రక్తవైడూర్యవికృతం మణిప్రవరభూషితమ్ । పరం జానామ్యహం తస్య ధ్వజం దూరాత్సముచ్ఛ్రితమ్
దూరం నుంచే అతని ధ్వజాన్ని నేను గుర్తించగలను. అది రక్తవర్ణ వైడూర్య రత్నాలతో, విలువైన మణులతో అలంకరించబడి ఉంది.
యద్యేనమిహ పశ్యామి దుర్బుద్ధిమతిమానినమ్ । యమాయ ప్రేషయిష్యామి సహాయః స్యాద్యదీశ్వరః
ఈ లోకంలో ఆ దుర్మార్గుడిని, గర్వంతో ఉన్న వాడిని నేను చూస్తే, యముని లోకానికి పంపిస్తాను. అదృష్టం సహకరిస్తే అతనికి నేను సహాయకుడిని అవుతాను.
సర్వానన్యాననాదృత్య దృష్ట్వా తమతిమానినమ్ । సింహః క్షుద్రమృగస్యేవ పతిష్యే తస్య మూర్ధని
ఇతరులందరినీ పట్టించుకోకుండా, ఆ గర్విష్టుడిని నేను చూస్తే, సింహం బలహీనమైన జంతువుపై పడినట్లు అతని తలపై పడతాను.
హనిష్యామి తమేవాద్య శరైర్గాణ్డీవనిఃసృతైః । తస్మిన్హతే భవిష్యన్తి సర్వ ఏవ పరాజితాః
ఈ రోజు నేను గాండీవం నుంచి విడిచే బాణాలతో అతన్ని సంహరిస్తాను. అతను పడిపోతే, మిగతావారు అందరూ ఓడిపోతారు.
శరైశ్చ శమయిష్యేఽహం ధార్తరాష్ట్రం ససౌబలమ్ । అసభ్యానాం చ వక్తారం కురూణాం కిల కిల్విషమ్
బాణాలతోనే నేను ధృతరాష్ట్రుని సేనను, దాని బలాన్ని అదుపు చేస్తాను. కౌరవులలో దుర్వాక్యాలు మాట్లాడే వాడిని కూడా నిశ్శబ్దం చేస్తాను.
రాజానం నేహ పశ్యామి నిరాపిషమిదం బలమ్। అభిద్రేవ హ రాజానం వ్యక్తమిత్యత్ర నిర్భయః
ఇక్కడ రాజును నేను చూడడం లేదు. ఈ సేనకు నాయకుడు కనబడటం లేదు. రాజు ముంద irgendwo ఉండవచ్చు. భయపడకుండా రాజు ఉండే దిశగా రథాన్ని నడుపు.
ఆస్థితో మధ్యమాచార్యోప్యశ్వత్థామాఽప్యనన్తరమ్। కృపకర్ణౌ పురస్తాత్తు మహేష్వాసౌ వ్యవస్థితౌ
మధ్యభాగంలో ప్రధానాచార్యుడు నిలబడి ఉన్నాడు. వెంటనే అతని వెనుక అశ్వత్థామ ఉన్నాడు. ముందు కృప, కర్ణుడు ఇద్దరూ మహాబలవంతులు నిలబడి ఉన్నారు.
భూరిశ్రవాః సోమదత్తో బాహ్లీకశ్చ జయద్రథః । దక్షిణం పక్షమాశ్రిత్య స్థితా యుద్ధవిశారదాః
భూరిశ్రవ, సోమదత్తుడు, బాహ్లికుడు, జయద్రథుడు — వీరందరూ యుద్ధ నైపుణ్యం కలవారు — కుడి వైపు నిలబడి ఉన్నారు.
సాల్వరాజో ద్యుమత్సేనో వృషసేనశ్చ సౌబలః। దశార్ణశ్చైవ కాలిఙ్గో వామం పక్షం సమాశ్రితః
సాల్వ రాజు, ద్యుమత్సేనుడు, సౌబలుని కుమారుడు వృషసేనుడు, దశార్ణుడు, కాలింగుడు — వీరందరూ ఎడమ వైపు నిలబడి ఉన్నారు.
పృష్ఠతః కురుముఖ్యశ్చ భీష్మస్తిష్ఠతి దంశితః। సోఽర్ధసైన్యేన బలవాన్సర్వేషాం నః పితామహః
వెనుక భాగంలో కురువంశంలో ప్రముఖుడు, మన పితామహుడు భీష్ముడు, అప్రమత్తంగా, సేనలో సగభాగాన్ని తన ఆధీనంలో ఉంచుకుని నిలబడి ఉన్నాడు.
