ఉత్సృజ్యైతద్రథానీకం మహేష్వాసాభిరక్షితమ్। గవాగ్రమభితో యాహి యావత్పశ్యామి మే రిపుమ్
ఈ రథదళాన్ని వీరులైన ధనుర్ధారుల కాపాడుతున్నా, నువ్వు ఆ పశువుల సమూహం వైపు అన్ని దిశల నుండీ వెళ్లు. నేను నా శత్రువును కనిపెట్టే వరకు అక్కడికి చేరుకో.
గవాగ్రమభితో గత్వా గాశ్చైవాశు నివర్తయ । యావదేతే నివర్తన్తే కురవో జవమాస్థితాః । తావదేవ పశూన్సర్వాన్నివర్తిష్యే తవాభిభో
నువ్వు త్వరగా ఆ పశువుల దగ్గరకు వెళ్లి, ఆ పశువులను వెంటనే తిరిగి తిప్పు. ఈ కౌరవులు వేగంగా వచ్చేవరకు వారు తిరిగి రాకముందే, నీకోసం అన్ని పశువులను తిరిగి తిప్పుతాను, ఓ మహాబలుడా.
ఇత్యుక్త్వా సమరే పార్థో వైరాటిమపరాజితః । సవ్యం పక్షమనుప్రాప్య జవేనాశ్వానచోదయత్
ఇలా యుద్ధంలో చెప్పిన పార్థుడు, ఎవ్వరూ ఓడించలేని వాడు, ఎడమ వైపు చేరి, తన గుర్రాలను వేగంగా నడిపించాడు.
తతోఽభ్యవాదయత్పార్థో భీష్మం శాన్తనవం కృపమ్। ద్వాభ్యాంద్వాభ్యాం తథాఽఽచార్యం ద్రోణం ప్రథమతః క్రమాత్
అప్పుడా పార్థుడు శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముని, కృపను నమస్కరించాడు. అలాగే, ఆచార్యుడైన ద్రోణుని మొదటగా, ఇద్దరికి ఇద్దరుగా క్రమంగా నమస్కరించాడు.
ద్రోణం కృపం చ భీష్మం చ పృషత్కైరభ్యవాదయత్। తతస్తత్సర్వమాలోక్య ద్రోణో వచనమబ్రవీత్
ద్రోణుడు, కృప, భీష్ములను బాణాలతో పార్థుడు నమస్కరించాడు. ఆ దృశ్యాన్ని చూసి ద్రోణుడు ఇలా అన్నాడు.
మహారథమనుప్రాప్తం దృష్ట్వా గాణ్డీవధన్వినమ్ । న కశ్చిద్యోద్భిమిచ్ఛేత న చ గుప్తం స్వజీవితమ్ । అయం వీరశ్చ శూరశ్చ దుర్ధర్షశ్చైవ సంయుగే
గాండీవాన్ని ధరించిన మహారథుడు దగ్గరకు వస్తున్నాడని చూసి, ఎవ్వరూ యుద్ధానికి ఆశపడకూడదు, ప్రాణం కాపాడుకుంటానని ఆశించకూడదు. ఎందుకంటే ఈ వీరుడు యుద్ధంలో అపరాజితుడు, ధైర్యవంతుడు.
ఏతద్ధ్వజాగ్రం పార్థస్య దూరతః ప్రతిదృశ్యతే। మేఘఃక సవిద్యుత్స్తనితో రోరవీతి చ వానరః
పార్థుని పతాకా శిఖరం దూరం నుంచే కనిపిస్తోంది. ఆ వానరుడు మేఘం మాదిరిగా మెరుపులతో గర్జిస్తున్నాడు.
ఆస్థాయ చ రథం యాతి గాణ్డీవం విక్షిపన్ధనుః
తన రథంపై కూర్చొని, గాండీవ ధనుస్సును ఊపుతూ ముందుకు వస్తున్నాడు.
అశ్వానాం స్తనతాం శబ్దో వహతాం పాకశాసనిమ్। రథస్యామ్బుధరస్యేవ శ్రూయతే భృశదారుణః
ఇంద్రాయుధాన్ని మోస్తున్న గుర్రాల గర్జన, ఆ రథపు శబ్దం, మేఘం మాదిరిగా భయంకరంగా వినిపిస్తోంది.
దారయన్నివ తేజస్వీ వసుధాం వాసవాత్మజః । ఏష దృష్ట్వా రథానీకమస్మాకమరిమర్దనః
వాసవుని కుమారుడు తేజస్సుతో భూమిని చీల్చుతున్నట్టు కనిపిస్తున్నాడు. మన రథదళాన్ని చూసి, శత్రువులను సంహరించేవాడు ముందుకు వస్తున్నాడు.
