ఆమన్త్రయే త్వాం నరదేవదేవ గచ్ఛామ్యహం పాణ్డవ స్వస్తి తేఽస్తు। కచ్చిన్న వాచా వృజినం హి కించి- దుచ్చారితం మే మనసోఽభిషఙ్గాత్
రాజాధిరాజా, నేను నిన్ను వీడుతున్నాను. పాండవ కుమారుడా, నీకు మంగళం కలగాలి. మనసు కలవరంతో నేను ఏదైనా తప్పుగా, అనుచితంగా మాట్లాడినట్లయితే క్షమించు.
జనార్దనం భీమసేనార్జునౌ చ మాద్రీసుతౌ సాత్యకిం చేకితానమ్ । ఆమన్త్ర్య గచ్ఛామి శివం సుఖం వః సౌమ్యేన మాం పశ్యత చక్షుషా నృపాః
జనార్దనుడు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు, మాద్రీ కుమారులు, సత్యకి, చెకితానుడు — వీరందరినీ వీడి, మీ అందరికీ మంగళం, సుఖం కలగాలని కోరుకుంటూ వెళ్తున్నాను. రాజులారా, దయతో నన్ను చూడండి.
అనుజ్ఞాతః సఞ్జయ స్వస్తి గచ్ఛ న నః స్మరస్యప్రియం జాతు విద్వన్। విద్మశ్చ త్వాం తే చ వయం చ సర్వే శుద్ధాత్మానం మధ్యగతం సభాస్థమ్
సంజయా, నీకు అనుమతి ఉంది, శుభంగా వెళ్ళు. నీవు ఎప్పుడూ మాకు అప్రీతికరమైన మాట మాట్లాడలేదు. మేమంతా నిన్ను, నువ్వు మమ్మల్ని, శుద్ధహృదయంతో, మధ్యస్థంగా, సభలో ఉన్నవాడిగా తెలుసు.
ఆప్తో దూతః సఞ్జయ సుప్రియోఽసి కల్యాణవాక్ శీలవాంస్తృప్తిమాంశ్చ। న ముహ్యేస్త్వం సఞ్జయ జాతు మత్యా న చ క్రుద్ధ్యేరుచ్యమానోఽపి తత్త్వమ్
సంజయా, నీవు విశ్వసనీయ దూతవు, ఎంతో ప్రియమైనవాడివు, మంగళకరమైన మాటలు మాట్లాడేవాడివు, మంచి స్వభావం కలవాడివు, తృప్తిగా ఉండేవాడివు. నీవు ఎప్పుడూ మూర్ఖంగా ప్రవర్తించవు, ఎవరు నీవు చెప్పినదాన్ని వ్యతిరేకించినా కోపపడవు.
న మర్మగాం జాతు వక్తాఽసి రూక్షాం నోపశ్రుతిం కటుకాం నోతి శుష్కామ్। ధర్మారామామర్థవతీమహింస్రా- మేతాం వాచం తవ జానీమ సూత
నీవు ఎప్పుడూ హృదయాన్ని గాయపరిచే మాటలు మాట్లాడవు, కఠినంగా, చేదుగా, పొడిగా మాట్లాడవు. నీ మాటలు ధర్మబద్ధంగా, అర్థవంతంగా, హానికరం కాకుండా ఉంటాయని మేము తెలుసు, సారథీ.
త్వమేవ నః ప్రియతమోఽసి దూత ఇహాగచ్ఛేద్విదురో వా ద్వితీయః। అభీక్ష్ణదృష్టోఽసి పురాతనస్త్వం ధనఞ్జయస్యాత్మసమః సఖాఽసి
నీవే మాకు అత్యంత ప్రియమైన దూతవు; నీవు రాలేకపోతే, విదురుడు రెండవవాడిగా రావచ్చు. నీవు ఎప్పుడూ కనిపించే వాడివి, పాత పరిచయమున్నవాడివి, ధనంజయుడికి తన ప్రాణంతో సమానమైన స్నేహితుడివి.
ఇతో గత్వా సఞ్జయ క్షిప్రమేవ ఉపాతిష్ఠేథా బ్రాహ్మణాన్యే తదర్హాః। విశుద్ధవీర్యాశ్చరణోపపన్నాః కులే జాతాః సర్వధర్మాపపన్నాః
ఇక్కడినుంచి వెంటనే వెళ్లి, సంజయ, గౌరవానికి యోగ్యమైన బ్రాహ్మణులను కలవు. వారి శక్తి పవిత్రంగా ఉంటుంది, మంచి నడవడిక కలిగి ఉంటారు, మంచి కుటుంబాల్లో పుట్టారు, అన్ని ధర్మాలలో స్థిరంగా ఉంటారు.
