తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా మాత్స్యరాజః ప్రతాపవాన్। ధనంజయం పరిష్వజ్య పాణ్డవానథ సర్వశః
వీరాటుడు ఈ మాటలు విని, ధనంజయుని, పాండవులను హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేశాడు.
ధర్మరాజం నమస్కృత్య రాజా రాజ్యేఽభిషేచితమ్। నాతృప్యద్దర్శనే తేషాం విరాటో వాహినీపతిః
రాజు ధర్మరాజుని నమస్కరించి, రాజ్యాభిషేకం చేసిన తరువాత, వీరాటుడు ఆ పాండవులను చూడడంలో తృప్తి పొందలేకపోయాడు.
అవిభక్తం భవద్భిర్మే న సన్దేహో నరాధిపాః
రాజులారా, మీరు ఏ విధమైన భేదభావం చూపలేదనే విషయంలో నాకు ఎలాంటి సందేహం లేదు.
విరాటస్య వచః శ్రుత్వా పార్థివస్య మహాత్మనః। ఉత్తరః ప్రత్యువాచేదమభిపన్నో యుధిష్ఠిరే
మహాత్ముడైన విరాటుని మాటలు విని, యుదిష్ఠిరుని ఆశ్రయించిన ఉత్తరుడు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు:
ప్రసాదనం ప్రాప్తకాలం పాణ్డవస్యాభిరోచయే। తేజస్వీ బలవాఞ్శూరో రాజరాజేశ్వరః ప్రభుః
ఈ సమయానికి అనుగుణంగా, తేజస్సుతో, బలంతో, ధైర్యంతో, రాజాధిరాజుడైన పాండవుని మనసు గెలుచుకోవాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.
ఉత్తరాం చ స్వసారం మే పార్థస్యామిత్రకర్శన। ప్రణిపత్య ప్రయచ్ఛామస్తతః శిష్టా భవామహే
శత్రువులను సంహరించే అర్జునునికి నమస్కరించి, నా సోదరి ఉత్తరను అతనికి ఇచ్చి, మేమంతా ఆయనకు సేవకులుగా ఉండిపోతాము.
వయం చ సర్వే సామాత్యాః కున్తీపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్ । ప్రసాద్యాభ్యుపతిష్ఠామో రాజన్కిం కరవాగహే
మేము మా మంత్రి మండలంతో కలిసి కుంతీ కుమారుడైన యుదిష్ఠిరుని ఆశ్రయించడానికి వెళ్తాము. రాజా, ఇక మేము ఏమి చేయాలి?
రాజంస్త్వమసి సంగ్రామే గృహీతస్తేన మోక్షితః । ఏతేషాం బాహువీర్యేణ గావశ్చ విజితాస్త్వయా
రాజా, యుద్ధంలో నువ్వు పట్టుబడి, ఆయన చేత విడిపించబడ్డావు. వీరి బాహుబలంతో నీకు ఆ పశువులు తిరిగి లభించాయి.
కురవో నిర్జితా యస్మాత్సంగ్రామేఽమితతేజసః । ఏష తత్సర్వమకరోత్కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః
అపారమైన తేజస్సున్న యుదిష్ఠిరుని చేతిలో కౌరవులు యుద్ధంలో ఓడిపోయారు. ఈ కార్యమంతా కుంతీ కుమారుడు యుదిష్ఠిరుని వలన జరిగిందని తెలుసుకో.
అర్చ్యాః పూజ్యాశ్చ మాన్యాశ్చ ప్రత్యుత్థేయాశ్చ పాణ్డవాః। అర్వార్హాశ్చాభివాద్యాశ్చ ప్రాప్తకాలం చ మే మతమ్
పాండవులు పూజించదగ్గవారు, గౌరవించదగ్గవారు, ఆదరించదగ్గవారు, ఎదురుగా లేచి స్వాగతించదగ్గవారు. సరైన సమయంలో వీరిని నమస్కరించాలి అని నా అభిప్రాయం.
పూజ్యతాం పూజనీయాశ్చ మహాభాగాశ్చ పాణ్డవాః। న హ్యేతే కుపితా శేషం కుర్యురాశీవిషోపమాః
పాండవులు మహాభాగ్యశాలులు, పూజించదగ్గవారు, గౌరవించదగ్గవారు. వీరు కోపపడితే, విషసర్పాలవంటి వారు, ఎవ్వరినీ మిగిలించరు.
