ఇదం పునర్వచనం ధార్తరాష్ట్రం సుయోధనం సఞ్జయ శ్రావయేథాః । యస్తే శరీరే హృదయం దునోతి కామః కురూనసపత్నోఽనుశిష్యామ్
ఇప్పుడు, సంజయా, ఈ మాటను ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు దుర్యోధనునికి చెప్పు: కౌరవుల శత్రువుల పట్ల నీ మనసులో ఉన్న కోరికను గురించి నేను నీకు బోధిస్తాను.
న విద్యతే యుక్తిరేతస్య కాచి- న్నైవం విధాస్యామి యథా ప్రియం తే। దదస్వ వా శక్రపురీం మమైవ యుధ్వస్వ వా భారతముఖ్యవీర
ఇక్కడ సరైన మార్గం ఏదీ లేదు. నేను నీకు ఇష్టమైనట్లు చేయను. నీవు నాకు ఇంద్రుని నగరాన్ని ఇవ్వు, లేక భారతవంశపు వీరుడా, యుద్ధానికి సిద్ధమవు.
ఉత సన్తమసన్తం వా బాలం వృద్ధం చ సఞ్జయ। ఉతాబలం బలీయాంసం ధాతా ప్రకురుతే వశే
ఎవరైనా మంచివారు అయినా, చెడ్డవారు అయినా, చిన్నవారు అయినా, వృద్ధులు అయినా, బలహీనులు అయినా, బలవంతులు అయినా, సృష్టికర్త అందరినీ తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంటాడు.
ఉత బాలాయ పాణ్డిత్యం పణ్డితాయోత బాలతామ్। దదాతి సర్వమీశానః పురస్తాచ్ఛుక్రముచ్చరన్
పిల్లవాడికి జ్ఞానం ఇస్తాడు, జ్ఞానికి పిల్లవాడిలా అమాయకత్వం ఇస్తాడు; ప్రభువు అన్నింటినీ అనుగ్రహిస్తాడు.
బలం జిజ్ఞాసమానస్య ఆచక్షీథా యథాతథమ్। అథ మన్త్ర మన్త్రయిత్వా యాథాతథ్యేన హృష్టవత్
ఎవరైనా బలం తెలుసుకోవాలనుకుంటే, నిజంగా ఉన్నదాన్ని చెప్పాలి. ఆ తరువాత, సలహా తీసుకుని, నిజాన్ని తెలుసుకుని, ఆనందంగా పని చేయాలి.
గావల్గణే కురూన్గత్వా ధృతరాష్ట్రం మహాబలమ్ । అభివాద్యోపసంగృహ్య తతః పృచ్ఛేరనామయమ్
గావల్గణా, నీవు కురువంశానికి చెందిన మహాబలుడు ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వెళ్లి, నమస్కరించి, ఆయన ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
బ్రూయాశ్చైనం త్వమాసీనం కురుభిః పరివారితమ్ । తవైవ రాజన్వీర్యేణ సుఖం జీవన్తి పాణ్డవాః
ఆయన కురువంశీయులతో చుట్టూ కూర్చున్నప్పుడు, 'రాజా, నీ వీరత్వంతోనే పాండవులు సుఖంగా జీవిస్తున్నారు' అని చెప్పు.
తవ ప్రసాదాద్బాలాస్తే ప్రాప్తా రాజ్యమరిన్దమ। రాజ్యే తాన్స్థాపయిత్వాఽగ్రే నోపేక్షస్వ వినశ్యతః
నీ అనుగ్రహంతో ఆ బాలురు రాజ్యాన్ని పొందారు, శత్రువులను జయించినవాడా. వారిని రాజ్యంలో స్థాపించి, వారు నశించిపోతున్నప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు.
సర్వమప్యేతదేకస్య నాలం సఞ్జయ కస్యచిత్ । తాత సంహత్య జీవామో ద్విషతాం మా వశం గమః
సంజయా, ఇది ఒక్కరికి సరిపోదు, ఎవరికీ కాదు. ప్రియమైనవాడా, మనం కలిసే జీవించాలి, శత్రువుల ఆధీనంలోకి పోకూడదు.
తథా భీష్మం శాన్తనవం భారతానాం పితామహమ్। శిరసాఽభివదేథాస్త్వం మమ నామ ప్రకీర్తయన్
అలాగే, శాంతనువు కుమారుడు, భారత వంశ పితామహుడు భీష్మునికి నా పేరు చెప్పి, తలవంచి నమస్కరించు.
