యది కున్తీసుతం గేహే క్రీడన్తం భ్రాతృభిః సహ । అభిగమ్య జయేయుస్తే తత్తేషాం ధర్మతో భవేత్
కుంతీ కుమారుడు తన సోదరులతో ఇంట్లో ఆట ఆడుతున్నప్పుడు మీరు వెళ్లి అతడిని గెలిచుంటే, అది ధర్మానికి అనుగుణంగా ఉండేది.
సమాహూయ తు రాజానం క్షత్రధర్మరతం సదా। నికృత్యా జితవన్తస్తే కిం ను తేషాం పరం శుభమ్
కానీ, క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటించే రాజును పిలిచి, మోసంతో గెలిచినప్పుడు, దాంట్లో నిజమైన శుభం ఏముంది?
కథం ప్రణిపతేచ్చాయమిహ కృత్వా పణం పరమ్। వనవాసాద్విముక్తరతు ప్రాప్తః పైతామహం పదమ్
ఇంత పెద్ద పందెం వేసి, అరణ్యవాసం ముగించుకుని, పితామహుల సింహాసనం తిరిగి పొందినవాడు, ఇక్కడ ఎలా నమస్కరించగలడు?
యద్యయం పరవిత్తాని కామయేత యుధిష్ఠిరః। ఏవమప్యయమత్యన్తం పరాన్నార్హతి యాచితుమ్
యుధిష్ఠిరుడు ఇతరుల ధనాన్ని కోరుకున్నా, ఇలాంటి పరిస్థితిలో ఎవరి దగ్గరైనా అడగాల్సిన అవసరం అతనికి రావద్దు.
కథం చ ధర్మయుక్తాస్తే న చ రాజ్యం జిహీర్షవః। నివృత్తవనవాసాంస్తాన్య ఆహుర్విదితా ఇతి
ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, రాజ్యాన్ని ఆశించని వారు, అరణ్యవాసం పూర్తిచేసిన పాండవులు మనకు తెలిసినవారే అని ఎలా చెప్పగలం?
అనునీతా హి భీష్మేణ ద్రోణేన విదురేణ చ। న వ్యవస్యన్తి పాణ్డూనాం ప్రదాతుం పైతృకం వసు
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు ఎంత చెప్పినా, వారు పాండవులకు పితృసంపదను ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకోవడం లేదు.
అహం తు తాఞ్ఛితైర్బాణైరనునీయ రణే బలాత్। పాదయోః పాతయిష్యామి కౌన్తేయస్య మహాత్మనః
నేను మాత్రం, యుద్ధంలో పదునైన బాణాలతో వారిని బలవంతంగా ఓడించి, గొప్ప మనసున్న కుంతీ కుమారుని పాదాలకు నమస్కరింపజేస్తాను.
అథ తే న వ్యవస్యన్తి ప్రణిపాతాయ ధీమతః। గమిష్యన్తి సహామాత్యా యమస్య సదనం ప్రతి
అయితే వారు ఆ జ్ఞానివానికి నమస్కరించాలని నిర్ణయించుకోకపోతే, తమ మంత్రులతో కలిసి యముని లోకానికి వెళ్లిపోతారు.
న హి తే యుయుధానస్య సంరబ్ధస్య యుయుత్సతః। వేగం సమర్థాః సంసోద్ధుం వజ్రస్యేవ మహీధరాః
యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న సత్యకిని ఎదుర్కొనడం వారికి సాధ్యపడదు, ఎలా అంటే పర్వతాలు వజ్రాయుధాన్ని తట్టుకోలేకపోయినట్లు.
కో హి గాణ్డీవధన్వానం కశ్చ చక్రాయుధం యుధి । మాం చాపి విషహేత్క్రుద్ధం కశ్చ భీమం దురాసదమ్
గాండీవాన్ని ధరించిన అర్జునుడిని, చక్రాయుధాన్ని ధరించిన శ్రీకృష్ణుడిని, కోపంతో ఉన్న నన్ను, దగ్గరపడలేని భీముని యుద్ధంలో ఎవరు తట్టుకోగలరు?
యమౌ చ దృఢధన్వానౌ యమకల్పౌ మహాద్యుతీ। విరాటద్రుపదౌ వీరౌ యమకాలోపమద్యుతీ
బలమైన ధనుస్సులతో యముని సమానంగా ప్రకాశించే మాద్రీ కుమారులు, యముని తేజస్సుతో సమానమైన వీరులు విరాటుడు, ద్రుపదుడు కూడా ఉన్నారు.
