తతః సయుగ్యాః సరథాః సనాగా యోధా వినేదుర్భరతర్షభాణామ్। అన్తర్హితం భీష్మముఖాః సమీక్ష్య కిరీటినా కర్ణరథం పృషత్కైః
అప్పుడు భరతవంశీయుల రథాలు, యానాలు, యోధులు అంతా అరవడం మొదలుపెట్టారు. భీష్ముడు మొదలైనవారు కిరీటధారి అర్జునుడు వేసిన బాణాలతో కర్ణుని రథం కనబడకుండా పోయినదాన్ని చూసారు.
స చాపి తానర్జునబాహుముక్తాఞ్శరాఞ్శరౌఘైః ప్రతిహత్య తూర్ణమ్ । బభౌ మహాత్మా సధనుః సబాణః సవిష్ఫులిఙ్గోఽగ్నిరివాథ కర్ణః
కాని మహాత్ముడైన కర్ణుడు, అర్జునుడు వదిలిన బాణాలను తన బాణాలతో వేగంగా తిప్పికొట్టి, తన వద్ద ధనుస్సు, బాణాలతో అగ్నిలో మంటలు ఎగిసిపడినట్టు ప్రకాశించాడు.
తతస్తు జజ్ఞే కరతాలఘోషః సశఙ్ఖభేరీపణవాకులస్తు। ప్రక్ష్వేలితాస్ఫోటితసింహనాదైర్వైకర్తనం పూజయతాం కురూణామ్
ఆ సమయంలో కౌరవులు కర్ణుని గౌరవిస్తూ, చప్పట్లు కొట్టడం, శంఖాలు, బేరీలు, డప్పులు మోగడం, సింహగర్జనలు వినిపించాయి.
ఆధూతలాఙ్గూలమహాపతాకం రథోత్తమం శ్రేష్ఠతమం కురూణామ్। తతః సగాణ్డీవకృతప్రణాదం కిరీటినం ప్రేక్ష్య ననాద కర్ణః
పెద్ద జెండా, ఊగే తోకతో అలంకరించబడిన కౌరవులలో అతి ఉత్తమమైన రథాన్ని, గాండీవ ధ్వని వినిపిస్తున్న కిరీటధారిని చూసి, కర్ణుడు గర్జించాడు.
పార్థోపి వైకర్తనమర్దయిత్వా సాశ్వం సకేతుం సరథం ససూతమ్। ననాద హర్షాత్సహసా కిరీటీ పితామహం ద్రోణకృపౌ చ దృష్ట్వా
పార్థుడు కర్ణుని రథాన్ని, గుర్రాలు, జెండా, సారథితో కలిపి నాశనం చేసి, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యులను చూసి ఆనందంతో ఒక్కసారిగా గర్జించాడు.
సిషేచ పార్థం బహుభిః శరౌఘైర్వైకర్తనః సంయతి తీక్ష్ణవేగైః । వైకర్తనశ్చాపి కిరీటమాలీ ప్రచ్ఛాదయామాస శితైః శరౌఘైః
కర్ణుడు యుద్ధంలో పదునైన, వేగమైన బాణాలతో పార్థుడిపై వర్షంలా కురిపించాడు. అలాగే కిరీటధారి అర్జునుడు కూడా కర్ణునిపై పదునైన బాణాలతో కప్పివేశాడు.
తయోరమోఘన్సృజతోః శరౌఘానస్త్రజ్ఞయోరాస మహాన్విమర్దః। రాహుప్రముక్తావివ చన్ద్రసూర్యౌ క్షణాన్తరేణానుదదర్శ లోకః
ఆ ఇద్దరూ ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, తప్పనిసరిగా తాకే బాణవర్షాలను వదిలారు. పెద్ద పోరాటం జరిగింది. ఆ సమయంలో వారు రాహువు నుండి విడిపడిన చంద్రుడు, సూర్యుడు లాగా ప్రపంచానికి కనిపించారు.
హతాస్తు పార్థేన రథప్రవీరా భూమౌ యువానః సుపుపుః సుకేశాః । సువర్ణలోహాయసవర్మగాత్రా వృక్షా యథా హైమవతే నికృత్తాః
పార్థుడు యుద్ధంలో అందంగా జుట్టు కలిగిన, బంగారు, ఇనుప కవచాలు ధరించిన యువ రథవీరులను భూమిపై చెట్లు హిమాలయాల్లో నరికినట్టు పడగొట్టాడు.