అభివాద్య చ వక్తవ్యస్తతోఽస్మాకం పితామహః । భవతా శన్తనోర్వంశో నిమగ్నః పునరుద్ధృతః
ముందుగా నమస్కరించి, మన తాతయ్య అయిన భీష్మునికి ఇలా చెప్పు: 'మీ వల్ల శాంతనువు వంశం మునిగిపోయినప్పుడు మళ్లీ పైకి లేచింది.'
స త్వం కురు తథా తాత స్వమతేన పితామహ । యథా జీవన్తి తే పౌత్రాః ప్రీతిమన్తః పరస్పరమ్
అందుకే తాతయ్యా, మీరు అనుకున్నట్టు చేయండి. మనమందరం స్నేహంగా, ఆనందంగా కలిసిమెలిసి ఉండేలా చూడండి.
తథైవ విదురం బ్రూయాః కురూణాం మన్త్రధారిణమ్। అయుద్ధం సౌమ్య భాషస్వ హితకామో యుధిష్ఠిరే
అదే విధంగా, కురువంశానికి మంత్రధారి అయిన విదురుని దగ్గరికి వెళ్లి ఇలా చెప్పు: 'యుధిష్ఠిరుని మేలు కోరుతూ, శాంతికి మాటలు చెప్పు.'
అథ దుర్యోధనం బ్రూయా రాజపుత్రమమర్షణమ్। మధ్యే కురూణామాసీనమనునీయ పునః పునః
తర్వాత, మనసులో కోపం ఉన్న రాజకుమారుడు దుర్యోధనుని, కురువంశీయుల మధ్య కూర్చున్నప్పుడు, మళ్లీ మళ్లీ నచ్చచెప్పేందుకు ప్రయత్నించు.
అపాపాం యదుపైక్షస్త్వం కృష్ణామేతాం సభాగతామ్ । తద్దుఃఖమతితిక్షామ మా వధీష్మ కురూనితి
'ఈ సతీ స్వభావం గల ద్రౌపదిని సభలో జరిగిన అన్యాయాన్ని మీరు పట్టించుకోలేదు. ఆ బాధను మనం భరించుకుందాం, కురువంశాన్ని నాశనం చేయకూడదు' అని చెప్పు.
ఏవం పూర్వాపరాన్క్లేశానతితిక్షన్త పాణ్డవాః। బలీయాంసోఽపి సన్తో యత్తత్సర్వం కురవో విదుః
పాండవులు బలవంతులు అయినా, గతంలోనూ, తరువాతనూ ఎన్నో కష్టాలు భరించారు. ఈ సంగతిని కురువంశీయులందరికీ బాగా తెలుసు.
యన్నః ప్రవ్రాజయేః సౌమ్య అజినైః ప్రతివాసితాన్। తద్దుఃఖమతితిక్షామ మా వధీషయ కురూనితి
'సౌమ్యా, మేము మేకచర్మాలు ధరించి అడవికి వెళ్లాల్సి వచ్చిన బాధను కూడా భరించాం. కురువంశాన్ని నాశనం చేయకూడదు' అని చెప్పు.
యత్కున్తీం సమతిక్రమ్య కృష్ణాం కేశేష్వధర్షయత్। దుఃశాసనస్తేఽనుమతే తచ్చాస్మాభిరుపేక్షితమ్
కుంతిని పట్టించుకోకుండా, దుశ్శాసనుడు నీ అనుమతితో ద్రౌపదిని జుట్టు పట్టుకుని లాగిన దుర్మార్గాన్ని కూడా మేము మౌనంగా సహించాం.
అథోచితం స్వకం భాగం లభేమహి పరన్తప। నివర్తయ పరద్రవ్యాద్బుద్ధిం గృద్ధాం నరర్షభ
ఇప్పుడు, శత్రువులను జయించే వాడా, మాకు న్యాయమైన భాగాన్ని ఇవ్వండి. పరుల సంపదపై ఉండే ఆశను వదిలేయండి, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు.
శాన్తిరేవం భవేద్రాజన్ప్రీతిశ్చైవ పరస్పరమ్ । రాజ్యైకదేశమపి నః ప్రయచ్ఛ శమమిచ్ఛతామ్
ఇలా చేస్తే రాజా, మన మధ్య శాంతి, పరస్పర ప్రేమ కలుగుతాయి. మేము శాంతిని కోరుతున్నాం, కనీసం రాజ్యంలో ఒక భాగాన్ని మాకు ఇవ్వండి.
