సా న కల్పేత వాసాయ తయాహం రహితః కథమ్। వసేయమిహ తస్మాత్తే త్యజామి విషయం నృప
ఆమెతో కలిసి ఉండటానికి ఆమె తగినది కాదు. ఆమె లేకుండా నేను ఇక్కడ ఎలా ఉండగలను? అందుకే రాజా! నీ రాజ్యాన్ని వదిలిపెడతాను.
వధాదనర్హతస్తస్య వధాచ్చ దుహితుర్మమ। వషపర్వన్నిబోధేయం త్యక్ష్యామి త్వాం సబాన్ధవమ్। స్థాతుం త్వద్విషయే రాజన్న శక్ష్యామి త్వయా సహ
అర్హత లేని వాడిని చంపినందుకు, నా కుమార్తెకు జరిగిన అన్యాయానికి, వృషపర్వా! ఇది తెలుసుకో, నేను నిన్ను, నీ బంధువులను వదిలిపెడతాను. నీ రాజ్యంలో, నీతో కలిసి ఉండలేను.
మా శోచ వృషపర్వంస్త్వం మా క్రుధ్యస్వ విశాంపతే। స్థాతుం తే విషయే రాజన్న శక్ష్యామి తయా వినా। అస్యా గతిర్గతిర్మహ్యం ప్రియమస్యాః ప్రియం మమ
వృషపర్వా! నువ్వు బాధపడవద్దు, కోపపడవద్దు. ఆమె లేకుండా నీ రాజ్యంలో నేను ఉండలేను. ఆమెకు జరిగిందే నాకు జరిగింది. ఆమెకు ఇష్టమైనదే నాకు ఇష్టం.
యది బ్రహ్మన్ఘాతయామి యది వా క్రోశయామ్యహమ్। శర్మిష్ఠయా దేవయానీం తేన గచ్ఛామ్యసద్గతిమ్
నేను బ్రాహ్మణుణ్ని చంపినా, లేదా బాధతో అరవినా, శర్మిష్ఠా దేవయానిని బాధించినందువల్ల నేను తప్పుదారిలోకి వెళ్తాను.
అహో మామభిజానాసి దైత్య మిథ్యాప్రలాపినమ్। యథేమమాత్మనో దోషం న నియచ్ఛస్పుపేక్షసే
హాయ్! నీవు నన్ను అబద్ధాలు చెప్పేవాడిగా భావిస్తున్నావు దైత్యా! ఎందుకంటే నీ తప్పును నీవు నియంత్రించక, పట్టించుకోకుండా వదిలేస్తున్నావు.
నాధర్మం న మృషావాదం త్వయి జానామి భార్గవ। త్వయి ధర్మశ్చ సత్యం చ తత్ప్రసీదతు నో భవాన్
భార్గవా! నీలో నేను అధర్మాన్ని, అబద్ధాన్ని ఎప్పుడూ చూడలేదు. నీలో ధర్మం, సత్యం ఉన్నాయి. దయచేసి మాకు కరుణ చూపు.
యద్యస్మానపహాయ త్వమితో గచ్ఛసి భార్గవ। సముద్రం సంప్రవేక్ష్యామి పూర్వం మద్బాన్ధవైః సహ
భార్గవా! నువ్వు మమ్మల్ని వదిలి వెళ్ళిపోతే, ముందుగా నేనే నా బంధువులతో కలిసి సముద్రంలోకి వెళ్ళిపోతాను.
పాతాలమథవా చాగ్నిం నాన్యదస్తి పరాయణమ్। యద్యేవ దేవాన్గచ్ఛేస్త్వం మాం చ త్యక్త్వా గ్రహాధిప। సర్వత్యాగం తతః కృత్వా ప్రవిశామి హుతాశనమ్
లేదా పాతాళంలోకి, లేదా అగ్నిలోకి వెళ్ళిపోతాను. నాకు వేరే ఆశ్రయం లేదు. నీవు గ్రహాధిపతి! నన్ను వదిలి దేవతల దగ్గరకు వెళ్ళిపోతే, అన్నీ వదిలేసి అగ్నిలోకి ప్రవేశిస్తాను.
సముద్రం ప్రవిశధ్వం వా దిశో వా ద్రవతాసురాః। దుహితుర్నాప్రియం సోహుం శక్తోఽహం దయితా హి మే
అసురులారా! సముద్రంలోకి వెళ్ళండి లేదా దిక్కుల వైపు పారిపోండి. నా కుమార్తెకు ఏదైనా అపకారం జరిగితే, నేను భరించలేను. ఆమె నాకు ఎంతో ప్రియమైనది.
