అబ్రహ్మణ్యో బలోపేతో మత్తో మదబలేన చ। కామవృత్తః స దుష్టాత్మా వాహయామాస తానృషీన్
ధర్మాన్ని పట్టించుకోని, బలంతో మత్తులో ఉన్న, కామానికి లోనైన ఆ దుష్టాత్ముడు ఆ ఋషులను తన వాహనంగా చేసుకున్నాడు.
నహుషేణ విసృష్టా చ బృహస్పతిమథాబ్రవీత్। సమయోఽల్పావశేషో మే నహుషేణేహ యః కృతః
నహుషుడు ఆమెను పంపించేసిన తర్వాత, ఆమె బృహస్పతిని చూసి ఇలా చెప్పింది: 'నహుషుడు నాకు ఇచ్చిన సమయం ఇక తక్కువగా మిగిలింది.'
శక్రం మృగయ శీఘ్రం త్వం భక్తాయాః కురు మే దయామ్। బాఢమిత్యేవ భగవాన్బృహస్పతిరువాచ తామ్
'నీ భక్తురాలైన నాకు దయచూపి, నువ్వు త్వరగా శక్రుణ్ణి వెతకిపో.' అప్పుడు భగవంతుడు బృహస్పతి, 'అలాగే' అని ఆమెకు సమాధానం ఇచ్చాడు.
న భేతవ్యం త్వయా దేవి నహుషాద్దుష్టచేతసః । న హ్యేష స్థాస్యతి చిరం గత ఏష నరాధమః
ఓ దేవీ, నీవు దుష్టచిత్తుడైన నహుషుని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నీచుడు ఇక ఎక్కువ కాలం ఉండడు — అతడు ఇప్పటికే నశించిపోయాడు.
అధర్మజ్ఞో మహర్షీణాం వాహనాచ్చ హతః శుభే । ఇష్టిం చాహం కరిష్యామి వినాశాయాస్య దుర్మతేః
ధర్మాన్ని తెలియని ఈ వాడు మహర్షులను వాహనంగా చేసుకున్నందువల్ల నాశనమవుతాడు, ఓ శుభలక్షణా! ఈ దుర్మతి నశించేందుకు నేను యజ్ఞం చేస్తాను.
శక్రం చాధిగమిష్యామి మాభైస్త్వం భద్రమస్తు తే। తతః ప్రజ్వాల్య విధివజ్జుహావ పరమం హవిః
నేను శక్రుణ్ణి కనుగొంటాను. నీవు భయపడవద్దు, నీకు మంగళం కలగాలి. తరువాత, విధిగా అగ్నిని వెలిగించి, ఉత్తమమైన హవిస్సును సమర్పించాడు.
బృహస్పతిర్మహాతేజా దేవరాజోపలబ్ధయే। హుత్వాఽగ్నిం సోబ్రవీద్రాజఞ్ఛక్ర అన్విష్యతామితి
బృహస్పతి మహాశక్తివంతుడు, దేవేంద్రుని కనుగొనడానికి అగ్నికి హోమం చేసి, "రాజా! శక్రుడిని వెతకండి" అని అన్నాడు.
తస్మాచ్చ భగవాన్దేవః స్వయమేవ హుతాశనః । స్త్రీవేషమద్భుతం కృత్వా తత్రైవాన్తరధీయత
అప్పుడు భగవంతుడైన అగ్ని స్వయంగా ఒక అద్భుతమైన స్త్రీ రూపాన్ని ధరించి అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు.
స దిశః ప్రదిశశ్చైవ పర్వతాంశ్చ వనాని చ। పృథివీం చాన్తరిక్షం చ విచిత్యాథ మనోగతిః। నిమేషాన్తరమాత్రేణ బృహస్పతిముపాగమత్
ఆయన మనస్సు వేగంతో దిశలు, మధ్యదిశలు, పర్వతాలు, అడవులు, భూమి, ఆకాశం అన్నీ వెదికి, క్షణంలోనే బృహస్పతిని చేరాడు.
బృహస్పతే న పశ్యామి దేవరాజమిహ క్వచిత్। ఆపః శేషాః సదా చాపః ప్రవేష్టుం నోత్సహామ్యహమ్
"బృహస్పతీ! ఇక్కడ ఎక్కడా దేవేంద్రుణ్ణి కనిపెట్టలేకపోతున్నాను. ఎక్కడ చూసినా నీళ్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. వాటిలోకి నేను వెళ్లలేను."
