తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా వైరాటిః పార్థసారథిః। వాహయచ్చోదితస్తేన రథం భీష్మరథం ప్రతి
ఆ మాటలు విని, మత్స్య యువరాజు అయిన అర్జునుడి సారథి, అతని ఆజ్ఞతో రథాన్ని భీష్ముని రథం వైపు నడిపించాడు.
తం రథం చోదితం దృష్ట్వా ఫల్గునస్య రథోత్తమమ్ । వాయునేవ మహామేఘం సహసాఽభిసమీరితమ్। తం ప్రత్యయాచ్చ గాఙ్గేయో రథేనాదిత్యవర్చసా
పల్గుణుని రథం, గొప్ప మేఘాన్ని గాలి ఒక్కసారిగా తోడినట్టు వేగంగా వచ్చేది చూసి, గంగా కుమారుడు భీష్ముడు తన ప్రకాశవంతమైన రథంతో ఎదురుగా వచ్చాడు.
ఆయాన్తమర్జునం దృష్ట్వా భీష్మః పరపుంజయః। ప్రత్యుఞ్జగామ యుద్ధార్థీ మహర్షభమివర్షభః
అర్జునుడు దగ్గరకు వస్తున్నాడని చూసి, శత్రువులను జయించే భీష్ముడు యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ముందుకు వచ్చాడు. అది గొప్ప ఎద్దు మరొక గొప్ప ఎద్దును ఎదుర్కొనడంలా కనిపించింది.
తథా హి గుప్త ఏతేషాం దురాధర్షః పితామహః । హన్యమానేషు యోఘేషు ధనంజయముపాద్రవత్
అలా, దుర్జేయుడైన పితామహుడు తన సైన్యాన్ని కాపాడుతూ, యుద్ధంలో సైనికులు పడిపోతుండగా ధనంజయుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
ప్రగృహ్య కార్ముకశ్రేష్ఠం జాతరూపపరిష్కృతమ్ । శరానాదాయ తీక్ష్ణాగ్రాన్మర్మదేహప్రమాథినః
తనకు ప్రియమైన బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న గొప్ప విల్లు పట్టుకుని, పదునైన అగ్రంతో, శరీరాన్ని ఛేదించే బాణాలను తీసుకున్నాడు.
పాణ్డురేణాతపత్రేణ ధ్రియమాణేన మూర్ధని । శుశుభే స నరవ్యాఘ్రో గిరిః సూర్యోత్తరే యథా
తలపై తెల్లటి గొడుగు పట్టుకుని ఉన్న ఆ మానవసింహుడు, ఉదయస్తమయ సమయంలో పర్వతం సూర్యకాంతిలో మెరిసినట్లు ప్రకాశించాడు.
ప్రాధ్మాప్య శఙ్ఖం గాఙ్గేయో ధార్తరాష్ట్రాన్ప్రహర్షయన్ । ప్రదక్షిణముపావృత్య బీభత్సుం ప్రత్యవారయత్
గంగా పుత్రుడు శంఖాన్ని ఊదుతూ, ధృతరాష్ట్ర కుమారులకు ఆనందాన్ని కలిగించాడు. తరువాత కుడివైపు తిరిగి, బీభత్సుని ఎదుర్కొని అతని దారిని అడ్డగించాడు.
తమవేక్ష్య సమాయాన్తం కౌన్తేయః పరవీరహా । ప్రత్యగృహ్ణాదమేయాత్మా ప్రియాతిథిమివాగతమ్ । దేవదత్తం మహాశఙ్ఖం ప్రదధ్మౌ యుధి వీర్యవాన్
అతడు దగ్గరకు వస్తున్నాడని గమనించిన కుంతీ కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, అతిథిని ఎలా ఆదరించాలో అలా అపూర్వమైన మనసుతో స్వాగతించాడు. యుద్ధంలో ధైర్యవంతుడు అయిన అతడు తన గొప్ప శంఖమైన దేవదత్తాన్ని ఊదాడు.
తౌ శఙ్ఖనాదావత్యర్థం భీష్మపాణ్డవయోస్తదా । నాదయామాసతుర్ద్యాం చ ఖం చ భూమిం చ సర్వశః
ఆ సమయంలో భీష్ముడు, పాండవుడు ఇద్దరూ శంఖాలను బలంగా ఊదగా, ఆ శబ్దం ఆకాశాన్ని, అంతరిక్షాన్ని, భూమిని అన్ని దిశలలో నింపింది.
