ఆచార్యో వృష్ణిరీరాణాం పాఞ్చాలానాం చ యః ప్రభుః। కురూణాం పాణ్డవానాం చ సర్వక్షత్రస్య యో గురుః
వృష్ణుల గురువు, పాంచాళుల అధిపతి, కురువులూ పాండవులూ సహా అన్ని క్షత్రియులకు ఉపాధ్యాయుడు—
సర్వశస్త్రభృతాం శ్రేష్ఠః సర్వలోకేషు విశ్రుతః। తేన ద్రోణేన తే తాత కథమాసీత్సమాగమః
అన్ని ఆయుధాలను ధరించేవారిలో శ్రేష్ఠుడు, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు అయిన ద్రోణుడిని నువ్వు ఎలా ఎదుర్కొన్నావు, తాత!
ఆచార్యపుత్రో యః శూరో ద్రోణాదనవమో రణే। తేన వీరేణ తే తాత కథమాసీత్సమాగమః
యుద్ధంలో ద్రోణుడికి సమానమైన, ఉపాధ్యాయుని కుమారుడైన వీరుణ్ని నువ్వు ఎలా ఎదుర్కొన్నావు, తాత!
సర్వే చైవ మహావీర్యా ధార్తరాష్ట్రః మహారథాః । తైస్తైర్వీరైశ్చ తే తాత కథమాసీత్సమాగమః
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులందరూ మహాపరాక్రములు, మహారథులు. అలాంటి అనేక వీరులతో నువ్వు ఎలా ఎదురయ్యావు, తాత!
న మయా నిర్జితా గావో న మయా కురవో జితాః। కృతం చ కర్మ తత్సర్వం దేవపుత్రేణ కేనచిత్
నేను ఆ పశువులను గెలుచుకోలేదు, కురువులను ఓడించలేదు. ఆ కార్యమంతా ఎవరో దేవుని కుమారుడు చేశాడు.
స హి భీతం ద్రవన్తం మాం భీష్మద్రోణముఖాన్కురూన్। దృష్ట్వా విషణ్ణం సంగ్రామే దేవపుత్రో న్యవారయత్
భీష్ముడు, ద్రోణుడు ముందుండి యుద్ధంలో భయపడి పారిపోతున్న నన్ను చూసి, ఆ దేవపుత్రుడు నన్ను ఆపాడు.
స హి తిష్ఠన్రథోపస్థే వజ్రపాణినిభో యువా। తేన తే నిర్జితా గావస్తేన తే కురవో జితాః
ఆ యువకుడు రథంపై నిలబడి, వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకున్నవాడిలా కనిపించాడు. నీకు ఆ పశువులను గెలిపించింది అతడే, కురువులను ఓడించింది కూడా అతడే.
తస్య తత్కర్మ వీరస్య న మయా తాత తత్కృతమ్ । స హి శారద్వతం ద్రోణం ద్రోణపుత్రం చ వీర్యవాన్ ।ట సూతపుత్రం చ భీష్మం చ చకార విముఖాఞ్శరైః
తండ్రీ! ఆ వీరుడి పని నేను చేయలేదు. ఆ ధైర్యవంతుడు శారద్వతుడు, ద్రోణుడు, ద్రోణుని కుమారుడు, సూతపుత్రుడు, భీష్ముడు వీరిని బాణాలతో వెనక్కు తిప్పాడు.
దుర్యోదనం చ సమరే ప్రభిన్నమివ కుఞ్జరమ్। ప్రభగ్నమబ్రవీద్భీతం రాజపుత్రం మహాబలమ్
యుద్ధంలో దుర్యోధనుడిని ఏనుగు లా గాయపరిచి, భయంతో వణికిపోతున్న ఆ మహాబలుడైన రాజకుమారునితో మాట్లాడాడు.
న హాస్తినపురే త్రాణం తవ పశ్యామి కించన। న హాస్తినపురే భోగా భోక్తుం శక్యాః పలాయతా
హస్తినపురంలో నీకు ఎలాంటి రక్షణ కనిపించడంలేదు. పారిపోతూ అక్కడ ఆనందాలు అనుభవించలేవు.
వ్యాయామేన పరీప్సస్వ జీవితం కౌరవాత్మజ । న మోక్ష్యసే పలాయంస్త్వం లోకే యుద్ధమనా భవ। పృథివీం భోక్ష్యసే జిత్వా హతో వా స్వర్గమాప్స్యసి
కౌరవ కుమారుడా, ప్రాణాన్ని కాపాడుకోవడానికి శ్రమించు. పారిపోతే తప్పించుకోలేవు. యుద్ధంలో ధైర్యంగా ఉండు. గెలిస్తే భూమిని అనుభవిస్తావు, చనిపోతే స్వర్గాన్ని పొందుతావు.
