ఇన్ద్రం తుష్టావ చేన్ద్రాణీ విశ్రుతైః పూర్వకర్మభిః। స్తూయమానస్తతో దేవః శచీమాహ పురన్దరః
శచిదేవి తన భర్త ఇంద్రుని, ఆయనకు ముందు చేసిన గొప్ప కార్యాలను స్మరింపజేస్తూ, ప్రాశంసించింది. అప్పుడు పూరందరుడు ఆ శచిని చూసి ఇలా అన్నాడు.
కిమర్థమసి సంప్రాప్తా విజ్ఞాతశ్చ కథం త్వహమ్। తతః సా కథయామాస నహుషస్య విచేష్టితమ్
నీవు ఎందుకు ఇక్కడికి వచ్చావు? నీవు నన్ను ఎలా కనుగొన్నావు? అని అడిగాడు. దానికి శచి, నహుషుని చేసిన పనులను వివరంగా చెప్పింది.
ఇన్ద్రత్వం త్రిషు లోకేషు ప్రాప్య వీర్యసమన్వితః । దర్పావిష్టశ్చ దుష్టాత్మా మామువాచ శతక్రతో
మూడు లోకాలకు అధిపతిగా, బలంతో కూడి, అహంకారంతో నిండిన ఆ దుష్టాత్ముడు, ఓ వజ్రాయుధధారి, నాతో మాట్లాడాడు.
ఉపతిష్ఠేతి స క్రూరః కాలం చ కృతవాన్మమ । యది న త్రాస్యసి విభో కరిష్యతి స మాం వశే
ఆ క్రూరుడు నన్ను సేవించమని చెప్పి, ఒక సమయాన్ని కూడా నిర్ణయించాడు. ప్రభూ, నేను భయపడకపోతే, అతను నన్ను తన వశంలోకి తీసుకుపోతాడని చెప్పాడు.
ఏతేన చాహం సంప్రాప్తా ద్రుతం శక్ర తవాన్తికమ్। జహి రౌద్రం మహాబాహో నహుషం పాపనిశ్చయమ్
ఈ కారణంగా నేను వెంటనే నీ వద్దకు వచ్చాను, ఓ శక్రా! మహాబాహువైన నీవు, పాపబుద్ధి కలిగిన ఆ రౌద్రుడైన నహుషుని సంహరించు.
ప్రకాశయస్వ చాత్మానం దైత్యదానవసూదన। తేజః సమాప్నుహి విభో దేవరాజ్యం ప్రశాధి చ
దైత్య, దానవ సంహారకుడా! నీవు నీ స్వరూపాన్ని ప్రదర్శించు. ప్రభూ! నీ తేజస్సును తిరిగి పొందు, దేవతల రాజ్యాన్ని పాలించు.
ఏవముక్తః స భగవాఞ్శచ్యా తాం పునరబ్రవీత్। విక్రమస్య న కాలోఽయం నహుషో బలవత్తరః
శచి ఇలా చెప్పిన తర్వాత, ఆ భగవంతుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: 'ఇప్పుడు పరాక్రమానికి సమయం కాదు; నహుషుడు ఇప్పుడు మరింత బలవంతుడు.'
వివర్ద్ధితశ్చ ఋషిభిర్హవ్యకవ్యైశ్చ భామిని । నీతిమత్ర విధాస్యామి దేవి తాం కర్తుమర్హసి
ఋషులు, పితృదేవతలకు హవిస్సులు సమర్పించడం వల్ల అతడు బలవంతుడయ్యాడు, ఓ సుందరివి! నేను ఒక యుక్తిని ఆలోచిస్తాను, దేవి, నీవు దాన్ని చేయాలి.
గుహ్యం చైతత్త్వయా కార్యం నాఖ్యాతవ్యం శుభే క్వచిత్ । గత్వా నహుషమేకాన్తే బ్రవీహి చ సుమధ్యమే
ఈ విషయం నీవు రహస్యంగా ఉంచాలి, ఓ మంగళకరమైనవాడివి! ఎక్కడా చెప్పకూడదు. నీవు ఒంటరిగా నహుషుని దగ్గరకు వెళ్లి, అతనితో ఇలా చెప్పు, ఓ సన్నని నడుము కలదేవి!
