స్తేషాం సర్వేషాం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
వారందరి ఆరోగ్యం గురించి అడుగు, ప్రియమైనవాడా.
గుణైరనేకైః ప్రవరైశ్చ యుక్తో విజ్ఞానవాన్నైవ చ నిష్ఠురో యః। స్నేహాదమర్షం సహతే సదైవ స సోమదత్తః పూజనీయో మతో మే
అనేక మంచి లక్షణాలు, ఉత్తమ గుణాలు కలిగి, జ్ఞానవంతుడు, ఎప్పుడూ కఠినంగా ఉండని వాడు, ప్రేమతో కోపాన్ని సహించే వాడు—ఆ సోమదత్తుడు నా దృష్టిలో గౌరవానికి అర్హుడు.
అర్హత్తమః కురుషు సౌమదత్తిః స నో భ్రాతా సంజయ మత్సఖా చ। మహేష్వాసో రథినాముత్తమోఽర్హః సహామాత్యః కుశలం తస్య పృచ్ఛేః
కురువంశంలో అతి గౌరవనీయుడు, సౌమదత్తుడు, మన సోదరుడు, సంజయ, నా మిత్రుడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, రథసారథులలో శ్రేష్ఠుడు, గౌరవానికి యోగ్యుడు—వాడిని, అతని మంత్రులతో కలిసి, ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
యే చైవాన్యే కురుముఖ్యా యువానః పుత్రాః పౌత్రా భ్రాతరశ్చైవ యే నః। యంయమేషాం మన్యసే యేన యోగ్యం తత్తత్ప్రోచ్యానామయం సూత వాచ్యాః
మరియు ఇతర కురు వంశ యువకులు—మన కుమారులు, మన మనవులు, మన సోదరులు—వారిలో యోగ్యుడని నీవు అనుకుంటే, వారివారికి తగినట్లు పలకరించు, సంజయ.
యే రాజానః పాణ్డవాయోధనాయ సమానీతా ధార్తరాష్ట్రేణ కేచిత్। వశాతయః సాల్వకాః కేకయాశ్చ తథామ్బష్ఠా యే త్రిగర్తాశ్చ ముఖ్యాః
పాండవులతో యుద్ధం చేయడానికి ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు పిలిపించిన రాజులు, కొందరు ఆయనకు వశమైనవారు, కొందరు సాల్వ దేశం నుంచి, కొందరు కేకయ దేశం నుంచి, అలాగే అంబష్టులు, ముఖ్యమైన త్రిగర్తులు కూడా ఉన్నారు.
ప్రాచ్యోదీచ్యా దాక్షిణ్యాత్యాశ్చ శూరా- స్తథా ప్రతీచ్యాః పార్వతీయాశ్చ సర్వే। అనృశంసాః శీలవృత్తోపున్నా- స్తేషాం సర్వేషాం కుశలం సూత పృచ్ఛేః
తూర్పు, ఉత్తరం, దక్షిణం, పడమర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన వీరులు, పర్వత ప్రాంతాల వారు కూడా, అందరూ దయతో, మంచి నడవడికలతో ప్రసిద్ధులు. వారందరి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకోమని చెబుతున్నాను, సారథీ.
హస్త్యారోహా రథినః సాదినశ్చ పదాతయశ్చార్యసఙ్ఘా మహాన్తః। ఆఖ్యాయ మాం కుశలినం స్మ నిత్య- మనామయం పరిపృచ్ఛేః సమగ్రాన్
ఏనుగులపై కూర్చున్నవారు, రథసారథులు, గుర్రపు సైనికులు, పెద్ద పెద్ద కాలాళ్ళు — వారందరికీ నేను బాగున్నానని చెప్పి, వాళ్ల ఆరోగ్యం, క్షేమం గురించి పూర్తిగా అడిగి తెలుసుకో.
తథా రాజ్ఞో హ్యర్థయుక్తానమాత్యాన్ దౌవారికాన్యే చ సేనాం నయన్తి। ఆయవ్యయం యే గమయన్తి నిత్య- మర్థాంశ్చ యే మహతశ్చిన్తయన్తి
అలాగే, రాజు వద్ద ఉన్న పని తెలిసిన మంత్రులు, ద్వారపాలకులు, సైన్యాన్ని నడిపేవారు, ఆదాయ వ్యయాలను చూసుకునేవారు, ఎప్పుడూ ముఖ్యమైన విషయాలు ఆలోచించేవారు — వీళ్లందరి క్షేమాన్ని కూడా అడిగి తెలుసుకో.
