దృష్ట్వా తాం నహుషశ్చాపి వయోరూపసమన్వితామ్ । సమహృష్యత దుష్టాత్మా కామోపహతచేతనః
ఆమెను యవ్వనంతో, అందంతో నిండినదిగా చూసి, కామంతో మత్తుపోయిన దుష్టహృదయుడు నహుషుడు ఎంతో ఆనందించాడు.
అథ తామబ్రవీద్దృష్ట్వా నహుషో దేవరాట్ తదా। త్రయాణామపి లోకానామహమిన్ద్రః శుచిస్మితే
ఆమెను చూసిన నహుషుడు, ఆ సమయంలో దేవతల రాజు ఇలా అన్నాడు: మూడు లోకాలలో నేను ఇంద్రునిని, పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడిని.
భజస్వ మాం వరారోహే పతిత్వే వరవర్ణిని। ఏవముక్తా తు సా దేవీ నహుషేణ పతివ్రతా
అందమైనవాడా, నన్ను నీ భర్తగా అంగీకరించు, సుందరవర్ణముతో ఉన్నవాడా. నహుషుడు ఇలా చెప్పగానే, ఆ దేవి పతివ్రతగా ఉండి,
ప్రావేపత భయోద్విగ్నా ప్రవాతే కదలీ యథా। ప్రణమ్య సా హి బ్రహ్మాణం శిరసా తు కృతాఞ్జలిః
భయంతో వణికిపోయింది, గాలిలో అరటి చెట్టు వణికినట్లు. ఆమె బ్రహ్మదేవునికి తలవంచి, చేతులు జోడించి నమస్కరించింది.
దేవరాజమథోవాచ నహుషం ఘోరదర్శనమ్ । కాలమిచ్ఛామ్యహం లబ్ధుం త్వత్తః కంచిత్సురేశ్వర
అప్పుడు దేవేంద్రుడు భయంకరంగా కనిపిస్తున్న నహుషుని చూచి, 'దేవతలలో అధిపతీ, నేను కొంతకాలం నీ నుండి కోరుకుంటున్నాను' అని అన్నాడు.
న హి విజ్ఞాయతే శక్రః కిం వా ప్రాప్తః క్వ వా గతః। తత్త్వమేతత్తు విజ్ఞాయ యది న జ్ఞాయతే ప్రభో
'శక్రుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో, ఏం జరిగిందో, ఎక్కడికి వెళ్లాడో ఎవరికీ తెలియడం లేదు. ప్రభూ, ఇది తెలిసేలా చూడు. లేకపోతే నిజం ఏమిటో తెలుసుకో.'
తతోఽహం త్వాముపస్థాస్యే సత్యమేతద్బ్రవీమి తే। ఏవముక్తః స ఇన్ద్రాణ్యా నహుషః ప్రీతిమానభూత్
'ఆ తరువాత నేను నిన్ను సేవిస్తాను — ఇది నిజంగా నేను చెప్పిన మాట.' ఇంద్రాణి ఇలా చెప్పినప్పుడు, నహుషుడు ఆనందించాడు.
ఏవం భవతు సుశ్రోణి యథా మామిహ భాషసే। జ్ఞాత్వా చాగమనం కార్యం సత్యమేతదనుస్మరేః
'సుందరీ, నువ్వు చెప్పినట్లు అలా జరుగుతుందని నేను ఒప్పుకుంటాను. అతడు ఎందుకు వచ్చాడో తెలుసుకుని, ఈ మాటను గుర్తుంచుకో.'
నహుషేణ విసృష్టా చ నిశ్చక్రామ తతః శుభా। బృహస్పతినికేతం చ సా జగామ యశస్వినీ
నహుషుడు అనుమతి ఇచ్చిన వెంటనే, ఆ శుభలక్షణాలయైన ఆమె అక్కడి నుండి బయలుదేరి, పేరుగాంచిన బ్రహస్పతి ఇంటికి వెళ్లింది.
తస్యాః సంశ్రుత్య చ వచో దేవాశ్చాగ్నిపురోగమాః । చిన్తయామాసురేకాగ్రాః శక్రార్థం రాజసత్తమ
ఆమె మాటలు విని, అగ్ని ముందుండగా దేవతలు అందరూ శక్రుని కోసం ఏకాగ్రతతో ఆలోచించసాగారు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా.