అన్తరిక్షే చ జల్పన్తి సర్వే దేవాః సవాసవాః । యదర్జునః కురూన్సర్వాన్ప్రాకృన్తచ్ఛస్రతేజసా
అంతరిక్షంలో ఇంద్రునితో సహా అందరు దేవతలు మాట్లాడుకుంటూ ఉండగా, అర్జునుడు తన తేజంతో కౌరవులను సమూలంగా సంహరించాడు.
కురుశ్రేష్ఠావిమౌ వీరౌ రణే భీష్మధనంజయౌ । సర్వాస్త్రకుశలౌ వీరావప్రమత్తౌ రణే సదా
ఈ ఇద్దరు కురు వీరులు, భీష్ముడు మరియు ధనంజయుడు, యుద్ధంలో అప్రమత్తంగా ఉండి, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణులు.
ఉభౌ దేవమనుష్యేషు విశ్రుతౌ స్వపరాక్రమైః । ఉభౌ పరమసంరబ్ధావుభౌ దీప్తధనుర్ధరౌ
ఇద్దరూ దేవతలలో, మనుషులలో తమ పరాక్రమంతో ప్రసిద్ధులు. ఇద్దరూ భయంకరమైన కోపంతో, జ్వలించే విల్లు పట్టుకుని ఉన్నారు.
సమాగతౌ నరవ్యాఘ్రౌ వ్యాఘ్రావివ తరస్వినౌ । ఉభౌ సదృశకర్మాణౌ సూర్యస్యాగ్నేశ్చ భారత
ఈ ఇద్దరు మానవసింహులు, పులిలా వేగంగా ఎదుర్కొని, సూర్యుడు, అగ్ని చేసే కార్యాలకు సమానమైన పనులు చేశారు, ఓ భారతా!
వాసుదేవస్య సదృశౌ కార్తవీర్యసమావుభౌ । ఉభౌ విశ్రుతకర్మాణావుభౌ శూరౌ మహాబలౌ । సర్వాస్త్రవిదుషాం శ్రేష్ఠౌ సర్వశస్త్రభృతాం వరౌ
వారు ఇద్దరూ వాసుదేవునికి, కార్తవీర్యునికి సమానులు. ఇద్దరూ ప్రసిద్ధ కర్తలు, మహా బలవంతులు, అన్ని ఆయుధాలలో నిపుణులలో శ్రేష్ఠులు, ఆయుధధారులలో ఉత్తములు.
అగ్నేరిన్ద్రస్య సోమస్య యమస్య వరుణస్య చ ।। అనయోః సదృశం వీర్యం మిత్రస్య వరుణస్య చ
ఈ ఇద్దరి వీర్యం అగ్ని, ఇంద్రుడు, సోముడు, యముడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, వరుణుడు వంటి దేవతలకు సమానం.
కో వా కున్తీసుతం యుద్ధే ద్వైరథేనోపయాస్యతి। ఋతే శాన్తనవాదన్యః క్షత్రియో భువి విద్యతే
కుంతీ కుమారుడిని ద్వంద్వ యుద్ధంలో ఎదుర్కొనగలవాడు శాంతనువు కుమారుడిని తప్ప మరొక క్షత్రియుడు భూమిపై ఉన్నాడా?
ఇతి సంపూజయామాసుర్భీష్మం దృష్ట్వాఽర్జునం గతమ్ । తం రణే సంప్రహృష్యన్తం దృష్ట్వా దేవాః సవాసవాః
అర్జునుడు ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, భీష్ముని దేవతలు ఇంద్రునితో కలిసి సత్కరించారు. యుద్ధంలో అతని ఉత్సాహాన్ని చూసి ఆనందించారు.
అథ బహువిధతూర్యశఙ్ఖయోషైర్వివిధరవైః సహ సింహనాదమిశ్రైః । కురువృషభమపూజయత్కురూణాం బలమమరాధిపసైన్యసప్రభం తత్
అనంతరం, వివిధ రకాల తూర్యాలు, శంఖాలు, స్త్రీల అరుపులతో, సింహగర్జనలతో కలిపి, అమరాధిపతి సైన్యపు కాంతితో మెరిసే కురువంశ సేన, కురువంశంలో ఎద్దుగా ఉన్న భీష్ముని సత్కరించింది.
తతో భీష్మః శరానష్టౌ ధ్వజే పార్థస్య వీర్యవాన్। సమార్పయన్మహావేగాజ్జ్వలతః పన్నగానివ
అప్పుడూ భీష్ముడు, పరాక్రమశాలి, అర్జునుడి ధ్వజానికి ఎనిమిది బాణాలను పెద్ద వేగంతో, మండుతున్న పాముల్లా పంపించాడు.