ప్రసాద్యతాం దేవయానీ జీవితం యత్ర మే స్థితమ్। యోగక్షేమకరస్తేఽహమిన్ద్రస్యేవ బృహస్పతిః
దేవయానిని ప్రసన్నం చేయండి. నా ప్రాణం ఆమె మీద ఆధారపడి ఉంది. నేను నీకు రక్షకుడిని, ఇంద్రునికి బృహస్పతి ఉన్నట్లు.
యత్కించిదసురేన్ద్రాణాం విద్యతే వసు భార్గవ। భువి హస్తిగవాశ్వం చ తస్య త్వం మమ చేశ్చరః
భార్గవా, భూమిపై అసురాధిపతులకు ఉన్న ఏదైనా ధనం — ఏనుగులు, ఆవులు, గుర్రాలు అయినా — వాటికి నీవు, నేనూ యజమానులం.
యత్కించిదస్తి ద్రవిణం దైత్యేన్ద్రాణాం మహాసుర। తస్యేశ్వరోస్మి యద్యేషా దేవయానీ ప్రసాద్యతామ్
మహాసురా, దైత్యరాజులకు ఉన్న ఏదైనా సంపద నాకు చెందింది. దేవయానిని సంతుష్టిపరిస్తే, దానికి నేను యజమానినే.
ఏవముక్తస్తథేత్యాహ వృషపర్వా మహాకవిమ్। దేవయాన్యన్తికం గత్వా తమర్థం ప్రాహ భార్గవః
ఇలా అన్నపుడు వృషపర్వా, ఆ మహాకవికి 'అలాగేనని' సమ్మతించాడు. ఆ తరువాత భార్గవుడు దేవయానిని దగ్గరకు వెళ్లి ఆ విషయాన్ని చెప్పాడు.
యది త్వమీశ్వరస్తాత రాజ్ఞో విత్తస్య భార్గవ। నాభిజానామి తత్తేఽహం రాజా తు వదతు స్వయమ్
భార్గవా, నువ్వు నిజంగా రాజు ధనానికి యజమానివైతే, నాకు అది తెలియదు. రాజు తానే చెప్పాలి.
శుక్రస్య వచనం శ్రుత్వా వృషపర్వా సబాన్ధవః। దేవయాని ప్రసీదేతి పపాత భువి పాదయోః
శుక్రుని మాటలు విని, వృషపర్వా తన బంధువులతో కలిసి దేవయానిని ప్రసన్నం చేయమని ఆమె పాదాలకు నమస్కరించాడు.
స్తుత్యో వన్ద్యశ్చ సతతం మయా తాతశ్చ తే శుభే।' యం కామమభికామాఽసి దేవయాని శుచిస్మితే। తత్తేఽహం సంప్రదాస్యామి యది వాపి హి దుర్లభమ్
శుభే, నిన్ను నేను ఎప్పుడూ స్తుతించాలి, గౌరవించాలి. నీవు నా తండ్రివంటివాడవు. దేవయాని, నీ మనసులో ఏదైనా కోరిక ఉంటే, అది ఎంత కష్టం అయినా, నేను నెరవేర్చుతాను.
దాసీం కన్యాసహస్రేణ శర్మిష్ఠామభికామయే। అను మాం తత్ర గచ్ఛేత్సా యత్ర దద్యాచ్చ మే పితా
నాకు శర్మిష్ఠ దాసిగా కావాలి, ఆమెతో పాటు వెయ్యి యువతులు కూడా కావాలి. నా తండ్రి నన్ను ఎక్కడికి ఇస్తే, ఆమె కూడా నన్ను అనుసరించాలి.
ఉత్తిష్ఠ త్వం గచ్ఛ ధాత్రి శర్మిష్ఠాం శీఘ్రమానయ। యం చ కామయతే కామం దేవయానీ కరోతు తమ్
ధాత్రి, లేచి వెళ్ళి శర్మిష్ఠను త్వరగా తీసుకురా. దేవయాని ఏ కోరిక ఉన్నా, ఆమె తాను కోరినదాన్ని చేసుకోనివ్వు.
త్యజేదేకం కులస్యార్థే గ్రామార్థే చ కులం త్యజేత్। గ్రామం జనపదస్యార్థే ఆత్మార్థే పృథివీం త్యజేత్
కుటుంబ ప్రయోజనానికి ఒకరిని వదిలిపెట్టాలి; గ్రామ ప్రయోజనానికి కుటుంబాన్ని వదిలిపెట్టాలి; దేశ ప్రయోజనానికి గ్రామాన్ని వదిలిపెట్టాలి; తన ప్రయోజనానికి భూమిని కూడా వదిలిపెట్టాలి.