దేవదేవేన శఙ్గమ్య విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా। ఊచుశ్చైనం సముద్విగ్నా వాక్యం వాక్యవిశారదాః
దేవతలు, భయంతో ఉన్నా కూడా, మంచి మాటలు చెప్పడంలో నిపుణులై, దేవతల దేవుడైన మహావిశ్ణువుని సందేహించి ఇలా అడిగారు.
బ్రహ్మవధ్యాభిభూతో వై శక్రః సురగణేశ్వరః । గతిశ్చ నస్త్వం దేవేశ పూర్వజో జగతః ప్రభుః
'దేవతల అధిపతైన శక్రుడు బ్రాహ్మణ హత్య పాపంతో బాధపడుతున్నాడు. ప్రభూ, నీవే జగత్తుకు ఆదిపతి, మాకు ఆశ్రయం.'
రక్షార్థం సర్వభూతానాం విష్ణుత్వముపజగ్మివాన్। త్వద్వీర్యనిహతే వృత్రే వాసవో బ్రహ్మహత్యయా
'ప్రపంచంలోని అన్ని జీవుల రక్షణ కోసం నీవు విష్ణువు రూపం ధరించావు. నీ బలంతో వృత్రుడు సంహరించబడినప్పుడు, వాసవుడు బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని పొందాడు.'
వృతః సురగణశ్రేష్ఠ మోక్షం తస్య వినిర్దిశ। తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా దేవానాం విష్ణురబ్రవీత్
'దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, అతడు ఆశ్రయం కోరాడు. అతడికి విమోచనం దారి చూపు.' దేవతలు ఇలా అడిగిన మాటలు వినగానే, విష్ణువు మాట్లాడాడు.
మామేవ యజతాం శక్రః పావయిష్యామి వజ్రిణమ్। పుణ్యేన హయమేధేన మామిష్ట్వా పాకశాసనః
'శక్రుడు నన్ను ఆరాధించాలి; అప్పుడు నేను వజ్రాయుధుడిని పవిత్రుడిని చేస్తాను. పుణ్యమైన అశ్వమేధ యాగం చేసి నన్ను పూజిస్తే, పాకశాసనుడు పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.'
పునరేష్యతి దేవానామిన్ద్రత్వమకుతోభయః। స్వకర్మభిశ్చ నహుషో నాశం యాస్యతి దుర్మతిః
'అప్పుడు అతడు మళ్లీ దేవతల అధిపతిగా భయమేమీ లేకుండా పదవిని పొందుతాడు. దుష్టబుద్ధి నహుషుడు తన పాపమైన కార్యాల వల్ల నాశనం అవుతాడు.'
కించిత్కాలమిదం దేవా మర్షయధ్వమతన్ద్రితాః। శ్రుత్వా విష్ణోః శుభాం సత్యాం వాణీం తామమృతోపమామ్
'దేవతలారా, కొంతకాలం మీరు సహనం చూపండి, అలసట లేకుండా ఉండండి.' విష్ణువు చెప్పిన ఆ మధురమైన, సత్యమైన, అమృతంతో సమానమైన వాక్యాన్ని విన్నప్పుడు—
తతః సర్వే సురగణాః సోపాధ్యాయాః సహర్షిభిః । యత్ర శక్రో భయోద్విగ్నస్తం దేశముపచక్రముః
అంతటా ఉపాధ్యాయులతో కూడిన దేవతలు, ఋషులతో కలిసి, భయంతో ఉన్న శక్రుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లారు.
తత్రాశ్వమేధః సుమహాన్మహేన్ద్రస్య మహాత్మనః । వవృతే పావనార్థం వై బ్రహ్మహత్యాపహో నృప
అక్కడ, మహాత్ముడైన మహేంద్రుని పవిత్రత కోసం, బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని తొలగించేందుకు గొప్ప అశ్వమేధ యాగం నిర్వహించబడింది, రాజా.
విభజ్య బ్రహ్మహత్యాం తు వృక్షేషు చ నదీషు చ। పర్వతేషు పృథివ్యాం చ స్త్రీషు చైవ యుధిష్ఠిర
బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని చెట్లు, నదులు, పర్వతాలు, భూమి, స్త్రీలు — వీరందరిలో భాగాలుగా పంచారు, యుధిష్ఠిరా.