శ్రీమాన్వదాన్యో ధృతిమాన్తత్కరోతి చ పాణ్డవః ।। ఇమౌ బాణావనుప్రాప్తౌ పాదయోః ప్రత్యుపస్థితౌ
శ్రీమంతుడు, దాత, ధైర్యవంతుడు అయిన పాండవుడు కార్యాచరణలో ఉన్నాడు. ఈ రెండు బాణాలు నా పాదాల వద్దకు వచ్చి చేరాయి.
రథస్యాగ్రే నిఖాతౌ మే చిత్రపుఙ్ఖావజిహ్మగౌ ।। ఇమౌ చాప్యపరౌ బాణావభితః కర్ణమూలయోః
నా రథం ముందు రెండు నేరుగా వెళ్లే, అందమైన ఈకలున్న బాణాలు పాతబడ్డాయి. అలాగే, ఇంకో రెండు బాణాలు నా చెవుల దగ్గర ఉన్నాయి.
సంస్పృశన్తావతిక్రాన్తౌ పృష్ట్వేవానామయం భృశమ్ ।। చిరదృష్టోఽయమస్మాభిర్ధర్మజ్ఞో బాన్ధవప్రియః
ఆ బాణాలు తాకి దాటి పోతూ, నా ఆరోగ్యం గురించి విచారిస్తున్నట్టు ఉన్నాయి. చాలా కాలంగా మనం ఆయనను చూడలేదు. ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, బంధువులకు ప్రియమైనవాడు.
అతీవ జ్వలతే లక్ష్మ్యా పాణ్డుపుత్రః ప్రతాపవాన్ ।। నిరుష్య చ వనే వామం కృత్వా కర్మ సుదుష్కరమ్
పాండుపుత్రుడు పరాక్రమంతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. అరణ్యంలో కష్టాలను భరించి, అత్యంత కఠినమైన కార్యాన్ని చేసి, ఇప్పుడు వెలుగుతున్నాడు.
అభివాదయతే పార్థః పూజయన్మామరిందమః ।। అమర్షేణ హి సంపూర్ణో దుఃఖేన ప్రతిబోధితః
పార్థుడు నన్ను గౌరవంగా నమస్కరిస్తున్నాడు. శత్రువులను జయించే వాడు, కోపంతో నిండిపోయి, దుఃఖంతో మేల్కొన్నాడు.
అద్యేమాం భారతీం సేనామేకో నాశయతే ధ్రువమ్ ।। ద్వ్యధికం దశముష్య వత్సరాణాం స్వజనేనావిదితస్త్రయోదశం చ
ఈ రోజు పాండవుడు ఒక్కడే ఈ భారత సైన్యాన్ని నాశనం చేయడం ఖాయం. పదమూడు సంవత్సరాలు తనవారికి తెలియకుండా సహించాడు.
జ్వలతే రథమాస్థితః కిరీటీ తమ ఇవ రాత్రిజమభ్యుదస్య సూర్యః ।। రథీ శరీ చారుమాలీ నిషఙ్గీ శఙ్ఖీ పతాకీ కవచీ కిరీటీ
తలపై కిరీటంతో తన రథంలో కూర్చొని, రాత్రి చీకటిని తొలగించే సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తున్నాడు. రథసారథి, విలువాడు, అందమైన హారాన్ని ధరించినవాడు, ఖడ్గాన్ని మోసేవాడు, శంఖాన్ని పీల్చేవాడు, పతాకా ఉన్నవాడు, కవచం ధరించినవాడు, కిరీటాన్ని ధరించినవాడు.
ఖఙ్గీ చ ధన్వీ చ విరాజతేఽయం శిఖీవ యజ్ఞేషు ఘృతేన సిక్తః
ఖడ్గాన్ని, ధనుస్సును ధరించిన ఈయన, యజ్ఞంలో నెయ్యి పోసిన అగ్నిలా ప్రకాశిస్తున్నాడు.
తమదూరముపాయాన్తం దృష్ట్వా పాణ్డవమర్జునమ్ । నారయః ప్రేక్షితుం శేకుస్తపన్తం హి యథా రవిమ్
పాండవుడు అర్జునుడు దూరం నుంచి దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, యుద్ధ వీరులు అతన్ని చూడలేకపోయారు. అది ఎలా అంటే, మండుతున్న సూర్యుడిని నేరుగా చూడలేని విధంగా.
స తం దృష్ట్వా రథానీకం పార్థః సారథిమబ్రవీత్ । ఇషుపాతమాత్రే సేనాయాః స్థాపయాశ్వానరిందమ। యావత్సమీక్షే వ్యూహేఽస్మిన్మమ శత్రుం సుయోధనమ్
ఆ రథాల సమూహాన్ని చూసిన పార్థుడు తన సారధిని ఇలా అన్నాడు: 'శత్రువులను జయించే వాడా, నా బాణాలు తాకే దూరంలో సేన దగ్గరకి గుర్రాలను ఆపు. ఈ వ్యూహంలో నా శత్రువు సుయోధనుడిని నేను గమనించాలి.'