తే ధ్వజం పాణ్డుపుత్రస్య సమాసాద్య పతత్రిణః। ధ్వజస్థం కపిమాజఘ్నుః ధ్వజాగ్రనిలయాంశ్చ తాన్
ఆ బాణాలు పాండవుని ధ్వజాన్ని తాకి, ఆ ధ్వజంపై ఉన్న వానరాన్ని, ధ్వజాగ్రంలో ఉన్నవారిని గాయపరిచాయి.
సారథిం చ హయాంశ్చాస్య వివ్యాధ దశభిః శరైః । ఉరస్యతాడయత్పార్థం త్రిభిరేవాయసైః శరైః
అతడు తన రథసారథి, గుర్రాలను పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆ తరువాత మూడు ఇనుప అంచుల బాణాలతో అర్జునుడి ఛాతిని గట్టిగా వేదించాడు.
తతోఽర్జునః శరైస్తీక్ష్ణైర్విద్ధ్వా కురుపితామహమ్। ధ్వజం చ సారథిం చాపి వివ్యాధ దశభిః శరైః
ఆ తరువాత అర్జునుడు పదునైన బాణాలతో కురు వంశ పెద్ద భీష్ముడిని గాయపరిచాడు. అతని పతాకాన్ని, రథసారథిని కూడా పది బాణాలతో తాకాడు.
తద్యుద్ధమభవద్ధోరం రోమహర్షణమద్భుతమ్। భీష్మస్య సహ పార్థేన బలివాసవయోరివ
ఆ యుద్ధం భీష్ముడు, పార్థుడు మధ్య జరిగినది భయంకరంగా, ఆశ్చర్యకరంగా, ఒళ్ళు జలదరించేలా మారింది. అది బలవంతుడు ఇంద్రుడు, బలిచక్రవర్తి మధ్య జరిగిన యుద్ధంలా కనిపించింది.
సన్తతం శరజాలాభిరాకాశం సమపద్యత। అమ్బుదైరివ ధారాభిస్తయోః కార్ముకనిఃసృతైః
వారిద్దరి విల్లుల నుంచి వచ్చిన బాణవర్షాలతో ఆకాశం మేఘాల నుంచి జలధారలు కురిసినట్టు పూర్తిగా కప్పబడిపోయింది.
భల్లైర్భల్లాః సమాహత్య కురుపాణ్డవయో రణే। అన్తరిక్షే వ్యరాజన్త ఖద్యోతాః ప్రావృషీవ హి
కురువంశీయులు, పాండవులు యుద్ధంలో బాణాలను బాణాలతో ఎదుర్కొనగా, ఆ బాణాలు వానకాలంలో మిణుగురుల్లా ఆకాశంలో మెరిసాయి.
అగ్నివక్రోపమం ఘోరం మణ్డలీకృతమాహవే । గాణ్డీవమభవఞ్జిష్ణోః సవ్యం దక్షిణమస్యతః
యుద్ధంలో జిష్ణువు చేతిలో గాండీవం అగ్నికాంతి వజ్రంలా భయంకరంగా రెండు చేతులతో వలయంగా తళతళలాడింది.
పర్వతం వారిధారాభిశ్ఛాదయన్నివ తోయదః । అర్జునశ్ఛాదయద్భీష్మం శరవర్షైరనేకశః
మేఘం కొండను జలధారలతో కప్పినట్టు, అర్జునుడు అనేక బాణవర్షాలతో భీష్ముడిని పూర్తిగా కప్పేశాడు.
తాం సముద్రమివోద్ధూతాం శరవృష్టిం సముద్యతామ్ । వ్యధమత్సాయకైర్భీష్మః సోర్జునం చ న్యవారయత్
ఆ అర్జునుడు పంపిన ఎగిసిపడుతున్న బాణవర్షాన్ని భీష్ముడు తన బాణాలతో చెదరగొట్టి, అర్జునుడిని అడ్డుకున్నాడు.
తతస్తాని విసృష్టాని శరజాలాని సఙ్ఘశః। ఆహతాని వ్యశీర్యన్తం అర్జునస్య రథం ప్రతి
అప్పుడు సమూహాలుగా వదిలిన ఆ బాణజాలాలు అర్జునుడి రథాన్ని తాకినప్పుడు చీలిపోవడం ప్రారంభించాయి.
తతః కనకపుఙ్ఖాగ్రైః శితైః సంనతపర్వభిః । పతద్భిః ఖగవాజైశ్చ ద్యౌరాసీత్సంవృతా శరైః
తర్వాత, పదునైన బంగారు రెక్కలతో, బాగా కట్టిన బాణాలు, పక్షిరాజుల్లా ఎగిరిపడుతూ, ఆకాశాన్ని పూర్తిగా కప్పేశాయి.