తతో యుద్ధం సమభవద్వృత్రవాసవయోర్మహత్। సంక్రుద్ధయోర్మహాఘోరం ప్రసక్తం కురుసత్తమ
తర్వాత వృత్రుడు, వాసవుడు ఇద్దరిమధ్య గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. ఇద్దరూ కోపంతో భయంకరంగా పోరాడారు, కురువంశశ్రేష్ఠా!
తతో జగ్రాహ దేవేన్ద్రం వృత్రో వీరః శతక్రతుమ్ । అపావృత్యాక్షిపద్వక్రే శక్రం కోపసమన్వితః
ఆ తరువాత వృత్రుడు, వీరుడు, శతక్రతువైన ఇంద్రుడిని పట్టుకుని, అతడిని ఓడించి, కోపంతో పక్కకు విసిరేశాడు.
గ్రస్తే వృత్రేణ శక్రే తు సంభ్రాన్తాస్త్రిదివేశ్వరాః। అసృజంస్తే మహాసత్వా జృమ్భికాం వృత్రనాశినీమ్
వృత్రుడు ఇంద్రుడిని మింగినప్పుడు, మూడు లోకాల దేవతలు భయంతో గందరగోళానికి లోనయ్యారు. వారు గొప్ప శక్తిగల జంభాన్ని వదిలారు, అది వృత్రుని నాశనం చేసింది.
విజృమ్భమాణస్య తతో వృత్రస్యాస్యాదపావృతాత్। స్వాన్యఙ్గాన్యభిసంక్షిప్య నిష్క్రాన్తో బలనాశనః
అప్పుడు వృత్రుని నోరు విప్పినప్పుడు, బలాన్ని నాశనం చేసే వాడు తన అవయవాలను మడుచుకుని లోపల నుంచి బయటకు వచ్చాడు.
తతః ప్రభృతి లోకస్య జృమ్భికా ప్రాణిసంశ్రితా। జహృషుశ్చ సురాః సర్వే శక్రం దృష్ట్వా వినిఃసృతమ్
అప్పటి నుంచి జంభం అన్నది ప్రాణులందరిలో సహజంగా మారింది. ఇంద్రుడు బయటకు వచ్చినప్పుడు దేవతలు అందరూ ఆనందించారు.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం వృత్రవాసవయోః పునః । సంరబ్ధయోస్తదా ఘోరం సుచిరం భరతర్షభ
తర్వాత వృత్రుడు, వాసవుడు ఇద్దరూ మళ్లీ కోపంతో, చాలా కాలం పాటు భయంకరమైన యుద్ధం చేశారు, భారతవంశశ్రేష్ఠా!
యదా వ్యవర్ధత రణే వృత్రో బలసమన్వితః। త్వష్టుస్తేజోబలావిద్ధస్తదా శక్రో న్యవర్తత
యుద్ధంలో బలంతో ఉన్న వృత్రుడు త్వష్టువు తేజస్సు, బలంతో మరింత పెరిగినప్పుడు, ఇంద్రుడు వెనక్కు తగ్గాడు.
నివృత్తే చ తదా దేవా విషాదమగమన్పరమ్ । సమేత్య సహ శక్రేణ త్వష్టుస్తేజోవిమోహితాః
ఇంద్రుడు వెనక్కు తగ్గిన తరువాత, దేవతలు త్వష్టువు తేజస్సు వల్ల మోహమై, అతనితో కలిసి చేరి, తీవ్ర నిరాశకు లోనయ్యారు.
అమన్త్రయన్త తే సర్వే మునిభిః సహ భారత। కిం కార్యమితి వై రాజన్విచిన్త్య భయమోహితాః
అందరూ ఋషులతో కలిసి, భయంతో ఏమి చేయాలో ఆలోచిస్తూ, 'ఇప్పుడు మనం ఏం చేయాలి?' అని పరస్పరం చర్చించుకున్నారు, ఓ భారతా!
జగ్ముః సర్వే మహాత్మానం మనోభిర్విష్ణుమవ్యయమ్। ఉపవిష్టా మన్దరాగ్రే సర్వే వృత్రవధేప్సవః
అందరూ తమ మనసులో అవినాశి విష్ణువుని ఆశ్రయించడానికి, మందర పర్వత శిఖరంపై కూర్చున్న విష్ణువుని వద్దకు, వృత్రుని సంహారం కోసం వెళ్లారు.
