కురుశ్రేష్ఠావిమౌ వీరౌ రణే భీష్మధనంజయౌ । సర్వాస్త్రకుశలౌ వీరావప్రమత్తౌ రణే సదా
ఈ ఇద్దరు కురు వీరులు, భీష్ముడు మరియు ధనంజయుడు, యుద్ధంలో అప్రమత్తంగా ఉండి, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణులు.
ఉభౌ దేవమనుష్యేషు విశ్రుతౌ స్వపరాక్రమైః । ఉభౌ పరమసంరబ్ధావుభౌ దీప్తధనుర్ధరౌ
ఇద్దరూ దేవతలలో, మనుషులలో తమ పరాక్రమంతో ప్రసిద్ధులు. ఇద్దరూ భయంకరమైన కోపంతో, జ్వలించే విల్లు పట్టుకుని ఉన్నారు.
సమాగతౌ నరవ్యాఘ్రౌ వ్యాఘ్రావివ తరస్వినౌ । ఉభౌ సదృశకర్మాణౌ సూర్యస్యాగ్నేశ్చ భారత
ఈ ఇద్దరు మానవసింహులు, పులిలా వేగంగా ఎదుర్కొని, సూర్యుడు, అగ్ని చేసే కార్యాలకు సమానమైన పనులు చేశారు, ఓ భారతా!
వాసుదేవస్య సదృశౌ కార్తవీర్యసమావుభౌ । ఉభౌ విశ్రుతకర్మాణావుభౌ శూరౌ మహాబలౌ । సర్వాస్త్రవిదుషాం శ్రేష్ఠౌ సర్వశస్త్రభృతాం వరౌ
వారు ఇద్దరూ వాసుదేవునికి, కార్తవీర్యునికి సమానులు. ఇద్దరూ ప్రసిద్ధ కర్తలు, మహా బలవంతులు, అన్ని ఆయుధాలలో నిపుణులలో శ్రేష్ఠులు, ఆయుధధారులలో ఉత్తములు.
అగ్నేరిన్ద్రస్య సోమస్య యమస్య వరుణస్య చ ।। అనయోః సదృశం వీర్యం మిత్రస్య వరుణస్య చ
ఈ ఇద్దరి వీర్యం అగ్ని, ఇంద్రుడు, సోముడు, యముడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, వరుణుడు వంటి దేవతలకు సమానం.
కో వా కున్తీసుతం యుద్ధే ద్వైరథేనోపయాస్యతి। ఋతే శాన్తనవాదన్యః క్షత్రియో భువి విద్యతే
కుంతీ కుమారుడిని ద్వంద్వ యుద్ధంలో ఎదుర్కొనగలవాడు శాంతనువు కుమారుడిని తప్ప మరొక క్షత్రియుడు భూమిపై ఉన్నాడా?
ఇతి సంపూజయామాసుర్భీష్మం దృష్ట్వాఽర్జునం గతమ్ । తం రణే సంప్రహృష్యన్తం దృష్ట్వా దేవాః సవాసవాః
అర్జునుడు ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, భీష్ముని దేవతలు ఇంద్రునితో కలిసి సత్కరించారు. యుద్ధంలో అతని ఉత్సాహాన్ని చూసి ఆనందించారు.
అథ బహువిధతూర్యశఙ్ఖయోషైర్వివిధరవైః సహ సింహనాదమిశ్రైః । కురువృషభమపూజయత్కురూణాం బలమమరాధిపసైన్యసప్రభం తత్
అనంతరం, వివిధ రకాల తూర్యాలు, శంఖాలు, స్త్రీల అరుపులతో, సింహగర్జనలతో కలిపి, అమరాధిపతి సైన్యపు కాంతితో మెరిసే కురువంశ సేన, కురువంశంలో ఎద్దుగా ఉన్న భీష్ముని సత్కరించింది.
తతో భీష్మః శరానష్టౌ ధ్వజే పార్థస్య వీర్యవాన్। సమార్పయన్మహావేగాజ్జ్వలతః పన్నగానివ
అప్పుడూ భీష్ముడు, పరాక్రమశాలి, అర్జునుడి ధ్వజానికి ఎనిమిది బాణాలను పెద్ద వేగంతో, మండుతున్న పాముల్లా పంపించాడు.