వృన్దారకం కురుమధ్యేష్వమూఢం మహాప్రజ్ఞం సర్వధర్మోపపన్నమ్ । న తస్య యుద్ధం రోచతే వై కదాచి- ద్వైశ్యాపుత్రం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
కురువంశంలో ఉన్న వృద్ధారకుడు, మూర్ఖత్వం లేని, గొప్ప జ్ఞానంతో, అన్ని ధర్మాలు కలిగి ఉన్నవాడు. అతనికి యుద్ధం అస్సలు ఇష్టం ఉండదు. ఆ వాణికుని కుమారుడైన వృద్ధారకుని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
నికర్తనే దేవనే యోఽద్వితీయ- శ్ఛన్నోపధః సాధుదేవీ మతాక్షః। యో దుర్జయో దేవరథేన సఙ్ఖ్యే స చిత్రసేనః కుశలం తాత వాచ్యః
కత్తితో పోరులో ఎవరికీ తీసిపోని, మాయాచతుర్యాల్లో నిపుణుడు, పాశాక్రీడలో దిట్ట, దేవతలతో యుద్ధంలో కూడా ఓడించలేని వాడు — ఆ చిత్రసేనుడికి నా అభివాదాలు చెప్పి, అతని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
గాన్ధారరాజః శకునిః పార్వతీయో నికర్తనే యోఽద్వితీయోఽక్షదేవీ। మానం కుర్వన్ధార్తరాష్ట్రస్య సూత మిథ్యాబుద్ధేః కుశలం తాత పృచ్ఛేః
గాంధార రాజైన శకుని, పర్వత ప్రాంతానికి చెందినవాడు, పోరులో ఎవరికీ తీసిపోని, పాశాక్రీడలో నిపుణుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని పొగిడే, వక్రబుద్ధి కలవాడు — అతని క్షేమాన్ని కూడా అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
యః పాణ్డవానేకరథేన వీరః సముత్సహత్యప్రధృప్యాన్విజేతుమ్ । యో ముహ్యతాం మోహయితాఽద్వితీయో వైకర్తనః కుశలం తస్య పృచ్ఛేః
ఒకే ఒక్క రథంతో పాండవులను జయించగల ధైర్యశాలి, మాయలో మాయ చేయడంలో ఎవరికీ తీసిపోని వాడు — ఆ వైకర్తనుడైన కర్ణుని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో.
స ఏవ భక్తః స గురుః స భర్తా స వై పితా స చ మాతా సుహృచ్చ। అగాధబుద్ధిర్విదురో దీర్ఘదర్శీ స నో మన్త్రీ కుశలం తం స్మ పృచ్ఛేః
అతడు మన భక్తుడు, మన గురువు, మన అధిపతి, మన తండ్రి, మన తల్లి, మన మిత్రుడు కూడా. అపారమైన బుద్ధి కలవాడు, దూరదృష్టి గలవాడు, మన మంత్రిగా ఉన్న విదురుని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో.
వృద్ధాః స్త్రియో యాశ్చ గుణోపపన్నా జ్ఞాయన్తే నః సఞ్జయ మాతరస్తాః। తాభిః సర్వాభిః సహితాభిః సమేత్య స్త్రీభిః సవృద్ధాభిరభివాదం వదేథాః
మా వృద్ధ మహిళలు, మంచితనంతో ఉన్న మా తల్లులు, నీవు తెలుసు కదా సంజయా — వాళ్లందరిని, ఇతర మహిళలు, వృద్ధ మహిళలతో కలిసి, నా అభివాదాలు చెప్పు.
కచ్చిత్పుత్రా జీవపుత్రాః సుసమ్య- గ్వర్తన్తే వో వృత్తిమనృశంసరూపాః । ఇతి స్మోత్కా సఞ్జయ బ్రూహి పశ్చా- దజాతశత్రుః కుశలీ సపుత్రః
నీ కుమారులు, జీవించి ఉన్న కుమారులు, సద్గుణాలతో, దయతో, బాగున్నారా? అని అడిగి తెలుసుకుని, అజాతశత్రువు తన కుమారులతో కలిసి బాగున్నాడని కూడా చెప్పు సంజయా.
