గచ్ఛధ్వం సర్షిగన్ధర్వా యత్రాసౌ విశ్వరూపధృక్। సామ తస్య ప్రయుఞ్జధ్వం తత ఏనం విజేష్యథ
మీరంతా ఋషులు, గంధర్వులతో కలిసి అతను ఉన్న చోటికి వెళ్లండి. అక్కడ సామవేదాన్ని వినిపించండి, అప్పుడు అతడిని ఓడించగలుగుతారు.
భవిష్యతి జయో దేవాః శక్రస్య మమ తేజసా । అదృశ్యశ్చ ప్రవేక్ష్యామి వజ్రే హ్యస్యాయుధోత్తమే
దేవతలారా, నా తేజంతో శక్రుడికి విజయము లభిస్తుంది. నేను కనిపించకుండా ఈ గొప్ప ఆయుధమైన వజ్రంలో ప్రవేశిస్తాను.
గచ్ఛధ్వమృషిభిః సార్ధం గన్ధర్వైశ్చ సురోత్తమాః । వృత్రస్య సహ శక్రేణ సన్ధిం కురుత మాచిరమ్
ఋషులు, ఉత్తమ గంధర్వులతో కలిసి మీరు అందరూ వెళ్లండి. వృత్రుడు, శక్రుడితో త్వరగా స్నేహం చేసుకోండి.
ఏవముక్తే తు దేవేన ఋషయస్త్రిదశాస్తథా । యయుః సమేత్య సహితాః శక్రం కృత్వా పురఃసరమ్
దేవుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఋషులు, త్రిదశలు కూడి, శక్రుడిని ముందుగా ఉంచుకొని అక్కడికి వెళ్లారు.
సమీపమేత్య చ యదా సర్వ ఏవ మహౌజసః। తం తేజసా ప్రజ్వలితం ప్రతపన్తం దిశో దశ
అందరూ మహాశక్తివంతులై దగ్గరికి వచ్చి, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, పది దిశలను కాల్చుతున్న వృత్రుని చూశారు.
గ్రసన్తమివ లోకాంస్త్రీన్సూర్యాచన్ద్రమసౌ యథా। దదృశుస్తే తతో వృత్రం శక్రేణ సహ దేవతాః
సూర్యుడు, చంద్రుడు మూడు లోకాలను మింగినట్టు, దేవతలు శక్రుడితో కలిసి వృత్రుని చూశారు.
ఋషయోఽథ తతోఽభ్యేత్య వృత్రమూచుః ప్రియం వచః। వ్యాప్తం జగదిదం సర్వం తేజసా తవ దుర్జయ
ఆ తరువాత ఋషులు దగ్గరకు వచ్చి, వృత్రునికి మృదువుగా ఇలా అన్నారు: 'నీ అపరాజిత తేజస్సుతో ఈ మొత్తం జగత్తు నిండిపోయింది.'
న చ శక్నోషి నిర్జేషుం వాసవం బలినాం వర। యుధ్యతోశ్చాపి వాం కాలో వ్యతీతః సుమహానిహ
బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడవు అయినా, నీవు వాసవుడిని ఓడించలేవు. మీ ఇద్దరి యుద్ధానికి సమయం ఇక్కడ చాలా దాటి పోయింది.
పీడ్యన్తే చ ప్రజాః సర్వాః సదేవాసురమానుషాః । సఖ్యం భవతు తే వృత్ర శక్రేణ సహ నిత్యదా
దేవతలు, అసురులు, మనుషులు సహా అన్ని ప్రజలు బాధపడుతున్నారు. వృత్రా, శక్రుడితో నీకు శాశ్వతమైన స్నేహం కలగాలి.
అవాప్స్యసి సుఖం త్వం చ శక్రలోకాంశ్చ శాశ్వతాన్। ఋషివాక్యం నిశమ్యాథ వృత్రఃస తు మహాబలః
నీవు సుఖాన్ని, శాశ్వతమైన శక్ర లోకాలను పొందుతావు. ఋషుల మాటలు విన్న మహాబలుడు వృత్రుడు అప్పుడు—
ఉవాచ తానృషీన్సర్వాన్ప్రణమ్య శిరసాఽసురః । సర్వే యూయం మహాభాగా గన్ధర్వాశ్చైవ సర్వశః
ఆ అసురుడు తల వంచి, అందరు ఋషులకు ఇలా అన్నాడు: 'మీరు అందరూ మహాభాగ్యవంతులు, గంధర్వులందరూ కూడా అదేవిధంగా.'
