాన్రథౌఘా- న్పదాతిసఙ్ఘాన్గదయాభినిఘ్నన్
భయంకరమైన పరిస్థితుల్లో కూడా భయపడకుండా, ఆయుధాలలో నిపుణుడై, శత్రు సేనలను త్రొక్కుతూ, ఒక్క రథంతోనే అనేక రథాలను, పాదాటిసేనలను గదాతో సంహరిస్తాడు.
సైన్యాననేకాంస్తరసా విగృహ్ణ- న్యదా ఛేత్తా ధార్తరాష్ట్రస్య సైన్యమ్। ఛిన్దన్వనం పరశునేవ శూర- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
వేగంగా అనేక సైన్యాలను చీల్చుకుంటూ పోయి, ధృతరాష్ట్రుని సైన్యాన్ని ఓ వీరుడు అడ్డుగా అడవిని గొడ్డలితో నరికినట్టు నరికి వేస్తే, అప్పుడు యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రులు తీవ్రంగా బాధపడతారు.
తృణప్రాయం జ్వలనేనేవ దగ్ధం గ్రామం యథా ధార్తరాష్ట్రాన్సమీక్ష్య। పక్వం సస్యం వైద్యుతేనేవ దగ్ధం పరాసిక్తం విపులం స్వం బలౌఘమ్
ధృతరాష్ట్రులు అగ్నిలో కాలిన ఊరిలా, లేదా మెరుపుతో పండిన పంట నాశనమైనట్టు, వారి విస్తారమైన సైన్యం చెల్లాచెదురై పోయిన దృశ్యం చూసి, అతడు దుఃఖిస్తాడు.
హతప్రవీరం విముఖం భయార్తం పరాఙ్ముఖం ప్రాయశోఽనష్టయోధమ్। శస్త్రార్చిషా భిమసేనేన దగ్ధం తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్త్సత్
వీరులు చనిపోయి, భయంతో ముఖాలు తిప్పుకుని, యుద్ధం చేయకుండా పారిపోతూ, భీమసేనుని ఆయుధాల మంటలో కాలిపోతే, అప్పుడు యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
ఉపాసఙ్గానాచరేద్దక్షిణేన వరాఙ్గానాం నకులశ్చిత్రయోధీ। యదా రథాగ్ర్యో రథినః ప్రచేతా తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
నకులు, గొప్ప యోధుడు, కుడి వైపు నుంచి శత్రు సైన్యంలోకి దూసుకెళ్లి, రథాధిపతులతో పోరాడితే, అప్పుడు యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
సుఖోచితో దుఃఖశయ్యాం వనేషు దీర్ఘం కాలం నకులో యామశేత। ఆశీవిషః క్రుద్ధ ఇవోద్వమన్విషం తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
సుఖానికి అలవాటైన నకులు, అడవుల్లో ఎన్నో రోజులు కష్టాన్ని అనుభవిస్తూ పడుకుంటూ, కోపంతో పాము విషం ఊదినట్టు యుద్ధంలో ప్రవర్తిస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
త్యక్తాత్మానః పార్థివాయోధనాయ సమాదిష్టా ధర్మరాజేన సూత। రథైః శుభ్రైః సైన్యమభిద్రవన్తో దృష్ట్వా పశ్చాత్తప్స్యతే ధార్తరాష్ట్రః
ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో, రాజకుమారులు ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా, అందమైన రథాలపై సైన్యంపై దాడి చేస్తే, ఈ దృశ్యాన్ని చూసి ధృతరాష్ట్రులు తరువాత పశ్చాత్తాపపడతారు.
శిశూన్కృతాస్త్రానశిశుప్రకాశాన్ యదా ద్రష్టా కౌరవః పఞ్చ శూరాన్। త్యక్త్వా ప్రాణాన్కౌరవానాద్రవన్త- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
కౌరవుడు ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన ఐదుగురు వీరులను, పిల్లలవలె కనిపించినా, ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా కౌరవులపై దూసుకెళ్తూ చూస్తే, అప్పుడు యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రులు బాధపడతారు.
యథా శక్రో దానవనాశనార్థం సువర్ణతారం రథముత్తమాశ్వైః। దాన్తైర్యుక్తం సహదేవోఽధిరూఢః శిరాంసి రాజ్ఞాం క్షేప్స్యతే మార్గణౌఘైః
ఇంద్రుడు దానవులను నశింపజేయడానికి ఉత్తమమైన గోల్డెన్ రథంపై ఎక్కినట్టు, సహదేవుడు మంచి గుర్రాలతో కూడిన రథంపై ఎక్కి, రాజుల తలలపై బాణాల వర్షం కురిపిస్తాడు.
మహాభయే సంప్రవృత్తే రథస్థం వివర్తమానం సమరే కృతాస్త్రమ్। సర్వా దిశః సపతన్తం సమీక్ష్య తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైనప్పుడు, సహదేవుడు రథంలో నిలబడి, అన్ని దిశలలో ఆయుధాలు సంధిస్తూ పోరాడుతుంటే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
హ్రీనిషేవో నిపుణః సత్యవాదీ మహాబలః సర్వధర్మోపపన్నః। గాన్ధారిమార్ఛంస్తుములే క్షిప్రకారీ క్షేప్తా జనాన్సహదేవస్తరస్వీ
సహదేవుడు లజ్జాశీలి, నైపుణ్యవంతుడు, నిజాయితీగలవాడు, గొప్ప బలవంతుడు, అన్ని ధర్మాలతో కూడినవాడు, గాంధారి మూలంలో చురుకుగా పని చేస్తూ, శత్రువులను వేగంగా పడగొడతాడు.
