అభివాద్య చ వక్తవ్యస్తతోఽస్మాకం పితామహః । భవతా శన్తనోర్వంశో నిమగ్నః పునరుద్ధృతః
ముందుగా నమస్కరించి, మన తాతయ్య అయిన భీష్మునికి ఇలా చెప్పు: 'మీ వల్ల శాంతనువు వంశం మునిగిపోయినప్పుడు మళ్లీ పైకి లేచింది.'
స త్వం కురు తథా తాత స్వమతేన పితామహ । యథా జీవన్తి తే పౌత్రాః ప్రీతిమన్తః పరస్పరమ్
అందుకే తాతయ్యా, మీరు అనుకున్నట్టు చేయండి. మనమందరం స్నేహంగా, ఆనందంగా కలిసిమెలిసి ఉండేలా చూడండి.
తథైవ విదురం బ్రూయాః కురూణాం మన్త్రధారిణమ్। అయుద్ధం సౌమ్య భాషస్వ హితకామో యుధిష్ఠిరే
అదే విధంగా, కురువంశానికి మంత్రధారి అయిన విదురుని దగ్గరికి వెళ్లి ఇలా చెప్పు: 'యుధిష్ఠిరుని మేలు కోరుతూ, శాంతికి మాటలు చెప్పు.'
అథ దుర్యోధనం బ్రూయా రాజపుత్రమమర్షణమ్। మధ్యే కురూణామాసీనమనునీయ పునః పునః
తర్వాత, మనసులో కోపం ఉన్న రాజకుమారుడు దుర్యోధనుని, కురువంశీయుల మధ్య కూర్చున్నప్పుడు, మళ్లీ మళ్లీ నచ్చచెప్పేందుకు ప్రయత్నించు.
అపాపాం యదుపైక్షస్త్వం కృష్ణామేతాం సభాగతామ్ । తద్దుఃఖమతితిక్షామ మా వధీష్మ కురూనితి
'ఈ సతీ స్వభావం గల ద్రౌపదిని సభలో జరిగిన అన్యాయాన్ని మీరు పట్టించుకోలేదు. ఆ బాధను మనం భరించుకుందాం, కురువంశాన్ని నాశనం చేయకూడదు' అని చెప్పు.
ఏవం పూర్వాపరాన్క్లేశానతితిక్షన్త పాణ్డవాః। బలీయాంసోఽపి సన్తో యత్తత్సర్వం కురవో విదుః
పాండవులు బలవంతులు అయినా, గతంలోనూ, తరువాతనూ ఎన్నో కష్టాలు భరించారు. ఈ సంగతిని కురువంశీయులందరికీ బాగా తెలుసు.
యన్నః ప్రవ్రాజయేః సౌమ్య అజినైః ప్రతివాసితాన్। తద్దుఃఖమతితిక్షామ మా వధీషయ కురూనితి
'సౌమ్యా, మేము మేకచర్మాలు ధరించి అడవికి వెళ్లాల్సి వచ్చిన బాధను కూడా భరించాం. కురువంశాన్ని నాశనం చేయకూడదు' అని చెప్పు.
యత్కున్తీం సమతిక్రమ్య కృష్ణాం కేశేష్వధర్షయత్। దుఃశాసనస్తేఽనుమతే తచ్చాస్మాభిరుపేక్షితమ్
కుంతిని పట్టించుకోకుండా, దుశ్శాసనుడు నీ అనుమతితో ద్రౌపదిని జుట్టు పట్టుకుని లాగిన దుర్మార్గాన్ని కూడా మేము మౌనంగా సహించాం.
అథోచితం స్వకం భాగం లభేమహి పరన్తప। నివర్తయ పరద్రవ్యాద్బుద్ధిం గృద్ధాం నరర్షభ
ఇప్పుడు, శత్రువులను జయించే వాడా, మాకు న్యాయమైన భాగాన్ని ఇవ్వండి. పరుల సంపదపై ఉండే ఆశను వదిలేయండి, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు.
శాన్తిరేవం భవేద్రాజన్ప్రీతిశ్చైవ పరస్పరమ్ । రాజ్యైకదేశమపి నః ప్రయచ్ఛ శమమిచ్ఛతామ్
ఇలా చేస్తే రాజా, మన మధ్య శాంతి, పరస్పర ప్రేమ కలుగుతాయి. మేము శాంతిని కోరుతున్నాం, కనీసం రాజ్యంలో ఒక భాగాన్ని మాకు ఇవ్వండి.