స్వాధ్యాయినో బ్రాహ్మణా భిక్షవశ్చ తపస్వినో యే చ నిత్యా వనేషు । అభివాద్య తాన్మద్వచనేన వృద్ధాం- స్తథైవ తాన్కుశలం తాత పృచ్ఛేః
వేదాలు చదువుతున్న బ్రాహ్మణులు, భిక్షలు, ఎప్పుడూ అరణ్యంలో ఉండే తపస్వులు—వారందరిని నా పేరుతో నమస్కరించి, అలాగే అక్కడ ఉన్న వృద్ధుల ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
పురోహితం ధృతరాష్ట్రస్య రాజ్ఞ- స్తథాచార్యానృత్విజో యే చ తస్య। తాంశ్చైవత్వం సహితాన్వై యథావత్ సఙ్గచ్ఛేథాః కుశలేనైవ సూత
ధృతరాష్ట్ర మహారాజు యొక్క పురోహితుడు, గురువులు, యజ్ఞాలలో పాల్గొనేవారు—వారందరినీ సరైన విధంగా కలసి, మర్యాదగా నమస్కరించు, సంజయ.
అశ్రోత్రియా యే చ వసన్తి వృద్ధా మనస్వినః శీలబలోపపన్నాః । ఆశంసన్తోఽస్మాకమనుస్మరన్తో యథాశక్తి ధర్మమాత్రాం చరన్తః
అక్కడ ఉన్న వృద్ధులు, వేదాలు చదవకపోయినా, మంచి ఆలోచన కలవారు, మంచి స్వభావం, బలమూ కలవారు, మనల్ని ఆశిస్తూ, మనల్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, తమ శక్తికి తగినంత ధర్మాన్ని ఆచరిస్తూ ఉంటారు—
తేషాం సర్వషాం కుశలం స్మ పృచ్ఛేః
వారందరి ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
ఆచార్య ఇష్టో నయగో విధేయో వేదానభీప్సన్బ్రహ్మచర్యం చచార। యోఽస్త్రం చతుష్పాత్పునరేవ చక్రే ద్రోణః ప్రసన్నోఽభివాద్యస్త్వయాసౌ
గౌరవానికి యోగ్యుడైన, మంచి మార్గదర్శకుడు, విధిని పాటించేవాడు, వేదాలను తెలుసుకోవాలని బ్రహ్మచర్యం ఆచరించినవాడు, నాలుగు రకాల ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన ద్రోణుడు—ఆయనకు నమస్కరించు.
అధీతవిద్యశ్చరణోపపన్నో యోఽస్త్రం చతుష్పాత్పునరేవ చక్రే। గన్ధర్వపుత్రప్రతిమం తరస్వినం తమశ్వత్థామానం కుశలం స్మ పృచ్ఛేః
విద్యాభ్యాసంలో నిపుణుడు, మంచి నడవడిక కలవాడు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన, గంధర్వ కుమారుడి వలె వేగవంతుడైన అశ్వత్థాముడి ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
శారద్వతస్యావసథం స్మ గత్వా మహారథస్యాత్మవిదాం వరస్య। త్వం మామభీక్ష్ణం పరికీర్తయన్వై కృపస్య పాదౌ సఞ్జయ పాణినా స్పృశేః
శారద్వతుని ఇంటికి వెళ్లి, ఆ మహారథుడిని, తాను తానే తెలుసుకునే వారిలో శ్రేష్ఠుడైనవారిని, అక్కడ నా పేరు పలుకుతూ, కృపాచార్యుని పాదాలను చేతితో తాకి నమస్కరించు, సంజయ.
యస్మిన్శౌర్యమానృశంస్యం తపశ్చ ప్రజ్ఞా శీలం శ్రుతరూపే ధృతిశ్చ। పాదౌ గృహీత్వా కురుసత్తమస్య భీష్మస్య మాం తత్ర నివేదయేథాః
యందు శౌర్యం, దయ, తపస్సు, జ్ఞానం, మంచి స్వభావం, విద్య, స్థిరత్వం కనిపించే కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముని పాదాలను పట్టుకుని, అక్కడ నా నమస్కారాన్ని తెలియజేయు.
