భవతః క్షమయా రాజన్త్సర్వే దోషాశ్చ నోఽభవన్। తం మాత్స్యం సబలం హత్వా సపుత్రజ్ఞాతిబాన్ధవమ్। పశ్చాచ్చైవ కురూన్సర్వాన్హనిష్యామి న సంశయః
నీ సహనంతో, రాజా, మన తప్పులు బయటపడలేదు. ఇప్పుడు మత్స్యుడిని అతని సైన్యంతో పాటు, కుమారులతో, బంధువులతో, స్నేహితులతో కలిపి సంహరిస్తాను. ఆ తరువాత కురువులను కూడా నిస్సందేహంగా నశింపజేస్తాను.
భీమసేనశ్చ యే చాన్యే తథైవేతి తమబ్రువన్
భీమసేనుడు మరియు మిగతా వారు కూడా అలాగే అంగీకరించారు.
తమబ్రవీద్ధర్మసుతో మహాత్మా క్షమీ వదాన్యః కుపితం చ భీమమ్। న ప్రత్యుపస్థాస్యతి చేత్సదారః ప్రసాదనే సమ్యగథాస్తు వధ్యః
అప్పుడు ధర్మపుత్రుడు, మహాత్ముడు, సహనంతో, దయతో ఉన్నవాడు, కోపంతో ఉన్న భీమునితో ఇలా అన్నాడు: 'అతడు తన భార్యతో కలిసి ముందుకు రాకపోతే, అతడిని న్యాయంగా శిక్షించాలి.'
న హన్తవ్యో దురాత్మాఽయం విరాటశ్చాపి తేఽర్జున
ఈ దుష్టుడు హత్య చేయకూడదు, అర్జునా, విరాటుడిని కూడా హతముచేయకూడదు.
శ్వః ప్రభాతే ప్రవేక్ష్యామః సభాం సింహాసనేష్వపి। రాజవేషేణ సంయుక్తాః స్థానమస్వ స్వలంకృతాః
రేపు ఉదయం మనం రాజవస్త్రాలు ధరించి, సింహాసనాలపై అలంకరించబడి సభలోకి ప్రవేశిద్దాం.
విరాటో యది తత్రస్థాన్రాజాలఙ్కారశోభితాన్। రాజలక్షణసంపన్నాన్యది తత్ర న మంస్యతే। పశ్చాద్ధన్యామహే పార్థ విరాటం సహబాన్ధవమ్
విరాటుడు మనల్ని అక్కడ రాజాలంకారాలతో, రాజలక్షణాలతో చూచి గుర్తు పట్టకపోతే, అర్జునా, మనం అతడిని అతని బంధువులతో కలిపి హతముచేయుదాం.
ఇతికర్తవ్యతాం సర్వే మన్త్రయిత్వా తు పాణ్డవాః। న్యవసంశ్చైవ తాం రాత్రిం ధర్మజ్ఞా ధర్మవత్సలాః
ఇలా ఏం చేయాలో పాండవులు చర్చించి, ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, ధర్మాన్ని ప్రేమించే వారు ఆ రాత్రి అక్కడే గడిపారు.
సహపుత్రేణ మాత్స్యః స సంప్రహృష్టో నరాధిపః । తాం రాత్రిమవసత్ప్రీతః సంప్రహృష్టేన చేతసా
మత్స్యుడు తన కుమారుడితో కలిసి, ఆనందంతో, హృదయం సంతోషంగా ఆ రాత్రి అక్కడే ఉన్నాడు.
తతో ద్వితీయే దివసే భ్రాతరః పఞ్చ పాణ్డవాః। స్నాతాః శుక్లామ్బరధరాః సర్వే సుచరితవ్రతాః
తర్వాత రెండవ రోజు, ఐదుగురు పాండవ సోదరులు స్నానం చేసి, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, మంచి వ్రతాలు పాటిస్తూ బయలుదేరారు.
యుధిష్ఠిరం పురస్కృత్య సర్వాభరణభూషితాః। అభిపన్నా మహాభాగా భ్రాజమానా మహారథాః
యుధిష్ఠిరుడిని ముందుగా ఉంచుకుని, అందరూ ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, మహిమాన్వితులు, ప్రకాశవంతమైన యోధులు ముందుకు సాగారు.