ఋషియానేన దివ్యేన మాముపైహి జగత్పతే । ఏవం తవ వశే ప్రీతా భవిష్యామీతి తం వద
'ఓ లోకాధిపతీ! ఈ దివ్య ఋషిని వాహనంగా తీసుకుని నా వద్దకు రా. అప్పుడు నేను సంతోషంతో నీ వశమవుతాను' అని అతనితో చెప్పు.
ఇత్యుక్తా దేవరాజేన పత్నీ సా కమలేక్షణా । ఏవమస్త్విత్యథోక్త్వా తు జగామ నహుషం ప్రతి
దేవతల రాజు చెప్పినట్లుగా, కమలనయన అయిన ఆ భార్య, 'అలా జరుగనీ' అని సమాధానం ఇచ్చి, నహుషుని వైపు వెళ్లింది.
నహుషస్తాం తతో దృష్ట్వా సస్మితో వాక్యమబ్రవీత్ । స్వాగతం తే వరారోహే కిం కరోమి శుచిస్మితే
ఆమెను చూసిన నహుషుడు, చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ సుందర నితంబాలవాడివి! నీకు స్వాగతం. నేను నీకు ఏమి చేయగలను, ఓ మధురమైన నవ్వుతో ఉన్నవాడివి?'
భక్తం మాం భజ కల్యాణి కిమిచ్ఛసి మనస్విని । తవ కల్యాణి యత్కార్యం తత్కరిష్యే సుమధ్యమే
'ఓ మంగళకరమైనవాడివి! నన్ను భక్తితో సేవించు. నీ మనసులో ఏమి ఉంది చెప్పు, ఓ ధైర్యవంతురాలివి! నీకు కావలసినది ఏదైనా, ఓ సన్నని నడుము కలదేవి, నేను చేస్తాను.'
న చ వ్రీడా త్వయా కార్యా సుశ్రోణి మయి విశ్వసేః। సత్యేన వై పశే దేవి కరిష్యే వచనం తవ
'ఓ సుందర నితంబాలవాడివి! నాపట్ల నీకు ఎలాంటి సంకోచం అవసరం లేదు. నన్ను నమ్ము. దేవి! నిజంగా నీ మాటను నేను తప్పకుండా నెరవేర్చుతాను.'
యో మే కృతస్త్వయా కాలస్తమాకాఙ్క్షే జగత్పతే। తతస్త్వమేవ భర్తా మే భవిష్యసి సురాధిమ
'ఓ లోకాధిపతీ! నీవు నాకు నిర్ణయించిన సమయాన్ని నేను కోరుకుంటున్నాను. అప్పుడు నీవే నా భర్తవవుతావు, ఓ దేవతల అధిపతీ!'
కార్యం చ హృది మే యత్తద్దేవరాజావధారయ। వక్ష్యామి యది మే రాజన్ప్రియమేతత్కరిష్యసి
'ఓ దేవతల రాజా! నా హృదయంలో ఉన్న విషయాన్ని నీవు గ్రహించు. రాజా! నేను చెప్పబోయే ప్రియమైనది నీవు చేస్తావా?'
వాక్యం ప్రణయసంయుక్తం తతః స్యాం వశగా తవ। ఇన్ద్రస్య వాజినో వాహా హస్తినోఽథ రథాస్తథా
'నీవు ప్రేమతో నా కోరికను నెరవేర్చితే, నేను నీ వశమవుతాను. ఇంద్రుని గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలు అన్నీ —'
ఇచ్ఛామ్యహమథాపూర్వం వాహనం తే సురాధిప । యన్న విష్ణోర్న రుద్రస్య న సురాణాం న రక్షసామ్
'ఓ దేవతల అధిపతీ! నేను నీకు ఒక కొత్త వాహనాన్ని కోరుకుంటున్నాను. అది విష్ణువు, రుద్రుడు, ఇతర దేవతలు, రాక్షసులకు కూడా లేనిది కావాలి.'
వహన్తు త్వాం మహాభాగా ఋషయః సఙ్గతా విభో। సర్వే శిబికయా రాజన్నేతద్ధి మమ రోచతే
ఓ మహారాజా, గొప్ప ఋషులు అందరూ కలిసి నిన్ను శిబికలో మోసుకెళ్తే నాకు చాలా ఆనందంగా ఉంటుంది.
నాసురేషు న దేవేషు తుల్యో భవితుమర్హసి । సర్వేషాం తేజ ఆదత్సే స్వేన వీర్యేణ దర్శనాత్
నీకు అసురులతోను, దేవతలతోను సమానత్వం ఉండదురా. నువ్వు నీ స్వంత శక్తితో అందరి తేజస్సును నీ దగ్గరికి ఆకర్షిస్తావు.
