అవిభ్రమం చ శిక్షాం చ లాఘవం దూరపాతనమ్ । పార్థస్య సమరే దృష్ట్వా ద్రోణస్యాసీచ్చ విస్మయః
పార్థుడు యుద్ధంలో చూపిన స్థిరత, నైపుణ్యం, వేగం, దూరప్రహరణం చూసి ద్రోణుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
తత్ప్రవృత్తం చిరం ఘోరం తయోర్యుద్ధం మహాత్మనోః । అవర్తత మహారౌద్రం లోకసంక్షోభకరకమ్
ఆ ఇద్దరు మహాత్ముల మధ్య ఆ ఘోరమైన, దీర్ఘమైన యుద్ధం కొనసాగుతూ, భువనాలను కంపింపజేసింది.
అథ గాణ్డీవముద్యమ్య దివ్యం ధనురమర్షణః । విచకర్ష రణే పార్థో బాహుభ్యాం భరతర్షభః
తర్వాత, అర్జునుడు కోపంతో తన దివ్యమైన గాండీవాన్ని పైకి ఎత్తి, రెండు చేతులతో బలంగా లాగాడు.
తస్య బాణమయం వర్షే శలభానామివాభవత్ । న చ బాణాన్తరే తస్య వాయుః శక్నోతి సర్పితుమ్
అతని బాణవర్షం పుట్టెడు పురుగుల వలె విరివిగా కురిసింది; ఆ బాణాల మధ్యకు గాలికూడా వెళ్లలేకపోయింది.
అభీక్ష్ణం సందధానస్య బాణానుత్సృజతస్తథా। నాన్తరం దదృశే కించిత్పార్థస్యాపతతోపీ చ
అర్జునుడు నిరంతరం బాణాలను అమర్చి, విడిచే విధంగా, అతనిపై ఎంతటి బాణవర్షం వచ్చినా, ఒక్క క్షణం కూడా అంతరాయం కనిపించలేదు.
యుద్ధే తు కృతశీఘ్రాస్త్రే వర్తమానే సుదారుణే। శీఘ్రాచ్ఛీఘ్రతరం పార్థః శరానన్యానుదైరయత్
ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో, శీఘ్రంగా ఆయుధాలు ప్రయోగించబడుతున్నప్పుడు, అర్జునుడు మరింత వేగంగా బాణాలను వదిలాడు.
తతః శరసహస్రాణి శరాణాం నతపర్వణామ్। యుగపత్ప్రాపతంస్తత్ర ద్రోణస్య రథమన్తికాత్
అప్పుడే వంకర తలలు గల వేలాది బాణాలు ఒక్కసారిగా ద్రోణుని రథం దగ్గర పడిపోయాయి.
వికీర్యమాణే ద్రోణే తు శరైర్గాణ్డీవధన్వనా ।। హాహాకారో మహానాసీత్సైన్యానాం భరతర్షభ
గాండీవాన్ని ధరించిన అర్జునుడు ద్రోణుని బాణాలతో ముంచెత్తినప్పుడు, భరత వంశశ్రేష్ఠా, సైన్యంలో గొప్ప హాహాకారం వినిపించింది.
పాణ్డవస్య తు శీఘ్రాస్త్రం మఘవా సమపూజయత్। గన్ధర్వాప్సరసశ్చైవ యే చ తత్ర సమాగతాః
పాండవుని వేగవంతమైన ధనుర్విద్యను మఘవంతుడు, అక్కడ ఉన్న గంధర్వులు, అప్సరసలు మరియు ఇతరులు కూడా ప్రశంసించారు.
ద్రోణం యుద్ధార్ణవే మగ్నం దృష్ట్వా పుత్రః ప్రతాపవాన్। తతో వృన్దేన మహతా రథినాం రథియూథపః । ఆచార్యపుత్రస్తు శరైః పాణ్డవం ప్రత్యవారయత్
ద్రోణుడు యుద్ధ సముద్రంలో మునిగిపోతున్నాడని చూసి, అతని వీరపుత్రుడు, రథస్వాముల్లో ప్రథముడు, పెద్ద రథసేనతో కలిసి, పాండవుని బాణాలతో అడ్డగించాడు.
అశ్వత్థామా తు తత్కర్మ హృదయేన మహాత్మనః। పూజయామాస పార్థస్య కోపం చాస్య తదాఽకరోత్
అశ్వత్థాముడు ఆ కార్యాన్ని చూసి, తన మనసులో అర్జునుని గౌరవించాడు, కానీ ఆ సమయంలో అతనిపై కోపం కూడా కలిగింది.
