తేషాం సర్వషాం కుశలం స్మ పృచ్ఛేః
వారందరి ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
ఆచార్య ఇష్టో నయగో విధేయో వేదానభీప్సన్బ్రహ్మచర్యం చచార। యోఽస్త్రం చతుష్పాత్పునరేవ చక్రే ద్రోణః ప్రసన్నోఽభివాద్యస్త్వయాసౌ
గౌరవానికి యోగ్యుడైన, మంచి మార్గదర్శకుడు, విధిని పాటించేవాడు, వేదాలను తెలుసుకోవాలని బ్రహ్మచర్యం ఆచరించినవాడు, నాలుగు రకాల ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన ద్రోణుడు—ఆయనకు నమస్కరించు.
అధీతవిద్యశ్చరణోపపన్నో యోఽస్త్రం చతుష్పాత్పునరేవ చక్రే। గన్ధర్వపుత్రప్రతిమం తరస్వినం తమశ్వత్థామానం కుశలం స్మ పృచ్ఛేః
విద్యాభ్యాసంలో నిపుణుడు, మంచి నడవడిక కలవాడు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన, గంధర్వ కుమారుడి వలె వేగవంతుడైన అశ్వత్థాముడి ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
శారద్వతస్యావసథం స్మ గత్వా మహారథస్యాత్మవిదాం వరస్య। త్వం మామభీక్ష్ణం పరికీర్తయన్వై కృపస్య పాదౌ సఞ్జయ పాణినా స్పృశేః
శారద్వతుని ఇంటికి వెళ్లి, ఆ మహారథుడిని, తాను తానే తెలుసుకునే వారిలో శ్రేష్ఠుడైనవారిని, అక్కడ నా పేరు పలుకుతూ, కృపాచార్యుని పాదాలను చేతితో తాకి నమస్కరించు, సంజయ.
యస్మిన్శౌర్యమానృశంస్యం తపశ్చ ప్రజ్ఞా శీలం శ్రుతరూపే ధృతిశ్చ। పాదౌ గృహీత్వా కురుసత్తమస్య భీష్మస్య మాం తత్ర నివేదయేథాః
యందు శౌర్యం, దయ, తపస్సు, జ్ఞానం, మంచి స్వభావం, విద్య, స్థిరత్వం కనిపించే కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముని పాదాలను పట్టుకుని, అక్కడ నా నమస్కారాన్ని తెలియజేయు.
ప్రజ్ఞాచక్షుర్యః ప్రణేతా కురూణాం బహుశ్రుతో వృద్ధసేవీ మనీషీ। తస్మై రాజ్ఞే స్థవిరాయాభివాద్య ఆచక్షీథాః సఞ్జయ మామరోగమ్
జ్ఞానం కన్నుగా ఉన్నవాడు, కురువంశానికి నాయకుడు, అనేక విషయాల్లో నిపుణుడు, వృద్ధులకు సేవచేసేవాడు, ఆలోచన కలవాడు—ఆ వృద్ధరాజును నమస్కరించి, నేను క్షేమంగా ఉన్నానని చెప్పు, సంజయ.
జ్యేష్ఠః పుత్రో ధృతరాష్ట్రస్య మన్దో మూర్ఖః శఠః సఞ్జయ పాపశీలః। యస్యాపవాదః పృథివీం యాతి సర్వాం సుయోధనం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
ధృతరాష్ట్రుని పెద్ద కుమారుడు, మూర్ఖుడు, మోసగాడు, చెడ్డ స్వభావం కలవాడు, అతని అపఖ్యాతి భూమంతా వ్యాపించింది—ఆ సుయోధనుని ఆరోగ్యం గురించి అడుగు, ప్రియమైనవాడా.
భ్రాతా కనీయానపి తస్య మన్ద- స్తథాశీలః సఞ్జయ సోపి శశ్వత్। మహేష్వాసః శూరతమః కురూణాం దుఃశాసనః కుశలం తాత వాచ్యః
అతని చిన్న తమ్ముడు కూడా మూర్ఖుడే, అలాంటి స్వభావం కలవాడే, ఎప్పుడూ అలాగే ఉంటాడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, కురువంశంలో వీరులలో శ్రేష్ఠుడు—దుఃశాసనుని ఆరోగ్యం గురించి అడుగు, ప్రియమైనవాడా.
