శత్రూనివేన్ద్రః సమరే కిరీటీ విద్రావయంస్తద్రథవీరబృన్దమ్। ప్రాచ్ఛాదయచ్చరుకిరీటమాలీ వరేషుభిః శత్రుగణాననేకాన్
ఇంద్రుడు యుద్ధంలో శత్రువులను ఎలా తరిమేస్తాడో, అర్జునుడు కూడా తన అందమైన కిరీటంతో మెరిసిపోతూ, ఉత్తమమైన బాణాలతో అనేక శత్రు గణాలను కప్పివేశాడు.
కర్ణం తదోవాచ కిరీటమాలీ శూరః కురూణాం ప్రవరోఽభిగర్జన్
ఆ సమయంలో కిరీటధారి అర్జునుడు, కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన వీరుడు, గర్జనతో కర్ణుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
కర్ణ యస్త్వం సభామధ్యే బహ్వబద్ధం ప్రభాషసే। న మే యుధి సమోస్తీతి తదిదం ప్రత్యుపస్థితమ్
కర్ణా! సభలో నన్ను యుద్ధంలో సమానమని లేవని ఎన్నో గొప్ప మాటలు మాట్లాడావు. ఇప్పుడు ఆ సమయం వచ్చేసింది.
సభాయాం పౌరుషం ప్రోచ్య ధర్మముత్సృజ్య కేవలమ్। కర్తుమిచ్ఛసి యత్కర్మ తన్మన్యే దుష్కరం త్వయా
సభలో ధర్మాన్ని పక్కన పెట్టి, కేవలం పురుషత్వాన్ని మాత్రమే చెప్పావు. నువ్వు చేయదలచిన పని నీ వల్ల సాధ్యం కాదని నేను భావిస్తున్నాను.
యత్త్వయా కథితం పూర్వం నాస్తి మత్సమ ఇత్యపి। తత్సత్యం కురు రాధేయ కురుమధ్యే మయా సహ
నువ్వు ముందుగా చెప్పినట్టు, నువ్వు లాంటి వాడు లేడని, అదే నిజమని ఇక్కడ కురువంశంలో నాతో కలిసి చూపించు రాధేయా!
సభాయాం యస్తు పాఞ్చాలీం క్లిశ్యమానాం తదా త్వయా । దృష్టవానస్మి తస్యాద్య ఫలమశ్రుహి కేవలమ్
సభలో ద్రౌపదిని బాధిస్తున్నప్పుడు నిన్ను నేను చూశాను. ఇప్పుడు ఆ పాపానికి ఫలితాన్ని అనుభవించు, కన్నీళ్లు పెట్టు కర్ణా!
ధర్మపాశనిబద్ధేన యన్మయా మర్షితం తవ। తస్య పాపస్య రాధేయ ఫలం ప్రాప్నుహి దుర్మతే
ధర్మబంధంతో నేను నీ దుర్మార్గాన్ని సహించాను. ఇప్పుడు ఆ పాపానికి ఫలితాన్ని అనుభవించు రాధేయా, దుష్టబుద్ధి కలవాడా!
ఏహి కర్ణ మయా సార్ధమిహాద్య కురు వైశసమ్। ప్రేక్షకా కురవః సన్తు సర్వే తే సహసైనికాః
రా కర్ణా! నాతో ఇక్కడ యుద్ధం చేయి. కురువంశంలోని అందరూ, వారి సైన్యాలతో కలిసి వీటిని చూడు.
ఇదానీమేవ తావత్త్వమపయాతో రణాన్మమ। కస్మాజ్జీవసి రాధేయ నిహతస్త్వనుజస్తవ
ఇప్పటికీ నువ్వు యుద్ధంలో నన్ను చూసి పారిపోయావు. నీ తమ్ముడు చనిపోయిన తర్వాత నువ్వు ఇంకా ఎందుకు బ్రతుకుతున్నావు రాధేయా?
యో భ్రాతరం పాతయిత్వా కస్త్యక్త్వా చ రణాజిరమ్ । త్వదన్యః పురుషః సత్సు బ్రూయాదేవం వ్యవస్థితః
తమ్ముడిని పడగొట్టి, యుద్ధరంగంలో వదిలేసి, నీలా మాట్లాడే వాడు మరొకడు ఈ లోకంలో ఎవ్వరూ ఉండరు.
