తతః క్షురప్రైః కౌన్తేయో దశభిః ఖఙ్గచర్మణీ । నిమేషాదివ చిచ్ఛేద తదద్భుతమివాభవత్
ఆ సమయంలో అర్జునుడు పదిమంది పదునైన బాణాలతో కృపుని ఖడ్గం, కవచాన్ని క్షణంలోనే కోసేశాడు. అది అద్భుతంగా everyone చూసారు.
విషణ్ణవదమస్తత్ర వినాశాత్ఖఙ్గచర్మణోః। దన్తైర్దన్తచ్ఛదాన్దష్ట్వా చుకోప హృది దీర్ఘవత్
ఖడ్గం, కవచం నశించిపోవడంతో అక్కడ కృపుడు ముఖం వాడిపోయి నిలబడ్డాడు. పళ్లతో పెదవులను కొరికి, మనసులో లోతుగా కోపాన్ని పట్టుకున్నాడు.
భవత్వితి పునశ్చోక్త్వా యుద్ధాపగమనోద్యతః। అశ్వత్థామ్నస్తు స రథం కృపః సమభిపుప్లువే। స్వస్రీయస్య మహాతేజా జగ్రాహ చ ధనుః పునః
“అలా కావచ్చు” అని చెప్పి, యుద్ధాన్ని విడిచి వెళ్లేందుకు సిద్ధమైన కృపుడు, అశ్వత్థాముడి రథంపైకి ఎక్కి, మళ్లీ తన విల్లు పట్టుకున్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే క్రుద్ధో భీష్మో ద్రోణమథాబ్రవీత్। దృష్ట్వా కృపం ఫల్గునేన పీడితం చోర్జితం చ తమ్
అంతలో అర్జునుడి చేతిలో కృపుడు బాధపడుతూ ఓడిపోతున్నాడని చూసి, భీష్ముడు కోపంతో ద్రోణునితో మాట్లాడాడు.
ఏకైకమస్మాన్సంగ్రామే పరాజయతి ఫల్గునః। అహం ద్రోణశ్చ కర్ణశ్చ ద్రౌణిర్గౌతమ ఏవ చ। అన్యే చ బహవః శూరా వయం జేష్యామ వాసవిమ్
ఫల్గుణుడు యుద్ధంలో మనందరినీ ఒక్కొక్కరిని ఓడిస్తున్నాడు. నేను, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, ద్రోణుని కుమారుడు, గౌతముడు, ఇంకా అనేక మంది వీరులు ఉన్నా, మనమంతా కలిసి ఇంద్రుని కుమారుణ్ణి గెలుస్తాం.
సమాగమ్య తతః సర్వే భీష్మద్రోణముఖా రథాః। అర్జునం సహసా యుక్తాః ప్రత్యయుధ్యన్త భారత
తర్వాత భీష్ముడు, ద్రోణుడు ముందుండి, అందరూ రథయోధులు ఒక్కటై, అర్జునుని మీద ఆకస్మికంగా దాడి చేశారు, ఓ భారత.
స సాయకమయైర్జాలైః సర్వతస్తాన్మహారథాన్। ప్రాచ్ఛాదయచ్ఛరౌఘైస్తాన్నీహార ఇవ పర్వతాన్
అర్జునుడు అన్ని వైపులా బాణాల వర్షంతో ఆ మహారథులను కప్పివేశాడు. ఆ బాణాల వాన పర్వతాలను కమ్మే మబ్బుల్లా కనిపించింది.
నదద్భిశ్చ మహానాగైర్హేషమాణైశ్చ వాజిభిః । భేరీశఙ్ఖనినాదైశ్చ స శబ్దస్తుములోఽభవత్
గర్జించే ఏనుగులు, హీనగొడుగుతున్న కుదిరాలు, బేరీలు, శంఖాల మోగింపు — ఇవన్నీ కలసి ఘోరమైన శబ్దాన్ని సృష్టించాయి.
నాగాశ్వకాయాన్నిర్భిద్య లౌహాని కవచాని చ। పార్థస్య శరవర్షాణి న్యపతఞ్శతశః క్షితౌ
అర్జునుని బాణవర్షాలు వందల సంఖ్యలో ఏనుగులు, కుదిరాల దేహాలను ఛేదించి, ఇనుప కవచాలను పగలగొట్టి భూమిపై పడిపోయాయి.
త్వరమాణః శరానస్యన్పాణ్డవస్తు ప్రకాశతే। మధ్యందినగతోఽర్చిష్మాఞ్ఛరదీవ దివాకరః
పాండవుడు వేగంగా బాణాలు వదులుతూ, శరదృతువులో మధ్యాహ్న సూర్యుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా మెరిసిపోయాడు.