తతో ధాత్రీ తత్ర గత్వా శర్మిష్ఠాం వాక్యమబ్రవీత్। ఉత్తిష్ఠ భద్రే శర్మిష్ఠే జ్ఞాతీనాం సుఖమావహ
ఆ తరువాత ధాత్రి అక్కడికి వెళ్లి శర్మిష్ఠతో ఇలా చెప్పింది: 'శుభ్రంగా ఉన్న శర్మిష్ఠా, లేచి, నీ బంధువులకు సంతోషాన్ని కలిగించు.'
త్యజతి బ్రాహ్మణః శిష్యాన్దేవయాన్యా ప్రచోదితః। సాయం కామయతే కాం స కార్యోఽద్య త్వయాఽనఘే
దేవయాని చెప్పినట్లు బ్రాహ్మణుడు తన శిష్యులను వదిలిపెడుతున్నాడు. పాపములేని వాడివి, ఈ సాయంత్రం దేవయాని ఏ కోరిక ఉన్నా, నువ్వు నెరవేర్చాలి.
యం సా కామయతే కాం కరవాణ్యహమద్య తమ్। యద్యేవమాహ్వయేచ్ఛుక్రో దేవయానీకృతే హి మామ్। మద్దోషాన్మాగమచ్ఛుక్రో దేవయానీ చ మత్కృతే
ఆమె ఏ కోరిక ఉన్నా, నేను ఈ రోజు అది చేస్తాను. దేవయానికోసం శుక్రుడు నన్ను పిలిస్తే, నా వల్ల శుక్రుడికి లేదా దేవయానికీ అపకారం కలగకూడదు.
తతః కన్యాసహస్రేణ వృతా శిబికయా తదా। పితుర్నియోగాత్త్వరితా నిశ్చక్రామ పురోత్తమాత్
అప్పుడు వెయ్యి యువతులతో కూడి, తండ్రి ఆజ్ఞతో శర్మిష్ఠా శీఘ్రంగా శోభాయమానమైన మహాప్రాసాదం నుండి పల్లకిలో బయలుదేరింది.
అహం దాసీసహస్రేణ దాసీ తే పరిచారికా। అను త్వాం తత్ర యాస్యామి యత్ర దాస్యతి తే పితా
వెయ్యి దాసులతో నేను నీకు సేవకురాలిని అవుతాను. నా తండ్రి నిన్ను ఎక్కడికి ఇస్తే, అక్కడికి నేను నిన్ను అనుసరిస్తాను.
స్తువతో దుహితాఽహం తే యాచతః ప్రతిగృహ్ణతః। స్తూయమానస్య దుహితా కథం దాసీ భవిష్యసి
నేను స్తుతించే, అడిగే, అంగీకరించే తండ్రి కుమార్తెను. స్తుతింపబడే వాడి కుమార్తె ఎలా దాసిగా మారగలదు?
యేనకేనచిదార్తానాం జ్ఞాతీనాం సుఖమావహేత్। అతస్త్వామనుయాస్యామి తత్ర దాస్యతి తే పితా
ఎవరైనా తమ బంధువులకు ఏ విధంగా అయినా సంతోషాన్ని కలిగిస్తే, ఆ కారణంగా నేను నిన్ను నా తండ్రి ఇస్తే అక్కడికి అనుసరిస్తాను.
ప్రతిశ్రుతే దాసభావే దుహిత్రా వృషపర్వణః। దేవయానీ నృపశ్రేష్ఠ పితరం వాక్యమబ్రవీత్
వృషపర్వుని కుమార్తె దాసిగా ఉండేందుకు ఒప్పుకున్న తరువాత, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, దేవయాని తన తండ్రితో ఇలా చెప్పింది.
ప్రవిశామి పురం తాత తుష్టాఽస్మి ద్విజసత్తమ। అమోఘం తవ విజ్ఞానమస్తి విద్యాబలం చ తే
తండ్రి, నేను నగరంలోకి ప్రవేశిస్తాను. నేను సంతృప్తిగా ఉన్నాను, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా. నీ జ్ఞానం తప్పదు, నీ విద్యా బలం గొప్పది.
ఏవముక్తో దుహిత్రా స ద్విజశ్రేష్ఠో మహాయశాః। ప్రవివేశ పురం హృష్టః పూజితః సర్వదానైవః
తన కుమార్తె మాటలు విన్న ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన ద్విజశ్రేష్ఠుడు, అన్ని రకాల బహుమతులతో సత్కరింపబడి, ఆనందంతో ఆ పట్టణంలోకి ప్రవేశించాడు.
అథ దీర్ఘస్య కాలస్య దేవయానీ నృపోత్తమ। వనం తదేవ నిర్యాతా క్రీడార్థం వరవర్ణినీ
ఓ రాజశ్రేష్ఠా! చాలా కాలం తరువాత, అందమైన దేవయానీ ఆ అడవిలో ఆడుకోవడానికి వెళ్ళింది.