సంవిభజ్య చ భూతేషు విసృజ్య చ సురేశ్వరః। విజ్వరో ధూతపాప్మా చ వాసవోఽభవదాత్మవాన్
అలా ఆ పాపాన్ని జీవులలో పంచిపెట్టి, విడిచిపెట్టిన తరువాత, దేవతల అధిపతి వాసవుడు జ్వరం లేకుండా, పాపం పోయి, స్వస్థుడయ్యాడు.
అకమ్ప్యం నహుషం స్థానాద్దృష్ట్వా బలనిషూదనః। తేజోఘ్నం సర్వభూతానాం వరదానాచ్చ దుఃసహమ్
నహుషుడు తన స్థానం నుండి కదిలించలేనివాడిగా, అన్ని జీవుల బలాన్ని నశింపజేసేవాడిగా, ఇచ్చిన వరం వల్ల భరించలేనివాడిగా ఉన్నాడని చూసి, శత్రువులను సంహరించేవాడు—
తతః శచీపతిర్దేవః పునరేవ వ్యనశ్యత। అదృశ్యః సర్వభూతానాం కాలాకాఙ్క్షీ చచార హ
ఆ సమయంలో శచీభర్త అయిన దేవేంద్రుడు మళ్లీ కనబడకుండా పోయాడు. అందరికి కనిపించకుండా, సరైన సమయం కోసం ఎదురు చూస్తూ తిరిగాడు.
ప్రనష్టే తు తతః శక్రే శచీ శోకసమన్వితా । హా శక్రేతి తదా దేవీ విలలాప సుదుఃఖితా
దేవేంద్రుడు కనబడకపోయిన తర్వాత, శచీ చాలా బాధతో, 'హాయో దేవేంద్రా!' అని విలపించింది.
యది దత్తం యది హుతం గురవస్తోషితా యది। ఏకభర్తృత్వమేవాస్తు సత్యం యద్యస్తి వా మయి
నేను దానం చేసినా, హోమాలు చేసినా, పెద్దలను సంతుష్టిపరిచినా, నాలో నిజాయితీ ఉంటే నాకు ఒక్క భర్త మాత్రమే ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
పుణ్యాం చేమామహం దివ్యాం ప్రవృత్తాముత్తరాయణే। దేవీం రాత్రిం నమస్యామి సిధ్యతాం మే మనోరథః
ఈ పవిత్రమైన ఉత్తరాయణంలో ప్రారంభమైన దివ్య రాత్రికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను. నా కోరిక నెరవేరాలని కోరుకుంటున్నాను.
ప్రయతా చ నిశాం దేవీముపాతిష్ఠత తత్ర సా। పతివ్రతాత్వాత్సత్యేన సోపశ్రుతిమథాకరోత్
ఆమె శ్రద్ధతో ఆ రాత్రిదేవతను పూజించింది. తన భర్తపట్ల నిబద్ధత, నిజాయితీ వల్ల ఉపశ్రుతిని ఆహ్వానించింది.
యత్రాస్తే దేవరాజోఽసౌ తం దేశం దర్శయస్వ మే। ఇత్యాహోపశ్రుతిం దేవీం సత్యం సత్యేన దృశ్యతామ్
'దేవేంద్రుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో ఆ స్థలాన్ని నాకు చూపించు,' అని ఉపశ్రుతిదేవతను అడిగింది. 'నిజం ద్వారా నిజం కనబడాలి' అని చెప్పింది.
అథైనాం రూపిణీ సాధ్వీముపాతిష్ఠదుపశ్రుతిః। తాం వయోరూపసంపన్నాం దృష్ట్వా దేవీముపస్థితామ్
అప్పుడు ఉపశ్రుతి రూపాన్ని ధరించి, ఆ సతీమంతుడైన శచీ దగ్గరకు వచ్చింది. యవ్వనంతో, అందంతో మెరిసిపోతూ నిలుచున్న ఆ దేవతను చూసింది.
ఇన్ద్రాణీ సంప్రహృష్టాత్మా సంపూజ్యైనామథాబ్రవీత్। ఇచ్ఛామి త్వామహం జ్ఞాతుం కా త్వం బ్రూహి వరాననే
ఇంద్రాణికి హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది. ఆమె ఉపశ్రుతిని గౌరవించి, 'నీవెవరో తెలుసుకోవాలని ఉంది. అందమైన ముఖముతో నీవెవరో చెప్పు' అని అడిగింది.