తత్తు యుద్ధం మహాఘోరం తయోః సంరబ్ధయోరభూత్। అత్యద్భుతమచిన్త్యం చ వృత్రవాసవయోరివ
ఆ ఇద్దరు కోపంతో యుద్ధం చేస్తూ, వారి మధ్య జరిగిన యుద్ధం అత్యంత భయంకరంగా, ఆశ్చర్యకరంగా, ఊహించలేనిదిగా, వృత్రాసురుడు–ఇంద్రుని యుద్ధంలా మారింది.
మహాగజావివాసాద్య విషాణాగ్రైః పరస్పరమ్। శరైః పూర్ణాయతోత్సృష్టైరన్యోన్యమభిజఘ్నతుః
పెద్ద ఏనుగులు తమ దంతాలతో పోరాడినట్టు, వారు పూర్తిగా వంచిన విల్లులతో వదిలిన బాణాలతో ఒకరినొకరు గట్టిగా గాయపరిచారు.
అథ త్వాచార్యముఖ్యేన శరాన్సృష్టాఞ్శిలాశితాన్। అవారయచ్ఛితైర్బాణైరర్జునో జయతాంవరః
ఆ సమయంలో గురువుల్లో ముఖ్యుడైన ద్రోణుడు వదిలిన రాయి వంటి పదునైన బాణాలను, అర్జునుడు తన పదునైన బాణాలతో అడ్డగించాడు.
దర్శయన్నైన్ద్రమాత్మానముగ్రముగ్రుపరాక్రమః। ఇషుభిస్తూర్ణమాకాశం బహుభిశ్చ సమావృణోత్
భయంకరమైన శౌర్యంతో, ఇంద్రుని వంటి తాను ఎవరో చూపిస్తూ, అర్జునుడు తన బాణాలతో వేగంగా ఆకాశాన్ని పూర్తిగా కప్పేశాడు.
జిఘాంసన్తం నరవ్యాఘ్రమర్జునం భీమదర్శనమ్ । వివ్యాధ నిశితైర్ద్రోణః శరైః సన్నతపర్వభిః
ద్రోణుడు, భయంకరమైన రూపం కలిగిన అర్జునుడు తనను సంహరించాలనుకుంటున్నప్పుడు, అతన్ని వంకర ముడులు ఉన్న పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
హృష్టః సమభవద్ద్రోణో రణశౌణ్డః ప్రతాపవాన్ । అర్జునేన సమం క్రీడఞ్శరైః సన్నతపర్వభిః
యుద్ధ నిపుణుడైన, పరాక్రమశాలి ద్రోణుడు, అర్జునుతో కలిసి వంకర ముడులు ఉన్న పదునైన బాణాలతో పోరాడుతూ, ఆనందంగా మారాడు.
తౌ వ్యదారయతాం శూరౌ సన్నద్ధౌ రణశోభినౌ । ఉదీరయన్తౌ దివ్యాని బ్రాహ్మాద్యస్త్రాణి భాగశః
ఆ ఇద్దరు వీరులు, యుద్ధంలో కవచధారులుగా ప్రకాశిస్తూ, బ్రహ్మాస్త్రం మొదలైన దివ్యాయుధాలను ఒక్కొక్కరిగా ప్రయోగిస్తూ పరస్పరం ఎదుర్కొన్నారు.
పార్థస్తు సమరే శూరో దర్శయన్వీర్యమాత్మనః। స మహ్యస్త్రైర్మహాత్మానం ద్రోణం ప్రాచ్ఛాదయచ్ఛరైః
పార్థుడు యుద్ధంలో తన శౌర్యాన్ని చూపిస్తూ, మహా ఆయుధాలతో ద్రోణుణ్ని బాణవర్షంతో పూర్తిగా కప్పేశాడు.
అస్త్రైరస్త్రాణి సంవార్య పార్థో ద్రోణమవారయత్
పార్థుడు ఆయుధాలతో ఆయుధాలను ఎదుర్కొంటూ ద్రోణుణ్ని అడ్డుకున్నాడు.
తయోరాసీత్సంప్రహారః క్రుద్ధయోర్నరసింహయోః। అమృష్యమాణయోః సఙ్ఖ్యే బలివాసవయోరివ
ఆ ఇద్దరు కోపంతో ఉన్న నరసింహుల మధ్య ఘోరమైన పోరాటం జరిగింది; వారు పరస్పరం తట్టుకోలేక బలితో ఇంద్రుడిలా యుద్ధం చేశారు.