యద్బ్రూథ తచ్ఛ్రుతం సర్వం మమాపి శ్రృణుతానఘాః। సన్ధిః కథం వై భవితా మమ శక్రస్య చోభయోః । తేజసోర్హి ద్వయోర్దేవాః సఖ్యం వై భవితా కథమ్
'మీరు చెప్పింది అన్నీ విన్నాను. ఇప్పుడు మీరు కూడా నా మాట వినండి. నాకు, శక్రుడికి స్నేహం ఎలా సాధ్యమవుతుంది? ఇద్దరి తేజస్సులు వ్యతిరేకంగా ఉన్నప్పుడు దేవతలారా, స్నేహం ఎలా కలుగుతుంది?'
సకృత్సతాం సఙ్గతమీప్సితవ్యం తతః పరం భవితా భవ్యమేవ। నాతిక్రామేత్సత్పురుషేణ సఙ్గతం తస్మాత్సతాం సంగతమీప్సితవ్యమ్
మంచివారి సాంగత్యం ఎప్పుడూ కోరుకోవాలి. తర్వాత జరిగేది జరుగుతుంది. మంచి మనుషుల సాంగత్యాన్ని ఎప్పుడూ దాటి పోకూడదు. అందుకే, మంచి వారి సాంగత్యాన్ని కోరుకోవాలి.
దృఢం సతాం సఙ్గతం చాపి నిత్యం బ్రూయాచ్చార్థం హ్యర్థకృచ్ఛ్రేషు ధీరాః । మహార్థవత్సత్పురుషేణ సఙ్గతం తస్మాత్సన్తం న జిఘాంసేత ధీరః
మంచి వారి సాంగత్యం ఎప్పుడూ బలంగా ఉంటుంది. కష్టకాలంలో ధీరులు అవసరమైన మాటలు మాట్లాడాలి. మంచి మనుషుల సాంగత్యం గొప్పదైనది. అందుకే, ధీరుడు మంచి వారికి హాని కలగాలనుకోకూడదు.
ఇన్ద్రః సతాం సంమతశ్చ నివాసశ్చ మహాత్మనామ్। సత్యవాదీ హ్యనిన్ద్యశ్చ ధర్మవిత్సూక్ష్మనిశ్చయః
ఇంద్రుడు సజ్జనులందరిలో గౌరవానికి పాత్రుడు, మహాత్ముల ఆశ్రయస్థానం. ఆయన ఎప్పుడూ నిజాయితీగా మాట్లాడతాడు, ఎవరూ తప్పు పట్టలేరు, ధర్మాన్ని బాగా తెలుసు, సూక్ష్మమైన విషయాల్లో స్పష్టమైన నిర్ణయం తీసుకుంటాడు.
తేన తే సహ శక్రేణ సన్ధిర్భవతు నిత్యదా। ఏవం విశ్వాసమాగచ్ఛ మా తే భూద్బుద్ధిరన్యథా
కాబట్టి నీకు శక్రుడితో ఎప్పుడూ శాంతి ఉండాలి. ఇలా నమ్మకంగా ఉండి, నీ మనసు మరొక విధంగా మారిపోకుండా చూసుకో.
మహర్షివచనం శ్రుత్వా తానువాచ మహాద్యుతిః। అవశ్యం భగవన్తో మే మాననీయాస్తపస్వినః
మహర్షి మాటలు విన్న ఆ మహోద్యోగుడు వారితో ఇలా అన్నాడు: "మీరు మహాత్ములైన తపస్వులను నేను ఎప్పుడూ గౌరవించాలి."
బ్రవీమి యదహం దేవాస్తత్సర్వం క్రియతే యది। తతః సర్వం కరిష్యామి యదూచుర్మాం దివౌకసః
నేను దేవతగా ఏది చెప్పినా అది జరిగితే, ఆకాశవాసులు నన్ను అడిగిన ప్రతిదీ నేను చేస్తాను.
న శుష్కేణ న చాద్రేణ నాశ్మనా న చ దారుణా । న శస్త్రేణ న చాస్త్రేణ న దివా న తథా నిశి
పొడిగా ఉన్నదానితో కాదు, తడిగా ఉన్నదానితో కాదు, రాయితో కాదు, కలపతో కాదు, ఆయుధంతో కాదు, అస్త్రంతో కాదు, పగలు కాదు, రాత్రి కూడా కాదు—
వధ్యో భవేయం విప్రేన్ద్రాః శక్రస్య సహ దైవతైః । ఏవం మే రోచతే సన్ధిః శక్రేణ సహ నిత్యదా
ఇలా శక్రుడు ఇతర దేవతలతో కలిసి నన్ను సంహరించగలడని, నాకు శాశ్వతమైన శాంతి శక్రుడితో ఉండాలని నాకిష్టంగా ఉంది.
