యత్కించిదసురేన్ద్రాణాం విద్యతే వసు భార్గవ। భువి హస్తిగవాశ్వం చ తస్య త్వం మమ చేశ్చరః
భార్గవా, భూమిపై అసురాధిపతులకు ఉన్న ఏదైనా ధనం — ఏనుగులు, ఆవులు, గుర్రాలు అయినా — వాటికి నీవు, నేనూ యజమానులం.
యత్కించిదస్తి ద్రవిణం దైత్యేన్ద్రాణాం మహాసుర। తస్యేశ్వరోస్మి యద్యేషా దేవయానీ ప్రసాద్యతామ్
మహాసురా, దైత్యరాజులకు ఉన్న ఏదైనా సంపద నాకు చెందింది. దేవయానిని సంతుష్టిపరిస్తే, దానికి నేను యజమానినే.
ఏవముక్తస్తథేత్యాహ వృషపర్వా మహాకవిమ్। దేవయాన్యన్తికం గత్వా తమర్థం ప్రాహ భార్గవః
ఇలా అన్నపుడు వృషపర్వా, ఆ మహాకవికి 'అలాగేనని' సమ్మతించాడు. ఆ తరువాత భార్గవుడు దేవయానిని దగ్గరకు వెళ్లి ఆ విషయాన్ని చెప్పాడు.
యది త్వమీశ్వరస్తాత రాజ్ఞో విత్తస్య భార్గవ। నాభిజానామి తత్తేఽహం రాజా తు వదతు స్వయమ్
భార్గవా, నువ్వు నిజంగా రాజు ధనానికి యజమానివైతే, నాకు అది తెలియదు. రాజు తానే చెప్పాలి.
శుక్రస్య వచనం శ్రుత్వా వృషపర్వా సబాన్ధవః। దేవయాని ప్రసీదేతి పపాత భువి పాదయోః
శుక్రుని మాటలు విని, వృషపర్వా తన బంధువులతో కలిసి దేవయానిని ప్రసన్నం చేయమని ఆమె పాదాలకు నమస్కరించాడు.
స్తుత్యో వన్ద్యశ్చ సతతం మయా తాతశ్చ తే శుభే।' యం కామమభికామాఽసి దేవయాని శుచిస్మితే। తత్తేఽహం సంప్రదాస్యామి యది వాపి హి దుర్లభమ్
శుభే, నిన్ను నేను ఎప్పుడూ స్తుతించాలి, గౌరవించాలి. నీవు నా తండ్రివంటివాడవు. దేవయాని, నీ మనసులో ఏదైనా కోరిక ఉంటే, అది ఎంత కష్టం అయినా, నేను నెరవేర్చుతాను.
దాసీం కన్యాసహస్రేణ శర్మిష్ఠామభికామయే। అను మాం తత్ర గచ్ఛేత్సా యత్ర దద్యాచ్చ మే పితా
నాకు శర్మిష్ఠ దాసిగా కావాలి, ఆమెతో పాటు వెయ్యి యువతులు కూడా కావాలి. నా తండ్రి నన్ను ఎక్కడికి ఇస్తే, ఆమె కూడా నన్ను అనుసరించాలి.
ఉత్తిష్ఠ త్వం గచ్ఛ ధాత్రి శర్మిష్ఠాం శీఘ్రమానయ। యం చ కామయతే కామం దేవయానీ కరోతు తమ్
ధాత్రి, లేచి వెళ్ళి శర్మిష్ఠను త్వరగా తీసుకురా. దేవయాని ఏ కోరిక ఉన్నా, ఆమె తాను కోరినదాన్ని చేసుకోనివ్వు.
త్యజేదేకం కులస్యార్థే గ్రామార్థే చ కులం త్యజేత్। గ్రామం జనపదస్యార్థే ఆత్మార్థే పృథివీం త్యజేత్
కుటుంబ ప్రయోజనానికి ఒకరిని వదిలిపెట్టాలి; గ్రామ ప్రయోజనానికి కుటుంబాన్ని వదిలిపెట్టాలి; దేశ ప్రయోజనానికి గ్రామాన్ని వదిలిపెట్టాలి; తన ప్రయోజనానికి భూమిని కూడా వదిలిపెట్టాలి.
తతో ధాత్రీ తత్ర గత్వా శర్మిష్ఠాం వాక్యమబ్రవీత్। ఉత్తిష్ఠ భద్రే శర్మిష్ఠే జ్ఞాతీనాం సుఖమావహ
ఆ తరువాత ధాత్రి అక్కడికి వెళ్లి శర్మిష్ఠతో ఇలా చెప్పింది: 'శుభ్రంగా ఉన్న శర్మిష్ఠా, లేచి, నీ బంధువులకు సంతోషాన్ని కలిగించు.'
