త్యజతి బ్రాహ్మణః శిష్యాన్దేవయాన్యా ప్రచోదితః। సాయం కామయతే కాం స కార్యోఽద్య త్వయాఽనఘే
దేవయాని చెప్పినట్లు బ్రాహ్మణుడు తన శిష్యులను వదిలిపెడుతున్నాడు. పాపములేని వాడివి, ఈ సాయంత్రం దేవయాని ఏ కోరిక ఉన్నా, నువ్వు నెరవేర్చాలి.
యం సా కామయతే కాం కరవాణ్యహమద్య తమ్। యద్యేవమాహ్వయేచ్ఛుక్రో దేవయానీకృతే హి మామ్। మద్దోషాన్మాగమచ్ఛుక్రో దేవయానీ చ మత్కృతే
ఆమె ఏ కోరిక ఉన్నా, నేను ఈ రోజు అది చేస్తాను. దేవయానికోసం శుక్రుడు నన్ను పిలిస్తే, నా వల్ల శుక్రుడికి లేదా దేవయానికీ అపకారం కలగకూడదు.
తతః కన్యాసహస్రేణ వృతా శిబికయా తదా। పితుర్నియోగాత్త్వరితా నిశ్చక్రామ పురోత్తమాత్
అప్పుడు వెయ్యి యువతులతో కూడి, తండ్రి ఆజ్ఞతో శర్మిష్ఠా శీఘ్రంగా శోభాయమానమైన మహాప్రాసాదం నుండి పల్లకిలో బయలుదేరింది.
అహం దాసీసహస్రేణ దాసీ తే పరిచారికా। అను త్వాం తత్ర యాస్యామి యత్ర దాస్యతి తే పితా
వెయ్యి దాసులతో నేను నీకు సేవకురాలిని అవుతాను. నా తండ్రి నిన్ను ఎక్కడికి ఇస్తే, అక్కడికి నేను నిన్ను అనుసరిస్తాను.
స్తువతో దుహితాఽహం తే యాచతః ప్రతిగృహ్ణతః। స్తూయమానస్య దుహితా కథం దాసీ భవిష్యసి
నేను స్తుతించే, అడిగే, అంగీకరించే తండ్రి కుమార్తెను. స్తుతింపబడే వాడి కుమార్తె ఎలా దాసిగా మారగలదు?
యేనకేనచిదార్తానాం జ్ఞాతీనాం సుఖమావహేత్। అతస్త్వామనుయాస్యామి తత్ర దాస్యతి తే పితా
ఎవరైనా తమ బంధువులకు ఏ విధంగా అయినా సంతోషాన్ని కలిగిస్తే, ఆ కారణంగా నేను నిన్ను నా తండ్రి ఇస్తే అక్కడికి అనుసరిస్తాను.
ప్రతిశ్రుతే దాసభావే దుహిత్రా వృషపర్వణః। దేవయానీ నృపశ్రేష్ఠ పితరం వాక్యమబ్రవీత్
వృషపర్వుని కుమార్తె దాసిగా ఉండేందుకు ఒప్పుకున్న తరువాత, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, దేవయాని తన తండ్రితో ఇలా చెప్పింది.
ప్రవిశామి పురం తాత తుష్టాఽస్మి ద్విజసత్తమ। అమోఘం తవ విజ్ఞానమస్తి విద్యాబలం చ తే
తండ్రి, నేను నగరంలోకి ప్రవేశిస్తాను. నేను సంతృప్తిగా ఉన్నాను, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా. నీ జ్ఞానం తప్పదు, నీ విద్యా బలం గొప్పది.
ఏవముక్తో దుహిత్రా స ద్విజశ్రేష్ఠో మహాయశాః। ప్రవివేశ పురం హృష్టః పూజితః సర్వదానైవః
తన కుమార్తె మాటలు విన్న ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన ద్విజశ్రేష్ఠుడు, అన్ని రకాల బహుమతులతో సత్కరింపబడి, ఆనందంతో ఆ పట్టణంలోకి ప్రవేశించాడు.
అథ దీర్ఘస్య కాలస్య దేవయానీ నృపోత్తమ। వనం తదేవ నిర్యాతా క్రీడార్థం వరవర్ణినీ
ఓ రాజశ్రేష్ఠా! చాలా కాలం తరువాత, అందమైన దేవయానీ ఆ అడవిలో ఆడుకోవడానికి వెళ్ళింది.