స భన్యువశమాపన్నః పార్థమభ్యద్రవద్రణే । కిరఞ్శరసహస్రాణి పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్
అప్పుడతడు కోపంతో ఊగిపోతూ, యుద్ధంలో అర్జునునిపై దూకి, మేఘం వర్షం కురిపించినట్టు వేలాది బాణాలను వర్షించాడు.
ఆవృత్య చ మహాబాహుర్యతో ద్రోణస్తతోఽభవత్। అన్తరం ప్రదదౌ పార్థో ద్రోణస్య వ్యపసర్పితుమ్
బలమైన భుజాలు కలిగిన అర్జునుడు, ద్రోణుడు వచ్చిన దారిని మూసివేసి, అతనికి తప్పించుకునే మార్గాన్ని ఇచ్చాడు.
స తు లబ్ధాన్తరస్తూర్ణమపాయాఞ్జవనైర్హయైః । ఛిన్నవర్మధ్వజరథో నికృత్తః పరమేషుభిః
ఆ అవకాశం దొరికిన ద్రోణుడు, తన రథం, కవచం, జెండా అన్నీ అతి శక్తివంతమైన బాణాలతో ధ్వంసమై, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో అక్కడి నుంచి తప్పించుకున్నాడు.
పరాజితే తదా ద్రోణే ద్రోణపుత్రః సమాగతః। సదణ్డ ఇవ రక్తాక్షః కృతాన్తః సమరే స్థితః
ఆ సమయంలో ద్రోణుడు ఓడిపోయినప్పుడు, అతని కుమారుడు, రక్తవర్ణమైన కళ్లతో, యుద్ధంలో యమధర్మరాజు లా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
తం పార్థః ప్రతిజగ్రాహ వాయువేగమివాచలః। శరజాలేన మహతా వర్షమాణ ఇవామ్బుదః
ఆయనను అర్జునుడు, గాలి వేగాన్ని ఎదుర్కొనే పర్వతంలా, గొప్ప బాణవర్షంతో మేఘంలా ఎదుర్కొన్నాడు.
తయోర్దేవాసురసమః సన్నిపాతో మహానభూత్ । కిరతోః శరజాలాని వృత్రవాసవయోరివ
వీరిద్దరి మధ్య దేవాసుర సంగ్రామంలా గొప్ప యుద్ధం జరిగింది; వారు వృత్రాసురుడు, ఇంద్రుడు లా బాణవర్షం కురిపించారు.
న స్మ సూర్యస్తదా భాతి న చ వాతి సమీరణః । శరగాఢే కృతే వ్యోమ్ని ఛాయాభూతమివాభవత్
ఆ సమయంలో సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు, గాలి కూడా వీచలేదు; ఆకాశం బాణాలతో నిండిపోయి, చీకటి కమ్ముకున్నట్టు కనిపించింది.
మహాంశ్చటచటాశబ్దో యోధయోర్యుధ్యమానయోః । దహ్యతామివ వేణూనామాసీత్పరమదారుణః
వీరిద్దరు యుద్ధం చేస్తుండగా, బాంబూలు కాలుతున్నట్టు భయంకరమైన చటచట శబ్దం వినిపించింది.
హయాంస్తస్యార్జునః సఙ్ఖ్యే కృతవానల్పతేజసాః । తే రాజన్న ప్రజానన్తి దిశం కాంచన మోహితాః
అర్జునుడు తన ప్రత్యర్థి తక్కువ తేజస్సు గల గుర్రాలను బాణాలతో గాయపరిచాడు. రాజా! ఆ గుర్రాలు మోహితులై, ఏ దిక్కు వెళ్లాలో తెలియక పోయాయి.
తతో ద్రౌణిర్మహావీర్యః పార్థస్య విచరిష్యతః । వివరం సూక్ష్మమాలోక్య జ్యాం నునోద క్షురేణ సః
అప్పుడు ద్రోణుని వీరపుత్రుడు, అర్జునుడు చురుకుగా సంచరిస్తున్నప్పుడు, చిన్న అవకాశం గమనించి, కత్తిపోలా పదునైన బాణంతో అతని ధనుస్సు తాడును కొట్టాడు.