యస్య కామో వర్తతే నిత్యమేవ నాన్యః శమాద్భారతానామితి స్మ। స బాహ్లికానామృషభో మనీషీ పునర్యథా మాఽభివదేత్ప్రసన్నః
యవనికలో ఎప్పుడూ తన కోరికే ప్రబలమై ఉంటుంది, భరతవంశంలో మరొకరికి శాంతి లేదు—అతడు బాహ్లికుల నాయకుడు, జ్ఞానవంతుడు. అతడు సంతోషంగా ఉంటే మరలా నమస్కరించు.
భూరిశ్రవాస్తాత నిపాతయోధీ మహేష్వాసో రథినాముత్తమోఽగ్ర్యః । గత్వా స్మ తం మద్వచనేన బ్రూయాః శల్యం తథా మద్వచనాత్ప్రతీతః
భూరిశ్రవుడు, ప్రియమైనవాడా, పేరుగాంచిన యోధుడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, రథసారథులలో శ్రేష్ఠుడు—వాడిని నా మాటలు చెప్పి పలకరించు. అలాగే శల్యునికి కూడా నా తరఫున నమస్కరించు.
స్తేషాం సర్వేషాం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
వారందరి ఆరోగ్యం గురించి అడుగు, ప్రియమైనవాడా.
గుణైరనేకైః ప్రవరైశ్చ యుక్తో విజ్ఞానవాన్నైవ చ నిష్ఠురో యః। స్నేహాదమర్షం సహతే సదైవ స సోమదత్తః పూజనీయో మతో మే
అనేక మంచి లక్షణాలు, ఉత్తమ గుణాలు కలిగి, జ్ఞానవంతుడు, ఎప్పుడూ కఠినంగా ఉండని వాడు, ప్రేమతో కోపాన్ని సహించే వాడు—ఆ సోమదత్తుడు నా దృష్టిలో గౌరవానికి అర్హుడు.
అర్హత్తమః కురుషు సౌమదత్తిః స నో భ్రాతా సంజయ మత్సఖా చ। మహేష్వాసో రథినాముత్తమోఽర్హః సహామాత్యః కుశలం తస్య పృచ్ఛేః
కురువంశంలో అతి గౌరవనీయుడు, సౌమదత్తుడు, మన సోదరుడు, సంజయ, నా మిత్రుడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, రథసారథులలో శ్రేష్ఠుడు, గౌరవానికి యోగ్యుడు—వాడిని, అతని మంత్రులతో కలిసి, ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
యే చైవాన్యే కురుముఖ్యా యువానః పుత్రాః పౌత్రా భ్రాతరశ్చైవ యే నః। యంయమేషాం మన్యసే యేన యోగ్యం తత్తత్ప్రోచ్యానామయం సూత వాచ్యాః
మరియు ఇతర కురు వంశ యువకులు—మన కుమారులు, మన మనవులు, మన సోదరులు—వారిలో యోగ్యుడని నీవు అనుకుంటే, వారివారికి తగినట్లు పలకరించు, సంజయ.
యే రాజానః పాణ్డవాయోధనాయ సమానీతా ధార్తరాష్ట్రేణ కేచిత్। వశాతయః సాల్వకాః కేకయాశ్చ తథామ్బష్ఠా యే త్రిగర్తాశ్చ ముఖ్యాః
పాండవులతో యుద్ధం చేయడానికి ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు పిలిపించిన రాజులు, కొందరు ఆయనకు వశమైనవారు, కొందరు సాల్వ దేశం నుంచి, కొందరు కేకయ దేశం నుంచి, అలాగే అంబష్టులు, ముఖ్యమైన త్రిగర్తులు కూడా ఉన్నారు.
ప్రాచ్యోదీచ్యా దాక్షిణ్యాత్యాశ్చ శూరా- స్తథా ప్రతీచ్యాః పార్వతీయాశ్చ సర్వే। అనృశంసాః శీలవృత్తోపున్నా- స్తేషాం సర్వేషాం కుశలం సూత పృచ్ఛేః
తూర్పు, ఉత్తరం, దక్షిణం, పడమర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన వీరులు, పర్వత ప్రాంతాల వారు కూడా, అందరూ దయతో, మంచి నడవడికలతో ప్రసిద్ధులు. వారందరి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకోమని చెబుతున్నాను, సారథీ.
