వికర్ణశ్చ మహావీర్యో దుర్ముఖశ్చ పరన్తపః। శకునిః సౌబలశ్చైవ దుఃసహశ్చ మహాబలః । ద్రోణస్య పార్శ్వమజితాః పాలయన్తు మహాబలాః
వికర్ణుడు, దుర్ముఖుడు, సౌబలుడైన శకుని, మహాబలశాలి దుఃసహుడు — వీరంతా ద్రోణుని పక్కను అపరాజితులుగా రక్షణగా ఉండాలి.
అగ్రతః సూతపుత్రస్తు కర్ణస్తిష్ఠతు దంశితః। అహం సర్వస్య సైన్యస్య పశ్చాత్స్థాస్యామి పాలయన్
సారథి కుమారుడైన కర్ణుడు ధైర్యంగా ముందువైపు నిలవాలి. నేను మొత్తం సైన్యానికి వెనుకవైపు ఉండి రక్షణగా ఉంటాను.
సర్వే మహారథాః శూరా మహేష్వాసా మహాబలాః । యుద్ధ్యన్తు పాణ్డవశ్రేష్ఠమాగతం యత్నతో యుధి
అన్ని మహారథులు, వీరులు, గొప్ప విలువిద్యావంతులు, మహాబలశాలులు — వీరందరూ యుద్ధానికి వచ్చిన పాండవులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని ఎదుర్కొనడంలో శ్రద్ధగా పోరాడాలి.
అభేద్యం పరసైన్యానాం వ్యూహం వ్యూహ్య కురూత్తమః । వజ్రగర్భం వ్రీహిముఖం పద్మచన్ద్రార్ధమణ్డలమ్
కౌరవులలో శ్రేష్ఠుడు శత్రు సైన్యానికి ఎదురుగా దుర్భేద్యమైన వ్యూహాన్ని ఏర్పాటుచేశాడు. ఆ వ్యూహానికి మధ్యలో వజ్రంలా, ముందువైపు వరిపంటలాగా, పక్కలలో అరచంద్రాకారంగా, పద్మదళాల్లా ఆకారం కలిగింది.
తస్య వ్యూహస్య పశ్చార్ధే భీష్మశ్చాథోద్యతాయుధః । సౌవర్ణం తాలముచ్ఛ్రిత్య రథే తిష్ఠన్నశోభత
ఆ వ్యూహం వెనుక భాగంలో, భీష్ముడు ఆయుధాన్ని పైకి ఎత్తుకొని, బంగారు తాళపు జెండాను రథంపై పట్టుకొని ప్రకాశిస్తూ నిలిచాడు.
తతః సుదర్శనం నామ ప్రాసాదం హరివాహనః । సర్వాన్దేవాన్సమారోష్య ప్రయయో యత్ర పాణ్డవః
ఆ తర్వాత హరివాహనుడైన కృష్ణుడు కోపంతో, అందరు దేవతలను వెంటబెట్టుకొని, సుదర్శనమనే ప్రాసాదానికి పాండవుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
స్థూణారాజిసహస్రం తు యత్ర మధ్యే ప్రతిష్ఠితమ్ । తత్ర సూర్యపథేఽతిష్ఠద్విమలా మహతీ సభా
అక్కడ మధ్యలో వెయ్యి స్తంభాలు నిలబెట్టిన చోట, సూర్యుని మార్గంలో, నిర్మలమైన గొప్ప సభ నిలిచి ఉంది.
ఆదిత్యా వసవో రుద్రా అశ్వినౌ చ మరుద్గణాః । తత్ర శ్వేతాని చక్రాణి కాఞ్చనస్ఫాటికాని చ
అక్కడ ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, అశ్వినీదేవతలు, మరుత్ గణాలు — వీరందరి తెల్లని రథాలు, బంగారు, స్ఫటిక రథాలు కనిపించాయి.
తథా చిత్రాణి ఛత్రాణి దివ్యరూపాణి భారత । మణిరత్నవిచిత్రాణి నానారూపాణి భాగశః । ఆకాశే సహ దృశ్యన్తే భానుమన్తి శుభాని చ
అక్కడ, ఓ భారతా! ఆకాశంలో అనేక ఆకారాలుగా, మణిరత్నాలతో అలంకరించబడిన, వివిధ రూపాలైన, ప్రకాశవంతమైన, శుభ్రమైన దివ్య ఛత్రాలు కనిపించాయి.