ఏవముక్తస్తు నహుషః ప్రాహృష్యత తదా కిల। ఉవాచ వచనం చాపి సురేన్ద్రస్తామనిన్దితామ్
అలా ఆమె చెప్పగానే, నహుషుడు ఎంతో సంతోషించాడు. ఆ సమయంలో దేవతాధిపతి ఆమెను ప్రశంసిస్తూ ఇలా అన్నాడు.
అపూర్వం వాహనమిదం త్వయోక్తం వరవర్ణిని। దృఢం మే రుచిరం దేవి త్వద్వశోఽస్మి వరాననే
ఓ సుందరవదన, నీవు చెప్పిన ఈ వాహనం ఇంతవరకు ఎవరూ ఊహించలేదు. ఇది నాకు బాగా నచ్చింది, దేవీ! నీ మాటకు నేను లోబడి ఉన్నాను.
న హ్యల్పవీర్యో భవతి యో వాహాన్కురుతే మునీన్ । అహం తపస్వీ బలవాన్భూతభవ్యభవత్ప్రభుః
మహర్షులను వాహనంగా చేసుకునే వాడికి చిన్న శక్తి ఉండదు. నేను తపస్వి, బలవంతుడు, గతం-వర్తమానం-భవిష్యత్తు అన్నింటికీ అధిపతి.
మయి క్రుద్ధే జగన్న స్యాన్మయి సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్। దేవదానవగన్ధర్వాః కిన్నరోరగరాక్షసాః
నాకు కోపం వచ్చినప్పుడు ఈ లోకం ఉండదు. దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాగులు, రాక్షసులు — అందరూ నాలోనే స్థిరంగా ఉన్నారు.
న మే క్రుద్ధస్య పర్యాప్తాః సర్వే లోకాః శుచిస్మితే। చక్షుషా యం ప్రపశ్యామి తస్య తేజో హరామ్యహమ్
ఓ మృదుస్మితా, నాకు కోపం వచ్చినప్పుడు ఈ లోకాలు అన్నీ సరిపోవు. నేను ఎవరిని చూపుతో చూస్తానో, వారి తేజస్సును నేను తీసేస్తాను.
అహమిన్ద్రోఽస్మి దేవానాం లోకానాం చ మహేశ్వరః। మయి హవ్యం చ కవ్యం చ లోకాశ్చైవ సనాతనాః ।' తస్మాత్తే వచనం దేవి కరిష్యామి న సంశయః
నేనే దేవతలకు ఇంద్రుడు, లోకాలకూ మహేశ్వరుడు. నాలోనే హవిస్సులు, పితృదేవతలకు నైవేద్యాలు, శాశ్వత లోకాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల, దేవీ, నీవు చెప్పినట్టు నేను చేస్తాను — సందేహం లేదు.
సప్తర్షయో మాం వక్ష్యన్తి సర్వే బ్రహ్మర్షయస్తథా । పశ్య మాహాత్మ్యయోగం మే ఋద్ధిం చ వరవర్ణిని
సప్తర్షులు, బ్రహ్మర్షులు అందరూ నన్ను మోసుతారు. నా మహిమను, వైభవాన్ని చూడు, ఓ సుందరీ!
ఏవముక్త్వా తు తాం దేవీం విసృజ్య చ వరాననామ్ । ` అథ సంచిన్త్య నహుషో బలవీర్యేణ భారత
అలా అందంగా ఉన్న ఆ దేవిని పంపించివేసి, నహుషుడు తన బలాన్ని, శక్తిని మనసులో ఆలోచించాడు.
విసృజ్య సుప్రతీకం చ నాగమైరావతం తథా। హంసయుక్తం విమానం చ హరియుక్తం తథా రథమ్
అతడు సుప్రతీక అనే గొప్ప ఏనుగును, అలాగే ఐరావతాన్ని, హంసలతో కూడిన విమానాన్ని, గుర్రాలతో కూడిన రథాన్ని కూడా వదిలేశాడు.
స తు దర్పేణ మహతా పరిభూయ మహామునీన్।' విమానే యోజయిత్వా చ ఋషీన్నియమామాస్థితాన్
తన గర్వంతో మహర్షులను తక్కువగా చూసి, నియమంతో ఉన్న ఋషులను తన వాహనానికి జోడించి, ఆ విమానంపై ఎక్కాడు.