రక్తవైడూర్యవికృతం మణిప్రవరభూషితమ్ । పరం జానామ్యహం తస్య ధ్వజం దూరాత్సముచ్ఛ్రితమ్
దూరం నుంచే అతని ధ్వజాన్ని నేను గుర్తించగలను. అది రక్తవర్ణ వైడూర్య రత్నాలతో, విలువైన మణులతో అలంకరించబడి ఉంది.
యద్యేనమిహ పశ్యామి దుర్బుద్ధిమతిమానినమ్ । యమాయ ప్రేషయిష్యామి సహాయః స్యాద్యదీశ్వరః
ఈ లోకంలో ఆ దుర్మార్గుడిని, గర్వంతో ఉన్న వాడిని నేను చూస్తే, యముని లోకానికి పంపిస్తాను. అదృష్టం సహకరిస్తే అతనికి నేను సహాయకుడిని అవుతాను.
సర్వానన్యాననాదృత్య దృష్ట్వా తమతిమానినమ్ । సింహః క్షుద్రమృగస్యేవ పతిష్యే తస్య మూర్ధని
ఇతరులందరినీ పట్టించుకోకుండా, ఆ గర్విష్టుడిని నేను చూస్తే, సింహం బలహీనమైన జంతువుపై పడినట్లు అతని తలపై పడతాను.
హనిష్యామి తమేవాద్య శరైర్గాణ్డీవనిఃసృతైః । తస్మిన్హతే భవిష్యన్తి సర్వ ఏవ పరాజితాః
ఈ రోజు నేను గాండీవం నుంచి విడిచే బాణాలతో అతన్ని సంహరిస్తాను. అతను పడిపోతే, మిగతావారు అందరూ ఓడిపోతారు.
శరైశ్చ శమయిష్యేఽహం ధార్తరాష్ట్రం ససౌబలమ్ । అసభ్యానాం చ వక్తారం కురూణాం కిల కిల్విషమ్
బాణాలతోనే నేను ధృతరాష్ట్రుని సేనను, దాని బలాన్ని అదుపు చేస్తాను. కౌరవులలో దుర్వాక్యాలు మాట్లాడే వాడిని కూడా నిశ్శబ్దం చేస్తాను.
రాజానం నేహ పశ్యామి నిరాపిషమిదం బలమ్। అభిద్రేవ హ రాజానం వ్యక్తమిత్యత్ర నిర్భయః
ఇక్కడ రాజును నేను చూడడం లేదు. ఈ సేనకు నాయకుడు కనబడటం లేదు. రాజు ముంద irgendwo ఉండవచ్చు. భయపడకుండా రాజు ఉండే దిశగా రథాన్ని నడుపు.
ఆస్థితో మధ్యమాచార్యోప్యశ్వత్థామాఽప్యనన్తరమ్। కృపకర్ణౌ పురస్తాత్తు మహేష్వాసౌ వ్యవస్థితౌ
మధ్యభాగంలో ప్రధానాచార్యుడు నిలబడి ఉన్నాడు. వెంటనే అతని వెనుక అశ్వత్థామ ఉన్నాడు. ముందు కృప, కర్ణుడు ఇద్దరూ మహాబలవంతులు నిలబడి ఉన్నారు.
భూరిశ్రవాః సోమదత్తో బాహ్లీకశ్చ జయద్రథః । దక్షిణం పక్షమాశ్రిత్య స్థితా యుద్ధవిశారదాః
భూరిశ్రవ, సోమదత్తుడు, బాహ్లికుడు, జయద్రథుడు — వీరందరూ యుద్ధ నైపుణ్యం కలవారు — కుడి వైపు నిలబడి ఉన్నారు.
సాల్వరాజో ద్యుమత్సేనో వృషసేనశ్చ సౌబలః। దశార్ణశ్చైవ కాలిఙ్గో వామం పక్షం సమాశ్రితః
సాల్వ రాజు, ద్యుమత్సేనుడు, సౌబలుని కుమారుడు వృషసేనుడు, దశార్ణుడు, కాలింగుడు — వీరందరూ ఎడమ వైపు నిలబడి ఉన్నారు.
పృష్ఠతః కురుముఖ్యశ్చ భీష్మస్తిష్ఠతి దంశితః। సోఽర్ధసైన్యేన బలవాన్సర్వేషాం నః పితామహః
వెనుక భాగంలో కురువంశంలో ప్రముఖుడు, మన పితామహుడు భీష్ముడు, అప్రమత్తంగా, సేనలో సగభాగాన్ని తన ఆధీనంలో ఉంచుకుని నిలబడి ఉన్నాడు.