అగ్నేరిన్ద్రస్య సోమస్య యమస్య వరుణస్య చ। తథా ధాతుర్విధాతుశ్చ మిత్రస్య ధనదస్య చ। రుద్రస్య విష్ణో సవితుస్త్రిదశానాం తథైవ చ
అక్కడ అగ్ని, ఇంద్రుడు, సోముడు, యముడు, వరుణుడు, ధాత, విధాత, మిత్రుడు, కుబేరుడు, రుద్రుడు, విష్ణువు, సవిత, అలాగే మిగతా దేవతల అలంకారాలు కూడా ఉన్నాయి.
కాఞ్చనాని చ దామాని వివిధాశ్చోత్తమస్రజః। దివ్యపుష్పాభిసవీతాస్తత్ర చిత్రాణి భేజిరే
అక్కడ బంగారు హారాలు, వివిధ రకాల అద్భుతమైన పుష్పమాలలు, దివ్యపుష్పాలతో తయారైనవి, అనేక విధాలుగా అలంకరించబడ్డాయి.
తస్మింస్తు రాజన్ప్రాసాదే దివ్యరత్నవిభూషితే । దివ్యగన్ధసమాయుక్తాః స్రజో దివ్యాశ్చకాశిరే
ఆ దివ్య రత్నాలతో అలంకరించబడిన ప్రాసాదంలో, దివ్య సుగంధాలతో కూడిన పుష్పమాలలు ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాయి.
దివ్యశ్చ వాయుః ప్రవవౌ గన్ధమాదాయ సర్వశః । ఋతవః పుష్పమాదాయ సమతిష్ఠన్త భారత
అక్కడ ఆకాశంలో ఓ దివ్యమైన గాలి వీసింది, అందరి దిశల్లో సువాసనలు పంచింది. ఋతువులు అందమైన పువ్వులు ధరించి నిలిచిపోయాయి, ఓ భారత.
ప్రజానాం పతయః సప్త సప్త చైవ మహర్షభః। తత్ర దేవర్షయశ్చైవ దేవరాజం దివౌకసః । ఇన్ద్రేణ సహితాః సర్వే త్రిదశాశ్చ వ్యవస్థితాః
అక్కడ ప్రజల ఏడుగురు అధిపతులు, ఏడుగురు మహర్షులు, దేవర్షులు, దేవేంద్రుడు, దేవతలు అందరూ కూడి ఉన్నారు.
న పఙ్కో న రజస్తత్ర ప్రవివేశ కథంచన । ఆదిత్యశ్చ విరూక్షోత్ర నాతివేలమివాతపత్
అక్కడ ఎక్కడా మట్టి గానీ, ధూళి గానీ ప్రవేశించలేదు. సూర్యుడు అక్కడ ప్రకాశిస్తూ, ఎక్కువ వేడి ఇవ్వలేదు.
దివ్యగన్ధం సమాదాయ వాయుస్తత్రాభిగచ్ఛతి। ఆకాశం చ దిశః సర్వా దర్శనీయమదృశ్యత
ఆ దివ్యసుగంధాన్ని తీసుకొని వాయువు అక్కడికి చేరింది. ఆకాశం, అన్ని దిక్కులు చూడదగ్గవిగా కనిపించాయి.
తత్ర దేవాః సమారుహ్య తం దివ్యం సర్వతఃప్రభమ్ । అమ్బరే విమలేఽతిష్ఠన్ప్రాసాదం కామగామినమ్
అక్కడ దేవతలు ఆ దివ్యమైన, అన్ని వైపులా ప్రకాశించే ప్రాసాదాన్ని ఎక్కి, స్వేచ్ఛగా ఆకాశంలో నిలిచారు.
తత్ర రాజర్షయశ్చైవ సమారుహ్య దివౌకసః । శ్వేతో రాజా వసుమనాస్తథా భద్రః ప్రదర్శనః
అక్కడ రాజర్షులు, దేవతలతో కలిసి, శ్వేతుడు, వసుమానుడు, భద్రుడు, ప్రదర్శనుడు కూడా ఆకాశంలోకి ఎక్కారు.
నృగో యయాతిర్నహుపో మాన్ధాత భరతః కురుః । అష్టకశ్చ శిబిశ్చోభౌ స చ రాజా పురూరవాః
నృగుడు, యయాతి, నహుషుడు, మాంధాత, భారతుడు, కురు, అష్టకుడు, శిబి ఇద్దరూ, పురూరవుడు అక్కడ ఉన్నారు.