యదా ద్రష్టా ద్రౌపదేయాన్మహేషూన్ శూరాన్కృతాస్త్రాన్రథయుద్ధకోవిదాన్। ఆశీవిషాన్ఘోరవిషానివాయత- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
ద్రౌపదీ కుమారులు, గొప్ప విలువిదులు, రథయుద్ధంలో నైపుణ్యం కలిగిన వీరులు, విషపాము లా భయంకరంగా ఉన్నారు అని చూసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదాభిమన్యుః పరవీరఘాతీ శరైః పరాన్మేఘ ఇవాభివర్షన్। విగాహితా కృష్ణసమః కృతాస్త్ర- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
అభిమన్యుడు శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, మేఘాలు వర్షం కురిపించినట్టు బాణాలు సంధిస్తూ, కృష్ణునితో సమానంగా యుద్ధంలో ప్రవేశిస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదా ద్రష్టా బాలమబాలవీర్యం ద్విషచ్చమూం మృత్యుమివోత్పతన్తమ్। సౌభద్రమిన్ద్రప్రతిమం కృతాస్త్రం తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
బాలుడైనా, బాలబలమే కాని బలంతో, శత్రు సైన్యంపై మరణంలా దూసుకెళ్లే సౌభద్రుడు, ఇంద్రునితో సమానంగా ఆయుధాలు సిద్ధంగా ఉంచుకుని ఉన్నాడని చూసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
ప్రభద్రకాః శీఘ్రతరా యువానో విశారదాః సింహసమానవీర్యాః। యదా క్షేప్తారో ధార్తరాష్ట్రాన్ససైన్యాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
ప్రభద్రకులు, వేగంగా పరిగెత్తే యువకులు, నైపుణ్యం కలవారు, సింహాలవలె బలవంతులు, ధృతరాష్ట్రుల సైన్యంపై దాడి చేసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
వృద్ధౌ విరాటద్రుపదౌ మహారథౌ పథక్కమూభ్యామభివర్తమానౌ। యదా ద్రష్టారౌ ధార్తరాష్ట్రాన్ససైన్యాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
వృద్ధులు అయిన విరాటుడు, ద్రుపదుడు, గొప్ప రథయోధులు, ఇద్దరూ కలసి ధృతరాష్ట్రుల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదా కృతాస్త్రో ద్రుపదః ప్రచిన్వన్ శిరాంసి యూనాం సమరే రథస్థః। క్రూద్ధః శరైశ్ఛేత్స్యతి చాపముక్తై- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
ద్రుపదుడు రథంలో నిలబడి, ఆయుధాలు సిద్ధంగా ఉంచుకుని, యుద్ధంలో యువకుల తలలను వెతికి, కోపంతో విల్లు నుండి బాణాలు వదిలి వాటిని నరికివేస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
యదా విరాటః పరవీరఘాతీ రథాన్తరే శత్రుచమూం ప్రవేష్టా। మాత్స్యైః సార్ధమనృశంసరూపై- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
విరాటుడు, శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, మత్స్యులతో కలిసి, శత్రు సైన్యంలోకి రథంలో ప్రవేశించినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
జ్యేష్ఠం మాత్స్యమనృసంసార్యరూపం విరాటపుత్రం రథినం పురస్తాత్। యదా ద్రష్టా దంశతిం పాణ్డవార్థే తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
మత్స్యులలో పెద్దవాడు, విరాటుని కుమారుడు, రథంలో ముందుండి, పాండవుల కోసం శత్రువులను కరవడాన్ని చూసినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రులు యుద్ధంలో బాధపడతారు.
రణే హతే కౌరవాణాం ప్రవీరే శిఖణ్డినా శన్తనోర్వై తనూజే। న జాతు నః శత్రవో ధారయేయు- రశంశయం సత్యమేతద్బ్రవీతి
యుద్ధంలో శిఖండినితో శాంతనువు కుమారుడు, కౌరవులలో అగ్రగణ్యుడు పడిపోతే, మన శత్రువులు ఇక నిలబడలేరు. ఇది నిస్సందేహంగా నిజం అని ఆయన చెప్పారు.
యదా శిఖణ్డీ రథినః ప్రచిన్వన్ భీష్మం రథేనాభియాతా వరూథీ। దివ్యైర్హయైరవమృద్గన్ రథౌఘాం- స్తదా యుద్ధం ధార్తరాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
శిఖండి రథస్వారుల మధ్య భీష్ముడి కోసం వెతికి, దివ్యమైన గుర్రాలు లాగుతున్న రథంతో శత్రు రథాలను తొక్కుతూ ముందుకు వస్తే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు ఆ యుద్ధంలో బాధపడతాడు.
యదా ద్రష్టా సృఞ్జయానామనీకే ధృష్టద్నుమ్నం ప్రముఖే రోచమానమ్। అస్త్రం యస్మై గుహ్యమువాచ ధీమా- న్ద్రోణస్తదా తప్స్యతి ధార్తరాష్ట్రః
శృంజయుల సైన్యంలో ధైర్యవంతుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందుండి ప్రకాశిస్తూ, జ్ఞానవంతుడైన ద్రోణుడు అతనికి రహస్య ఆయుధాన్ని చెప్పినప్పుడు, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు బాధను అనుభవిస్తాడు.
యదా స సేనాపతిరప్రమేయః పరామృద్గన్నిషుభిర్ధార్తరాష్ట్రాన్। ద్రోణం రణే శత్రుసహోభియాతా తదా యుద్ధం ధార్తారాష్ట్రోఽన్వతప్స్యత్
అతడు అపారమైన సైన్యాధిపతి, బాణాలతో ధృతరాష్ట్రుని పక్షాన్ని గాయపరిచే వాడు, యుద్ధంలో శత్రువులతో కలిసి ద్రోణుని ఎదుర్కొంటే, అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు ఆ యుద్ధంలో బాధపడతాడు.