తథా స శత్రూన్సమరే వినిఘ్నన్గాణ్డీవధన్వా వ్యధమత్సపత్నాన్। చచార సఙ్ఖ్యే విదిశో దిశశ్చ దహన్నివాగ్నిర్వనమాతపాన్తే
అలా గాండీవాన్ని పట్టుకుని, శత్రువులను యుద్ధంలో చంపుతూ, ప్రత్యర్థులను చెల్లాచెదురుగా పారదోట్టాడు. అర్జునుడు అన్ని దిశల్లో సంచరిస్తూ, వేసవిలో అడవిని కాల్చే అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
సుశీర్ణపర్ణాని యథా వసన్తే విధూనయన్వాయురివాల్పసారాన్ । తథా సపత్నాన్విధమన్కిరీటీ చచార సఙ్ఖ్యేఽతిరథో రథేన
వసంతంలో గాలి ఎలాంటి కష్టమూ లేకుండా వాడిపోయిన ఆకులను చెట్ల నుంచి ఊడదీస్తుందో, అలాగే కిరీటధారి అర్జునుడు తన రథంతో యుద్ధంలో ప్రత్యర్థులను సులభంగా పారదోట్టాడు.
శత్రూనివేన్ద్రః సమరే కిరీటీ విద్రావయంస్తద్రథవీరబృన్దమ్। ప్రాచ్ఛాదయచ్చరుకిరీటమాలీ వరేషుభిః శత్రుగణాననేకాన్
ఇంద్రుడు యుద్ధంలో శత్రువులను ఎలా తరిమేస్తాడో, అర్జునుడు కూడా తన అందమైన కిరీటంతో మెరిసిపోతూ, ఉత్తమమైన బాణాలతో అనేక శత్రు గణాలను కప్పివేశాడు.
కర్ణం తదోవాచ కిరీటమాలీ శూరః కురూణాం ప్రవరోఽభిగర్జన్
ఆ సమయంలో కిరీటధారి అర్జునుడు, కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన వీరుడు, గర్జనతో కర్ణుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
కర్ణ యస్త్వం సభామధ్యే బహ్వబద్ధం ప్రభాషసే। న మే యుధి సమోస్తీతి తదిదం ప్రత్యుపస్థితమ్
కర్ణా! సభలో నన్ను యుద్ధంలో సమానమని లేవని ఎన్నో గొప్ప మాటలు మాట్లాడావు. ఇప్పుడు ఆ సమయం వచ్చేసింది.
సభాయాం పౌరుషం ప్రోచ్య ధర్మముత్సృజ్య కేవలమ్। కర్తుమిచ్ఛసి యత్కర్మ తన్మన్యే దుష్కరం త్వయా
సభలో ధర్మాన్ని పక్కన పెట్టి, కేవలం పురుషత్వాన్ని మాత్రమే చెప్పావు. నువ్వు చేయదలచిన పని నీ వల్ల సాధ్యం కాదని నేను భావిస్తున్నాను.
యత్త్వయా కథితం పూర్వం నాస్తి మత్సమ ఇత్యపి। తత్సత్యం కురు రాధేయ కురుమధ్యే మయా సహ
నువ్వు ముందుగా చెప్పినట్టు, నువ్వు లాంటి వాడు లేడని, అదే నిజమని ఇక్కడ కురువంశంలో నాతో కలిసి చూపించు రాధేయా!
సభాయాం యస్తు పాఞ్చాలీం క్లిశ్యమానాం తదా త్వయా । దృష్టవానస్మి తస్యాద్య ఫలమశ్రుహి కేవలమ్
సభలో ద్రౌపదిని బాధిస్తున్నప్పుడు నిన్ను నేను చూశాను. ఇప్పుడు ఆ పాపానికి ఫలితాన్ని అనుభవించు, కన్నీళ్లు పెట్టు కర్ణా!
ధర్మపాశనిబద్ధేన యన్మయా మర్షితం తవ। తస్య పాపస్య రాధేయ ఫలం ప్రాప్నుహి దుర్మతే
ధర్మబంధంతో నేను నీ దుర్మార్గాన్ని సహించాను. ఇప్పుడు ఆ పాపానికి ఫలితాన్ని అనుభవించు రాధేయా, దుష్టబుద్ధి కలవాడా!
ఏహి కర్ణ మయా సార్ధమిహాద్య కురు వైశసమ్। ప్రేక్షకా కురవః సన్తు సర్వే తే సహసైనికాః
రా కర్ణా! నాతో ఇక్కడ యుద్ధం చేయి. కురువంశంలోని అందరూ, వారి సైన్యాలతో కలిసి వీటిని చూడు.