దుర్యోధనం న పశ్యామి క్వ ను రాజా స తిష్ఠతి। ఉత్సృంజ్యైతద్రథానీకం యాహి యత్ర సుయోధనః
దుర్యోధనుడు కనబడటం లేదు. ఆ రాజు ఎక్కడ ఉన్నాడో తెలియడం లేదు. ఈ రథాల సమూహాన్ని వదిలేసి, సుయోధనుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో అక్కడికి వెళ్ళు.
తం హత్వా సంనివర్తిష్యే గాః స ఆదాయ గచ్ఛతి। గవాగ్రమభితో యాహి యత్ర రాజా భవిష్యతి
అతన్ని సంహరించిన తర్వాత నేను తిరిగి వస్తాను. అతను ఆవులను పట్టుకోవడానికి వెళ్తున్నాడు. ఆవుల ముందు భాగం వైపు, రాజు ఉండే చోటికి రథాన్ని నడుపు.
ఇత్యుక్త్వా సమరే పార్థో వైరాటిమపరాజితః। సంస్పృశానో ధనుర్దివ్యం త్వరమాణోఽగమత్తదా
ఇలా యుద్ధంలో చెప్పిన పార్థుడు, విరాటుని అపరాజిత కుమారుడు, తన దివ్య ధనుస్సును తాకి, త్వరగా ముందుకు సాగిపోయాడు.
తతో భీష్మోఽబ్రవీద్వాక్యం కురుమధ్యే పరంతపః। చిరదృష్టోఽయమస్మాభిర్ధర్మజ్ఞో బాన్ధవప్రియః
ఆ సమయంలో భీష్ముడు, శత్రువులను కాల్చే వాడు, కురువంశంలో ఇలా అన్నాడు: 'మనకు చాలా కాలంగా కనిపించని వాడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, బంధువులకు ప్రియమైనవాడు, ఇతడే.'
అతీవ జ్వలతే లక్ష్మ్యా పాకశాసనిరాగతః। ఏష దుర్యోధనం పార్థో మార్గతే నికృతిం స్మరన్
ఇతడు పరమ వైభవంతో ప్రకాశిస్తున్నాడు, దేవేంద్రుని దగ్గర నుంచి వచ్చిన వాడిలా. పార్థుడు దుర్యోధనుడిని వెతుకుతూ, అతని మోసాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ ఉన్నాడు.
సేనామత్యర్థమాలోక్య త్వరతే గ్రహణేఽస్య చ। మృగం సింహ ఇవాదాతుమీక్షతే పాకశాసనిః
సేనను పూర్తిగా పరిశీలిస్తూ, అతన్ని పట్టుకోవడానికి వేగంగా ముందుకు పోతున్నాడు. సింహం తన మృగాన్ని పట్టుకునేలా, పార్థుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని వెతుకుతున్నాడు.
నైషోఽన్తరేణ రాజానం బీభత్సుః స్థాతుమర్హతి। తస్య పార్ష్ణి గ్రహీష్యామో జవేనాభిప్రధావతః
రాజును లేకుండా అర్జునుడిని నిలిపివేయడం సాధ్యం కాదు. అతడు వేగంగా ఎదురుగా దూసుకొస్తున్నప్పుడు, మనం అతని వెనుక నుండి పట్టుకుంటాం.
న హ్యేనమభిసంక్రుద్ధమేకో యుద్ధ్యేత సంయుగే। అన్యో దేవాన్మహాదేవాత్కృష్ణాద్వా దేవకీసుతాత్। ఆచార్యాచ్చ సపుత్రాద్వా భారద్వాజాన్మహారథాత్
యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్నా, ఎవ్వరూ ఒంటరిగా అతనితో ఎదుర్కొనలేరు. మహాదేవుడిని ఎదుర్కొనే దేవతలు, దేవకీపుత్రుడైన కృష్ణుడు, లేదా భారద్వాజుని కుమారుడు ద్రోణాచార్యుడు తన కుమారుడితో కలిసి తప్ప మరెవ్వరూ కాదు.
కిం నో గావః కరిష్యన్తి ద్రవ్యం వా విపులం తథా। దుర్యోధనః పార్థగతః పురా ప్రాణాన్విముఞ్చతి
మనకు ఆ పశువులు లేదా ఎంతటి ధనం ఉన్నా ఏమి లాభం? దుర్యోధనుడు పార్థుడిని ఎదిరించి, తన ప్రాణాన్నే పణంగా పెట్టాడు.
ఇత్యుక్త్వా సమరే భీష్మః సేనయా సహ కౌరవః। అన్వధావత్తదా పార్థం ధార్తరాష్ట్రస్య రక్షణే
ఇలా చెప్పి, కౌరవుడైన భీష్ముడు తన సేనతో కలిసి, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని కాపాడేందుకు పార్థుని వెంట యుద్ధభూమిలో పరుగెత్తాడు.