డమ్భోద్భవః కార్తవీర్యో హ్యర్జునః సగరస్తథా। దిలీపః కేరలః పూరుః శర్యాతిః సోమకస్తదా
డంభోద్భవుడు, కార్తవీర్యార్జునుడు, సాగరుడు, దిలీపుడు, కేరళుడు, పూరువు, శర్యాతి, సోమకుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
హరిశ్చన్ద్రశ్చ తేజస్వీ రఘుర్దశరథస్తథా। భగీరథశ్చ రాజర్షిః సర్వే చ జనమేజయ
తేజోవంతుడు హరిశ్చంద్రుడు, రఘువు, దశరథుడు, రాజర్షి భాగీరథుడు—ఇవన్నీ, ఓ జనమేజయ, అక్కడ ఉన్నారు.
పాణ్డుశ్చైవ మహారాజశ్చామరవ్యజనోజ్జ్వలః। ఛత్రేణ ధ్రియమాణేన రాజసూయశ్రియా వృతః
మహారాజు పాండు అక్కడ తెల్ల చామరాలు, గొడుగు చేత పట్టుకొని, రాజసూయ మహోత్సవ వైభవంతో ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.
ఏతే చాన్యే చ బహవః పుణ్యశీలాః శుచివ్రతాః । కీర్తిమన్తో మహావీర్యాస్తత్రైవాసన్దివి స్థితాః
ఇవాళ్లతో పాటు మరెన్నో పుణ్యాత్ములు, పవిత్ర వ్రతాలు పాటించినవారు, కీర్తిశాలి, మహాశక్తివంతులు కూడా ఆ స్వర్గంలో కూర్చున్నారు.
గణాశ్చాప్సరసాం సర్వే గన్ధర్వాశ్చాపి సర్వశః । దైత్యరాక్షసయక్షాశ్చ సుపర్ణాః పన్నగాస్తథా
అక్కడ అప్సరసల గణాలు, గంధర్వులు, దైత్యులు, రాక్షసులు, యక్షులు, సుపర్ణులు, పన్నగులు అందరూ ఉన్నారు.
వాసవప్రముఖాః సర్వే దేవాశ్చ సగణేశ్వరాః । ఆసంస్తత్ర సమారూఢాః సంగ్రామం తం దిదృక్షవః
వాసవుడు ముందుండి, దేవతలతో పాటు వారి నాయకులు అందరూ అక్కడికి చేరి, ఆ యుద్ధాన్ని చూడటానికి సిద్ధమయ్యారు.
ఇత్యమ్బరే వ్యవస్థాయ ప్రాసాదస్థా దివౌకసః । ఏకస్య చ బహూనాం చ యుద్ధం ద్రుష్టుం వ్యవస్థితాః ।। సర్వథా హి మయా శ్రేయో వక్తవ్యం కురునన్దన
అలా ఆకాశంలో ప్రాసాదాలపై నిలబడి, దేవతలు ఒక్కరితో అనేక మందికి మధ్య జరిగే యుద్ధాన్ని చూడటానికి వచ్చారు. ఓ కురు వంశోదయ, నేను ఎప్పుడూ మేలు చెప్పాలి.
తథా వ్యూఢేష్వనీకేషు కౌరవేయైర్మహారథైః । ఉపాయాదర్జునంస్తూర్ణం రథఘోషేణ నాదయన్
అలా కౌరవుల మహారథులు తమ సైన్యాన్ని సిద్ధం చేసినప్పుడు, అర్జునుడు తన రథ ధ్వనితో వేగంగా వచ్చాడు.
దదృశుస్తే ధ్వజాగ్రం వై శుశ్రువుశ్చ రథస్వనమ్ । దోధూయమానస్య భృశం గాణ్డీవస్య చ నిస్వనమ్
వారు అర్జునుడి జెండాకు పైభాగాన్ని చూశారు, అతని రథ ధ్వనిని, గాండీవ ధనుస్సు పలికిన గంభీరమైన శబ్దాన్ని విన్నారు.
త్రికోశమాత్రం గత్వా తు పాణ్డవః శ్వేతవాహనః । సంనాముఖమభిప్రేక్ష్య పార్థో వైరాటిమబ్రవీత్
మూడు క్రోశాల దూరం వెళ్లిన పాండవుడు, తెల్ల గుర్రాలు ఉన్న రథంపై, ఎదురు సైన్యాన్ని చూసి, విరాటరాజును ఇలా అన్నాడు.
రాజానం నాత్ర పశ్యామి రథానీకే వ్యవస్థితమ్। దక్షిణం పక్షమాదాయ కురువో యాన్త్యుదఙ్భుంఖాః
ఈ రథసేనలో రాజును నేను కనిపెట్టడం లేదు. కౌరవులు దక్షిణ వైపు తీసుకొని, ఉత్తర దిశగా ఎదురుగా పోతున్నారు.