దాస్యః స్యుర్యా యే చ దాసాః కురూణాం తదాశ్రయా బహవః కుబ్జఖఞ్జాః। ఆఖ్యాయ మాం కుశలినం స్మ తేభ్యో- ఽప్యనామయం పరిపృచ్ఛేర్జఘన్యమ్
కురువంశానికి చెందిన దాసులు, దాస్యులు, అలాగే వారిని ఆధారపడే అనేక మంది వంకరలు, లంగడాలు — వారికీ నేను బాగున్నానని చెప్పి, వారిలో చివరివారైనా వారి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో.
కచ్చిద్వృత్తిం వర్తతే వై పురాణీం కచ్చిద్భోగాన్దార్తరాష్ట్రో దదాతి। అఙ్గహీనాన్కృపణాన్వామనాన్వా యానానృశంస్యాద్ధార్తరాష్ట్రో బిభర్తి
పాత పద్ధతి ఇంకా కొనసాగుతుందా? ధృతరాష్ట్రుడు సుఖాలు ఇస్తున్నాడా? అంగవైకల్యం ఉన్నవాళ్లు, దురదృష్టవంతులు, చిన్నవాళ్లు — ధృతరాష్ట్రుడు వారిని దయతో చూసుకుంటున్నాడా?
అన్ధాశ్చ సర్వే బధిరాస్తథైవ హస్తాజీవా బహవో యేఽత్ర సన్తి। ఆఖ్యాయ మాం కుశలినం స్మ తేభ్యో- ఽప్యనామయం పరిపృచ్ఛేర్జఘన్యమ్
ఇక్కడ ఉన్న అందరు అంధులు, చెవిటివారు, చేతిపనులతో జీవించే వారు — వీరందరికీ నేను బాగున్నానని చెప్పు. వారిలో ఎవరు చిన్నవారైనా, వారి ఆరోగ్యం గురించి కూడా అడిగి తెలుసుకో.
మా భైష్ట దుఃఖేన కుజీవితేన నూనం కృతం పరలోకేషు పాపమ్। నిగృహ్య శత్రూన్సుహృదోఽనుగృహ్య వాసోభిరన్నేన చ వో భరిష్యే
బాధలు, కష్టమైన జీవితం వల్ల భయపడకండి. గత జన్మలో ఏదో పాపం జరిగినదని భావించాలి. నేను శత్రువులను అదుపులో పెట్టి, మిత్రులకు దయ చూపి, మీకు వస్త్రాలు, ఆహారం అందిస్తాను.
త్వయోచ్యమానాం శ్రృణుయుక్తథా కురు
నేను చెప్పినట్లు వారితో మాట్లాడి, అలాగే నీవు ఆచరించు.
సన్త్యేవ మే బ్రాహ్మణేభ్యః కృతాని భావీన్యథో నో బత వర్తయన్తి । తాన్పశ్యామి యుక్తరూపాంస్తథైవ తామేవ సిద్ధిం శ్రావయేథా నృపం తమ్
బ్రాహ్మణుల కోసం నేను చేసిన పూజలు ఉన్నాయి. వాటి ఫలితాలు ఇంకా కనబడకపోయినా, భవిష్యత్తులో వస్తాయని నమ్ముతున్నాను. అర్హులైన వారిని నేను చూస్తున్నాను. ఈ విజయాన్ని ఆ రాజుకు తెలియజేయాలి.
యే చానాథా దుర్బలాః సర్వకాల- మాత్మన్యేవ ప్రయతన్తేఽథ మూఢాః। తాంశ్చాపి త్వం కృపణాన్సర్వథైవ హ్యస్మద్వాక్యాత్కుశలం తాత పృచ్ఛేః
ఎవరైనా అనాథలు, బలహీనులు, ఎప్పుడూ తాము మాత్రమే కష్టపడేవారు, లేదా అయోమయంగా ఉన్నవారు ఉన్నా, వారందరి ఆరోగ్యం గురించి నేను చెప్పినట్లు అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
యే చాప్యన్యే సంశ్రితా ధార్తరాష్ట్రా- న్నానాదిగ్భ్యోఽభ్యాగతాః సూతపుత్ర । దృష్ట్వా తాంశ్చైవార్హతశ్చాపి సర్వా- న్సంపృచ్ఛేథాః కుశలం చావ్యయం చ
ధృతరాష్ట్ర కుమారుల వద్ద ఆశ్రయం పొందిన వారు, వివిధ దిక్కుల నుంచి వచ్చిన వారు, వీరిని చూసి, అర్హులైన వారిని కూడా, వారి ఆరోగ్యం, శాశ్వతమైన క్షేమం గురించి అడిగి తెలుసుకో.