అవిస్థలం వృకస్థలం మాకన్దీం వారణావతమ్। అవసానం భవత్వత్ర కించిదేకం చ పఞ్చమమ్
అవిష్ఠల, వృకస్థల, మాకందీ, వారణావతం — వీటిలో ఏదైనా ఒకదానిలో మనకు నివాసం ఉండాలని నిర్ణయించండి.
భ్రాతౄణాం దేహి పఞ్చానాం పఞ్చ గ్రామాన్సుయోధన। శాన్తిర్నోస్తు మహాప్రాజ్ఞ జ్ఞాతిభిః సహ సఞ్జయ
సుయోధనా, నా అన్నదమ్ములకు ఐదు గ్రామాలు ఇవ్వు. సంజయా, మన బంధువులతో కలిసి శాంతిగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం.
భ్రాతా భ్రాతరమన్వేతు పితా పుత్రేణ యుజ్యతామ్। స్మయమానాః సమాయాన్తు పాఞ్చాలాః కురుభిః సహ
అన్నయ్య అన్నయ్యను అనుసరించాలి, తండ్రి కుమారుడితో కలవాలి. పాంచాళులు, కురువంశీయులతో కలిసి ఆనందంగా కలిసిరావాలి.
అక్షతాన్కురు పాఞ్చాలాన్పశ్యేయమితి కామయే। సర్వే సుమనసస్తాత శామ్యాయ భరతర్షభ
భరత వంశ శిరోమణీ, పాంచాళులు ఎలాంటి హాని లేకుండా ఉండాలని నేను కోరుకుంటున్నాను. అందరూ మంచి మనసుతో శాంతికోసం ఉండాలి.
అలమేవ శమాయాస్మి తథా యుద్ధాయ సఞ్జయ। ధర్మార్థయోరలం చాహం మృదవే దారుణాయ చ
సంజయా, నేను శాంతికైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను, యుద్ధానికైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధర్మానికి, లాభానికి, మృదుత్వానికి, కఠినతకు సమానంగా సిద్ధంగా ఉన్నాను.
ద్వాఃస్థం ప్రాహ మహాప్రాజ్ఞో ధృతరాష్ట్రో మహీపతిః । విదురం ద్రష్టుమిచ్ఛామి తమిహానయ మా చిరమ్
ధృతరాష్ట్రుడు, మహాప్రజ్ఞుడు అయిన రాజు, ద్వారపాలుడిని పిలిచి ఇలా అన్నాడు: 'విదురుణ్ని చూడాలనుకుంటున్నాను. ఆలస్యం చేయకుండా అతన్ని ఇక్కడికి తీసుకురా.'
ప్రహితో ధృతరాష్ట్రేణ దూతః క్షత్తారమబ్రవీత్ । ఈశ్వరస్త్వాం మహారాజో మహాప్రాజ్ఞ దిదృక్షతి
ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞతో వచ్చిన దూత, విదురుని దగ్గరికి వెళ్లి ఇలా అన్నాడు: 'భూమిపై అధికారం కలిగిన మహారాజు, మేధావి అయిన నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు.'
ఏవముక్తస్తు విదురః ప్రాప్య రాజనివేశనమ్ । అబ్రవీద్ధృతరాష్ట్రాయ ద్వాఃస్థం మాం ప్రతివేదయ
అలా వినిన విదురు, రాజభవనానికి వెళ్లి ద్వారపాలుడితో ఇలా అన్నాడు: 'నన్ను ధృతరాష్ట్రునికి తెలియజేయి.'
విదురోఽయమనుప్రాప్తో రాజేన్ద్ర తవ శాసనాత్। ద్రుష్టుమిచ్ఛతి తే పాదౌ కిం కరోతు ప్రశాధి మామ్
రాజేంద్రా, మీ ఆజ్ఞతో విదురుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు. ఆయన మీ పాదాలను దర్శించాలనుకుంటున్నాడు. ఆయన ఏమి చేయాలో మీరు చెప్పండి.
ప్రవేశయ మహాప్రజ్ఞం విదురం దీర్ఘదర్శినమ్ । అహం హి విదురస్యాస్య నాకల్పో జాతు దర్శనే
మహాప్రజ్ఞుడైన, దూరదృష్టి కలిగిన విదురుని లోపలికి అనుమతించు. ఎందుకంటే నేను స్వయంగా విదురుని కలవగలగడం సాధ్యపడదు.