తేన దాసీసహస్రేణ సార్ధం శర్మిష్ఠయా తదా। తమేవ దేశం సంప్రాప్తా యథాకామం చచార సా
అప్పుడు ఆమెతో పాటు వెయ్యి దాసీసహితంగా శర్మిష్ఠ కూడా అక్కడికి వచ్చారు. దేవయానీ తన ఇష్టానుసారం అక్కడ సంచరించింది.
తాభిః సఖీభిః సహితా సర్వాభిర్ముదితా భృశమ్। క్రీడన్త్యోఽభిరతాః సర్వాః పిబన్త్యో మధుమాధవీం
ఆమె తన స్నేహితులతో కలిసి ఎంతో ఆనందంగా, తేనెలతో కలిపిన మధుమాధవీ పానాన్ని తాగుతూ, ఆటలలో మునిగిపోయారు.
ఖాదన్త్యో వివిధాన్భక్ష్యాన్విదశన్త్యః ఫలాని చ। పునశ్చ నాడుషో రాజా మృగలిప్సుర్యదృచ్ఛయా
వారు రకరకాల వంటకాలు తింటూ, ఫలాలను కొరికుతూ ఉండగా, రాజు మళ్లీ వేటకు ఆకాంక్షతో యాదృచ్ఛికంగా ఆ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించాడు.
తమేవ దేశం సంప్రాప్తో జలార్థీ శ్రమకర్శితః। దదర్శ దేవయానీం స శర్మిష్ఠాం తాశ్చ యోషితః
ఆ రాజు అలసటతో నీరు కోసం అదే ప్రదేశానికి వచ్చి, అక్కడ దేవయానీ, శర్మిష్ఠ, ఆ యువతులను చూశాడు.
పిబన్తీర్లలమానాశ్చ దివ్యాభరణభూషితాః। ఆసనప్రవరే దివ్యే సర్వరత్నవిభూషితే। ఉపవిష్టాం చ దదృశే దేవయానీం శుచిస్మితామ్
వారు దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, రత్నాలతో అలంకరించిన అద్భుతమైన ఆసనంపై కూర్చొని, తాగుతూ, ఆనందంగా ఆడుకుంటూ ఉండగా, ఆ రాజు పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో కూర్చున్న దేవయానీని చూశాడు.
రూపేణాప్రతిమాం తాసాం స్త్రీణాం మధ్యే వరాఙ్గనమ్। `ఆసనాచ్చ తతః కించిద్విహీనాం హేమభీషితామ్
ఆ యువతుల మధ్యలో, అందంలో ఎవ్వరూ సరితూగని అపూర్వ సౌందర్యవతిని, స్వర్ణాసనానికి కొంత దూరంగా కూర్చున్న వారాంగనను రాజు చూశాడు.
అసురేన్ద్రసుతాం చాపి నిషణ్ణాం చారుహాసినీమ్। దదర్శ పాదౌ విప్రాయాః సంవహన్తీమనిన్దితామ్
అలాగే, అసురేంద్రుని కుమార్తె అయిన నిందలేని, మధురమైన నవ్వుతో కూర్చున్న శర్మిష్ఠను, బ్రాహ్మణ యువతికి పాదాలను మర్దించుచుండగా చూశాడు.
గాయన్త్యోఽథ ప్రనృత్యన్త్యో వాదయన్త్యోఽథ భారత। దృష్ట్వా యయాతిమతులం లజ్జయాఽవనతాః స్థితాః
వారు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ, వాద్యాలు వాయిస్తూ ఉండగా, ప్రసిద్ధుడు అయిన యయాతిని చూసి, సిగ్గుతో తలవంచి నిలబడ్డారు.
ద్వాభ్యాం కన్యాసహస్రాభ్యాం ద్వే కన్యే పరివారితే। గోత్రే చ నామనీ చైవ ద్వయోః పృచ్ఛామ్యహం శుభే
రెండు వేల యువతులతో చుట్టుముట్టబడి, నీకు పక్కన రెండు యువతులు ఉండగా, ఓ సుందరివి! మీ వంశం, పేర్లు చెప్పమని అడుగుతున్నాను.
ఆఖ్యాస్యామ్యహమాదత్స్వ వచనం మే నరాధిప। శుక్రో నామాసురగురుః సుతాం జానీహి తస్య మామ్
నేను చెబుతాను, నా మాట విను రాజా! అసురులకు గురువైన శుక్రుడు నా తండ్రి, నేనే ఆయన కుమార్తె అని తెలుసుకో.
