సంనియమ్య హయానేతాన్మన్దం వాహయ సారథే । ఆచార్యపుత్రం సమరే యోధయిష్యేఽపరాజితమ్
ఈ గుఱ్ఱాలను అదుపులో పెట్టి, నెమ్మదిగా నడుపు రథసారధీ! యుద్ధంలో అపరాజితుడైన ఆచార్యుని కుమారుడిని నేను ఎదుర్కొంటాను.
పురా హ్యేష మయా యుక్తః స మే భవతి పృష్ఠతః ।। ఏవముక్తేఽర్జునేనాసావశ్వత్థామరథం ప్రతి
ఇంతకు ముందు అతడు నాతో కలసి యుద్ధం చేశాడు. ఇప్పుడు నా వెనుక నిలబడి ఉన్నాడు. అర్జునుడు ఇలా చెప్పగానే, అశ్వత్థాముడు తన రథాన్ని ముందుకు నడిపించాడు.
ఏషోపయాతి బీభత్సుర్వ్యథితో గాఢవేదనః
బీభత్సుడు తీవ్రమైన బాధతో ఇక్కడికి వస్తున్నాడని చూడండి.
తం తు తత్రైవ యాస్యామి నాసౌ ముచ్యేత జీవితాత్
వెళ్లి అక్కడే అతన్ని చేరతాను; అతనికి ప్రాణాలతో తప్పించుకునే అవకాశం ఉండదు.
నాసౌ భయేన నిర్యాతో మహాత్మా పాకశాసనిః। నైవం భీతా నివర్తన్తే న పునర్గాఢవేదనాః
పాకశాసనుని కుమారుడు, ఆ మహాత్ముడు, భయంతో పారిపోలేదు; నిజంగా భయపడినవారు తిరిగి రావరు, తీవ్రమైన బాధలో ఉన్నవారు కూడా తిరిగి రావరు.
యద్యేనమభిసంరబ్ధం పునరేవాభియాస్యసి। బహూన్యస్త్రాణి జానీతే న పునర్మోక్ష్యతే భవాన్
నువ్వు కోపంతో అతన్ని మళ్లీ ఎదుర్కుంటే, అతనికి ఎన్నో ఆయుధాలు తెలుసు; ఈసారి నువ్వు తప్పించుకోలేవు.
దిష్ట్యా దుర్యోధనో ముక్తో దిష్ట్యా గావః పలాయితాః। ముక్తో దిష్ట్యా చ సంగ్రామే కిం రణేన కరిష్యసి
దుర్యోధనుడు అదృష్టవశాత్తు విడిపోవడం, ఆ గోవులు పారిపోవడం, నువ్వు యుద్ధంలో తప్పించుకోవడం—all ఇదంతా అదృష్టమే; మరి యుద్ధం చేసి నువ్వు ఇంకేమి సాధిస్తావు?
క్రోశమాత్రమపాక్రమ్య బలమన్వానయామహే। అన్వాగతబలాః పార్థం పునరేవాభియాస్యథ
ఒక క్రోశ దూరం వెనక్కి వెళ్లి మన సైన్యాన్ని సమీకరిస్తాం; మన బలంతో నువ్వు మళ్లీ పార్థుని ఎదుర్కొంటావు.
కర్ణం పరాజితం దృష్ట్వా పార్థో వైరాటిమబ్రవీత్। ఏతం మాం ప్రాపయేదానీం రథవృన్దం ప్రహారిణామ్
కర్ణుడు ఓడిపోయినట్టు చూసి, పార్థుడు విరాట మహారాజుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఇప్పుడు నన్ను యుద్ధ wagenల సమూహం వద్దకు తీసుకెళ్ళు.'
యత్ర శాన్తనవో భీష్మః సర్వేషాం నః పితామహః । సుయుద్ధం కాఙ్క్షమాణో వై రథే తిష్ఠతి దంశితః
అక్కడ శాంతనువు కుమారుడు, మన పితామహుడు భీష్ముడు, శుభ్రమైన యుద్ధాన్ని కోరుకుంటూ, తన రథంపై ఆయుధాలతో సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
తాలో వై కాఞ్చనో యత్ర వజ్రవైడూర్యభూషితః । అతీవ సమరే భాతి మాతరిశ్వప్రకమ్పితః
అక్కడ వజ్రము, వైడూర్య రత్నాలతో అలంకరించబడిన బంగారు తాళి, సమరంలో గాలి ఊదినప్పుడు ప్రకాశిస్తూ, ఎంతో అందంగా కనిపిస్తోంది.
