అశ్వత్థామా తు తత్కర్మ హృదయేన మహాత్మనః। పూజయామాస పార్థస్య కోపం చాస్య తదాఽకరోత్
అశ్వత్థాముడు ఆ కార్యాన్ని చూసి, తన మనసులో అర్జునుని గౌరవించాడు, కానీ ఆ సమయంలో అతనిపై కోపం కూడా కలిగింది.
స భన్యువశమాపన్నః పార్థమభ్యద్రవద్రణే । కిరఞ్శరసహస్రాణి పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్
అప్పుడతడు కోపంతో ఊగిపోతూ, యుద్ధంలో అర్జునునిపై దూకి, మేఘం వర్షం కురిపించినట్టు వేలాది బాణాలను వర్షించాడు.
ఆవృత్య చ మహాబాహుర్యతో ద్రోణస్తతోఽభవత్। అన్తరం ప్రదదౌ పార్థో ద్రోణస్య వ్యపసర్పితుమ్
బలమైన భుజాలు కలిగిన అర్జునుడు, ద్రోణుడు వచ్చిన దారిని మూసివేసి, అతనికి తప్పించుకునే మార్గాన్ని ఇచ్చాడు.
స తు లబ్ధాన్తరస్తూర్ణమపాయాఞ్జవనైర్హయైః । ఛిన్నవర్మధ్వజరథో నికృత్తః పరమేషుభిః
ఆ అవకాశం దొరికిన ద్రోణుడు, తన రథం, కవచం, జెండా అన్నీ అతి శక్తివంతమైన బాణాలతో ధ్వంసమై, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో అక్కడి నుంచి తప్పించుకున్నాడు.
పరాజితే తదా ద్రోణే ద్రోణపుత్రః సమాగతః। సదణ్డ ఇవ రక్తాక్షః కృతాన్తః సమరే స్థితః
ఆ సమయంలో ద్రోణుడు ఓడిపోయినప్పుడు, అతని కుమారుడు, రక్తవర్ణమైన కళ్లతో, యుద్ధంలో యమధర్మరాజు లా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
తం పార్థః ప్రతిజగ్రాహ వాయువేగమివాచలః। శరజాలేన మహతా వర్షమాణ ఇవామ్బుదః
ఆయనను అర్జునుడు, గాలి వేగాన్ని ఎదుర్కొనే పర్వతంలా, గొప్ప బాణవర్షంతో మేఘంలా ఎదుర్కొన్నాడు.
తయోర్దేవాసురసమః సన్నిపాతో మహానభూత్ । కిరతోః శరజాలాని వృత్రవాసవయోరివ
వీరిద్దరి మధ్య దేవాసుర సంగ్రామంలా గొప్ప యుద్ధం జరిగింది; వారు వృత్రాసురుడు, ఇంద్రుడు లా బాణవర్షం కురిపించారు.
న స్మ సూర్యస్తదా భాతి న చ వాతి సమీరణః । శరగాఢే కృతే వ్యోమ్ని ఛాయాభూతమివాభవత్
ఆ సమయంలో సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు, గాలి కూడా వీచలేదు; ఆకాశం బాణాలతో నిండిపోయి, చీకటి కమ్ముకున్నట్టు కనిపించింది.
మహాంశ్చటచటాశబ్దో యోధయోర్యుధ్యమానయోః । దహ్యతామివ వేణూనామాసీత్పరమదారుణః
వీరిద్దరు యుద్ధం చేస్తుండగా, బాంబూలు కాలుతున్నట్టు భయంకరమైన చటచట శబ్దం వినిపించింది.
హయాంస్తస్యార్జునః సఙ్ఖ్యే కృతవానల్పతేజసాః । తే రాజన్న ప్రజానన్తి దిశం కాంచన మోహితాః
అర్జునుడు తన ప్రత్యర్థి తక్కువ తేజస్సు గల గుర్రాలను బాణాలతో గాయపరిచాడు. రాజా! ఆ గుర్రాలు మోహితులై, ఏ దిక్కు వెళ్లాలో తెలియక పోయాయి.
తతో ద్రౌణిర్మహావీర్యః పార్థస్య విచరిష్యతః । వివరం సూక్ష్మమాలోక్య జ్యాం నునోద క్షురేణ సః
అప్పుడు ద్రోణుని వీరపుత్రుడు, అర్జునుడు చురుకుగా సంచరిస్తున్నప్పుడు, చిన్న అవకాశం గమనించి, కత్తిపోలా పదునైన బాణంతో అతని ధనుస్సు తాడును కొట్టాడు.