త్యజతి బ్రాహ్మణః శిష్యాన్దేవయాన్యా ప్రచోదితః। సాయం కామయతే కాం స కార్యోఽద్య త్వయాఽనఘే
దేవయాని చెప్పినట్లు బ్రాహ్మణుడు తన శిష్యులను వదిలిపెడుతున్నాడు. పాపములేని వాడివి, ఈ సాయంత్రం దేవయాని ఏ కోరిక ఉన్నా, నువ్వు నెరవేర్చాలి.
యం సా కామయతే కాం కరవాణ్యహమద్య తమ్। యద్యేవమాహ్వయేచ్ఛుక్రో దేవయానీకృతే హి మామ్। మద్దోషాన్మాగమచ్ఛుక్రో దేవయానీ చ మత్కృతే
ఆమె ఏ కోరిక ఉన్నా, నేను ఈ రోజు అది చేస్తాను. దేవయానికోసం శుక్రుడు నన్ను పిలిస్తే, నా వల్ల శుక్రుడికి లేదా దేవయానికీ అపకారం కలగకూడదు.
తతః కన్యాసహస్రేణ వృతా శిబికయా తదా। పితుర్నియోగాత్త్వరితా నిశ్చక్రామ పురోత్తమాత్
అప్పుడు వెయ్యి యువతులతో కూడి, తండ్రి ఆజ్ఞతో శర్మిష్ఠా శీఘ్రంగా శోభాయమానమైన మహాప్రాసాదం నుండి పల్లకిలో బయలుదేరింది.
అహం దాసీసహస్రేణ దాసీ తే పరిచారికా। అను త్వాం తత్ర యాస్యామి యత్ర దాస్యతి తే పితా
వెయ్యి దాసులతో నేను నీకు సేవకురాలిని అవుతాను. నా తండ్రి నిన్ను ఎక్కడికి ఇస్తే, అక్కడికి నేను నిన్ను అనుసరిస్తాను.
స్తువతో దుహితాఽహం తే యాచతః ప్రతిగృహ్ణతః। స్తూయమానస్య దుహితా కథం దాసీ భవిష్యసి
నేను స్తుతించే, అడిగే, అంగీకరించే తండ్రి కుమార్తెను. స్తుతింపబడే వాడి కుమార్తె ఎలా దాసిగా మారగలదు?
యేనకేనచిదార్తానాం జ్ఞాతీనాం సుఖమావహేత్। అతస్త్వామనుయాస్యామి తత్ర దాస్యతి తే పితా
ఎవరైనా తమ బంధువులకు ఏ విధంగా అయినా సంతోషాన్ని కలిగిస్తే, ఆ కారణంగా నేను నిన్ను నా తండ్రి ఇస్తే అక్కడికి అనుసరిస్తాను.
ప్రతిశ్రుతే దాసభావే దుహిత్రా వృషపర్వణః। దేవయానీ నృపశ్రేష్ఠ పితరం వాక్యమబ్రవీత్
వృషపర్వుని కుమార్తె దాసిగా ఉండేందుకు ఒప్పుకున్న తరువాత, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, దేవయాని తన తండ్రితో ఇలా చెప్పింది.
ప్రవిశామి పురం తాత తుష్టాఽస్మి ద్విజసత్తమ। అమోఘం తవ విజ్ఞానమస్తి విద్యాబలం చ తే
తండ్రి, నేను నగరంలోకి ప్రవేశిస్తాను. నేను సంతృప్తిగా ఉన్నాను, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా. నీ జ్ఞానం తప్పదు, నీ విద్యా బలం గొప్పది.
ఏవముక్తో దుహిత్రా స ద్విజశ్రేష్ఠో మహాయశాః। ప్రవివేశ పురం హృష్టః పూజితః సర్వదానైవః
తన కుమార్తె మాటలు విన్న ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన ద్విజశ్రేష్ఠుడు, అన్ని రకాల బహుమతులతో సత్కరింపబడి, ఆనందంతో ఆ పట్టణంలోకి ప్రవేశించాడు.
అథ దీర్ఘస్య కాలస్య దేవయానీ నృపోత్తమ। వనం తదేవ నిర్యాతా క్రీడార్థం వరవర్ణినీ
ఓ రాజశ్రేష్ఠా! చాలా కాలం తరువాత, అందమైన దేవయానీ ఆ అడవిలో ఆడుకోవడానికి వెళ్ళింది.