ఇదానీమేవ తావత్త్వమపయాతో రణాన్మమ। కస్మాజ్జీవసి రాధేయ నిహతస్త్వనుజస్తవ
ఇప్పటికీ నువ్వు యుద్ధంలో నన్ను చూసి పారిపోయావు. నీ తమ్ముడు చనిపోయిన తర్వాత నువ్వు ఇంకా ఎందుకు బ్రతుకుతున్నావు రాధేయా?
యో భ్రాతరం పాతయిత్వా కస్త్యక్త్వా చ రణాజిరమ్ । త్వదన్యః పురుషః సత్సు బ్రూయాదేవం వ్యవస్థితః
తమ్ముడిని పడగొట్టి, యుద్ధరంగంలో వదిలేసి, నీలా మాట్లాడే వాడు మరొకడు ఈ లోకంలో ఎవ్వరూ ఉండరు.
బ్రవీషి వాచా యత్పార్థ కర్మణా తత్సమాచర। విశేషితో హి త్వం వాచా కర్మణాప్రతిమం భువి
పార్థా! నువ్వు మాటల్లో చెప్పింది పనిలో కూడా చూపించు. నువ్వు మాటల్లో గొప్పవాడివి కానీ, నీ పనులు మాత్రం అంత గొప్పగా లేవు.
యత్త్వయా మర్షితం పూర్వం తదశక్తేన మర్షితమ్ । ఇతి గృహ్ణీమ తే పార్థ తమదృష్ట్వా పరాక్రమమ్
నువ్వు ముందుగా సహించిందంతా నీకు శక్తి లేకపోవడం వల్లే. అందుకే అలా జరిగిందని నేను అంగీకరిస్తున్నాను, ఎందుకంటే నీ పరాక్రమాన్ని చూడలేదు.
ధర్మపాశనిబద్ధేన యత్త్వయా మర్షితం పురా। తథైవ బద్ధమాత్మానమబద్ధ ఇతి మన్యసే
నువ్వు ముందుగా ధర్మబంధంతో సహించావు. ఇప్పుడు ఆ బంధం లేనట్టుగా భావిస్తున్నావు కానీ, అదే బంధంలో నువ్విప్పుడు కూడా ఉన్నావు.
న హి తావద్వనే వాసో యథోక్తం చరితస్త్వయా । క్లిష్టస్త్వమర్థలోభాత్తు సమయం ఛేత్తుమిచ్ఛసి
నువ్వు చెప్పినట్టు అడవిలో నివసించలేదు. ధనలోభంతో బాధపడి, ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించాలనుకుంటున్నావు.
యది చేన్ద్రః స్వయం పార్థ తవ యుద్ధ్యేత కారణాత్। తథాఽపిన వ్యథా కాచిన్మమ స్యాద్విక్రమిష్యతః
ఇంద్రుడు స్వయంగా నీ కోసం యుద్ధం చేసినా కూడా, నేను విజయం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు నాకు ఏ భయం ఉండదు.
అయం కౌన్తేయకామస్తే నచిరాత్సముపస్థితః। యోత్స్యసే హి మయా సార్ధమత్ర పశ్యామి తే బలమ్
కుంతీ కుమారుడా! నీ కోరిక ఇప్పుడు నెరవేరింది. నాతో ఇక్కడ యుద్ధం చేయి. నీ బలాన్ని నేను చూస్తాను.
ఇతి కర్ణో బ్రువన్నేవ బీభత్సుమపరాజితమ్। అభ్యయాద్విసృజన్బాణాన్కాయావరణభేదినః
కర్ణుడు ఇలా మాట్లాడుతూనే, ఓడించలేని బీభత్సుని దాడి చేస్తూ, కవచాన్ని ఛేదించే బాణాలను వదిలాడు.
ప్రతిజగ్రాహ తాన్పార్థః ప్రీయమాణో మహారథః
అపార శక్తిశాలి పార్థుడు ఆ బాణాలను ఆనందంగా స్వీకరించాడు.
శరవర్షేణ మహతా పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్। అభీయాయ హి బీభత్సుర్గాణ్డీవం విక్షిపన్ధనుః
పెద్దదైన బాణవర్షాన్ని వర్షించే మేఘంలా, బీభత్సుడు తన గాండీవాన్ని బలంగా ఎక్కుపెట్టుకుంటూ ముందుకు వచ్చాడు.
జిఘాంసుః సమరే కర్ణం విససర్జ శరాన్బహూన్। తాన్కర్ణః ప్రతిజగ్రాహ వాయువేగమివాచలః
యుద్ధంలో కర్ణుణ్ని సంహరించాలనే తపనతో, పార్థుడు అనేక బాణాలను వదిలాడు. ఆ బాణాలను కర్ణుడు గాలి వేగాన్ని తట్టుకునే కొండలా ఎదుర్కొన్నాడు.