తదస్యాపూజయన్దేవాః కర్మ దృష్ట్వాఽతిమానుషమ్ । న శక్తోఽన్యః పుమాన్స్థాతుమృతే ద్రౌణేర్ధనంజయమ్
ఆ అద్భుతమైన కార్యాన్ని చూసి దేవతలు కూడా ఆశ్చర్యపడి, గౌరవించాయి; ద్రోణుని కుమారుడిని తప్ప మరొకరెవ్వరూ అర్జునుని ఎదిరించలేరు.
తతో ద్రౌణిర్ధనుర్వ్యస్య వ్యపక్రమ్య నరర్షభః । పునరప్యభ్యహన్పార్థం హృదయే కఙ్కపత్రిభిః
ఆ సమయంలో ద్రోణుని కుమారుడు ధనుస్సును బలంగా ఎక్కించి, నరశ్రేష్ఠుడా, మళ్లీ పార్థుని గుండెను నక్కపక్షి రెక్కలతో అలంకరించిన బాణాలతో గట్టిగా గాయపరిచాడు.
తతః పార్థో మహాబాహుః ప్రహసన్స్వనవత్తదా। యోజయామాస చ తదా మౌర్వ్యా గాణ్డీవమోజసా
అప్పుడు మహాబలుడు పార్థుడు హర్షంగా నవ్వుతూ, గాండీవాన్ని బలంగా తాడుతో కట్టి సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
తం దృష్ట్వా ఋద్ధమాయాన్తం ప్రభిన్నమివ కుఞ్జరమ్ । ఋద్ధః సమాహ్వయామాస ద్రౌణిర్యుద్ధాయ భారత
అతడిని అద్భుతమైన తేజంతో ముందుకు వస్తున్నట్లు చూసి, మత్తులో ఉన్న ఏనుగును పోలి, ద్రోణుని కుమారుడు కూడా తన శక్తిని ప్రదర్శిస్తూ యుద్ధానికి పిలిచాడు, ఓ భారతవంశీయా!
తతోఽర్ధచన్ద్రపాహృత్య తేన పార్థః సమాహతః । చిచ్ఛేద తస్య చాపం చ సూతం చాశ్వం చ తేజసా । వివ్యాధ నిశితైశ్చాపి శరైరాశీవిపోపమైః
ఆ సమయంలో పార్థుడు, అతని చేత అర్ధచంద్రాకార బాణంతో గాయపడి, తన తేజంతో అతని ధనుస్సును, రథసారథిని, గుర్రాన్ని కోసేశాడు. ఆపై విషసర్పాలను పోలిన పదునైన బాణాలతో అతనిని గాయపరిచాడు.
సోఽన్యం రథం సమాస్థాయ ప్రత్యాయాద్రథిపుఙ్గవః। వారణేనేవ మత్తేన మత్తో వారణయూథపః
అతడు ఇంకొక రథాన్ని ఎక్కి, యుద్ధంలో ముందుకు వచ్చాడు. మత్తులో ఉన్న ఏనుగు నాయకుడు మరొక మత్తు ఏనుగును ఎదుర్కొనినట్లు అతడు తిరిగి వచ్చాడు.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం పృథివ్యామేకవీరయోః । రణమధ్యే ద్వయోరేవ సుమహద్రోమహర్షణమ్
ఆ తరువాత భూమిపై ఆ ఇద్దరు వీరుల మధ్య యుద్ధం ప్రారంభమైంది. యుద్ధరంగంలో వారిద్దరే ఉన్నారు, ఆ పోరు అద్భుతంగా, హృదయాన్ని హత్తుకునేలా సాగింది.
తౌ వీరౌ కురవః సర్వే దదృశుర్విస్మయాన్వితాః। యుధ్యమానౌ మహాత్మానౌ ద్విరదావివ సంగతౌ
కౌరవులందరూ ఆశ్చర్యంతో ఆ ఇద్దరు మహాత్ములైన వీరులను యుద్ధం చేస్తూ చూశారు. వారు పోరులో కలిసిన రెండు ఏనుగులను పోలి ఉన్నారు.
తౌ సమాజఘ్నతుర్వీరౌ పరస్పరజయైషిణౌ । శరై రాశీవిషాకారైర్జ్వలద్భిరివ పావకైః
ఆ ఇద్దరు పరస్పరం గెలవాలని తపిస్తూ, విషసర్పాలను పోలిన, అగ్నిలా జ్వలించే బాణాలతో ఒకరిని ఒకరు గాయపరిచారు.