బ్రవీషి వాచా యత్పార్థ కర్మణా తత్సమాచర। విశేషితో హి త్వం వాచా కర్మణాప్రతిమం భువి
పార్థా! నువ్వు మాటల్లో చెప్పింది పనిలో కూడా చూపించు. నువ్వు మాటల్లో గొప్పవాడివి కానీ, నీ పనులు మాత్రం అంత గొప్పగా లేవు.
యత్త్వయా మర్షితం పూర్వం తదశక్తేన మర్షితమ్ । ఇతి గృహ్ణీమ తే పార్థ తమదృష్ట్వా పరాక్రమమ్
నువ్వు ముందుగా సహించిందంతా నీకు శక్తి లేకపోవడం వల్లే. అందుకే అలా జరిగిందని నేను అంగీకరిస్తున్నాను, ఎందుకంటే నీ పరాక్రమాన్ని చూడలేదు.
ధర్మపాశనిబద్ధేన యత్త్వయా మర్షితం పురా। తథైవ బద్ధమాత్మానమబద్ధ ఇతి మన్యసే
నువ్వు ముందుగా ధర్మబంధంతో సహించావు. ఇప్పుడు ఆ బంధం లేనట్టుగా భావిస్తున్నావు కానీ, అదే బంధంలో నువ్విప్పుడు కూడా ఉన్నావు.
న హి తావద్వనే వాసో యథోక్తం చరితస్త్వయా । క్లిష్టస్త్వమర్థలోభాత్తు సమయం ఛేత్తుమిచ్ఛసి
నువ్వు చెప్పినట్టు అడవిలో నివసించలేదు. ధనలోభంతో బాధపడి, ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించాలనుకుంటున్నావు.
యది చేన్ద్రః స్వయం పార్థ తవ యుద్ధ్యేత కారణాత్। తథాఽపిన వ్యథా కాచిన్మమ స్యాద్విక్రమిష్యతః
ఇంద్రుడు స్వయంగా నీ కోసం యుద్ధం చేసినా కూడా, నేను విజయం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు నాకు ఏ భయం ఉండదు.
అయం కౌన్తేయకామస్తే నచిరాత్సముపస్థితః। యోత్స్యసే హి మయా సార్ధమత్ర పశ్యామి తే బలమ్
కుంతీ కుమారుడా! నీ కోరిక ఇప్పుడు నెరవేరింది. నాతో ఇక్కడ యుద్ధం చేయి. నీ బలాన్ని నేను చూస్తాను.
ఇతి కర్ణో బ్రువన్నేవ బీభత్సుమపరాజితమ్। అభ్యయాద్విసృజన్బాణాన్కాయావరణభేదినః
కర్ణుడు ఇలా మాట్లాడుతూనే, ఓడించలేని బీభత్సుని దాడి చేస్తూ, కవచాన్ని ఛేదించే బాణాలను వదిలాడు.
ప్రతిజగ్రాహ తాన్పార్థః ప్రీయమాణో మహారథః
అపార శక్తిశాలి పార్థుడు ఆ బాణాలను ఆనందంగా స్వీకరించాడు.
శరవర్షేణ మహతా పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్। అభీయాయ హి బీభత్సుర్గాణ్డీవం విక్షిపన్ధనుః
పెద్దదైన బాణవర్షాన్ని వర్షించే మేఘంలా, బీభత్సుడు తన గాండీవాన్ని బలంగా ఎక్కుపెట్టుకుంటూ ముందుకు వచ్చాడు.
జిఘాంసుః సమరే కర్ణం విససర్జ శరాన్బహూన్। తాన్కర్ణః ప్రతిజగ్రాహ వాయువేగమివాచలః
యుద్ధంలో కర్ణుణ్ని సంహరించాలనే తపనతో, పార్థుడు అనేక బాణాలను వదిలాడు. ఆ బాణాలను కర్ణుడు గాలి వేగాన్ని తట్టుకునే కొండలా ఎదుర్కొన్నాడు.
తయోర్దైవాసురసమః సన్నిపాతోఽభవన్మహాన్। కిరతోః శరజాలాని కృత్స్నం వ్యోమ నిరన్తరం
వారిద్దరి మధ్య దేవాసుర సంగ్రామంలా ఘోరమైన పోరు జరిగింది. వారు విరివిగా బాణాలను వదిలి, ఆకాశాన్ని పూర్తిగా నింపేశారు.