తస్మాచ్ఛీఘ్రం ప్రపద్యేమ కున్తీపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్ । ప్రసాదయామ్యహం తత్ర సహ పార్థేర్మహాత్మభిః
కాబట్టి, మనం త్వరగా కుంతీ కుమారుడు యుదిష్ఠిరుని ఆశ్రయిద్దాం. అక్కడ మహాత్ములైన పార్థులతో కలిసి ఆయన అనుగ్రహం పొందేందుకు ప్రయత్నిస్తాను.
ఉత్తరామగ్రతః కృత్వా శిరఃస్నాతాం కృతాఞ్జలిః । జానామ్యహమిదం సర్వమేషాం తు బలపౌరుషమ్ । కులే చ జన్మ మహతి ఫల్గునస్య చ విక్రమమ్
ఉత్తరను ముందుగా ఉంచి, ఆమె తలస్నానం చేసి, చేతులు జోడించి, నేను వీరి బలాన్ని, పరాక్రమాన్ని, గొప్ప వంశాన్ని, ఫల్గునుని వీరత్వాన్ని అన్నీ బాగా తెలుసు.
ఉత్తరాత్పాణ్డవాఞ్శ్రుత్వా విరాటో రిపుసూదనః। ఉత్తరం చాపి సంప్రేక్ష్య ప్రాప్తకాలమచిన్తయత్
ఉత్తర పాండవుల గురించి చెప్పిన మాటలు విని, శత్రువులను సంహరించే విరాటుడు, ఉత్తరుని చూసి, సమయం వచ్చినదని భావించాడు.
తతో విరాటః సామాత్యః సహపుత్రః సబాన్ధవః। ఉత్తరామగ్రతః కృత్వా శిరఃస్నాతాం కృతాఞ్జలిః। భూమౌ నిపతితస్తూర్ణం పాణ్డవస్య సమీపతః
తర్వాత విరాటుడు, తన మంత్రులు, కుమారుడు, బంధువులతో కలిసి, ఉత్తరను ముందుగా ఉంచి, ఆమె తలస్నానం చేసి, చేతులు జోడించి, త్వరగా పాండవుని ఎదుట భూమిపై పడిపోయాడు.
ప్రసీదతు మహారాజో ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః। ప్రచ్ఛన్నరూపవేషత్వాన్నాగ్నిర్దృష్టస్తృణైర్వృతః
ధర్మపుత్రుడైన మహారాజు యుదిష్ఠిరుడు దయచేయాలి. ఆయన మాయామయమైన వేషధారణ వల్ల, గడ్డి కప్పిన అగ్నిలా, మనకు కనిపించలేదు.
శిరసాఽభిప్రపన్నోస్మి సపుత్రపరిచారకః
నా కుమారుడు, సేవకులతో కలిసి, తల వంచి మీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను.
యదస్మాభిరజానద్భిరధిక్షిప్తో మహీపతిః । అవమత్య కృతం సర్వమజ్ఞానాత్ప్రాకృతే యథా। క్షన్తుమర్హసి తత్సర్వం ధర్మజ్ఞో ధర్మవత్సల
మేము తెలియకపోయి, రాజును తక్కువగా భావించి, సాధారణుల్లా చేసిన అపమానాన్ని, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు, ధర్మాన్ని ప్రేమించేవాడవు అయిన నువ్వు క్షమించాలి.
యదిదం మామకం రాష్ట్రం పురం రాజ్యం చ పార్థివ । సదణ్డకోశం విసృజే తవ వశ్యోస్మి పార్థివ । వయం చ సర్వే సామాత్యా భవన్తం శరణం గతాః
రాజా, నా రాజ్యం, నగరం, సైన్యం, ఖజానా అన్నీ నీకు అప్పగిస్తున్నాను. మేమంతా మంత్రులతో కలిసి నీ ఆధీనంలోకి వచ్చాము, నీ ఆశ్రయాన్ని కోరుతున్నాము.
తం ధర్మరాజః పతితం మహీతలే సబన్ధువర్గం ప్రసమీక్ష్య పార్థివమ్ । ఉవాచ వాక్యం పరలోకదర్శనః ప్రనష్టమన్యుర్గతశోకమత్సరః
బంధువులతో కలిసి భూమిపై పడిపోయిన ఆ రాజును చూసి, పరలోకాన్ని దర్శించే ధర్మరాజు, కోపం, దుఃఖం, అసూయ లేని హృదయంతో ఇలా పలికాడు.