సర్వం వ్యాప్తమిదం దేవా వృత్రేణ జగదవ్యయమ్। న హ్యస్య సదృశం కిఞ్చిత్ప్రతిఘాతాయ యద్భవేత్
దేవతలు చెప్పారు: ఈ అవినాశి జగత్తంతా వృత్రుడు కప్పేసాడు. అతనికి సమానంగా ఎదుర్కొనగల శక్తి ఏదీ లేదు.
సమర్థో హ్యభవం పూర్వమసమర్థోఽస్మి సాంప్రతమ్। కథం ను కార్యం భద్రం వో దుర్ధర్షః స హి మే మతః
మునుపు నాకు శక్తి ఉండేది, ఇప్పుడు నాకు శక్తి లేదు. మీ మేలుకోసం ఏమి చేయాలి? ఎందుకంటే అతడు దుర్జేయుడిగా నాకు అనిపిస్తున్నాడు.
తేజస్వీ చ మహాత్మా చ యుద్ధే చామితవిక్రమః । గ్రసేత్రిభువనం సర్వం సదేవాసురమానుషమ్
అతడు తేజోవంతుడు, మహాత్ముడు, యుద్ధంలో అపారవీరుడు. దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులతో పాటు మూడు లోకాల్నీ మింగగలడు.
తస్మాద్వినిశ్చయమిమం శృణుధ్వం త్రిదివౌకసః। విష్ణోః క్షయముపాగమ్య సమేత్య చ మహాత్మనా
కావున, స్వర్గవాసులారా! నేను చెప్పే నిర్ణయాన్ని వినండి. మనం అందరం మహాత్ముడైన విష్ణువు నివాసానికి వెళ్లి, ఆయనతో కలవాలి.
ఏవముక్తే మఘవతా దేవాః శర్షిగణాస్తదా। శరణ్యం శరమం దేవం జగ్ముర్విష్ణుం మహాబలమ్
మఘవాన్ ఇలా చెప్పిన తర్వాత, దేవతలు, ఋషుల సమూహాలు, శరణ్యుడైన, రక్షకుడైన, మహాబలుడైన విష్ణువుని ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.
ఊచుశ్చ సర్వే దేవేశం విష్ణుం వృత్రభయార్దితాః। త్రయో లోకాస్త్వయా క్రాన్తాస్త్రిభిర్విక్రమణైః పురా
వృత్రుని భయంతో బాధపడుతూ, అందరూ దేవతాధిపతియైన విష్ణువుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు: 'ముందు నీ మూడు అడుగులతో మూడు లోకాలను అధిగమించావు.'
అమృతం చాహృతం విష్ణో దైత్యాశ్చ నిహతా రణే। బలిం బద్ధ్వా మహాదైత్యం శక్రో దేవాధిపః కృతః
విష్ణువు అమృతాన్ని తీసుకొచ్చాడు, దైత్యులు యుద్ధంలో చనిపోయారు, మహా దైత్యుడు బలి బంధించబడ్డాడు, శక్రుడు దేవతల అధిపతిగా స్థాపించబడ్డాడు.
త్వం ప్రభుః సర్వదేవానాం త్వయా సర్వమిదం తతమ్। త్వం హి దేవో మహాదేవ సర్వలోకనమస్కృతః
నీవే అన్ని దేవతలకు ప్రభువు, నీ వల్ల ఈ సమస్త జగత్తు వ్యాపించింది. నీవే దేవుడు, మహాదేవుడు, అన్ని లోకాలు నమస్కరించే వాడు.
గతిర్భవ త్వం దేవానాం సేన్ద్రాణామమరోత్తమ। జగద్వ్యాప్తమిదం సర్వం వృత్రేణాసురసూదన
ఇంద్రుడు సహా దేవతలకు నీవే ఆశ్రయం, అమరులలో శ్రేష్ఠుడవు. వృత్రుడు, అసురులను సంహరించినవాడా, ఈ సర్వ జగత్తు నీతో నిండిపోయింది.