ఉత్పేతుర్మేఘజాలాని ఘోరరూపాణి సర్వశః । వవర్ష చ రజో భౌమం కర్ణపార్థసమాగమే
అక్కడక్కడ భయంకరమైన మేఘాలు ఏర్పడ్డాయి. కర్ణుడు, పార్థుడు ఎదురెదురుగా పోరాడగా, భూమిపై దుమ్ము వర్షంలా కురిసింది.
న స్మ సూర్యః ప్రతపతి న చ వాతి సమీరణః। శరప్రచ్ఛాదితం వ్యోమ ఛాయాభూతమివాభవత్
ఆ సమయంలో సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు, గాలి కూడా వీయలేదు. బాణాలతో ఆకాశం కప్పబడిపోయి, చీకటి కమ్ముకున్నట్లయింది.
గాణ్డీవస్య చ నిర్ఘోషః కర్ణస్య ధనుషస్తథా। దహ్యతామివ వేణూనామాసీత్పరమదారుణః
గాండీవం, కర్ణుని ధనుస్సు ఉచ్చరించిన గొంతెత్తు శబ్దం, ముల్లెరుకలు కాలుతున్నట్లుగా భయంకరంగా వినిపించింది.
అర్జునస్తు హయాన్నాగాన్రథాంశ్చ వినిపాతయన్। క్షోభయామాస తత్సైన్యం కర్ణం వివ్యాధ చాసకృత్
అర్జునుడు గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలను పడగొట్టి, ఆ సైన్యాన్ని కలకలం చేయగా, కర్ణుణ్ని పునఃపునః గాయపరిచాడు.
తతః పార్థో మహాబాహుః కర్ణస్య ధనురచ్ఛినత్। ఛిన్నధన్వా తతః కర్ణః శక్తిం చిక్షేప వేగవాన్ తాం శక్తిం సమరే పార్థశ్చిచ్ఛేద నిశితైః శరైః
అప్పుడు మహాబాహుడు పార్థుడు కర్ణుని ధనుస్సును కోసేశాడు. ధనుస్సు కోల్పోయిన కర్ణుడు వేగంగా ఒక శక్తిని విసిరాడు. ఆ శక్తిని పార్థుడు పదునైన బాణాలతో ముక్కలు చేశాడు.
తతో నిపేతుర్బహుశో రాధేయస్య పదానుగాః । తాంశ్చ గాణ్డీవనిర్ముక్తైః ప్రాహిణోద్యమసాదనమ్
ఆ తరువాత రాధేయుని అనుచరులు అనేక మంది పడిపోయారు. గాండీవం నుండి విడిచిన బాణాలతో వారిని అర్జునుడు సంహరించాడు.
అశేరతావృత్య మహీం సమగ్రాం పార్థేషుమార్గే నిహతా ద్విపేన్ద్రాః । హిరణ్యకక్ష్యాం శరజాలచిత్రా యథా నగాః పావకజాలనద్ధాః
పార్థుని బాణాల దారిలో, బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించబడిన గొప్ప ఏనుగులు చనిపోయి, భూమిని పూర్తిగా కప్పేశాయి. అవి అగ్నిలో కాలుతున్న వృక్షాల్లా కనిపించాయి.
తం శత్రుసేనాఙ్గనిబర్హణాని కర్మాణి కుర్వాణమమానుషాణి । వైకర్తనః పూర్వమమృష్యమాణః సమార్పయల్లక్ష్యమివాశు పార్థమ్
పార్థుడు శత్రు సైన్యాన్ని నాశనం చేస్తూ, మానవశక్తికి అతీతమైన కార్యాలు చేస్తుండగా, వికర్తనుని కుమారుడు ఆ దృశ్యాన్ని తట్టుకోలేక, అతడిని లక్ష్యంగా చేసుకుని వేగంగా దాడికి సిద్ధమయ్యాడు.
తతశ్చతుర్భిస్తురగాన్వికృష్య వివ్యాధ కర్ణోఽథ ధనంజయస్య। షఙ్భిశ్చ సూతం దశభిర్హయాంశ్చ షష్ట్యా చ పార్థం త్రిభిరస్య కేతుమ్
ఆ తరువాత కర్ణుడు ధనంజయుని నాలుగు గుర్రాలను బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆరు బాణాలతో సారథిని, పది బాణాలతో గుర్రాలను, అరవై బాణాలతో పార్థుని, మూడు బాణాలతో అతని జెండాను గాయపరిచాడు.