సమీక్ష్య తుష్టోస్మి నరేన్ద్రసత్తమ
నీ మాటలు బాగా ఆలోచించి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడవైన నీవు చెప్పినదానితో నేను సంతృప్తిగా ఉన్నాను.
క్షాన్తమేతన్మహాబాహో యన్మాం వదసి పార్థివ। న చైవ కించిత్పశ్యామి వికృతం తే నరాధిప
బలమైన భుజాలు కలిగిన రాజా, నీవు నాతో మాట్లాడినది నేను సహించాను. నీవులో ఏ తప్పూ నాకు కనబడలేదు, నరాధిపుడా.
తతో విరాటః పరమామితుష్టః సమేత్య రాజ్ఞా సమయం చకార। రాజ్యం చ సర్వం విససర్జ తస్మై సదణ్డకోశం సపురం మహాత్మా
ఆ తరువాత విరాటుడు ఎంతో సంతోషంతో రాజుతో కలసి ఒప్పందం చేసుకున్నాడు. ఆ మహాత్ముడు నగరం, ధనభాండాగారం, సేవకులు అన్నింటితో కూడిన తన రాజ్యాన్ని అతనికి అప్పగించాడు.
యచ్చ వక్ష్యామ్యహం తేఽద్య మా శఙ్కేథా యుధిష్ఠిర। ఇదం సనగరం రాష్ట్రం సజనం సవధూజనమ్। యుష్యభ్యం సంప్రదాస్యామి భోక్ష్యామ్యుచ్ఛిష్టమేవ చ
యుదిష్ఠిరా, నేను ఇప్పుడు చెప్పబోయేది నీవు సందేహించవద్దు. ఈ నగరం, ఈ రాజ్యం, ప్రజలు, స్త్రీలు అన్నీ మీకే ఇస్తాను. నేను మిగిలినదే అనుభవిస్తాను.
అహం వద్ధశ్చిరం రాజన్భుక్తభోగశ్చిరం సుఖమ్। రాజ్యం దత్త్వా తు యుష్మభ్యం ప్రవ్రజిష్యామి కాననమ్
రాజా, నేను చాలా కాలంగా సుఖంగా జీవించాను, అనేక భోగాలు అనుభవించాను. ఇప్పుడు ఈ రాజ్యాన్ని మీకు అప్పగించి, అడవికి వెళ్ళిపోతాను.
ఉత్తరాం ప్రతిగృహ్ణాతు సవ్యసాచీ ధనంజయః । అయం హ్యౌపయికో భర్తా తస్యాః పురుషసత్తమః
సవ్యసాచీ ధనంజయుడు ఉత్తరను స్వీకరించాలి. అతడే ఆమెకు యోగ్యమైన భర్త, పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా.
ఏవముక్తో ధర్మరాజః పార్థపైక్షద్వనంజయమ్। ఈక్షితం చార్జునో జ్ఞాత్వా మాత్స్యం వచనమబ్రవీత్
ఇలా చెప్పిన తరువాత ధర్మరాజు అర్జునుడిని చూశాడు. అర్జునుడు మత్స్యుని మాటలు గ్రహించి, సమాధానం చెప్పాడు.
వయం వనాన్తరాత్ప్రాప్తా న తే రాజ్యం గృహామహే। కింతు దుర్యోధనాదీనాం రాజ్ఞాం రాజ్యం గృహామహే
మేము అడవిలో నుండి వచ్చాము, నీ రాజ్యాన్ని స్వీకరించము. కానీ దుర్యోధనుడు మొదలైన రాజుల నుండి మాత్రమే రాజ్యాన్ని తీసుకుంటాము.
ప్రతిగృహ్ణామ్యహం రాజన్స్రుషం దుహితరం తవ। యుక్తో హ్యావాం హి సంబన్ధో మాత్స్యభారతవంశయోః
రాజా, నీ కుమార్తెను నా శిష్యురాలిగా నేను స్వీకరిస్తాను. మత్స్య, భారత వంశాలకు ఈ బంధం యోగ్యమైనదే.
కిమర్థం పాణ్డవశ్రేష్ఠ భార్యాం దుహితరం మమ। ప్రతిగ్రహీతుం నేమాం త్వం మయా దత్తమిహేచ్ఛసి
పాండవులలో శ్రేష్ఠుడా, నేను ఇక్కడ నీ కుమార్తెను నీకు భార్యగా ఇవ్వలేదు. అయినా నీవు ఎందుకు ఆమెను స్వీకరించాలనుకుంటున్నావు?