కో జిజీవిషురాసాదేద్ధృష్టద్యుమ్నం చ పార్షతమ్। పఞ్చైతాన్పాణ్డవేయాంస్తు ద్రౌపద్యాః కీర్తివర్ధనాన్
ప్రిషతుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడిని, ద్రౌపదికి కీర్తిని పెంచే ఐదుగురు పాండవ కుమారులను ఎదుర్కొనాలని ఆశించే వారు ఎవరు బతకాలని కోరుకుంటారు?
సమప్రమాణాన్పాణ్డూనాం సమవీర్యాన్మదోత్కటాన్ । సౌభద్రం చ మహేష్వాసమమరైరపి దుఃసహమ్
పాండవులంతా సమానమైన శరీరంతో, సమానమైన బలంతో, గర్వంతో ఉప్పొంగి ఉన్నారు. సుభద్ర కుమారుడు గొప్ప విలువిద్యలోపుడు, దేవతలకైనా అతన్ని ఎదుర్కోవడం కష్టం.
గదప్రద్యుమ్నసామ్బాంశ్చ కాలసూర్యానలోపమాన్। తే వయం ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రం శకునినా సహ
గద, ప్రద్యుమ్న, సాంబ — వీరి తేజస్సు కాలం, సూర్యుడు, అగ్ని లాంటి వారు. మేమంతా శకునితో కలిసి ధృతరాష్ట్రుని కుమారుని ఎదుర్కొంటాము.
కర్ణం చైవ నిహత్యాజావభిషేక్ష్యామ పాణ్డవమ్ । నాధర్మో విద్యతే కశ్చిచ్ఛత్రూన్హత్వాఽఽతతాయినః
యుద్ధంలో కర్ణుడిని సంహరించి, పాండవుని అభిషేకిస్తాము. దుష్టులను సంహరించడంలో పాపం ఏమీలేదు.
అధర్మ్యమయశస్యం చ శాత్రవాణాం ప్రయాచనమ్। హృద్భతస్తస్య యః కామస్తం కురుధ్వమతన్ద్రితాః
శత్రువుల దగ్గర భిక్ష అడగడం పాపమూ, అపఖ్యాతికూడా. అతని మనసులో ఏ కోరిక ఉన్నా, ఆలస్యం చేయకుండా నెరవేర్చండి.
ధార్తరాష్ట్రో హ్యయుద్ధేన న రాజ్యం దాతుమిచ్ఛతి। అద్య పాణ్డుసుతో రాజ్యం లభతాం వా యుధిష్ఠిరః। నిహతా వా రణే సర్వే స్వప్స్యన్తి వసుధాతలే
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు యుద్ధం లేకుండా రాజ్యాన్ని ఇవ్వదనుకుంటున్నాడు. ఈ రోజు యుదిష్ఠిరుడు రాజ్యాన్ని పొందాలి, లేకపోతే యుద్ధంలో చనిపోయినవారు భూమిపై నిద్రించాలి.
ఏవమేతన్మహాబాహో భవిష్యతి న సంశయః। న హి దుర్యోధనో రాజ్యం మధురేణ ప్రదాస్యతి
ఇలా జరుగుతుందని సందేహం లేదు, మహాబాహువా! దుర్యోధనుడు మృదువైన మాటలతో రాజ్యాన్ని ఇవ్వడు.
అనువర్త్స్యతి తం చాపి ధృతరాష్ట్రః సుతప్రియః। భీష్మద్రోణౌ చ కార్పణ్యాన్మౌర్ఖ్యాద్రాధేయసౌబలౌ
తన కుమారుడిని ప్రేమించే ధృతరాష్ట్రుడు అతని మాట వినతాడు. భీష్ముడు, ద్రోణుడు దయతో, మూర్ఖత్వంతో రాధేయుడు, సౌబలుని అనుసరిస్తారు.
బలదేవస్య వాక్యం తు మమ జ్ఞానే న యుజ్యతే। ఏతద్ధి పురుషేణాగ్రే కార్యం సునయమిచ్ఛతా
బలరాముని మాట నాకు సరిపోదు. మంచి మార్గాన్ని కోరేవాడు ముందు ఇదే చేయాలి.