తేన దాసీసహస్రేణ సార్ధం శర్మిష్ఠయా తదా। తమేవ దేశం సంప్రాప్తా యథాకామం చచార సా
అప్పుడు ఆమెతో పాటు వెయ్యి దాసీసహితంగా శర్మిష్ఠ కూడా అక్కడికి వచ్చారు. దేవయానీ తన ఇష్టానుసారం అక్కడ సంచరించింది.
తాభిః సఖీభిః సహితా సర్వాభిర్ముదితా భృశమ్। క్రీడన్త్యోఽభిరతాః సర్వాః పిబన్త్యో మధుమాధవీం
ఆమె తన స్నేహితులతో కలిసి ఎంతో ఆనందంగా, తేనెలతో కలిపిన మధుమాధవీ పానాన్ని తాగుతూ, ఆటలలో మునిగిపోయారు.
ఖాదన్త్యో వివిధాన్భక్ష్యాన్విదశన్త్యః ఫలాని చ। పునశ్చ నాడుషో రాజా మృగలిప్సుర్యదృచ్ఛయా
వారు రకరకాల వంటకాలు తింటూ, ఫలాలను కొరికుతూ ఉండగా, రాజు మళ్లీ వేటకు ఆకాంక్షతో యాదృచ్ఛికంగా ఆ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించాడు.
తమేవ దేశం సంప్రాప్తో జలార్థీ శ్రమకర్శితః। దదర్శ దేవయానీం స శర్మిష్ఠాం తాశ్చ యోషితః
ఆ రాజు అలసటతో నీరు కోసం అదే ప్రదేశానికి వచ్చి, అక్కడ దేవయానీ, శర్మిష్ఠ, ఆ యువతులను చూశాడు.
పిబన్తీర్లలమానాశ్చ దివ్యాభరణభూషితాః। ఆసనప్రవరే దివ్యే సర్వరత్నవిభూషితే। ఉపవిష్టాం చ దదృశే దేవయానీం శుచిస్మితామ్
వారు దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, రత్నాలతో అలంకరించిన అద్భుతమైన ఆసనంపై కూర్చొని, తాగుతూ, ఆనందంగా ఆడుకుంటూ ఉండగా, ఆ రాజు పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో కూర్చున్న దేవయానీని చూశాడు.
రూపేణాప్రతిమాం తాసాం స్త్రీణాం మధ్యే వరాఙ్గనమ్। `ఆసనాచ్చ తతః కించిద్విహీనాం హేమభీషితామ్
ఆ యువతుల మధ్యలో, అందంలో ఎవ్వరూ సరితూగని అపూర్వ సౌందర్యవతిని, స్వర్ణాసనానికి కొంత దూరంగా కూర్చున్న వారాంగనను రాజు చూశాడు.
అసురేన్ద్రసుతాం చాపి నిషణ్ణాం చారుహాసినీమ్। దదర్శ పాదౌ విప్రాయాః సంవహన్తీమనిన్దితామ్
అలాగే, అసురేంద్రుని కుమార్తె అయిన నిందలేని, మధురమైన నవ్వుతో కూర్చున్న శర్మిష్ఠను, బ్రాహ్మణ యువతికి పాదాలను మర్దించుచుండగా చూశాడు.
గాయన్త్యోఽథ ప్రనృత్యన్త్యో వాదయన్త్యోఽథ భారత। దృష్ట్వా యయాతిమతులం లజ్జయాఽవనతాః స్థితాః
వారు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ, వాద్యాలు వాయిస్తూ ఉండగా, ప్రసిద్ధుడు అయిన యయాతిని చూసి, సిగ్గుతో తలవంచి నిలబడ్డారు.
ద్వాభ్యాం కన్యాసహస్రాభ్యాం ద్వే కన్యే పరివారితే। గోత్రే చ నామనీ చైవ ద్వయోః పృచ్ఛామ్యహం శుభే
రెండు వేల యువతులతో చుట్టుముట్టబడి, నీకు పక్కన రెండు యువతులు ఉండగా, ఓ సుందరివి! మీ వంశం, పేర్లు చెప్పమని అడుగుతున్నాను.
ఆఖ్యాస్యామ్యహమాదత్స్వ వచనం మే నరాధిప। శుక్రో నామాసురగురుః సుతాం జానీహి తస్య మామ్
నేను చెబుతాను, నా మాట విను రాజా! అసురులకు గురువైన శుక్రుడు నా తండ్రి, నేనే ఆయన కుమార్తె అని తెలుసుకో.