అవిషహ్య శరాన్సర్వే పార్థచాపచ్యుపాన్రణే। ఉదక్ప్రయాన్తి విధ్వస్తా రథేభ్యో రథినస్తదా। సాదినశ్చాశ్వపృష్ఠేభ్యో భూమౌ చాపి పదాతయః
యుద్ధంలో అర్జునుని బాణాలను తట్టుకోలేక, రథయోధులు తమ రథాల నుంచి, కుదిరాలపై ఉన్నవారు కుదిరాల నుంచి, కాలుపడవారు భూమిపై నుంచి పారిపోయారు.
శరైస్తు తాడ్యమానానాం కవచానాం మహాత్మనామ్। తామ్రరాజతలౌహానాం ప్రాదురాసీన్మహాస్వనః
తామ్రం, వెండి, ఇనుప కవచాలపై బాణాలు తగిలినప్పుడు, ఆ మహాత్ముల కవచాల నుంచి పెద్ద శబ్దం వినిపించింది.
ఛన్నమాయోధనం జజ్ఞే శరీరైర్గతచేతసామ్। శ్రాన్త్యా గలితశస్త్రాణాం పతతామశ్వసాదినామ్
యుద్ధభూమి, శ్రమతో ఆయుధాలు చేతుల నుంచి జారిపడిన, శరీరాలు నేలపై విగతజీవుల్లా పడి ఉండటంతో, మరణంతో కప్పబడినట్టయింది.
శూన్యాన్కుర్వన్రథోపస్థాన్మానవైరాస్తృణోన్మహీమ్। ప్రనృత్యన్నివ సంగ్రామే చాపహస్తే ధనంజయః
ధనంజయుడు విల్లు చేత పట్టుకుని, యుద్ధంలో నాట్యం చేస్తున్నట్టు కనిపించాడు. రథాలపై ఎవరూ లేక, నేల మొత్తం మృతదేహాలతో నిండిపోయింది.
శిరాంస్యపాతయత్సఙ్ఖ్యే క్షత్రియాణాం నరర్షభః। శ్రుత్వా గాణ్డీవనిర్ఘోషం విష్ణూజితమివాశనే। త్రస్తాని సర్వసైన్యాని వ్యలీయన్త చ భాగశ
మనుషులలో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు, యుద్ధంలో క్షత్రియుల తలలు కోసేశాడు. గాండీవం మోగిన శబ్దం విష్ణువు గర్జనలా వినిపించగా, భయంతో అన్ని సైన్యాలు చెల్లాచెదురయ్యాయి.
కుణ్డలోష్ణీషధారీణి జాతరూపస్రజాని చ। పతితాని స్మ దృశ్యన్తే శిరాంసి కరణమూర్ధని
కుండలాలు, పాగాలు, బంగారు హారాలు — ఇవన్నీ తెగిన తలలపై, చేతులు, తలల దగ్గర నేలపై పడిపోతూ కనిపించాయి.
విశిఖోన్మథితైర్గాత్రైర్బాహుభిశ్చ సకార్ముకైః। సహస్తాభరణైశ్చాన్యైః ప్రచ్ఛన్నా భాతి మేదినీ
బాణాలతో చీలిన శరీరాలు, విల్లు పట్టుకున్న చేతులు, ఆభరణాలతో అలంకరించిన ఇతర చేతులతో భూమి మొత్తం కప్పబడి, ఆ భూమి ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది.
శిరసాం పాత్యమానానాం సమరే నిశితైః శరైః। అశ్మవృష్టిరివాకాశాదభవద్భరతర్షభ
పోరులో పదునైన బాణాలతో తలలు పడిపోతుండగా, ఆకాశం నుంచి రాళ్ల వర్షం కురిసినట్లుగా దృశ్యమైంది, ఓ భరత వంశశిరోమణీ!
దర్శయిత్వా తదాఽఽత్మానం రౌద్రం రౌద్రపరాక్రమః। జఘాన సమరే శూరాఞ్ఛతశోఽథ సహస్రశః
అప్పుడు ఆ రౌద్ర పరాక్రమి తన భయంకరమైన స్వరూపాన్ని చూపిస్తూ, యుద్ధంలో వందలాది, వేలాది వీరులను సంహరించాడు.