విక్రోశమాత్రం యాత్వా తు పార్థో వైరాటిమబ్రవీత్। ఇషుపాతమాత్రే సేనాయాః స్థాపయాశ్వానరిందమ
పార్థుడు, అరుపు వినిపించే దూరంలోకి వచ్చి, విరాటపుత్రుడితో ఇలా అన్నాడు: 'శత్రువులను జయించేవాడా, ఆ సేన బాణాల దూరంలోకి వచ్చాక గుర్రాలను ఆపు.'
ఏతదగ్రం గవాం దృష్టం మన్దం వాహయ సారథే। యాహ్యుత్తరేణ సేనాయా గాశ్చైవ ప్రవిభజ్య చ
'ఇదిగో, పశువుల ముందు భాగం కనిపిస్తోంది. రథసారధీ, నెమ్మదిగా రథాన్ని నడుపు. సేనకు ఉత్తరంగా వెళ్లి, పశువులను విడదీయు.'
పరిక్షిప్య గవాం యూథమత్ర యోత్స్యే సుయోధనమ్ । గచ్ఛన్తి సత్వరా గావః సగోపాః పరిమోచయ
'ఇక్కడ పశువుల మందను చుట్టుముట్టి ఉంచు. నేను సుయోధనుడితో యుద్ధం చేస్తాను. పశువులు, గోపులతో కలిసి త్వరగా వెళ్తున్నాయి — వాటిని విడిపెట్టు.'
తత్ర గత్వా పశూన్వీర సగోపాన్పరిమోచయ। అన్తరేణ చ సేనాయాః ప్రాఙ్ముఖో గచ్ఛ చోత్తర
'వీరా, అక్కడికి వెళ్లి, గోపులతో పాటు పశువులను విడిపెట్టు. సేన మధ్యలోకి పోకుండా, తూర్పు వైపు ముఖం చేసి, ఉత్తరంగా సాగిపో.'
ఇమే త్వతిరథాః సర్వే మమ వీర్యపరాక్రమమ్। పశ్యన్తు కురవో యుద్ధే మహేన్ద్రస్యేవ దానవాః
'నీ దగ్గర ఉన్న వీర రథసారధులందరూ నా శౌర్యాన్ని, పరాక్రమాన్ని యుద్ధంలో చూడాలి. అది మహేంద్రుడి శక్తిని చూసిన దానవుల్లా ఉండాలి.'
తతః స రథినాం శ్రేష్ఠో నామ విశ్రావ్య చాత్మనః। నిశితాగ్రాఞ్శరాంస్తీక్ష్ణాన్ముమోచాంతకసన్నిభాన్
ఆ రథసారధుల్లో శ్రేష్ఠుడైన వాడు తన పేరు ప్రకటించి, యమధర్మరాజు ఆయుధాల్లా పదునైన, నిప్పులాంటి బాణాలను వదిలాడు.
శలభైరివ చాకాశం ధారాభిరివ పర్వతమ్। నిరావకాశమభవచ్ఛరైః క్షిప్తైః కిరీటినా
ఎలాగైతే మిడతలు ఆకాశాన్ని నిండుస్తాయో, వర్షం కొండపై కురిసినట్లు, అర్జునుడి బాణాలు అంతటా విసిరి, ఒక్క చోట కూడా ఖాళీ లేకుండా చేశాయి.
వికీర్యమాణాస్తు శరైస్తే యోధా ధార్తరాష్ట్రికాః। గాశ్చైవ న చ పశ్యన్తి పార్థముక్తైరజిహ్మగైః
పార్థుడు వదిలిన నేరుగా వెళ్తున్న ఆ బాణాలతో ధృతరాష్ట్రుని సైనికులు తాకి, పశువులను గానీ, పార్థుడిని గానీ చూడలేకపోయారు.
సా చాపి బహులా సేనా పార్థబాణాభిపీడితా। నాపశ్యద్వివృతాం భూమిం నాన్తరిక్షం దిశోపి వా
ఆ విస్తారమైన సేన, పార్థుడి బాణాల దెబ్బతో, భూమి, ఆకాశం, దిక్కులు ఏవీ కనిపించకుండా అయింది.
అర్జునస్తు తదా హృష్టో దర్శయన్వీర్యమాత్మనః। పీడయామాస సైన్యాని గాణ్డీవప్రసృతైః శరైః
అప్పుడు అర్జునుడు ఆనందంతో, తన శౌర్యాన్ని చూపిస్తూ, గాండీవం నుండి వదిలిన బాణాలతో సైన్యాన్ని నాశనం చేయసాగాడు.