న మే తత్ర గతిర్బ్రహ్మన్కిమన్యత్కరవాణి తే। తమబ్రవీద్దేవగురురపో విశ మహాద్యుతే
"బ్రాహ్మణా! నేను అక్కడికి వెళ్లలేను. నీకోసం ఇంకేం చేయగలను?" అని అడిగాడు. దేవతల గురువు, "మహాశక్తివంతుడా! నీళ్లలోకి ప్రవేశించు" అని చెప్పాడు.
నాపః ప్రవేష్టుం శక్ష్యామి క్షయో మేఽత్ర భవిష్యతి। శరణం త్వాం ప్రపన్నోఽస్మి స్వస్తి తేస్తు మహాద్యుతే
"నేను నీళ్లలోకి వెళ్లలేను. అలా చేస్తే నేను నశించిపోతాను. నేను నిన్ను ఆశ్రయించాను. నీకు మంగళం కలగాలి, మహాశక్తివంతుడా!"
అద్భ్యోఽగ్నిర్బ్రహ్మతః క్షత్రమశ్మనో లోహముత్థితమ్ । తేషాం సర్వత్రగం తేజః స్వాసు యోనిషు శామ్యతి
నీళ్ల నుంచి అగ్ని, బ్రాహ్మణుడి నుంచి క్షత్రియుడు, రాయిలోంచి ఇనుము పుట్టాయి. వీటన్నిటి శక్తి ఎక్కడైనా వ్యాపించి ఉన్నా, చివరకు వాటి మూలాల్లోనే లయమవుతుంది.
అథ సంచిన్తయానస్య దేవరాజస్య ధీమతః। నహుషస్య వధోపాయం లోకపాలైః సదైవతైః
అప్పుడు ధీరుడైన దేవేంద్రుడు నహుషుని సంహారానికి మార్గాన్ని ఆలోచిస్తూ ఉండగా, లోకపాలకులు మరియు దేవతలు కలిసి ఆలోచించారు.
తపస్వీ తత్ర భగవానగస్త్యః ప్రత్యదృశ్యత। సోఽబ్రవీదర్చ్య దేవేన్ద్రం దిష్ట్యా వై వర్ధతే భవాన్
ఆ సమయంలో తపస్సులో నిమగ్నుడైన మహర్షి అగస్త్యుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆయన ఇంద్రుని గౌరవంగా పలకరించి, "దేవేంద్రా! నీకు శుభం కలిగింది" అని అన్నాడు.
విశ్వరూపవినాశేన వృత్రాసురవధేన చ। దిష్ట్యాద్య నహుషో భ్రష్టో దేవరాజ్యాత్పురన్దర
విశ్వరూపుని నాశనం, వృత్రాసురుని సంహారం జరిగిన తర్వాత, అదృష్టవశాత్తు నేడు నహుషుడు దేవేంద్రపదవిని కోల్పోయాడు, పురందరా!
స్వాగతం తే మహర్షేఽస్తు ప్రీతోఽహం దర్శనాత్తత। పాద్యమాచమనీయం చ గామర్ఘ్యం చ ప్రతీచ్ఛ మే
"మహర్షీ! నీకు స్వాగతం. నిన్ను కలవడం వల్ల నాకు ఆనందంగా ఉంది. నా దగ్గర నుంచి పాద్యాన్ని, ఆచమనీయం, గోవును ఆతిథ్యంగా స్వీకరించు."
పూజితం చోపవిష్టం తమాసేన మునిసత్తమమ్। పర్యపృచ్ఛత దేవేశః ప్రహృష్టో బ్రాహ్మణర్షభమ్
ఆ మునిశ్రేష్ఠుడిని సత్కరించి, కూర్చోబెట్టి, దేవతాధిపతి ఆనందంతో ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుని క్షేమాన్ని అడిగాడు.
శ్రోతుమిచ్ఛామి భగవన్కథ్యమానం ద్విజోత్తమ। పరిభ్రష్టః కథం స్వర్గాన్నహుషః పాపనిశ్చయః
"భగవంతుడా! నహుషుడు పాపబుద్ధితో స్వర్గం నుంచి ఎలా పడిపోయాడో, నీవు చెప్పినట్టు వినాలని నాకు ఆశ ఉంది, ద్విజోత్తమా!"