విరాటస్య సభాం ప్రాప్య భూమిపాలాసనేషు తే । నిషేదుః పావకప్రఖ్యాః సత్రే ధిష్ణ్యేష్వివాగ్నయః
విరాటుని సభలోకి చేరి, వారు రాజాసనాలపై కూర్చున్నారు. వారు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, యజ్ఞంలో ధిష్ణ్యాలపై అగ్నిలా కనిపించారు.
తేషు తత్రోపవిష్టేషు విరాటః పృథివీపతిః। తస్యాం రాత్ర్యాం వ్యతీతాయాం ప్రాతఃకృత్యం సమాప్య చ
వారు అక్కడ కూర్చున్నప్పుడు, రాత్రి గడిచిన తరువాత, విరాటుడు తన ఉదయపు పనులు ముగించుకుని సభలోకి ప్రవేశించాడు.
గోసువర్ణాదికం దత్త్వా బ్రాహ్మణేభ్యో యథావిధి । ఆజగామ సభాం రాజా ఉత్తరేణ సహ ప్రభో
గోవులు, బంగారం మరియు ఇతర దానాలు బ్రాహ్మణులకు విధిగా ఇచ్చి, రాజు ఉత్తరుడితో కలిసి సభలోకి ప్రవేశించాడు.
స తాన్దృష్ట్వా మహాసత్వాఞ్జ్వలతః పావకానివ। రాజవేషానుపాదాయ పార్థివో విస్మితోఽభవత్
ఆ మహాత్ములను, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, రాజవస్త్రాలతో అలంకరించబడి చూసి, రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు.
కిమిదం కో విధిస్త్వేష భయార్త ఇవ పార్థివః। పురుషప్రవరాన్దృష్ట్వా విషాదమగమన్నృపః
ఇది ఏమిటి? ఇది ఎలాంటి సంఘటన? ఆ పురుషోత్తములను చూసి, భయంతో రాజు మనస్తాపానికి లోనయ్యాడు.
అథ మాత్స్యోఽబ్రవీత్కఙ్ఖం దేవరాజమివ స్థితమ్ । మరుద్గణైరుపాసీనం త్రిదశానామివేశ్వరమ్
అప్పుడు మత్స్యుడు కంకుడిని చూచి ఇలా అన్నాడు: దేవేంద్రుడిలా, మారు దులతో చుట్టుముట్టబడి, అమరుల పాలకుడిలా కూర్చున్నావు.
స కిలాక్షనివాపస్త్వం సభాస్తారో మయా కృతః। అథ రాజాసనే కస్మాదుపవిష్టోఽస్యలంకృతః
నీవు ఎప్పుడూ పాశాలతో నాకు ఈ సభను ఆనందంగా ఉంచేవాడివి. మరి ఇప్పుడు ఎందుకు రాజాసనంపై అలంకరించబడి కూర్చున్నావు?
పరిహాసేచ్ఛయా రాజ్ఞో విరాటస్య నిశమ్య తత్। స్మయమానోఽబ్రవీద్వాక్యమర్జునః పరవీరహా
విరాటుని మాటలు వినిపించి, ఆ రాజు సరదాగా అన్నట్టు గ్రహించి, శత్రువులను సంహరించే అర్జునుడు చిరునవ్వుతో ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
ఇన్ద్రస్యార్ధాసనం రాజన్నయమారోఢుమర్హతి। బ్రహ్మణ్యః శ్రుతవాంస్త్యాగీ సర్వలోకాభిపూజితః
ఓ రాజా, బ్రాహ్మణులను గౌరవించే, విద్యావంతుడు, దానశీలుడు, అన్ని లోకాల్లోను పూజింపబడే ఈయన, ఇంద్రుని సింహాసనంలో సగం స్థానం అధిరోహించేందుకు అర్హుడు.
ఏష విగ్రహవాన్ధర్మ ఏష వీర్యవతాం వరః। ఏష బుద్ధ్యాధికో లోకే తపసాం చ పరాయణమ్
ఈయన ధర్మానికి స్వరూపం, వీరులలో శ్రేష్ఠుడు, లోకంలో అందరిని మించిన బుద్ధిశాలి, తపస్సులో అగ్రగణ్యుడు.