తథావరుద్ధశ్చారణ్యే దశవర్షాణి త్రీణి చ। క్రోధాగ్నిముత్ససర్జాజౌ ధార్తరాష్ట్రేషు పాణ్డవః
అలా అరణ్యంలో పదమూడు సంవత్సరాలు బాధపడిన పాండవుడు, ధృతరాష్ట్ర కుమారులపై యుద్ధంలో కోపాగ్ని వెలువరించాడు.
తస్య తద్దహతః సైన్యం దృష్ట్వా చాస్య పరాక్రమమ్। సర్వే శాన్తిపరా యోధా ధార్తరాష్ట్రస్య భారత
అతని సైన్యం కాలిపోతూ, అతని పరాక్రమాన్ని చూసి, ధృతరాష్ట్రుని యోధులందరూ శాంతిని కోరారు, ఓ భరత వంశీయా!
యథా నలవనం నాగః ప్రభిన్నః షష్టిహాయనః। ఏవం సర్వానపామృద్రాదర్జునః శస్త్రతేజసా
యాభై ఆరు సంవత్సరాల ఏనుగు నలువనాన్ని నాశనం చేసినట్లే, అర్జునుడు తన ఆయుధాల తేజంతో శత్రువులందరినీ సంహరించాడు.
విద్రావ్య చ తతః సైన్యం త్రాసయిత్వా మహారథాన్। అర్జునో జయతాంశ్రేష్ఠః పర్యావర్తత భారత
సైన్యాన్ని పారదోడి, మహారథులను భయపెట్టి, విజయవంతులలో అగ్రగణ్యుడైన అర్జునుడు తిరిగి వెళ్ళాడు, ఓ భరత వంశీయా!
తస్య మార్గాన్విచరతో నిఘ్నతశ్చ రణాజిరే । ప్రావర్తత నదీ ఘోరా శోణితాన్త్రతరఙ్గిణీ
తన మార్గంలో శత్రువులను చంపుతూ పోరుబీదిలో సాగిపోతుండగా, రక్తంతో, అంత్రములతో అలలు ఎగిసే భయంకరమైన నది ప్రవహించసాగింది.
అస్థిశైవాలసంబాధాం సంగ్రామే పార్థనిర్మితామ్ । శరచాపప్లవాం ఘోరాం మాంసశోణితకర్దమామ్
అస్థులు, తురగలు మేళవిన, పార్థుడు యుద్ధంలో సృష్టించిన, బాణాలు విల్లులతో నిండిన, మాంసం రక్తంతో మురికైన భయంకరమైన నది.
రథోడుపాం చాన్త్రసర్పాం కేశశైవాలశాడ్వలామ్। కరవాలాసిపాఠీనాం చామరోష్ణీషఫేనిలామ్
రథాలు నక్షత్రాల్లా, అంత్రములు పాముల్లా, జుట్టు తురగలు పచ్చికల్లా, కత్తులు, ఖడ్గాల పంకజాలతో నది నిండిపోయింది.
అశ్వగ్రీవామహావర్తాం కబన్ధజలమానుషామ్। కాకకఙ్కరుతాం తీవ్రాం సారసక్రౌఞ్చనాదితామ్
అశ్వగ్రీవాలు పెద్ద వలయాల్లా, శరీరాలు జలంలా, కాకులు, గద్దల అరుపులతో, సారసాలు, క్రౌంచపక్షుల కేకలతో నది మారుమోగింది.
సింహనాదమహానాదాం శఙ్ఖస్వనమహాస్వనామ్ । వీరోత్తమాఙ్గపద్మాఢ్యాం శరచాపమహానలామ్
సింహగర్జనలు, శంఖధ్వనులతో మారుమోగుతూ, వీరుల శరీర భాగాలు కమలాల్లా అలంకరించబడి, బాణాలు, విల్లు అగ్నిలా మండుతున్నాయి.
పదాతిమత్స్యకలుషాం గజశీర్షకకచ్ఛపామ్। గోమాయుగసంఘుష్టాం మాంసమఞ్జాభికర్దమామ్
పదాతులు, చేపలు, మట్టి కలిసిన, ఏనుగు తలలు, తాబేళ్ళతో నిండిన, గోమాయుల అరుపులతో మారుమోగే, మాంసపు ముద్దలతో మురికైన నది.
ప్రావర్తయన్నదీం ఘోరాం పిశాచగణసేవితామ్ । అపారామనివాసాం చ రక్తోదాం సర్వతో వృతామ్
పిశాచులు సంచరించే, ఎటూ అడ్డుకట్టలేని, నివాసానికి అనర్హమైన, చుట్టూ రక్తమే ప్రవహించే భయంకరమైన నదిని అతడు ప్రవహింపజేశాడు.