ప్రజ్ఞాచక్షుర్యః ప్రణేతా కురూణాం బహుశ్రుతో వృద్ధసేవీ మనీషీ। తస్మై రాజ్ఞే స్థవిరాయాభివాద్య ఆచక్షీథాః సఞ్జయ మామరోగమ్
జ్ఞానం కన్నుగా ఉన్నవాడు, కురువంశానికి నాయకుడు, అనేక విషయాల్లో నిపుణుడు, వృద్ధులకు సేవచేసేవాడు, ఆలోచన కలవాడు—ఆ వృద్ధరాజును నమస్కరించి, నేను క్షేమంగా ఉన్నానని చెప్పు, సంజయ.
జ్యేష్ఠః పుత్రో ధృతరాష్ట్రస్య మన్దో మూర్ఖః శఠః సఞ్జయ పాపశీలః। యస్యాపవాదః పృథివీం యాతి సర్వాం సుయోధనం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
ధృతరాష్ట్రుని పెద్ద కుమారుడు, మూర్ఖుడు, మోసగాడు, చెడ్డ స్వభావం కలవాడు, అతని అపఖ్యాతి భూమంతా వ్యాపించింది—ఆ సుయోధనుని ఆరోగ్యం గురించి అడుగు, ప్రియమైనవాడా.
భ్రాతా కనీయానపి తస్య మన్ద- స్తథాశీలః సఞ్జయ సోపి శశ్వత్। మహేష్వాసః శూరతమః కురూణాం దుఃశాసనః కుశలం తాత వాచ్యః
అతని చిన్న తమ్ముడు కూడా మూర్ఖుడే, అలాంటి స్వభావం కలవాడే, ఎప్పుడూ అలాగే ఉంటాడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, కురువంశంలో వీరులలో శ్రేష్ఠుడు—దుఃశాసనుని ఆరోగ్యం గురించి అడుగు, ప్రియమైనవాడా.
యస్య కామో వర్తతే నిత్యమేవ నాన్యః శమాద్భారతానామితి స్మ। స బాహ్లికానామృషభో మనీషీ పునర్యథా మాఽభివదేత్ప్రసన్నః
యవనికలో ఎప్పుడూ తన కోరికే ప్రబలమై ఉంటుంది, భరతవంశంలో మరొకరికి శాంతి లేదు—అతడు బాహ్లికుల నాయకుడు, జ్ఞానవంతుడు. అతడు సంతోషంగా ఉంటే మరలా నమస్కరించు.
భూరిశ్రవాస్తాత నిపాతయోధీ మహేష్వాసో రథినాముత్తమోఽగ్ర్యః । గత్వా స్మ తం మద్వచనేన బ్రూయాః శల్యం తథా మద్వచనాత్ప్రతీతః
భూరిశ్రవుడు, ప్రియమైనవాడా, పేరుగాంచిన యోధుడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, రథసారథులలో శ్రేష్ఠుడు—వాడిని నా మాటలు చెప్పి పలకరించు. అలాగే శల్యునికి కూడా నా తరఫున నమస్కరించు.
స్తేషాం సర్వేషాం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
వారందరి ఆరోగ్యం గురించి అడుగు, ప్రియమైనవాడా.
గుణైరనేకైః ప్రవరైశ్చ యుక్తో విజ్ఞానవాన్నైవ చ నిష్ఠురో యః। స్నేహాదమర్షం సహతే సదైవ స సోమదత్తః పూజనీయో మతో మే
అనేక మంచి లక్షణాలు, ఉత్తమ గుణాలు కలిగి, జ్ఞానవంతుడు, ఎప్పుడూ కఠినంగా ఉండని వాడు, ప్రేమతో కోపాన్ని సహించే వాడు—ఆ సోమదత్తుడు నా దృష్టిలో గౌరవానికి అర్హుడు.
అర్హత్తమః కురుషు సౌమదత్తిః స నో భ్రాతా సంజయ మత్సఖా చ। మహేష్వాసో రథినాముత్తమోఽర్హః సహామాత్యః కుశలం తస్య పృచ్ఛేః
కురువంశంలో అతి గౌరవనీయుడు, సౌమదత్తుడు, మన సోదరుడు, సంజయ, నా మిత్రుడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, రథసారథులలో శ్రేష్ఠుడు, గౌరవానికి యోగ్యుడు—వాడిని, అతని మంత్రులతో కలిసి, ఆరోగ్యం గురించి అడుగు.