రాజ్ఞో భార్యాః సఞ్జయ వేత్థ తత్ర తాసాం సర్వాసాం కుశలం తాత పృచ్ఛేః । సుసంగుప్తాః సురభయోఽనవద్యాః కచ్చిద్గృహానావసథాప్రమత్తాః
అక్కడ ఉన్న రాజు భార్యలను నీవు తెలుసు కదా సంజయా. వాళ్లందరి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా. వారు బాగా రక్షించబడుతున్నారా, సుగంధంగా, నిందలేని వారు గా ఉన్నారా? ఇంట్లో, వాసస్థలాల్లో జాగ్రత్తగా ఉన్నారా?
కచ్చిద్వృత్తిం శ్వశురేషు భద్రాః కల్యాణీం వర్తధ్వమనృశంసరూపామ్। యథా చ వః స్యుః పతయోఽనుకూలా- స్తథా వృత్తిమాత్మనః స్థాపయధ్వమ్
మీరు మీ మామల పట్ల మంచి, శుభ్రమైన, దయతో కూడిన ప్రవర్తనతో ఉన్నారా? అలాగే మీ భర్తలు మీ పట్ల అనుకూలంగా ఉండాలి, మీరు కూడా మీ ప్రవర్తనను అలాగే ఉంచుకోవాలి.
యా నః స్నుషాః సఞ్జయ వేత్థ తత్ర ప్రాప్తాః కులేభ్యశ్చ గుణోపపన్నాః। ప్రజావత్యో బ్రూహి సమేత్య తాశ్చ యుధిష్ఠిరో వోఽభ్యవదత్ప్రసన్నః
అక్కడ ఉన్న మా కోడళ్ళను నీవు తెలుసు కదా సంజయా. మంచి కుటుంబాల నుంచి వచ్చిన, సద్గుణాలతో ఉన్న వారిని కూడగట్టి, యుధిష్ఠిరుడు మీకు అభివాదం చెప్పాడని చెప్పు.
కన్యాః స్వజేథాః సదనేషు సఞ్జయ అనామయం మద్వచనేన పృష్ట్వా। కల్యాణా వః సన్తు పతయోఽనుకూలా యూయం పతీనాం భవతానుకూలాః
ఇళ్లలో ఉన్న యువతులను, సంజయా, నా పేరుతో వారి ఆరోగ్యాన్ని అడిగి తెలుసుకో. మీ భర్తలు మీ పట్ల అనుకూలంగా ఉండాలి, మీరు కూడా మీ భర్తలకు అనుకూలంగా ఉండాలి.
అలఙ్కృతా వస్త్రవత్యః సుగన్ధా అబీభత్సాః సుఖితా భోగవత్యః। లఘు యాసాం దర్శనం వాక్వ లఘ్వీ వేశస్త్రియః కుశలం తాత పృచ్ఛేః
అలంకారాలు ధరించిన, మంచి వస్త్రాలు వేసుకున్న, సుగంధభరితమైన, అపవాదం లేని, సంతోషంగా, సుఖాలు అనుభవిస్తున్న, వీరి చూపు, మాటలు తేలికగా ఉండే అంతఃపుర మహిళల క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
దాస్యః స్యుర్యా యే చ దాసాః కురూణాం తదాశ్రయా బహవః కుబ్జఖఞ్జాః। ఆఖ్యాయ మాం కుశలినం స్మ తేభ్యో- ఽప్యనామయం పరిపృచ్ఛేర్జఘన్యమ్
కురువంశానికి చెందిన దాసులు, దాస్యులు, అలాగే వారిని ఆధారపడే అనేక మంది వంకరలు, లంగడాలు — వారికీ నేను బాగున్నానని చెప్పి, వారిలో చివరివారైనా వారి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో.
కచ్చిద్వృత్తిం వర్తతే వై పురాణీం కచ్చిద్భోగాన్దార్తరాష్ట్రో దదాతి। అఙ్గహీనాన్కృపణాన్వామనాన్వా యానానృశంస్యాద్ధార్తరాష్ట్రో బిభర్తి
పాత పద్ధతి ఇంకా కొనసాగుతుందా? ధృతరాష్ట్రుడు సుఖాలు ఇస్తున్నాడా? అంగవైకల్యం ఉన్నవాళ్లు, దురదృష్టవంతులు, చిన్నవాళ్లు — ధృతరాష్ట్రుడు వారిని దయతో చూసుకుంటున్నాడా?