అవిస్థలం వృకస్థలం మాకన్దీం వారణావతమ్। అవసానం భవత్వత్ర కించిదేకం చ పఞ్చమమ్
అవిష్ఠల, వృకస్థల, మాకందీ, వారణావతం — వీటిలో ఏదైనా ఒకదానిలో మనకు నివాసం ఉండాలని నిర్ణయించండి.
భ్రాతౄణాం దేహి పఞ్చానాం పఞ్చ గ్రామాన్సుయోధన। శాన్తిర్నోస్తు మహాప్రాజ్ఞ జ్ఞాతిభిః సహ సఞ్జయ
సుయోధనా, నా అన్నదమ్ములకు ఐదు గ్రామాలు ఇవ్వు. సంజయా, మన బంధువులతో కలిసి శాంతిగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం.
భ్రాతా భ్రాతరమన్వేతు పితా పుత్రేణ యుజ్యతామ్। స్మయమానాః సమాయాన్తు పాఞ్చాలాః కురుభిః సహ
అన్నయ్య అన్నయ్యను అనుసరించాలి, తండ్రి కుమారుడితో కలవాలి. పాంచాళులు, కురువంశీయులతో కలిసి ఆనందంగా కలిసిరావాలి.
అక్షతాన్కురు పాఞ్చాలాన్పశ్యేయమితి కామయే। సర్వే సుమనసస్తాత శామ్యాయ భరతర్షభ
భరత వంశ శిరోమణీ, పాంచాళులు ఎలాంటి హాని లేకుండా ఉండాలని నేను కోరుకుంటున్నాను. అందరూ మంచి మనసుతో శాంతికోసం ఉండాలి.
అలమేవ శమాయాస్మి తథా యుద్ధాయ సఞ్జయ। ధర్మార్థయోరలం చాహం మృదవే దారుణాయ చ
సంజయా, నేను శాంతికైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను, యుద్ధానికైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధర్మానికి, లాభానికి, మృదుత్వానికి, కఠినతకు సమానంగా సిద్ధంగా ఉన్నాను.
ద్వాఃస్థం ప్రాహ మహాప్రాజ్ఞో ధృతరాష్ట్రో మహీపతిః । విదురం ద్రష్టుమిచ్ఛామి తమిహానయ మా చిరమ్
ధృతరాష్ట్రుడు, మహాప్రజ్ఞుడు అయిన రాజు, ద్వారపాలుడిని పిలిచి ఇలా అన్నాడు: 'విదురుణ్ని చూడాలనుకుంటున్నాను. ఆలస్యం చేయకుండా అతన్ని ఇక్కడికి తీసుకురా.'
ప్రహితో ధృతరాష్ట్రేణ దూతః క్షత్తారమబ్రవీత్ । ఈశ్వరస్త్వాం మహారాజో మహాప్రాజ్ఞ దిదృక్షతి
ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞతో వచ్చిన దూత, విదురుని దగ్గరికి వెళ్లి ఇలా అన్నాడు: 'భూమిపై అధికారం కలిగిన మహారాజు, మేధావి అయిన నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు.'
ఏవముక్తస్తు విదురః ప్రాప్య రాజనివేశనమ్ । అబ్రవీద్ధృతరాష్ట్రాయ ద్వాఃస్థం మాం ప్రతివేదయ
అలా వినిన విదురు, రాజభవనానికి వెళ్లి ద్వారపాలుడితో ఇలా అన్నాడు: 'నన్ను ధృతరాష్ట్రునికి తెలియజేయి.'
విదురోఽయమనుప్రాప్తో రాజేన్ద్ర తవ శాసనాత్। ద్రుష్టుమిచ్ఛతి తే పాదౌ కిం కరోతు ప్రశాధి మామ్
రాజేంద్రా, మీ ఆజ్ఞతో విదురుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు. ఆయన మీ పాదాలను దర్శించాలనుకుంటున్నాడు. ఆయన ఏమి చేయాలో మీరు చెప్పండి.
ప్రవేశయ మహాప్రజ్ఞం విదురం దీర్ఘదర్శినమ్ । అహం హి విదురస్యాస్య నాకల్పో జాతు దర్శనే
మహాప్రజ్ఞుడైన, దూరదృష్టి కలిగిన విదురుని లోపలికి అనుమతించు. ఎందుకంటే నేను స్వయంగా విదురుని కలవగలగడం సాధ్యపడదు.