న తు వాచ్యో మృదువచో ధార్తరాష్ట్రః కథంచన । నహి మార్దవసాధ్యోఽసౌ పాపబుద్ధిర్మతో మమ
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని ఎప్పుడూ మృదువుగా పలకరించకూడదు. చెడ్డ మనసున్నవాడు మృదుత్వంతో ఒప్పుకోడు అని నా అభిప్రాయం.
గర్దభే మార్దవం కుర్యాద్గోషు తీక్ష్ణం సమాచరేత్ । మృదు దుర్యోధనే వాక్యం యో బ్రూయాత్పాపచేతసి
గాడిదలకు మృదుత్వం చూపాలి, ఆవులకు కఠినంగా ఉండాలి. పాపచిత్తమైన దుర్యోధనునికి మృదువుగా మాట్లాడేవాడు తప్పు చేస్తాడు.
మృదుం వై మన్యతే పాపో భాషమాణమశక్తికమ్ । హితమర్థం న జానీయాదబుద్ధిర్మార్దవే సతి
దుష్టుడు మృదువుగా మాట్లాడే వాడిని బలహీనుడిగా, శక్తిలేనివాడిగా భావిస్తాడు. మృదుత్వంతో చెప్పిన మంచిపదాలను మూర్ఖుడు గుర్తించలేడు.
ఏతచ్చైవ కరిష్యామో యత్నశ్చ క్రియతామిహ । ప్రస్థాపయామ మిత్రేభ్యో బలాన్యుద్యోజయన్తు నః
మనము ఇదే చేయాలి, ఇక్కడ శ్రమ పెట్టాలి. మన మిత్రులకు సందేశాలు పంపించి, వారు తమ సైన్యాలను మన కోసం సిద్ధం చేయాలని చెప్పాలి.
శల్యస్య ధృష్టకేతోశ్చ జయత్సేనస్య వా విభో । కేకయానాం చ సర్వేషాం దూతా గచ్ఛన్తు శీఘ్రగాః
శల్యుడు, ధృష్టకేతు, జయత్సేనుడు, అలాగే కేకయ దేశపు అందరు రాజుల దగ్గరికి వేగంగా దూతలు వెళ్లాలి, ఓ మహాబలుడా.
స చ దుర్యోధనో నూనం ప్రేషయిష్యతి సర్వశః । పూర్వాభిపన్నాః సన్తశ్చ భజన్తే పూర్వచోదనమ్
దుర్యోధనుడు కూడా తప్పకుండా అన్ని వైపులా దూతలను పంపిస్తాడు. ముందుగా ఎవరి దగ్గరకు వెళ్ళారో వారు ఆ పిలుపును పాటిస్తారు.
తత్వరధ్వం నరేన్ద్రాణాం పూర్వమేవ ప్రచోదనే । మహద్ధి కార్యం వోఢవ్యమితి మే వర్తతే మతిః
కాబట్టి రాజులను ముందుగానే ప్రేరేపించండి. ఎందుకంటే పెద్ద పనిని చేయాల్సి ఉంది — ఇదే నా నిశ్చయం.
శల్యస్య ప్రేష్యతాం శీఘ్రం యే చ తస్యానుగా నృపాః । భగదత్తాయ రాజ్ఞే చ పూర్వసాగరవాసినే
శల్యుని దగ్గరకు, అతనితో ఉన్న రాజుల దగ్గరకు, తూర్పు సముద్రతీరంలో నివసించే భగదత్త మహారాజు దగ్గరకు త్వరగా దూతలను పంపించండి.
అమితౌజసే తథోగ్రాయ హార్దిక్యాయాన్ధకాయ చ। దీర్ఘప్రజ్ఞాయ శూరాయ రోచమానాయ వా విభో
అమితౌజసు, ఉగ్రుడు హార్దిక్యుడు, అంధకుడు, దీర్ఘప్రజ్ఞుడు, శూరుడు, రోచమానుడు — వీరందరికీ దూతలు పంపించండి, ఓ మహాబలుడా.
ఆనీయతాం బృహన్తశ్చ సేనాబిన్దుశ్చ పార్థివః । సేనజిత్ప్రతిబిన్ధ్యశ్చ చిత్రవర్మా సువాస్తుకః
బృహంతుడు, సేనాబిందు మహారాజు, సేనజిత్, ప్రతిబింధ్యుడు, చిత్రవర్మ, సువాస్తుకుడు — వీరిని తీసుకురావాలి.