ప్రవిశాన్తఃపురం క్షత్తర్మహారాదజస్య ధీమతః। న హి తే దర్శనేఽకల్పో జాతు రాజాఽబ్రవీద్ధి మామ్
ధీమంతుడైన మహారాజు ఇంట్లోకి నీవు ప్రవేశించు. రాజు నిన్ను కలవడంలో అసమర్థుడని ఎప్పుడూ చెప్పలేదు.
తతః ప్రవిశ్య విదురో ధృతరాష్ట్రనివేశనమ్ । అబ్రవీత్ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం చిన్తయానం నరాధిపమ్
తర్వాత విదురుడు ధృతరాష్ట్రుని నివాసంలోకి ప్రవేశించి, ఆలోచనలో మునిగిపోయిన రాజును నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
విదురోఽహం మహాప్రాజ్ఞ సంప్రాప్తస్తవ శాసనాత్। యది కించన కర్తవ్యమయమస్మి ప్రశాధి మామ్
మహాప్రజ్ఞుడా, మీ ఆజ్ఞతో నేను విదురునిగా వచ్చాను. ఏదైనా చేయవలసిన పని ఉంటే దయచేసి చెప్పండి.
సఞ్జయో విదుర ప్రాప్తో గర్హయిత్వా చ మాం గతః। అజాతశత్రోః శ్వో వాక్యం సభామధ్యే స వక్ష్యతి
విదురా, సంజయుడు వచ్చి నన్ను గద్దించాడూ, వెళ్ళిపోయాడు. రేపు సభ మధ్యలో అజాతశత్రువు మాటను అతను చెప్పబోతున్నాడు.
తస్యాద్య కురువీరస్య న విజ్ఞాతం వచో మయా। తన్మే దహతి గాత్రాణి తదకార్షీత్ప్రజాగరమ్
ఈ రోజు ఆ కురు వీరుడు ఏమి మాట్లాడతాడో నాకు తెలియదు. ఆ ఆలోచన నా శరీరాన్ని కాల్చేస్తోంది, నన్ను నిద్రలేకుండా చేసింది.
ఆగ్రతో దహ్యమానస్య శ్రేయో యదనుపశ్యసి। తద్బ్రూహి త్వం హి నస్తాత ధర్మార్థకుశలో హ్యసి
ఈ బాధలో ఉన్నవాడికి ఏదైనా శ్రేయస్సు కనిపిస్తే చెప్పు. ఎందుకంటే నీవు ధర్మార్థాలలో నిపుణుడవు, విదురా.
యతః ప్రాప్తః సఞ్జయః పాణ్డవేభ్యో న మే యథావన్మనసః ప్రశాన్తిః । సర్వేన్ద్రియాణ్యప్రకృతిం గతాని కిం వక్ష్యతీత్యేవ మేఽద్య ప్రచిన్తా
సంజయుడు పాండవుల దగ్గర నుండి వచ్చినప్పటి నుంచి నా మనసుకు శాంతి లేదు. నా ఇంద్రియాలన్నీ సహజస్థితిని కోల్పోయాయి. అతను ఏమి చెబుతాడో అని నేను ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూనే ఉన్నాను.
తన్మే బ్రూహి విదుర త్వం యథావ- న్మనీషితం సర్వమజాతశత్రోః । యథా న నస్తాత హితం భవేచ్చ ప్రజాశ్చ సర్వాః సుఖితా భవేయుః
విదురా, అజాతశత్రువు మనసులో ఏమి ఉందో నీవు నిజంగా అర్థం చేసుకున్నదాన్ని నాకు చెప్పు. మనకు మేలు కలగాలని, ప్రజలందరూ సుఖంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
అభియుక్తం బలవతా దుర్బలం హీనసాధనమ్ । హృతస్వం కామినం చోరమావిశన్తి ప్రజాగరాః
బలహీనుడిని బలవంతుడు దాడి చేసినప్పుడు, దేనికీ దిక్కులేని వాడిని, ధనం పోయినవాడిని, కోరికలతో ఉన్నవాడిని, దొంగను — వీరిని నిద్రలేమి బాధిస్తుంది.
కచ్చిదేతైర్మహాదోషైర్న స్పృష్టోఽసి నరాధిప। కచ్చిచ్చ పరవిత్తేషు గృద్ధ్యన్న పరితప్యసే
రాజా, ఈ మహా దోషాలు నిన్ను తాకలేదని ఆశిస్తున్నాను. పరధనంపై ఆశపడి బాధపడటం లేదని కూడా ఆశిస్తున్నాను.