ఇయం చ మే సఖీ దాసీ యత్రాహం తత్ర గామినీ। దుహితా దానవేన్ద్రస్య శర్మిష్ఠా వృషపర్వణః
ఇవాళ నా స్నేహితురాలు, దాసీ కూడా. నేను ఎక్కడికైనా వెళ్ళినా, ఈమె కూడా వెంట వస్తుంది. ఈమె వృషపర్వ అనే దానవేంద్రుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ.
కథం తు తే సఖీ దాసీ కన్యేయం వరవర్ణినీ। అసురేన్ద్రసుతా సుభ్రూః పరం కౌతూహలం హి మే
కానీ, ఓ సుందరభ్రువా! నీ స్నేహితురాలు అయిన ఈ అందమైన యువతి నీ దాసీగా ఎలా మారింది? అసురేంద్రుని కుమార్తె అయిన ఈమె గురించి నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
నైవ దేవీ న గన్ధర్వీ న యక్షీ న చ కిన్నరీ। నైవంరూపా మయా నారీ దృష్టపూర్వా మహీతలే
దేవత, గంధర్విణి, యక్షిణి, కిన్నరి — ఇలాంటి రూపం కలిగిన మహిళను నేనెప్పుడూ భూమిపై చూడలేదు.
శ్రీరివాయతపద్మాక్షీ సర్వలక్షణశోభనా। అసురేన్ద్రసుతా కన్యా సర్వాలఙ్కారభూషితా
పద్మాకారమైన కన్నులతో, లక్ష్మీదేవిలా ప్రకాశిస్తూ, అన్ని శుభలక్షణాలతో, రకరకాల అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉన్న ఈ అసురేంద్రుని కుమార్తె.
దైవేనోపహతా సుభ్రూరుతాహో తపసాపి వా। అన్యథైషాఽనవద్యాఙ్గీ దాసీ నేహ భవిష్యతి
ఓ సుందరభ్రువా! విధి వల్లా లేదా తపస్సు వల్లా ఈమె ఇలా అయి ఉండొచ్చు. లేని పక్షంలో, నిందలేని అవయవాలు కలిగిన ఈమె ఇక్కడ దాసిగా ఉండేది కాదు.
అస్యా రూపేణ తే రూపం న కించిత్సదృశం భవేత్। పురా దుశ్చరితేనేయం తవ దాసీ భవత్యహో
ఈమె సౌందర్యానికి మీలో ఎవ్వరూ సరిపోలరు. గతంలో ఏదైనా దురాచారం వల్లే ఈమె నీ దాసిగా మారిందేమో! ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యమే.
సర్వ ఏవ నరశ్రేష్ఠ విధానమనువర్తతే। విధానవిహితం మత్వా మా విచిత్రాః కథాఃకృథాః
అందరూ కూడా, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా, నియమించిన విధానాన్ని అనుసరిస్తారు. నియమం చెప్పినదాన్ని గుర్తుపెట్టుకుని, విచిత్రమైన మాటలు మాట్లాడకూడదు.
రాజవద్రూపవేషౌ తే బ్రాహ్మీం వాచం బిభర్షి చ। కో నామ త్వం కుతశ్చాసి కస్య పుత్రశ్చ శస మే
నీ రూపం, వేషధారణ రాజులవంటి వున్నా, నీ మాటలు బ్రాహ్మణునివి. నువ్వెవరు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? ఎవరి కుమారుడవో చెప్పు.
బ్రహమచర్యేణ వేదో మే కృత్స్రః శ్రుతిపథం గతః। రాజాహం రాజపుత్రశ్చ యయాతిరితి విశ్రుతః
బ్రహ్మచర్యంతో నేను వేదాన్ని పూర్తిగా వినిపంపు ద్వారా నేర్చుకున్నాను. నేను రాజును, రాజ కుమారుడిని, యయాతి అని అందరికీ ప్రసిద్ధిని పొందాను.
కేనాస్యర్థేన నృపతే ఇమం దేశముపాగతః। జిఘృక్షుర్వారిజం కించిదథవా మృగలిప్సయా
ఏ కారణంతో, ఓ రాజా, ఈ ప్రాంతానికి వచ్చావు? నీకు నీరు కావాలనిపించి వచ్చావా, లేక మృగాల వేట కోరికతో వచ్చావా?