అక్షయావిషుధీ దివ్యౌ పాణ్డవస్య మహాత్మనః। తేన పార్థో రణే శూరస్తస్థౌ గిరిరివాచలః
పాండవుడు, మహాత్ముడు, అక్షయమైన దివ్య బాణాలతో యుద్ధంలో అచలమైన పర్వతంలా నిలబడ్డాడు.
అశ్వత్థామ్నః పునర్బాణాః క్షిప్రమభ్యస్యతో రణే। జగ్ముః పరిక్షయం శీఘ్రమభూత్తేనాధికోఽర్జునః
అశ్వత్థాముడు యుద్ధంలో ఎంత వేగంగా బాణాలు వదిలినా, అవి త్వరగా తరిగిపోయాయి. అందువల్ల అర్జునుడు పైచేయి సాధించాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర మహావీర్యపరాక్రమః। ఆజగామ మహాబాహుః కృపః శస్త్రభృతాంవరః । అర్జునం ప్రతియోద్ధుం వై యుద్ధకామో మహారథః
అంతలోనే మహాబలుడు, పరాక్రమశాలి, ఆయుధాలలో శ్రేష్ఠుడు అయిన కృపాచార్యుడు, యుద్ధానికి ఆసక్తితో అర్జునుడిని ఎదుర్కొనడానికి అక్కడికి వచ్చాడు.
అథం ద్రౌణే రథం త్యక్త్వా కృపస్య రథముత్తమమ్ । ఆజగామార్జునస్తూర్ణం సూర్యవైశ్వానరప్రభమ్
ఆ సమయంలో అర్జునుడు ద్రోణుని కుమారుడి రథాన్ని వదిలి, సూర్యుడి, అగ్నిని పోలిన కాంతితో మెరిసే కృపాచార్యుని ఉత్తమ రథాన్ని వేగంగా ఎక్కాడు.
తౌ వీర సూర్యసంకాశౌ యోత్స్యమానౌ మహారథౌ। వాషికావివ జీమూతౌ వ్యరోచేతాం వ్యవస్థితౌ
ఆ ఇద్దరు మహారథులు, సూర్యుని తేజంతో మెరిసిపోతూ, యుద్ధానికి సిద్ధంగా రెండు మేఘాలు ఎదురెదురుగా నిలిచినట్లు కనిపించారు.
శ్రగృహ్య గాణ్డివం లోకే విశ్రుతం పునరర్జునః। అభ్యయాద్భరతశ్రేష్ఠో వినిఘ్నఞ్శరమాలయా
అర్జునుడు, లోకంలో ప్రసిద్ధమైన గాండీవాన్ని పట్టుకుని, ఓ భారతశ్రేష్ఠుడా, బాణాల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ ముందుకు వచ్చాడు.
కృపశ్చ ధనురాదాయ తథైవార్జునమభ్యగామ్
కృపాచార్యుడు కూడా తన ధనుస్సును పట్టుకుని, అర్జునుడి వైపు అదే విధంగా ముందుకు వచ్చాడు.
ప్రగృహ్య బలవచ్చాపం నారాచాన్రక్తభోజనాన్। కృపః పార్థాయ చిక్షేప శంతశోఽథ సహస్రశః
బలమైన ధనుస్సును గట్టిగా పట్టుకుని, ఎర్రటి అంచులతో మెరిసే నారాచాలను వందల, వేల సంఖ్యలో కృపాచార్యుడు పార్థుని మీద వదిలాడు.
జీమూత ఇవ ధర్మాన్తే శరవర్పం విముఞ్చతి । నన్దయన్సుహృదః సర్వాన్ప్రత్యయుధ్యత ఫల్గునమ్
వర్షాకాలం చివర్లో మేఘం వర్షాన్ని కురిపించినట్లుగా, కృపాచార్యుడు బాణాల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ, తన మిత్రులందరినీ ఆనందింపజేశాడు. ఫల్గుణునితో ధైర్యంగా యుద్ధం చేశాడు.
వికృష్య బలవచ్చాపం పాణ్డవోఽమితవిక్రమః। చచార సమరే పార్థశ్చిత్రమార్గాన్విదర్శయన్
పాండవుడు, అపారమైన శౌర్యంతో తన ధనుస్సును బలంగా లాగి, యుద్ధంలో అద్భుతమైన బాణ మార్గాలను చూపిస్తూ పోరాడాడు.