ఏవం సర్వానాగతాభ్యాగతాంశ్చ రాజ్ఞో దూతాన్సర్వదిగ్భ్యోభ్యుపేతాన్ । పృష్ట్వా సర్వాన్కుశలం తాంశ్చ సూత పశ్చాదహం కుశలీ తేషు వాచ్యః
ఇలా, అన్ని దిక్కుల నుంచి వచ్చిన రాజదూతలు, వచ్చిన వారందరిని వారి ఆరోగ్యం గురించి అడిగి తెలుసుకున్న తరువాత, నేను వారిలో బాగున్నానని చెప్పు.
న హీదృశాః సన్త్యపరే పృథివ్యాం యే యోధకా ధార్తరాష్ట్రేణ లబ్ధాః। ధర్మస్తు నిత్యో మమ ధర్మ ఏవ మహాబలః శత్రునిబర్హణాయ
ఈ భూమిపై ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు పొందిన యోధుల్లాంటి వారు మరెవరూ లేరు. కానీ నాకు ధర్మమే శాశ్వతం. శత్రువులను నశింపజేయడానికి ధర్మమే నాకు గొప్ప బలం.
ఇదం పునర్వచనం ధార్తరాష్ట్రం సుయోధనం సఞ్జయ శ్రావయేథాః । యస్తే శరీరే హృదయం దునోతి కామః కురూనసపత్నోఽనుశిష్యామ్
ఇప్పుడు, సంజయా, ఈ మాటను ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు దుర్యోధనునికి చెప్పు: కౌరవుల శత్రువుల పట్ల నీ మనసులో ఉన్న కోరికను గురించి నేను నీకు బోధిస్తాను.
న విద్యతే యుక్తిరేతస్య కాచి- న్నైవం విధాస్యామి యథా ప్రియం తే। దదస్వ వా శక్రపురీం మమైవ యుధ్వస్వ వా భారతముఖ్యవీర
ఇక్కడ సరైన మార్గం ఏదీ లేదు. నేను నీకు ఇష్టమైనట్లు చేయను. నీవు నాకు ఇంద్రుని నగరాన్ని ఇవ్వు, లేక భారతవంశపు వీరుడా, యుద్ధానికి సిద్ధమవు.
ఉత సన్తమసన్తం వా బాలం వృద్ధం చ సఞ్జయ। ఉతాబలం బలీయాంసం ధాతా ప్రకురుతే వశే
ఎవరైనా మంచివారు అయినా, చెడ్డవారు అయినా, చిన్నవారు అయినా, వృద్ధులు అయినా, బలహీనులు అయినా, బలవంతులు అయినా, సృష్టికర్త అందరినీ తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంటాడు.
ఉత బాలాయ పాణ్డిత్యం పణ్డితాయోత బాలతామ్। దదాతి సర్వమీశానః పురస్తాచ్ఛుక్రముచ్చరన్
పిల్లవాడికి జ్ఞానం ఇస్తాడు, జ్ఞానికి పిల్లవాడిలా అమాయకత్వం ఇస్తాడు; ప్రభువు అన్నింటినీ అనుగ్రహిస్తాడు.
బలం జిజ్ఞాసమానస్య ఆచక్షీథా యథాతథమ్। అథ మన్త్ర మన్త్రయిత్వా యాథాతథ్యేన హృష్టవత్
ఎవరైనా బలం తెలుసుకోవాలనుకుంటే, నిజంగా ఉన్నదాన్ని చెప్పాలి. ఆ తరువాత, సలహా తీసుకుని, నిజాన్ని తెలుసుకుని, ఆనందంగా పని చేయాలి.
గావల్గణే కురూన్గత్వా ధృతరాష్ట్రం మహాబలమ్ । అభివాద్యోపసంగృహ్య తతః పృచ్ఛేరనామయమ్
గావల్గణా, నీవు కురువంశానికి చెందిన మహాబలుడు ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వెళ్లి, నమస్కరించి, ఆయన ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
బ్రూయాశ్చైనం త్వమాసీనం కురుభిః పరివారితమ్ । తవైవ రాజన్వీర్యేణ సుఖం జీవన్తి పాణ్డవాః
ఆయన కురువంశీయులతో చుట్టూ కూర్చున్నప్పుడు, 'రాజా, నీ వీరత్వంతోనే పాండవులు సుఖంగా జీవిస్తున్నారు' అని చెప్పు.
తవ ప్రసాదాద్బాలాస్తే ప్రాప్తా రాజ్యమరిన్దమ। రాజ్యే తాన్స్థాపయిత్వాఽగ్రే నోపేక్షస్వ వినశ్యతః
నీ అనుగ్రహంతో ఆ బాలురు రాజ్యాన్ని పొందారు, శత్రువులను జయించినవాడా. వారిని రాజ్యంలో స్థాపించి, వారు నశించిపోతున్నప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు.
సర్వమప్యేతదేకస్య నాలం సఞ్జయ కస్యచిత్ । తాత సంహత్య జీవామో ద్విషతాం మా వశం గమః
సంజయా, ఇది ఒక్కరికి సరిపోదు, ఎవరికీ కాదు. ప్రియమైనవాడా, మనం కలిసే జీవించాలి, శత్రువుల ఆధీనంలోకి పోకూడదు.