హస్త్యారోహా రథినః సాదినశ్చ పదాతయశ్చార్యసఙ్ఘా మహాన్తః। ఆఖ్యాయ మాం కుశలినం స్మ నిత్య- మనామయం పరిపృచ్ఛేః సమగ్రాన్
ఏనుగులపై కూర్చున్నవారు, రథసారథులు, గుర్రపు సైనికులు, పెద్ద పెద్ద కాలాళ్ళు — వారందరికీ నేను బాగున్నానని చెప్పి, వాళ్ల ఆరోగ్యం, క్షేమం గురించి పూర్తిగా అడిగి తెలుసుకో.
తథా రాజ్ఞో హ్యర్థయుక్తానమాత్యాన్ దౌవారికాన్యే చ సేనాం నయన్తి। ఆయవ్యయం యే గమయన్తి నిత్య- మర్థాంశ్చ యే మహతశ్చిన్తయన్తి
అలాగే, రాజు వద్ద ఉన్న పని తెలిసిన మంత్రులు, ద్వారపాలకులు, సైన్యాన్ని నడిపేవారు, ఆదాయ వ్యయాలను చూసుకునేవారు, ఎప్పుడూ ముఖ్యమైన విషయాలు ఆలోచించేవారు — వీళ్లందరి క్షేమాన్ని కూడా అడిగి తెలుసుకో.
వృన్దారకం కురుమధ్యేష్వమూఢం మహాప్రజ్ఞం సర్వధర్మోపపన్నమ్ । న తస్య యుద్ధం రోచతే వై కదాచి- ద్వైశ్యాపుత్రం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
కురువంశంలో ఉన్న వృద్ధారకుడు, మూర్ఖత్వం లేని, గొప్ప జ్ఞానంతో, అన్ని ధర్మాలు కలిగి ఉన్నవాడు. అతనికి యుద్ధం అస్సలు ఇష్టం ఉండదు. ఆ వాణికుని కుమారుడైన వృద్ధారకుని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
నికర్తనే దేవనే యోఽద్వితీయ- శ్ఛన్నోపధః సాధుదేవీ మతాక్షః। యో దుర్జయో దేవరథేన సఙ్ఖ్యే స చిత్రసేనః కుశలం తాత వాచ్యః
కత్తితో పోరులో ఎవరికీ తీసిపోని, మాయాచతుర్యాల్లో నిపుణుడు, పాశాక్రీడలో దిట్ట, దేవతలతో యుద్ధంలో కూడా ఓడించలేని వాడు — ఆ చిత్రసేనుడికి నా అభివాదాలు చెప్పి, అతని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
గాన్ధారరాజః శకునిః పార్వతీయో నికర్తనే యోఽద్వితీయోఽక్షదేవీ। మానం కుర్వన్ధార్తరాష్ట్రస్య సూత మిథ్యాబుద్ధేః కుశలం తాత పృచ్ఛేః
గాంధార రాజైన శకుని, పర్వత ప్రాంతానికి చెందినవాడు, పోరులో ఎవరికీ తీసిపోని, పాశాక్రీడలో నిపుణుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని పొగిడే, వక్రబుద్ధి కలవాడు — అతని క్షేమాన్ని కూడా అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
యః పాణ్డవానేకరథేన వీరః సముత్సహత్యప్రధృప్యాన్విజేతుమ్ । యో ముహ్యతాం మోహయితాఽద్వితీయో వైకర్తనః కుశలం తస్య పృచ్ఛేః
ఒకే ఒక్క రథంతో పాండవులను జయించగల ధైర్యశాలి, మాయలో మాయ చేయడంలో ఎవరికీ తీసిపోని వాడు — ఆ వైకర్తనుడైన కర్ణుని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో.
స ఏవ భక్తః స గురుః స భర్తా స వై పితా స చ మాతా సుహృచ్చ। అగాధబుద్ధిర్విదురో దీర్ఘదర్శీ స నో మన్త్రీ కుశలం తం స్మ పృచ్ఛేః
అతడు మన భక్తుడు, మన గురువు, మన అధిపతి, మన తండ్రి, మన తల్లి, మన మిత్రుడు కూడా. అపారమైన బుద్ధి కలవాడు, దూరదృష్టి గలవాడు, మన మంత్రిగా ఉన్న విదురుని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో.