దర్శయేతాం మహాస్రాణి భారద్వాజార్జునౌ రణే
భారద్వాజుని కుమారుడు, అర్జునుడు యుద్ధంలో గొప్ప ఆయుధాలను ప్రదర్శించారు.
ఐన్ద్రం వాయవ్యమాగ్నేయమస్త్రమస్త్రేణ పాణ్డవః । ముక్తంముక్తం ద్రోణచాపాద్గ్రమతే స్మ పునః పునః
పాండవుడు, ద్రోణుని విల్లుతో విడిచిన ఇంద్రాస్త్రం, వాయవ్యాస్త్రం, అగ్నేయాస్త్రాన్ని తన ఆయుధాలతో మళ్లీ మళ్లీ సమర్థంగా తిప్పికొట్టాడు.
ఏవం శూరౌ మహేష్వాసౌ విసృజన్తౌ శిలాశితాన్। ఏకచ్ఛాయమకుర్వాతాం గగనం శరవృష్టిభిః
అలా ఆ ఇద్దరు మహాశక్తులైన ధనుర్ధారులు, పదునైన బాణాలను వదులుతూ, బాణవర్షాలతో ఆకాశాన్ని ఒక్క నీడలా మార్చేశారు.
తతోఽర్జునేన ముక్తానాం పతతాం చ శరీరిపు। పర్వతేష్వివ వజ్రాణాం శరాణాం శ్రూయతే స్వనః
తర్వాత అర్జునుడు విడిచిన బాణాలు శత్రువులపై పడుతుండగా, అవి కొండలపై వజ్రాలు పడినట్టు ఘోరమైన శబ్దాన్ని చేశాయి.
తతో నాగా రథాశ్వాశ్చ సాదినశ్చ విశాంపతే। శోణితాక్తాశ్చ దృశ్యన్తే పుష్పితా ఇవ కింశుకాః
అప్పుడు, రాజా! ఏనుగులు, రథాలు, కుదిరాళ్లు, యోధులు — వీరందరూ రక్తంలో తడిసి, పుష్పించిన కింశుకవృక్షాల్లా కనిపించారు.
బాహుభిశ్చ సకేయూరైర్నికృత్తైశ్చ మహారథైః । సువర్ణాచిత్రైః కవచైర్ధ్వజైశ్చ వినిపాతితైః
బంగారు అలంకారాలున్న కవచాలు, చేతికడతలతో అలంకరించిన చేతులు, గొప్ప యోధులచే నరికివేయబడినవి, పడిపోయిన జెండాలు అక్కడ కనిపించాయి.
యోధైశ్చ నిహతైస్తత్ర పార్థబాణాభిపీడితైః। బలమాసీత్సుసంభ్రాన్తం ద్రోణార్జునసమాగమే
పార్థుని బాణాలకు బలై అక్కడ పడిపోయిన యోధులతో, ద్రోణుడు–అర్జునుల పోరాటంలో ఆ సైన్యం పూర్తిగా గందరగోళంగా మారింది.
విధృన్వానౌ తు తౌ వీరౌ ధనుషీ భారసాధనే। ప్రాచ్ఛాదయేతామన్యోన్యం దిధక్షన్తౌ వరేషుభిః
ఆ ఇద్దరు వీరులు బలమైన విల్లు పట్టుకుని, పరస్పరం గొప్ప బాణాలతో కప్పేస్తూ, ఒకరినొకరు కాల్చివేయాలని తపించారు.
అథాన్తరిక్షే నాదోఽభూద్ద్రోణం తత్ర ప్రశంసతామ్ । దుష్కరం కృతవాన్ద్రోణో యదర్జునమయోధయత్
అప్పుడు ఆకాశంలో, 'ద్రోణుడు అసాధ్యమైన కార్యం చేశాడు; అర్జునుడితో యుద్ధం చేశాడు!' అని ప్రశంసలు వినిపించాయి.
ప్రమాథినం మహావీర్యం దృఢముష్టిం దురాసదమ్। జేతారం సర్వదైత్యానాం సర్వేషాం చ మహారథమ్
ఎందుకంటే అర్జునుడు మహాశక్తిశాలి, దృఢమైన పట్టుదల గలవాడు, దెయ్యాలనూ, మహాయోధులనూ జయించిన అపరాజితుడు.