స నివృత్తో నరవ్యాఘ్రో ముఞ్చన్వజ్రనిభాఞ్శరాన్। సచివైః సంవృతో రాజా భీష్మద్రోణకృపాదిభిః । తతో మే రోమహర్షోఽభూదూరుస్తమ్భశ్చ మేఽభవత్
ఆ మనుషులలో సింహం లాంటి వాడు, వజ్రం లాంటి బాణాలు వదులుతూ, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాది మిత్రులతో చుట్టుముట్టబడి ఉండగా, నా ఒంట్లో రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి, నా శరీరం వణికిపోయింది.
యదభూద్ధనసంకాశమనీకం వ్యధమచ్ఛరైః। తత్ప్రపుద్య రథానీకం సింహదర్పసమో యువా। తాన్కురున్ద్రావయద్రాజన్రణే నాగ ఇవ శ్వసన్
ధనానికి సమానంగా కనిపించిన ఆ సైన్యాన్ని బాణాలతో చెదరగొట్టాడు. ఆ యువకుడు సింహపు గర్వంతో రథాల సమూహాన్ని చేరి, యుద్ధంలో ఏనుగు లా ఊపిరాడిస్తూ కురువులను తరిమికొట్టాడు.
ఏకేన తేన శూరేణ షడ్రథాః పరినిర్జితాః । శార్దూలేనేవ మత్తేన మృగాస్తృణచరా యథా
ఆ ఒక్క ధైర్యవంతుడు ఆరు రథాలను పూర్తిగా ఓడించాడు. మత్తులో ఉన్న పులి గడ్డి తింటున్న జంతువులను ఎలా తరిమేస్తుందో అలాగే.
హయానాం చ గజానాం చ శూరాణాం చ ధనుష్మతామ్। నిహతాని సహస్రాణి భగ్నా చ కురువాహినీ
అశ్వాలు, ఏనుగులు, విల్లు పట్టిన వీరులు వేల సంఖ్యలో చనిపోయారు. కురు సైన్యం పూర్తిగా చీలిపోయింది.
సూతపుత్రం శతైర్విద్ధ్వా హయాన్హత్వా మహారథః । అస్త్రేణ మోహయిత్వా తం రక్తవస్త్రం సమాదదే
సూతపుత్రుడిని వందలాది బాణాలతో గాయపరిచి, అతని గుర్రాలను చంపి, ఆయుధాలతో మాయ చేసి, అతని ఎర్రని వస్త్రాన్ని తీసుకున్నాడు.
చతుర్భిః పునరానర్చ్ఛద్భీష్మం శాన్తనవం శరైః। స తం విద్ధ్వా హయాంశ్చాశు నాస్య వస్త్రం సమాదదే
మళ్లీ శాంతనువు కుమారుడైన భీష్మునికి నాలుగు బాణాలు వదిలి గాయపరిచి, అతని గుర్రాలను గాయపరిచాడు. కానీ అతని వస్త్రాన్ని తీసుకోలేదు.
దుర్యోధనం చ బలవాన్బాణైర్వివ్యాధ సప్తభిః। తం స విద్ధ్వా హయాంశ్చాస్య పీతవస్త్రం సమాదదే
బలవంతుడైన దుర్యోధనుడిని ఏడుబాణాలతో గాయపరిచి, అతని గుర్రాలను గాయపరిచి, అతని పసుపు వస్త్రాన్ని తీసుకున్నాడు.
ద్రోణం కృపం చ బలవాన్సోమదత్తం జయద్రథమ్। భూరిశ్రవసమిన్ద్రాభం శకునిం చ మహారథమ్
ద్రోణుడు, కృప, సోమదత్తుడు, జయద్రథుడు, ఇంద్రునితో సమానమైన భూరిశ్రవుడు, మహారథుడైన శకునిని బలవంతుడైన వాడు గాయపరిచాడు.
త్రిభిస్త్రిభిః స విద్ధ్వా తు దుఃశాసనముఖానపి। వివిధాని చ వస్త్రాణి మహార్హాణ్యాజహార సః
దుఃశాసనుడు మొదలైనవారిని ముగ్గురు బాణాలతో గాయపరిచి, విలువైన రకాల వస్త్రాలను వారివద్ద నుంచి తీసుకున్నాడు.