దారుణం ప్రహరిష్యామి రథబృన్దాని ధన్వినామ్। ఆదాస్యామ్యహమేతేషాం ధనుర్జ్యావేష్టనాని చ
రథస్వారుల సమూహాన్ని నేను భయంకరంగా కొడతాను; వారి విల్లు, విల్లుల తాడులను కూడా నేను పట్టుకుంటాను.
అస్యన్తం దివ్యమస్త్రాణి చిత్రముత్తర పశ్యసి
ఉత్తరా! ఈ అద్భుతమైన దివ్యాస్త్రాలు ఎగురవేయబడుతున్నాయని చూడు.
శతహ్రదాం జృమ్భమాణాం మేఘస్థాం ప్రావృషీవ చ। సువర్ణపృష్ఠం గాణ్డీవం పశ్యన్తు కురవో మమ
వర్షాకాలంలో వంద జలధారలతో ఉప్పొంగే మేఘంలా, బంగారు వెనుక భాగమున్న నా గాండీవాన్ని కౌరవులు చూడాలి.
దక్షిణేనాథ వామేన కతమేన స్విదస్యతి। ఇతి మాం శత్రవః సర్వే న విజ్ఞాస్యన్తి సారథే
నేను కుడి వైపు నుంచి, ఎడమ వైపు నుంచి, ఏ వైపు నుంచి సంధిస్తానో ఎవ్వరూ గ్రహించలేరు; నా శత్రువులు, రథసారథి కూడా కాదు.
అస్త్రోదకాం హయావర్తాం నాగనక్రాం రథహ్రదామ్। నదీం ప్రస్కన్దయిష్యామి పరలోకాపహారిణీమ్
ఆయుధాల వానతో, గుర్రాల తుఫానులతో, పాములు, మొసళ్ళతో కూడిన రథసరోవరాన్ని, శత్రువులను పరలోకానికి తీసుకెళ్ళే నదిగా మార్చుతాను.
పాణిపాదశిరఃపృష్ఠబాహుశఙ్ఖచరాచరమ్। వనం కురూణాం ఛేత్స్యామి భల్లైః సన్నతపర్వభిః
వంపు గల అంచులతో కూడిన బాణాలతో, కురువంశీయుల చెట్లను — చేతులు, కాళ్లు, తలలు, వెన్నెముకలు, భుజాలు, శంఖాలు, జంతువులన్నింటినీ — నేను నరికేస్తాను.
తూణీశయాః సుపుఙ్ఖాగ్రా విశిఖా దున్దుభిస్వనాః। మయా ప్రముక్తాః సంగ్రామే కురూన్ధక్ష్యన్తి సాయకాః
అద్భుతమైన రెక్కలతో, డుండుభి ధ్వనితో కూడిన బాణాలు, యుద్ధంలో నేను విడిచినప్పుడు, కౌరవులను నాశనం చేస్తాయి.
ధ్వజవృక్షం శరతృణం నాగాశ్వశ్వాపదాకులమ్ । రథసింహగణైర్యుక్తం ధనుర్వల్లిసమాకులమ్। వనమాదీపయిష్యామి కురూణామస్త్రతేజసా
పతాకా వృక్షాలు, ముళ్ల గడ్డి, ఏనుగులు, గుర్రాలు, జంతువులు, సింహాలతో కూడిన రథాలు, విల్లు తాడులతో కూడిన అరణ్యాన్ని, కురువంశీయుల అరణ్యాన్ని, నా ఆయుధ శక్తితో నేను దహించేస్తాను.
జయతో భారతీం సేనామేకస్య మమ సంయుగే। శతం మార్గా భవిష్యన్తి పావకస్యేవ కాననే
ఒక్కడినే నేను భారత సైన్యాన్ని జయించినప్పుడు, అరణ్యంలో అగ్నికి వంద మార్గాలు ఏర్పడినట్టు, నాకు కూడా వంద దారులు తెరుచుకుంటాయి.
మయా చక్రమివావిద్ధం సైన్యం ద్రక్ష్యసి కేవలమ్ । తానహం రథనీడేభ్యః పరలోకాయ శాత్రవాన్। ఏకః ప్రద్రావయిష్యామి చక్రపాణిరివాసురాన్
నేను ఒక్కడే చక్రంలా ఆ సైన్యాన్ని చీల్చి వేస్తాను. రథాల మీద కూర్చున్న శత్రువులను పరలోకానికి తరిమేస్తాను, చక్రధారి దేవుడు రాక్షసులను ఎలా ఓడించాడో అలాగే.