అవశ్యం కరణీయం మే భవతాం హితముత్తమమ్। తస్మాదుపాయం వక్ష్యామి యథాఽసౌ నభవిష్యతి
మీకు ఉత్తమమైన మేలు చేయడం నాకు తప్పనిసరి. అందుకే, అతను ఇక ఉండకూడదని ఒక మార్గాన్ని చెబుతాను.
గచ్ఛధ్వం సర్షిగన్ధర్వా యత్రాసౌ విశ్వరూపధృక్। సామ తస్య ప్రయుఞ్జధ్వం తత ఏనం విజేష్యథ
మీరంతా ఋషులు, గంధర్వులతో కలిసి అతను ఉన్న చోటికి వెళ్లండి. అక్కడ సామవేదాన్ని వినిపించండి, అప్పుడు అతడిని ఓడించగలుగుతారు.
భవిష్యతి జయో దేవాః శక్రస్య మమ తేజసా । అదృశ్యశ్చ ప్రవేక్ష్యామి వజ్రే హ్యస్యాయుధోత్తమే
దేవతలారా, నా తేజంతో శక్రుడికి విజయము లభిస్తుంది. నేను కనిపించకుండా ఈ గొప్ప ఆయుధమైన వజ్రంలో ప్రవేశిస్తాను.
గచ్ఛధ్వమృషిభిః సార్ధం గన్ధర్వైశ్చ సురోత్తమాః । వృత్రస్య సహ శక్రేణ సన్ధిం కురుత మాచిరమ్
ఋషులు, ఉత్తమ గంధర్వులతో కలిసి మీరు అందరూ వెళ్లండి. వృత్రుడు, శక్రుడితో త్వరగా స్నేహం చేసుకోండి.
ఏవముక్తే తు దేవేన ఋషయస్త్రిదశాస్తథా । యయుః సమేత్య సహితాః శక్రం కృత్వా పురఃసరమ్
దేవుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఋషులు, త్రిదశలు కూడి, శక్రుడిని ముందుగా ఉంచుకొని అక్కడికి వెళ్లారు.
సమీపమేత్య చ యదా సర్వ ఏవ మహౌజసః। తం తేజసా ప్రజ్వలితం ప్రతపన్తం దిశో దశ
అందరూ మహాశక్తివంతులై దగ్గరికి వచ్చి, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, పది దిశలను కాల్చుతున్న వృత్రుని చూశారు.
గ్రసన్తమివ లోకాంస్త్రీన్సూర్యాచన్ద్రమసౌ యథా। దదృశుస్తే తతో వృత్రం శక్రేణ సహ దేవతాః
సూర్యుడు, చంద్రుడు మూడు లోకాలను మింగినట్టు, దేవతలు శక్రుడితో కలిసి వృత్రుని చూశారు.
ఋషయోఽథ తతోఽభ్యేత్య వృత్రమూచుః ప్రియం వచః। వ్యాప్తం జగదిదం సర్వం తేజసా తవ దుర్జయ
ఆ తరువాత ఋషులు దగ్గరకు వచ్చి, వృత్రునికి మృదువుగా ఇలా అన్నారు: 'నీ అపరాజిత తేజస్సుతో ఈ మొత్తం జగత్తు నిండిపోయింది.'
న చ శక్నోషి నిర్జేషుం వాసవం బలినాం వర। యుధ్యతోశ్చాపి వాం కాలో వ్యతీతః సుమహానిహ
బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడవు అయినా, నీవు వాసవుడిని ఓడించలేవు. మీ ఇద్దరి యుద్ధానికి సమయం ఇక్కడ చాలా దాటి పోయింది.
పీడ్యన్తే చ ప్రజాః సర్వాః సదేవాసురమానుషాః । సఖ్యం భవతు తే వృత్ర శక్రేణ సహ నిత్యదా
దేవతలు, అసురులు, మనుషులు సహా అన్ని ప్రజలు బాధపడుతున్నారు. వృత్రా, శక్రుడితో నీకు శాశ్వతమైన స్నేహం కలగాలి.
అవాప్స్యసి సుఖం త్వం చ శక్రలోకాంశ్చ శాశ్వతాన్। ఋషివాక్యం నిశమ్యాథ వృత్రఃస తు మహాబలః
నీవు సుఖాన్ని, శాశ్వతమైన శక్ర లోకాలను పొందుతావు. ఋషుల మాటలు విన్న మహాబలుడు వృత్రుడు అప్పుడు—