తథా భీష్మం శాన్తనవం భారతానాం పితామహమ్। శిరసాఽభివదేథాస్త్వం మమ నామ ప్రకీర్తయన్
అలాగే, శాంతనువు కుమారుడు, భారత వంశ పితామహుడు భీష్మునికి నా పేరు చెప్పి, తలవంచి నమస్కరించు.
అభివాద్య చ వక్తవ్యస్తతోఽస్మాకం పితామహః । భవతా శన్తనోర్వంశో నిమగ్నః పునరుద్ధృతః
ముందుగా నమస్కరించి, మన తాతయ్య అయిన భీష్మునికి ఇలా చెప్పు: 'మీ వల్ల శాంతనువు వంశం మునిగిపోయినప్పుడు మళ్లీ పైకి లేచింది.'
స త్వం కురు తథా తాత స్వమతేన పితామహ । యథా జీవన్తి తే పౌత్రాః ప్రీతిమన్తః పరస్పరమ్
అందుకే తాతయ్యా, మీరు అనుకున్నట్టు చేయండి. మనమందరం స్నేహంగా, ఆనందంగా కలిసిమెలిసి ఉండేలా చూడండి.
తథైవ విదురం బ్రూయాః కురూణాం మన్త్రధారిణమ్। అయుద్ధం సౌమ్య భాషస్వ హితకామో యుధిష్ఠిరే
అదే విధంగా, కురువంశానికి మంత్రధారి అయిన విదురుని దగ్గరికి వెళ్లి ఇలా చెప్పు: 'యుధిష్ఠిరుని మేలు కోరుతూ, శాంతికి మాటలు చెప్పు.'
అథ దుర్యోధనం బ్రూయా రాజపుత్రమమర్షణమ్। మధ్యే కురూణామాసీనమనునీయ పునః పునః
తర్వాత, మనసులో కోపం ఉన్న రాజకుమారుడు దుర్యోధనుని, కురువంశీయుల మధ్య కూర్చున్నప్పుడు, మళ్లీ మళ్లీ నచ్చచెప్పేందుకు ప్రయత్నించు.
అపాపాం యదుపైక్షస్త్వం కృష్ణామేతాం సభాగతామ్ । తద్దుఃఖమతితిక్షామ మా వధీష్మ కురూనితి
'ఈ సతీ స్వభావం గల ద్రౌపదిని సభలో జరిగిన అన్యాయాన్ని మీరు పట్టించుకోలేదు. ఆ బాధను మనం భరించుకుందాం, కురువంశాన్ని నాశనం చేయకూడదు' అని చెప్పు.
ఏవం పూర్వాపరాన్క్లేశానతితిక్షన్త పాణ్డవాః। బలీయాంసోఽపి సన్తో యత్తత్సర్వం కురవో విదుః
పాండవులు బలవంతులు అయినా, గతంలోనూ, తరువాతనూ ఎన్నో కష్టాలు భరించారు. ఈ సంగతిని కురువంశీయులందరికీ బాగా తెలుసు.
యన్నః ప్రవ్రాజయేః సౌమ్య అజినైః ప్రతివాసితాన్। తద్దుఃఖమతితిక్షామ మా వధీషయ కురూనితి
'సౌమ్యా, మేము మేకచర్మాలు ధరించి అడవికి వెళ్లాల్సి వచ్చిన బాధను కూడా భరించాం. కురువంశాన్ని నాశనం చేయకూడదు' అని చెప్పు.
యత్కున్తీం సమతిక్రమ్య కృష్ణాం కేశేష్వధర్షయత్। దుఃశాసనస్తేఽనుమతే తచ్చాస్మాభిరుపేక్షితమ్
కుంతిని పట్టించుకోకుండా, దుశ్శాసనుడు నీ అనుమతితో ద్రౌపదిని జుట్టు పట్టుకుని లాగిన దుర్మార్గాన్ని కూడా మేము మౌనంగా సహించాం.
అథోచితం స్వకం భాగం లభేమహి పరన్తప। నివర్తయ పరద్రవ్యాద్బుద్ధిం గృద్ధాం నరర్షభ
ఇప్పుడు, శత్రువులను జయించే వాడా, మాకు న్యాయమైన భాగాన్ని ఇవ్వండి. పరుల సంపదపై ఉండే ఆశను వదిలేయండి, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు.
శాన్తిరేవం భవేద్రాజన్ప్రీతిశ్చైవ పరస్పరమ్ । రాజ్యైకదేశమపి నః ప్రయచ్ఛ శమమిచ్ఛతామ్
ఇలా చేస్తే రాజా, మన మధ్య శాంతి, పరస్పర ప్రేమ కలుగుతాయి. మేము శాంతిని కోరుతున్నాం, కనీసం రాజ్యంలో ఒక భాగాన్ని మాకు ఇవ్వండి.