అసంభ్రాన్తో రథే తిష్ఠన్సమేషు విషమేషు చ। మార్గమావృత్య తిష్ఠన్తమపి భేత్స్యామి పర్వతమ్
నేను రథంపై స్థిరంగా నిలబడి, మైదానమైనా, ఎత్తుపల్లాలు ఉన్నా, నా దారిని అడ్డగించిన పర్వతాన్ని కూడా చీల్చి వేస్తాను.
అహమిన్ద్రస్య సంగ్రామే ద్విషతో బలదర్పితాన్। మాతలిం సారథిం కృత్వా నివాతకవచాన్రణే । హతవాన్సర్వతః సర్వాన్ధావతో యుధ్యతస్తదా
ఇంద్రునికి శత్రువులైన, గర్వంతో ఉన్న నివాతకవచులను, మాతళి రథసారథిగా ఉండగా, యుద్ధంలో ఎక్కడైనా పరుగెత్తినా, ఎదుర్కొన్నా, నేను ఓడించాను.
నివాతకవచాన్హత్వా గాణ్డీవాస్త్రైః సహస్రశః । పరం పారే సముద్రస్య హిరణ్యపురమారుజమ్
గాండీవంతో వేలాది నివాతకవచులను సంహరించి, సముద్రాన్ని దాటి, అద్దెపట్టణాన్ని ధ్వంసం చేశాను.
హత్వా షష్టిసహస్రాణి రథానాముగ్రధన్వినామ్। పౌలోమాన్కాలకేయాంశ్చ సమరే భృశదారుణాన్ । అసురానహనం ఘోరాన్రౌద్రేణాస్త్రేణ సారథే
ఘోరమైన యుద్ధంలో, భయంకరమైన అస్త్రంతో, అరవై వేల రథాలపై ఉన్న బలమైన విలువీరులను, పౌలోములు, కాలకేయులను, ఆ రాక్షసులను నేను సంహరించాను.
అహమిన్ద్రాద్దృఢాం ముష్టిం బ్రహ్మణః క్షిప్రహస్తతామ్ । ప్రగాఢనిపుణం చిత్రమతివృద్ధం ప్రజాపతేః
ఇంద్రుని నుండి బలమైన ముష్టి అస్త్రాన్ని, బ్రహ్మదేవుని నుండి వేగంగా ప్రయోగించే అస్త్రాన్ని, ప్రజాపతినుండి లోతైన, నైపుణ్యంతో కూడిన, అద్భుతమైన, పురాతనమైన అస్త్రాన్ని పొందాను.
రౌద్రం రుద్రాదహం వేద్మి వారుణం వరుణాదపి । సౌర్యం సూర్యాదహం వేద్మి యామ్యం దణ్డధరాదపి
రుద్రుని నుండి రౌద్రాస్త్రాన్ని, వరుణుని నుండి వరుణాస్త్రాన్ని, సూర్యుని నుండి సౌర్యాస్త్రాన్ని, యమధర్మరాజు నుండి యమాస్త్రాన్ని నేర్చుకున్నాను.
అస్త్రమాగ్నేయమగ్నేశ్చ వాయవ్యం మాతరిశ్వనః। అన్యైర్దేవైరహం ప్రాప్తః కో మాం విషహతే పుమాన్
అగ్నిదేవుని నుండి అగ్నేయాస్త్రాన్ని, వాయుదేవుని నుండి వాయవ్యాస్త్రాన్ని, ఇతర దేవతల నుండి మరిన్ని అస్త్రాలను పొందాను. నాకు ఎదురు నిలబడగల మనిషి ఎవరు?
అద్య గాణ్డీవనిర్ముక్తైఃశరౌఘై రోమహర్షణైః । కురూణాం పాతయిష్యామి రథవృన్దాని ధన్వినామ్
ఈ రోజు గాండీవం నుండి సంధించిన, జుట్టు నిక్కబొడిచే బాణవర్షాలతో, కౌరవుల రథసేనను నేలరాలుస్తాను.
ఏవమాశ్వాసితస్తేన వైరాటిః సవ్యసాచినా। వ్యగాహత రథానీకం భీమం భీష్మస్య వాజిభిః
సవ్యసాచీ అర్జునుడు ధైర్యం చెప్పిన తర్వాత, విరాటుడు తన గుర్రాలను భీష్ముని ఘనమైన రథసేనలోకి నడిపించాడు.