ద్వాభ్యాం శరాభ్యాం విద్ధ్వాఽథ తథాఽఽచార్యసుతం రణే। చాపం ఛిత్త్వా వికర్ణస్య నీలే చాదత్త వాససీ
ఆచార్యుని కుమారుని యుద్ధంలో రెండు బాణాలతో గాయపరిచి, వికర్ణుని విల్లు విరిచి, నీలుని దగ్గర నుండి కూడా వస్త్రాలు తీసుకున్నాడు.
క్వ స వీరో మహాబాహుర్దేవపుత్రో మహాయశాః। యో మమామోచయత్పుత్రం కురుభిర్గ్రస్తమాహవే
యుద్ధంలో నా కుమారుడిని కురువుల చేతిలో చిక్కినప్పుడు విడిపించిన ఆ మహాబాహువు, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన దేవుని కుమారుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు?
ఇచ్ఛామి తమమిత్రఘ్నం దుష్టుమర్చితుమేవ చ। యేన మే త్వం చ గావశ్చ మోక్షితా దేవసూనునా
శత్రువులను సంహరించిన ఆ మహానుభావుడిని నేను చూడాలని, గౌరవించాలనూ కోరుతున్నాను. దేవతా కుమారుడా, ఆయన వల్ల నువ్వు, ఆ గోవులు కూడా విముక్తి పొందారు.
తస్మై దాస్యామి తాం పుత్రీం గ్రామాంశ్చైవ తు హాటకాన్। స్ఫురితం కటిసూత్రం చ స్త్రీసహస్రశతాని చ
ఆయనికి నేను నా కుమార్తెను, గ్రామాలను, బంగారాన్ని, మెరిసే నడుముబందాన్ని, ఇంకా వందలాది స్త్రీలను ఇస్తాను.
అన్తర్ధానం గతస్తాత దేవపుత్రః ప్రతాపవాన్। అద్య శ్వో వా పరశ్వో వా మన్యే ప్రాదుర్భవిష్యతి
తండ్రీ, ఆ పరాక్రమశాలి దేవపుత్రుడు కనబడకుండా పోయాడు. నేడు, రేపు లేదా ఎల్లుండి ఆయన ప్రత్యక్షమవుతాడని నేను అనుకుంటున్నాను.
ఏవమాఖ్యాయమానస్తు ఛన్నం సత్రేణ పాణ్డవమ్। వసన్తం తం తు నాజ్ఞాసీద్విరాటః పార్థమర్జునమ్
ఇలా మాట్లాడుతున్నప్పటికీ, యజ్ఞ సమయంలో మారుముఖంగా ఉన్న పాండవుడు అర్జునుడిని విరాటుడు గుర్తించలేకపోయాడు.
తతః పార్థోఽభ్యనుజ్ఞాతో విరాటేన మహాత్మనా। సహ పుత్రేణ మాత్స్యస్య మన్త్రయిత్వా ధనంజయః
ఆ తరువాత, మహాత్ముడైన విరాటుడు అనుమతి ఇచ్చిన తర్వాత, మత్స్యుని కుమారుడితో కలిసి ధనంజయుడు పరామర్శించి బయలుదేరాడు.
ఇత్యేవం బ్రూహి రాజానం విరాటం సముపస్థితమ్। ఇత్యుక్త్వా సహసా పార్థః ప్రవిశ్యాన్తఃపురం శుభమ్। దదౌ వస్త్రాణి రన్తాని విరాటదుహితుః స్వయమ్
విరాటుడు వచ్చినాడని రాజుకు చెప్పు అని చెప్పి, వెంటనే పార్థుడు అందమైన అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించి, విరాటుని కుమార్తెకు స్వయంగా మంచి వస్త్రాలు ఇచ్చాడు.
ఉత్తరా తు మహార్హాణి వస్త్రాణ్యాభరణాని చ। ప్రగృహ్య తాని సర్వాణి ప్రీతా సానుచరాఽభవత్
ఉత్తరా ఆ విలువైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు అన్నీ తీసుకుని, తన సఖులతో కలిసి ఆనందంగా ఉండింది.
ప్రదాయ వస్త్రాణి కిరీటమాలీ విరాటగేహే ముదితః సఖీభ్యః । కృత్వా మహర్తర్మ తదాఽఽజిమధ్యే దిదృక్షయా సోఽభిజగామ పార్థమ్
వస్త్రాలు ఇచ్చి, కిరీటాన్ని ధరించి, విరాటుని ఇంట్లో ఆనందంగా తన స్నేహితులకు చూపించి, యుద్ధమధ్యంలో పార్థుని చూడాలని ఉత్సాహంతో అతడు అక్కడికి వెళ్లాడు.