ఏషోఽస్త్రం వివిధం వేత్తి త్రైలోక్యే సచరాచరే। న చైవాన్యః పుమాన్వేత్తి న వేత్స్యతి కదాచన
ఈయన త్రిలೋಕంలో చరాచరజాలమంతా వివిధ ఆయుధాల జ్ఞానం కలవాడు. ఇతని వంటి జ్ఞానం మరెవ్వరికీ లేదు, ఎప్పుడూ ఉండదు.
న దేవా నాసురాః కేచిన్న మనుష్యా న రాక్షసాః। గన్ధర్వయక్షప్రవరాః సకిన్నరమహోరగాః
దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, యక్షులు, కిన్నరులు, మహానాగులు — వీరెవరూ కూడా
దీర్ఘదర్శీ మహాతేజాః పారైజానపదప్రియః। పాణ్డవానామతిరథో యజ్ఞధర్మపరో వశీ
దీర్ఘదృష్టి కలవాడు, మహాతేజస్సు గలవాడు, ప్రజలకు ప్రియమైనవాడు, పాండవుల్లో అతి శక్తివంతుడైన రథసారథి, యజ్ఞధర్మాలకు నిబద్ధుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
మహర్షికల్పో రాజర్షిః సర్వలోకేషు విశ్రుతః । బలవాన్ధృతిమాన్దక్షః సత్యవాదీ జితేన్ద్రియః
ఈయన మహర్షిలా, రాజర్షి, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు, బలవంతుడు, స్థిరబుద్ధి, నైపుణ్యం కలవాడు, సత్యవాది, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
ధనైశ్చ సంచయైశ్చైవ శక్రవైశ్రవణోపమః । యథా మనుర్మహాతేజా లోకానాం పరిరక్షితా । ఏవమేవ మహాతేజాః ప్రజానుగ్రహకారకః
ధనంలో, సంపదలో శక్రుని, కుబేరుని సమానుడు. మహాతేజస్సు గల మనువు లోకాలకు రక్షకుడైనట్లు, ఈయన కూడా ప్రజలకు ఉపకారకుడు.
అయం కురూణామృషభః కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః । యస్య కీర్తిః స్థితా లోకే సూర్యస్యేవోద్యతః ప్రభా
ఇతడే కురువంశంలో రుషభుడు, కుంతీపుత్రుడు, యుధిష్ఠిరుడు. ఇతని కీర్తి లోకంలో ఉదయించిన సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశిస్తోంది.
సంసరన్తి దిశః సర్వా యశసోస్య గభస్తయః । ఉదితస్యేవ సూర్యస్య తేజసోఽనుగభస్తయః
ఇతని కీర్తి కిరణాలు అన్ని దిక్కులకూ వ్యాపించాయి. ఉదయించిన సూర్యుని కాంతికిరణాల్లా విస్తరించాయి.
ఏనం త్రింశత్సహస్రాణి కుఞ్జరాణాం తరస్వినామ్ । అన్వయుః పృష్ఠతో రాజన్యావదధ్యావసత్కురూన్
ఇతడు కురువంశాన్ని పాలిస్తున్నంత కాలం, ముప్పై వేల వేగవంతమైన ఏనుగులు ఇతని వెనుక అనుసరించేవి.
త్రింశచ్చైవ సహస్రాణి రథానాం రథినాం వరమ్। సదశ్వైరుపసంపన్నాః పృష్ఠతోఽనుయయుస్తదా
అలాగే, ముప్పై వేల రథాలు, ఉత్తమ రథసారథులు, మంచి గుర్రాలతో కూడి, అప్పట్లో ఇతని వెనుక అనుసరించేవి.
వాజినాం చ శతం రాజన్త్సహస్రాణ్యయుతాని చ। ఇమమష్టశతం సూతాః సుమృష్టమణికుణ్డలాః। తుష్టువుర్మాగధైః సార్ధం పురా శక్రమివర్షయః
ఓ రాజా, లక్ష పది వేల గుర్రాలు, ఎనిమిది వందల మణికుండలాలతో అలంకరించిన రథసారథులు, మాగధులతో కలిసి ఇతనిని స్తుతించేవారు. అది昔కాలంలో మరుత్స్వరులు శక్రుణ్ణి స్తుతించినట్లే.