తదస్యాపూజయన్దేవాః కర్మ దృష్ట్వాఽతిమానుషమ్ । న శక్తోఽన్యః పుమాన్స్థాతుమృతే ద్రౌణేర్ధనంజయమ్
ఆ అద్భుతమైన కార్యాన్ని చూసి దేవతలు కూడా ఆశ్చర్యపడి, గౌరవించాయి; ద్రోణుని కుమారుడిని తప్ప మరొకరెవ్వరూ అర్జునుని ఎదిరించలేరు.
తతో ద్రౌణిర్ధనుర్వ్యస్య వ్యపక్రమ్య నరర్షభః । పునరప్యభ్యహన్పార్థం హృదయే కఙ్కపత్రిభిః
ఆ సమయంలో ద్రోణుని కుమారుడు ధనుస్సును బలంగా ఎక్కించి, నరశ్రేష్ఠుడా, మళ్లీ పార్థుని గుండెను నక్కపక్షి రెక్కలతో అలంకరించిన బాణాలతో గట్టిగా గాయపరిచాడు.
తతః పార్థో మహాబాహుః ప్రహసన్స్వనవత్తదా। యోజయామాస చ తదా మౌర్వ్యా గాణ్డీవమోజసా
అప్పుడు మహాబలుడు పార్థుడు హర్షంగా నవ్వుతూ, గాండీవాన్ని బలంగా తాడుతో కట్టి సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
తం దృష్ట్వా ఋద్ధమాయాన్తం ప్రభిన్నమివ కుఞ్జరమ్ । ఋద్ధః సమాహ్వయామాస ద్రౌణిర్యుద్ధాయ భారత
అతడిని అద్భుతమైన తేజంతో ముందుకు వస్తున్నట్లు చూసి, మత్తులో ఉన్న ఏనుగును పోలి, ద్రోణుని కుమారుడు కూడా తన శక్తిని ప్రదర్శిస్తూ యుద్ధానికి పిలిచాడు, ఓ భారతవంశీయా!
తతోఽర్ధచన్ద్రపాహృత్య తేన పార్థః సమాహతః । చిచ్ఛేద తస్య చాపం చ సూతం చాశ్వం చ తేజసా । వివ్యాధ నిశితైశ్చాపి శరైరాశీవిపోపమైః
ఆ సమయంలో పార్థుడు, అతని చేత అర్ధచంద్రాకార బాణంతో గాయపడి, తన తేజంతో అతని ధనుస్సును, రథసారథిని, గుర్రాన్ని కోసేశాడు. ఆపై విషసర్పాలను పోలిన పదునైన బాణాలతో అతనిని గాయపరిచాడు.
సోఽన్యం రథం సమాస్థాయ ప్రత్యాయాద్రథిపుఙ్గవః। వారణేనేవ మత్తేన మత్తో వారణయూథపః
అతడు ఇంకొక రథాన్ని ఎక్కి, యుద్ధంలో ముందుకు వచ్చాడు. మత్తులో ఉన్న ఏనుగు నాయకుడు మరొక మత్తు ఏనుగును ఎదుర్కొనినట్లు అతడు తిరిగి వచ్చాడు.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం పృథివ్యామేకవీరయోః । రణమధ్యే ద్వయోరేవ సుమహద్రోమహర్షణమ్
ఆ తరువాత భూమిపై ఆ ఇద్దరు వీరుల మధ్య యుద్ధం ప్రారంభమైంది. యుద్ధరంగంలో వారిద్దరే ఉన్నారు, ఆ పోరు అద్భుతంగా, హృదయాన్ని హత్తుకునేలా సాగింది.
తౌ వీరౌ కురవః సర్వే దదృశుర్విస్మయాన్వితాః। యుధ్యమానౌ మహాత్మానౌ ద్విరదావివ సంగతౌ
కౌరవులందరూ ఆశ్చర్యంతో ఆ ఇద్దరు మహాత్ములైన వీరులను యుద్ధం చేస్తూ చూశారు. వారు పోరులో కలిసిన రెండు ఏనుగులను పోలి ఉన్నారు.
తౌ సమాజఘ్నతుర్వీరౌ పరస్పరజయైషిణౌ । శరై రాశీవిషాకారైర్జ్వలద్భిరివ పావకైః
ఆ ఇద్దరు పరస్పరం గెలవాలని తపిస్తూ, విషసర్పాలను పోలిన, అగ్నిలా జ్వలించే బాణాలతో ఒకరిని ఒకరు గాయపరిచారు.