తే ధ్వజం పాణ్డుపుత్రస్య సమాసాద్య పతత్రిణః। ధ్వజస్థం కపిమాజఘ్నుః ధ్వజాగ్రనిలయాంశ్చ తాన్
ఆ బాణాలు పాండవుని ధ్వజాన్ని తాకి, ఆ ధ్వజంపై ఉన్న వానరాన్ని, ధ్వజాగ్రంలో ఉన్నవారిని గాయపరిచాయి.
సారథిం చ హయాంశ్చాస్య వివ్యాధ దశభిః శరైః । ఉరస్యతాడయత్పార్థం త్రిభిరేవాయసైః శరైః
అతడు తన రథసారథి, గుర్రాలను పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ తరువాత మూడు ఇనుప అంచుల బాణాలతో అర్జునుడి ఛాతిని గట్టిగా వేదించాడు.
తతోఽర్జునః శరైస్తీక్ష్ణైర్విద్ధ్వా కురుపితామహమ్। ధ్వజం చ సారథిం చాపి వివ్యాధ దశభిః శరైః
ఆ తరువాత అర్జునుడు పదునైన బాణాలతో కురు వంశ పెద్ద భీష్ముడిని గాయపరిచాడు. అతని పతాకాన్ని, రథసారథిని కూడా పది బాణాలతో తాకాడు.
తద్యుద్ధమభవద్ధోరం రోమహర్షణమద్భుతమ్। భీష్మస్య సహ పార్థేన బలివాసవయోరివ
ఆ యుద్ధం భీష్ముడు, పార్థుడు మధ్య జరిగినది భయంకరంగా, ఆశ్చర్యకరంగా, ఒళ్ళు జలదరించేలా మారింది. అది బలవంతుడు ఇంద్రుడు, బలిచక్రవర్తి మధ్య జరిగిన యుద్ధంలా కనిపించింది.
సన్తతం శరజాలాభిరాకాశం సమపద్యత। అమ్బుదైరివ ధారాభిస్తయోః కార్ముకనిఃసృతైః
వారిద్దరి విల్లుల నుంచి వచ్చిన బాణవర్షాలతో ఆకాశం మేఘాల నుంచి జలధారలు కురిసినట్టు పూర్తిగా కప్పబడిపోయింది.
భల్లైర్భల్లాః సమాహత్య కురుపాణ్డవయో రణే। అన్తరిక్షే వ్యరాజన్త ఖద్యోతాః ప్రావృషీవ హి
కురువంశీయులు, పాండవులు యుద్ధంలో బాణాలను బాణాలతో ఎదుర్కొనగా, ఆ బాణాలు వానకాలంలో మిణుగురుల్లా ఆకాశంలో మెరిసాయి.
అగ్నివక్రోపమం ఘోరం మణ్డలీకృతమాహవే । గాణ్డీవమభవఞ్జిష్ణోః సవ్యం దక్షిణమస్యతః
యుద్ధంలో జిష్ణువు చేతిలో గాండీవం అగ్నికాంతి వజ్రంలా భయంకరంగా రెండు చేతులతో వలయంగా తళతళలాడింది.
పర్వతం వారిధారాభిశ్ఛాదయన్నివ తోయదః । అర్జునశ్ఛాదయద్భీష్మం శరవర్షైరనేకశః
మేఘం కొండను జలధారలతో కప్పినట్టు, అర్జునుడు అనేక బాణవర్షాలతో భీష్ముడిని పూర్తిగా కప్పేశాడు.
తాం సముద్రమివోద్ధూతాం శరవృష్టిం సముద్యతామ్ । వ్యధమత్సాయకైర్భీష్మః సోర్జునం చ న్యవారయత్
ఆ అర్జునుడు పంపిన ఎగిసిపడుతున్న బాణవర్షాన్ని భీష్ముడు తన బాణాలతో చెదరగొట్టి, అర్జునుడిని అడ్డుకున్నాడు.
తతస్తాని విసృష్టాని శరజాలాని సఙ్ఘశః। ఆహతాని వ్యశీర్యన్తం అర్జునస్య రథం ప్రతి
అప్పుడు సమూహాలుగా వదిలిన ఆ బాణజాలాలు అర్జునుడి రథాన్ని తాకినప్పుడు చీలిపోవడం ప్రారంభించాయి.
తతః కనకపుఙ్ఖాగ్రైః శితైః సంనతపర్వభిః । పతద్భిః ఖగవాజైశ్చ ద్యౌరాసీత్సంవృతా శరైః
తర్వాత, పదునైన బంగారు రెక్కలతో, బాగా కట్టిన బాణాలు, పక్షిరాజుల్లా ఎగిరిపడుతూ, ఆకాశాన్ని పూర్తిగా కప్పేశాయి.