బాఢమిత్యేవ ఋషయస్తమూచుర్భరతర్షభ। ఏవం వృత్తే తు సన్ధానే వృత్రః ప్రముదితోఽభవత్
భరతవంశశ్రేష్ఠా! ఋషులు "అలా కావాలి" అని సమ్మతించారు. ఈ ఒప్పందం జరిగిన తర్వాత వృత్రుడు ఎంతో ఆనందపడ్డాడు.
తతః సన్ధిం మిథః కృత్వా ఋషయో దీప్తతేజసః। శక్రస్య సహ వృత్రేణ పునర్జగ్ముర్యథాగతమ్
అంతటా, ఋషులు పరస్పరం శాంతి కుదుర్చుకుని, శక్రుడు వృత్రుడితో కలసి, వచ్చిన దారిలో తిరిగి వెళ్ళిపోయారు.
యుక్తః సదాఽభవచ్చాపి శక్రో హర్షసమన్వితః। వృత్రస్య వధసంయుక్తానుపాయానన్వచిన్తయత్
శక్రుడు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా, ఆనందంగా ఉండేవాడు. అయినా వృత్రుడిని సంహరించడానికి ఏ మార్గాలు ఉన్నాయో ఆలోచించేవాడు.
అభిసన్ధిర్మహేన్ద్రస్య సన్ధికర్మణి యః కృతః। ఋషిభిస్త్వీరితం యచ్చ మహేన్ద్రస్తదనుస్మరన్
మహేంద్రుడు ఒప్పందం చేసేటప్పుడు ఏ ఉద్దేశ్యంతో చేశాడో, ఋషులు ఏమి చెప్పారు, వాటిని మహేంద్రుడు మళ్ళీ మళ్ళీ గుర్తు చేసుకుంటున్నాడు.
ఛిద్రాన్వేషీ సముద్విగ్నః సదా వసతి దేవరాట్। స కదాచిన్సముద్రాన్తే సమపశ్యన్మహాసురమ్
దేవతాధిపతి ఎప్పుడూ ఏదైనా లోపం వెతుకుతూ, ఆందోళనతో ఉండేవాడు. ఒకసారి సముద్రతీరంలో అతను ఆ మహాసురుడిని చూశాడు.
సన్ధ్యాకాల ఉపావృత్తే ముహూర్తే చాతిదారుణే। తతః సంచిన్త్య భగవాన్వరదానం మహాత్మనః
సంధ్యాకాలం వచ్చి, అత్యంత భయంకరమైన క్షణంలో, ఆ భగవంతుడు ఆ మహాత్ముడికి ఇచ్చిన వరాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు.
సన్ధ్యేయం వర్తతే రౌద్రా న రాత్రిర్దివసం న చ। వృత్రశ్చావశ్యవధ్యోఽయం మమ సర్వహరో రిపుః
ఇప్పుడు ఈ క్రూరమైన సంధ్యాకాలం ఉంది—ఇది రాత్రి కాదు, పగలు కూడా కాదు. వృత్రుడు, నా శత్రువు, నిశ్చయంగా నా చేతిలో నశించాలి.
యది వృత్రం న హన్మ్యద్య వఞ్చయిత్వా మహాసురమ్। మహాబలం మహాకాయం న మే శ్రేయో భవిష్యతి
ఈ రోజు నేను ఆ మహాబలుడు, మహాకాయుడైన వృత్రుడిని మోసం చేసి సంహరించకపోతే, నాకు ఏ మేలు జరగదు.
ఏవం సంచిన్తయన్నేవ శక్రో విష్ణుమనుస్మరన్। అథ ఫేనం తదాఽపశ్యత్ సముద్రే పర్వతోపమప్
ఇలా ఆలోచిస్తూ, శక్రుడు విష్ణువును స్మరించుకుంటూ, ఆ సముద్రంలో కొండలా ఉన్న నురుగు గడ్డను చూశాడు.
నాయం యుష్కో న చాద్రోఽయం న చ శస్త్రమిదం తథా। ఏనం క్షేప్స్యామి వృత్రస్య క్షణాదేవ నశిష్యతి
ఇది పొడిగా లేదు, తడిగా లేదు, రాయికాదు, ఆయుధం కాదు. దీని ద్వారా నేను వృత్రుడిని కొడతాను, క్షణంలోనే అతను నశిస్తాడు.