అవిభ్రమం చ శిక్షాం చ లాఘవం దూరపాతనమ్ । పార్థస్య సమరే దృష్ట్వా ద్రోణస్యాసీచ్చ విస్మయః
పార్థుడు యుద్ధంలో చూపిన స్థిరత, నైపుణ్యం, వేగం, దూరప్రహరణం చూసి ద్రోణుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
తత్ప్రవృత్తం చిరం ఘోరం తయోర్యుద్ధం మహాత్మనోః । అవర్తత మహారౌద్రం లోకసంక్షోభకరకమ్
ఆ ఇద్దరు మహాత్ముల మధ్య ఆ ఘోరమైన, దీర్ఘమైన యుద్ధం కొనసాగుతూ, భువనాలను కంపింపజేసింది.
అథ గాణ్డీవముద్యమ్య దివ్యం ధనురమర్షణః । విచకర్ష రణే పార్థో బాహుభ్యాం భరతర్షభః
తర్వాత, అర్జునుడు కోపంతో తన దివ్యమైన గాండీవాన్ని పైకి ఎత్తి, రెండు చేతులతో బలంగా లాగాడు.
తస్య బాణమయం వర్షే శలభానామివాభవత్ । న చ బాణాన్తరే తస్య వాయుః శక్నోతి సర్పితుమ్
అతని బాణవర్షం పుట్టెడు పురుగుల వలె విరివిగా కురిసింది; ఆ బాణాల మధ్యకు గాలికూడా వెళ్లలేకపోయింది.
అభీక్ష్ణం సందధానస్య బాణానుత్సృజతస్తథా। నాన్తరం దదృశే కించిత్పార్థస్యాపతతోపీ చ
అర్జునుడు నిరంతరం బాణాలను అమర్చి, విడిచే విధంగా, అతనిపై ఎంతటి బాణవర్షం వచ్చినా, ఒక్క క్షణం కూడా అంతరాయం కనిపించలేదు.
యుద్ధే తు కృతశీఘ్రాస్త్రే వర్తమానే సుదారుణే। శీఘ్రాచ్ఛీఘ్రతరం పార్థః శరానన్యానుదైరయత్
ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో, శీఘ్రంగా ఆయుధాలు ప్రయోగించబడుతున్నప్పుడు, అర్జునుడు మరింత వేగంగా బాణాలను వదిలాడు.
తతః శరసహస్రాణి శరాణాం నతపర్వణామ్। యుగపత్ప్రాపతంస్తత్ర ద్రోణస్య రథమన్తికాత్
అప్పుడే వంకర తలలు గల వేలాది బాణాలు ఒక్కసారిగా ద్రోణుని రథం దగ్గర పడిపోయాయి.
వికీర్యమాణే ద్రోణే తు శరైర్గాణ్డీవధన్వనా ।। హాహాకారో మహానాసీత్సైన్యానాం భరతర్షభ
గాండీవాన్ని ధరించిన అర్జునుడు ద్రోణుని బాణాలతో ముంచెత్తినప్పుడు, భరత వంశశ్రేష్ఠా, సైన్యంలో గొప్ప హాహాకారం వినిపించింది.
పాణ్డవస్య తు శీఘ్రాస్త్రం మఘవా సమపూజయత్। గన్ధర్వాప్సరసశ్చైవ యే చ తత్ర సమాగతాః
పాండవుని వేగవంతమైన ధనుర్విద్యను మఘవంతుడు, అక్కడ ఉన్న గంధర్వులు, అప్సరసలు మరియు ఇతరులు కూడా ప్రశంసించారు.
ద్రోణం యుద్ధార్ణవే మగ్నం దృష్ట్వా పుత్రః ప్రతాపవాన్। తతో వృన్దేన మహతా రథినాం రథియూథపః । ఆచార్యపుత్రస్తు శరైః పాణ్డవం ప్రత్యవారయత్
ద్రోణుడు యుద్ధ సముద్రంలో మునిగిపోతున్నాడని చూసి, అతని వీరపుత్రుడు, రథస్వాముల్లో ప్రథముడు, పెద్ద రథసేనతో కలిసి, పాండవుని బాణాలతో అడ్డగించాడు.