శ్రృణు శక్ర ప్రియం వాక్యం యథా రాజా దురాత్మవాన్ । స్వర్గాద్భ్రష్టో దురాచారో నహుషో బలదర్పితః
"శక్రా! నహుషుడు దురాచారంతో, అహంకారంతో స్వర్గం నుంచి ఎలా పడిపోయాడో, నేను చెప్పే ఈ మధురమైన మాటలు విను."
శ్రమార్తాశ్చ వహన్తస్తం నహుషం పాపకారిణమ్ । దేవర్షయో మహాభాగాస్తథా బ్రహ్మర్షయోఽమలాః
పాపకారుడైన నహుషుని మోస్తూ, మహాభాగులైన దేవర్షులు, నిర్మలమైన బ్రహ్మర్షులు బాగా అలసిపోయారు.
పప్రచ్ఛుర్నహుషం దేవం సంశయం జయతాం వర। య ఇమే బ్రహ్మణా ప్రోక్తా మన్త్రా వై ప్రోక్షణే గవామ్
విజయులలో శ్రేష్ఠులైన ఆ ఋషులు, నహుషుని దగ్గరికి వెళ్లి, "బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన గోవుల అభిషేకానికి సంబంధించిన మంత్రాలు నీకు ప్రామాణికమా?" అని సందేహం అడిగారు.
ఏతే ప్రమాణం భవత ఉతాహో నేతి వాసవ। నహుషో నేతి తానాహ తమసా మూఢచేతనః
"వీటి ప్రామాణికత నీకు ఉందా లేదా, వాసవా?" అని అడిగారు. నహుషుడు, అజ్ఞానంతో మూర్ఖుడై, "లేదు" అని సమాధానం చెప్పాడు.
అధర్మే సంప్రవృత్తస్త్వం ధర్మం న ప్రతిపద్యసే। ప్రమాణమేతదస్మాకం పూర్వం ప్రోక్తం మహర్షిభిః
"నీవు ధర్మాన్ని వదిలిపెట్టి అధర్మంలో ప్రవేశించావు. మాకు ప్రామాణికంగా మహర్షులు ముందుగా చెప్పినవి ఇవే."
తతో వివదమానః స మునిభిః సహ వాసవ । అథ మామస్పృశన్మూర్ధ్ని పాదేనాధర్మపీడితః
ఆ సమయంలో ఆ మునులతో వాదిస్తూ ఉన్న ఇంద్రుడు, దుర్మార్గపు ప్రభావంతో, తన కాలితో నా తలని తాకాడు.
తేనాభూద్ధతతేజాశ్చ నిఃశ్రీకశ్చ మహీపతిః । తతస్తం తమసా విగ్నమవోచం భృశపీడితమ్
దాంతో ఆ రాజు కాంతిని, ఐశ్వర్యాన్ని కోల్పోయాడు. అప్పుడు అతడు చీకటిలో మునిగి, తీవ్రమైన బాధతో ఉన్నాడని చూసి, నేను అతనితో మాట్లాడాను.
యస్మాత్పూర్వైః కృతం రాజన్బ్రహ్మర్షిభిరనుష్ఠితమ్ । అదృష్టం దూషయసి మే యచ్చ మూర్ధ్య్రస్పృశః పదా
రాజా, పూర్వకాలంలో బ్రహ్మర్షులు ఆచరించిన నియమాన్ని నువ్వు అపవిత్రం చేశావు. నాకు తెలియకుండా నా తలని నీ కాలితో తాకినందుకు—
యచ్చాపి త్వమృషీన్మూఢ బ్రహ్మకల్పాన్దురాసదాన్
మరియు, ఓ మూర్ఖుడా, బ్రహ్మతో సమానమైన, సమీపించలేని ఆ మునులను—
వాహాన్కృత్వ్రా వాహయసి తేన స్వర్గాద్ధతప్రభః । ధ్వంస పాప పరిభ్రష్టః క్షీణపుణ్యో మహీతలే
పశువుల్లా వాహనాలుగా చేసుకుని నీవు ప్రయాణించినందుకు, నీ కాంతి పోయింది, నీవు స్వర్గం నుండి పడిపోయావు. పాపాత్ముడా, పుణ్యం లేని వాడివై భూమిపై నశించు.
దశవర్షసహస్రాణి సర్పరూపధరో మహాన్। విచరిష్యసి పూర్ణేషు పునః స్వర్గమవాప్స్యసి
పది వేల సంవత్సరాలు నీవు గొప్ప సర్పరూపంలో భూమిపై తిరుగుతావు. ఆ కాలం పూర్తయిన తర్వాత మళ్లీ స్వర్గాన్ని పొందుతావు.