తతః ప్రాసృజదుగ్రాణి శరజాలాని పాణ్డవః। తావన్తి శరజాలాని భీష్మః పార్థాయ ప్రాహిణోత్
ఆ తరువాత పాండవుడు భయంకరమైన బాణవర్షాలను వదిలాడు. అంతే సంఖ్యలో భీష్ముడు కూడా అర్జునుడిపై బాణవర్షాలు వదిలాడు.
సాశ్వం ససూతం సరథం స పార్థం సమాచినోద్భారతో వత్సదన్తైః । ప్రచ్ఛాదయామాస దిశశ్చ సర్వా నభశ్చ బాణైస్తపనీయపుఙ్ఖైః
వత్సదంతాల్లాంటి అంచులతో ఉన్న బాణాలతో భరతుడు పార్థుడిని, అతని గుర్రాలను, రథసారథిని, రథాన్ని పూర్తిగా కప్పేశాడు. బంగారు రెక్కలతో ఉన్న బాణాలతో దిశలు, ఆకాశాన్ని కూడా కప్పేశాడు.
తతో దేవర్షిగన్ధర్వాః సాధుసాధ్విత్యపూజయన్। దుష్కరం కృతవాన్భీష్మో యదర్జునమవారయత్
అప్పుడు దేవర్షులు, గంధర్వులు 'అద్భుతం, అద్భుతం!' అని ప్రశంసించారు. ఎందుకంటే భీష్ముడు అర్జునుడిని అడ్డుకోవడం చాలా కష్టమైన పని.
బలవానర్జునో దక్షః క్షిప్రకారీ చ పాణ్డవః। కోఽన్యః సమర్థః పార్థస్య వేగం ధారయితుం రణే
అర్జునుడు బలవంతుడు, నైపుణ్యం కలవాడు, త్వరగా కార్యాచరణ చేసే వాడు. యుద్ధంలో పార్థుడి వేగాన్ని ఎవరు తట్టుకోగలరు?
ఋతే శాన్తనవాద్భీష్మాత్కృష్ణాద్వా దేవకీసుతాత్ । ఆచార్యవరముఖ్యాద్వా భారద్వాజాన్మహాబలాత్
శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు, దేవకీ కుమారుడు కృష్ణుడు, లేదా గొప్ప బలశాలి భరద్వాజుడు లాంటి గురువు తప్ప మరెవ్వరూ తట్టుకోలేరు.
అస్త్రైరస్త్రాణి సంవార్య క్రీడతః పురుషోత్తమౌ । చక్షూంషి సర్వభూతానాం మోదయన్తౌ మహాబలౌ
వారు ఇద్దరూ మహాబలులు, ఆయుధాలను ఆయుధాలతో ఎదుర్కొంటూ, ఆడుకుంటూ, అన్ని జీవుల కళ్లను ఆనందపరిచారు.
ప్రాజాపత్యం తథైవైన్ద్రమాగ్నేయం చ సుదారుణమ్ । కౌబేరం వారుణం చైవ యామ్యం వాయవ్యమేవ చ । ప్రయుఞ్జానౌ మహాత్మానౌ సమరే తౌ విరేజతుః
ప్రజాపతి, ఇంద్ర, అగ్ని, కుబేర, వరుణ, యమ, వాయు ఆయుధాలను వాడుతూ ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు యుద్ధంలో ప్రకాశించారు.
విస్మితాన్యథ భూతాని తౌ దృష్ట్వా సంయుగే తదా। సాధు పార్థ మహాబాహో సాధు భీష్మేతి చాబ్రువన్
అప్పుడు వారిద్దరిని యుద్ధంలో చూసి అన్ని జీవులు ఆశ్చర్యపడి, 'బాగుంది పార్థా, మహాబాహువా! బాగుంది భీష్మా!' అని ప్రశంసించాయి.
నైతదన్యో మనుష్యేషు ప్రదర్శయితుమాహవే। మహాస్రాణాం సంప్రయోగం సమరే భీష్మపార్థయోః
భీష్ముడు, అర్జునుడు యుద్ధంలో చూపిన గొప్ప ఆయుధాల సమరాన్ని మరే మనిషి ప్రదర్శించలేడు.
ఏవం సర్వాస్త్రవిదుషోరస్త్రయుద్ధమవర్తత
అలా, అన్ని ఆయుధాలలో నిపుణులైన ఆ ఇద్దరి మధ్య ఆయుధ యుద్ధం సాగింది.