అన్ధాశ్చ సర్వే బధిరాస్తథైవ హస్తాజీవా బహవో యేఽత్ర సన్తి। ఆఖ్యాయ మాం కుశలినం స్మ తేభ్యో- ఽప్యనామయం పరిపృచ్ఛేర్జఘన్యమ్
ఇక్కడ ఉన్న అందరు అంధులు, చెవిటివారు, చేతిపనులతో జీవించే వారు — వీరందరికీ నేను బాగున్నానని చెప్పు. వారిలో ఎవరు చిన్నవారైనా, వారి ఆరోగ్యం గురించి కూడా అడిగి తెలుసుకో.
మా భైష్ట దుఃఖేన కుజీవితేన నూనం కృతం పరలోకేషు పాపమ్। నిగృహ్య శత్రూన్సుహృదోఽనుగృహ్య వాసోభిరన్నేన చ వో భరిష్యే
బాధలు, కష్టమైన జీవితం వల్ల భయపడకండి. గత జన్మలో ఏదో పాపం జరిగినదని భావించాలి. నేను శత్రువులను అదుపులో పెట్టి, మిత్రులకు దయ చూపి, మీకు వస్త్రాలు, ఆహారం అందిస్తాను.
త్వయోచ్యమానాం శ్రృణుయుక్తథా కురు
నేను చెప్పినట్లు వారితో మాట్లాడి, అలాగే నీవు ఆచరించు.
సన్త్యేవ మే బ్రాహ్మణేభ్యః కృతాని భావీన్యథో నో బత వర్తయన్తి । తాన్పశ్యామి యుక్తరూపాంస్తథైవ తామేవ సిద్ధిం శ్రావయేథా నృపం తమ్
బ్రాహ్మణుల కోసం నేను చేసిన పూజలు ఉన్నాయి. వాటి ఫలితాలు ఇంకా కనబడకపోయినా, భవిష్యత్తులో వస్తాయని నమ్ముతున్నాను. అర్హులైన వారిని నేను చూస్తున్నాను. ఈ విజయాన్ని ఆ రాజుకు తెలియజేయాలి.
యే చానాథా దుర్బలాః సర్వకాల- మాత్మన్యేవ ప్రయతన్తేఽథ మూఢాః। తాంశ్చాపి త్వం కృపణాన్సర్వథైవ హ్యస్మద్వాక్యాత్కుశలం తాత పృచ్ఛేః
ఎవరైనా అనాథలు, బలహీనులు, ఎప్పుడూ తాము మాత్రమే కష్టపడేవారు, లేదా అయోమయంగా ఉన్నవారు ఉన్నా, వారందరి ఆరోగ్యం గురించి నేను చెప్పినట్లు అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
యే చాప్యన్యే సంశ్రితా ధార్తరాష్ట్రా- న్నానాదిగ్భ్యోఽభ్యాగతాః సూతపుత్ర । దృష్ట్వా తాంశ్చైవార్హతశ్చాపి సర్వా- న్సంపృచ్ఛేథాః కుశలం చావ్యయం చ
ధృతరాష్ట్ర కుమారుల వద్ద ఆశ్రయం పొందిన వారు, వివిధ దిక్కుల నుంచి వచ్చిన వారు, వీరిని చూసి, అర్హులైన వారిని కూడా, వారి ఆరోగ్యం, శాశ్వతమైన క్షేమం గురించి అడిగి తెలుసుకో.
ఏవం సర్వానాగతాభ్యాగతాంశ్చ రాజ్ఞో దూతాన్సర్వదిగ్భ్యోభ్యుపేతాన్ । పృష్ట్వా సర్వాన్కుశలం తాంశ్చ సూత పశ్చాదహం కుశలీ తేషు వాచ్యః
ఇలా, అన్ని దిక్కుల నుంచి వచ్చిన రాజదూతలు, వచ్చిన వారందరిని వారి ఆరోగ్యం గురించి అడిగి తెలుసుకున్న తరువాత, నేను వారిలో బాగున్నానని చెప్పు.
న హీదృశాః సన్త్యపరే పృథివ్యాం యే యోధకా ధార్తరాష్ట్రేణ లబ్ధాః। ధర్మస్తు నిత్యో మమ ధర్మ ఏవ మహాబలః శత్రునిబర్హణాయ
ఈ భూమిపై ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు పొందిన యోధుల్లాంటి వారు మరెవరూ లేరు. కానీ నాకు ధర్మమే శాశ్వతం. శత్రువులను నశింపజేయడానికి ధర్మమే నాకు గొప్ప బలం.