వృద్ధాః స్త్రియో యాశ్చ గుణోపపన్నా జ్ఞాయన్తే నః సఞ్జయ మాతరస్తాః। తాభిః సర్వాభిః సహితాభిః సమేత్య స్త్రీభిః సవృద్ధాభిరభివాదం వదేథాః
మా వృద్ధ మహిళలు, మంచితనంతో ఉన్న మా తల్లులు, నీవు తెలుసు కదా సంజయా — వాళ్లందరిని, ఇతర మహిళలు, వృద్ధ మహిళలతో కలిసి, నా అభివాదాలు చెప్పు.
కచ్చిత్పుత్రా జీవపుత్రాః సుసమ్య- గ్వర్తన్తే వో వృత్తిమనృశంసరూపాః । ఇతి స్మోత్కా సఞ్జయ బ్రూహి పశ్చా- దజాతశత్రుః కుశలీ సపుత్రః
నీ కుమారులు, జీవించి ఉన్న కుమారులు, సద్గుణాలతో, దయతో, బాగున్నారా? అని అడిగి తెలుసుకుని, అజాతశత్రువు తన కుమారులతో కలిసి బాగున్నాడని కూడా చెప్పు సంజయా.
రాజ్ఞో భార్యాః సఞ్జయ వేత్థ తత్ర తాసాం సర్వాసాం కుశలం తాత పృచ్ఛేః । సుసంగుప్తాః సురభయోఽనవద్యాః కచ్చిద్గృహానావసథాప్రమత్తాః
అక్కడ ఉన్న రాజు భార్యలను నీవు తెలుసు కదా సంజయా. వాళ్లందరి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా. వారు బాగా రక్షించబడుతున్నారా, సుగంధంగా, నిందలేని వారు గా ఉన్నారా? ఇంట్లో, వాసస్థలాల్లో జాగ్రత్తగా ఉన్నారా?
కచ్చిద్వృత్తిం శ్వశురేషు భద్రాః కల్యాణీం వర్తధ్వమనృశంసరూపామ్। యథా చ వః స్యుః పతయోఽనుకూలా- స్తథా వృత్తిమాత్మనః స్థాపయధ్వమ్
మీరు మీ మామల పట్ల మంచి, శుభ్రమైన, దయతో కూడిన ప్రవర్తనతో ఉన్నారా? అలాగే మీ భర్తలు మీ పట్ల అనుకూలంగా ఉండాలి, మీరు కూడా మీ ప్రవర్తనను అలాగే ఉంచుకోవాలి.
యా నః స్నుషాః సఞ్జయ వేత్థ తత్ర ప్రాప్తాః కులేభ్యశ్చ గుణోపపన్నాః। ప్రజావత్యో బ్రూహి సమేత్య తాశ్చ యుధిష్ఠిరో వోఽభ్యవదత్ప్రసన్నః
అక్కడ ఉన్న మా కోడళ్ళను నీవు తెలుసు కదా సంజయా. మంచి కుటుంబాల నుంచి వచ్చిన, సద్గుణాలతో ఉన్న వారిని కూడగట్టి, యుధిష్ఠిరుడు మీకు అభివాదం చెప్పాడని చెప్పు.
కన్యాః స్వజేథాః సదనేషు సఞ్జయ అనామయం మద్వచనేన పృష్ట్వా। కల్యాణా వః సన్తు పతయోఽనుకూలా యూయం పతీనాం భవతానుకూలాః
ఇళ్లలో ఉన్న యువతులను, సంజయా, నా పేరుతో వారి ఆరోగ్యాన్ని అడిగి తెలుసుకో. మీ భర్తలు మీ పట్ల అనుకూలంగా ఉండాలి, మీరు కూడా మీ భర్తలకు అనుకూలంగా ఉండాలి.
అలఙ్కృతా వస్త్రవత్యః సుగన్ధా అబీభత్సాః సుఖితా భోగవత్యః। లఘు యాసాం దర్శనం వాక్వ లఘ్వీ వేశస్త్రియః కుశలం తాత పృచ్ఛేః
అలంకారాలు ధరించిన, మంచి వస్త్రాలు వేసుకున్న, సుగంధభరితమైన, అపవాదం లేని, సంతోషంగా, సుఖాలు అనుభవిస్తున్న, వీరి చూపు, మాటలు తేలికగా ఉండే అంతఃపుర మహిళల క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.