యే చైవాన్యే కురుముఖ్యా యువానః పుత్రాః పౌత్రా భ్రాతరశ్చైవ యే నః। యంయమేషాం మన్యసే యేన యోగ్యం తత్తత్ప్రోచ్యానామయం సూత వాచ్యాః
మరియు ఇతర కురు వంశ యువకులు—మన కుమారులు, మన మనవులు, మన సోదరులు—వారిలో యోగ్యుడని నీవు అనుకుంటే, వారివారికి తగినట్లు పలకరించు, సంజయ.
యే రాజానః పాణ్డవాయోధనాయ సమానీతా ధార్తరాష్ట్రేణ కేచిత్। వశాతయః సాల్వకాః కేకయాశ్చ తథామ్బష్ఠా యే త్రిగర్తాశ్చ ముఖ్యాః
పాండవులతో యుద్ధం చేయడానికి ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు పిలిపించిన రాజులు, కొందరు ఆయనకు వశమైనవారు, కొందరు సాల్వ దేశం నుంచి, కొందరు కేకయ దేశం నుంచి, అలాగే అంబష్టులు, ముఖ్యమైన త్రిగర్తులు కూడా ఉన్నారు.
ప్రాచ్యోదీచ్యా దాక్షిణ్యాత్యాశ్చ శూరా- స్తథా ప్రతీచ్యాః పార్వతీయాశ్చ సర్వే। అనృశంసాః శీలవృత్తోపున్నా- స్తేషాం సర్వేషాం కుశలం సూత పృచ్ఛేః
తూర్పు, ఉత్తరం, దక్షిణం, పడమర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన వీరులు, పర్వత ప్రాంతాల వారు కూడా, అందరూ దయతో, మంచి నడవడికలతో ప్రసిద్ధులు. వారందరి క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకోమని చెబుతున్నాను, సారథీ.
హస్త్యారోహా రథినః సాదినశ్చ పదాతయశ్చార్యసఙ్ఘా మహాన్తః। ఆఖ్యాయ మాం కుశలినం స్మ నిత్య- మనామయం పరిపృచ్ఛేః సమగ్రాన్
ఏనుగులపై కూర్చున్నవారు, రథసారథులు, గుర్రపు సైనికులు, పెద్ద పెద్ద కాలాళ్ళు — వారందరికీ నేను బాగున్నానని చెప్పి, వాళ్ల ఆరోగ్యం, క్షేమం గురించి పూర్తిగా అడిగి తెలుసుకో.
తథా రాజ్ఞో హ్యర్థయుక్తానమాత్యాన్ దౌవారికాన్యే చ సేనాం నయన్తి। ఆయవ్యయం యే గమయన్తి నిత్య- మర్థాంశ్చ యే మహతశ్చిన్తయన్తి
అలాగే, రాజు వద్ద ఉన్న పని తెలిసిన మంత్రులు, ద్వారపాలకులు, సైన్యాన్ని నడిపేవారు, ఆదాయ వ్యయాలను చూసుకునేవారు, ఎప్పుడూ ముఖ్యమైన విషయాలు ఆలోచించేవారు — వీళ్లందరి క్షేమాన్ని కూడా అడిగి తెలుసుకో.
వృన్దారకం కురుమధ్యేష్వమూఢం మహాప్రజ్ఞం సర్వధర్మోపపన్నమ్ । న తస్య యుద్ధం రోచతే వై కదాచి- ద్వైశ్యాపుత్రం కుశలం తాత పృచ్ఛేః
కురువంశంలో ఉన్న వృద్ధారకుడు, మూర్ఖత్వం లేని, గొప్ప జ్ఞానంతో, అన్ని ధర్మాలు కలిగి ఉన్నవాడు. అతనికి యుద్ధం అస్సలు ఇష్టం ఉండదు. ఆ వాణికుని కుమారుడైన వృద్ధారకుని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.
నికర్తనే దేవనే యోఽద్వితీయ- శ్ఛన్నోపధః సాధుదేవీ మతాక్షః। యో దుర్జయో దేవరథేన సఙ్ఖ్యే స చిత్రసేనః కుశలం తాత వాచ్యః
కత్తితో పోరులో ఎవరికీ తీసిపోని, మాయాచతుర్యాల్లో నిపుణుడు, పాశాక్రీడలో దిట్ట, దేవతలతో యుద్ధంలో కూడా ఓడించలేని వాడు — ఆ చిత్రసేనుడికి నా అభివాదాలు చెప్పి, అతని క్షేమాన్ని అడిగి తెలుసుకో, ప్రియమైనవాడా.