బర్హిబర్హిణరాజానాం బర్హిణాం బర్హిణామివ । పతతాం పతతాం ఘోషః పతతాం పతతామివ
పావురాలు, పావురాల రాజు, వాటి కేకలు—all పడిపోతున్న వాటి శబ్దం—పావురాలు కేకలు వేయడం లాగానే వినిపిస్తోంది.
అద్య త్వహమృణాన్మోక్ష్యే యన్మయా తత్ప్రతిశ్రుతమ్ । ధార్తరాష్ట్రస్య తత్కాలే నిహత్య సమరేఽర్జునమ్
ఈ రోజు నేను దుర్యోధనుడు కోరిన సమయానికి యుద్ధంలో అర్జునుని చంపి, నా వాగ్దానమైన అప్పు తీర్చుకుంటాను.
ఇన్ద్రాశనిసమస్పర్శం మహేన్ద్రసమవిక్రమమ్। అర్దయిష్యామ్యహం పార్థముల్కాభిరివ కుఞ్జరమ్
ఇంద్రుని వజ్రాయుధం తాకినట్టు, మహేంద్రుని బలంతో, నేను ఉల్కలు ఏనుగును తాకినట్టు, పార్థుని మీద అగ్ని బాణాలతో దాడి చేసి అతన్ని చీల్చేస్తాను.
శరజాలమహాజ్వాలమసిశక్తిగదేన్ధనమ్ । నిర్దహన్తమనీకాని శమయిష్యేఽర్జునానలమ్
బాణాల మంట, ఖడ్గాలు, శక్తులు, గదలు—all ఇవి ఇంధనంగా మారి, సైన్యాన్ని కాల్చుతూ, అర్జునుని అనే అగ్నిని నేను ఆర్పేస్తాను.
రథాదతిరథం లోకే సర్వశస్త్రభృతాంవరమ్ । వివశం పార్థమాదాస్యే గరుత్మానివ పన్నగమ్
రథం మీద ఉన్న అర్జునుని, ఆయుధాల్లో అగ్రగణ్యుడు అయిన వాడిని, గరుత్మంతుడు పామును పట్టుకున్నట్టు, నేను బలవంతంగా పట్టుకుంటాను.
క్షుద్రకైర్వివిధైర్భల్లైర్నిపతద్భిశ్చ మామకైః । సంమూఢచేతాః కౌన్తేయః కర్తవ్యం నాభిపద్యతామ్
నా సైనికులు వదిలిన చిన్న చిన్న, రకరకాల బాణాల వర్షంలో, కౌంతేయుడు అయోమయంగా మారి, తన పని పూర్తిచేయలేకపోవాలి.
అద్య దుర్యోధనస్యాహం శోకం హృది చిరం స్థితమ్ । సమూలమపనేష్యామి హరన్పార్థశిరః శరైః
ఈ రోజు నా బాణాలతో పార్థుని తలను తీసేసి, దుర్యోధనుడి హృదయంలో ఎన్నాళ్లుగా ఉన్న దుఃఖాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తాను.
అద్య మత్కార్ముకోత్సృష్టైర్భల్లైశ్చ నతపర్వభిః। హతాశ్వం విరథం పార్థం పౌరుషే పర్యవస్థితమ్ । నిశ్వసన్తం యథా నాగమద్య పశ్యన్తు కౌరవాః
ఈ రోజు నా విల్లు నుండి వదిలిన వంకర బాణాలతో, గుర్రాలు చనిపోయి, రథం లేకుండా, ధైర్యంగా నిలబడి, పాము లా ఊపిరాడక అర్జునుని కౌరవులు చూడాలి.
జామదగ్న్యాన్మయా లబ్ధం దివ్యాస్రమృషిసత్తమాత్। తదుపాశ్రిత్య వీర్యం చ యుధ్యేయమపి వాసవమ్
జమదగ్ని కుమారుడైన మహర్షి నుండి నేను పొందిన దివ్యాస్త్రాలను, ఆ శక్తిని ఆధారంగా చేసుకుని, ఇంద్రునితో కూడ యుద్ధం చేయగలను.
ధ్వజాగ్రే వానరస్తిష్ఠన్భల్లేన నిహతో మయా। అద్యైవ పతతాం భూమౌ వినదన్భైరవాన్రవాన్
రథధ్వజంపై ఉన్న వానరాన్ని నా బాణంతో కొట్టి, ఈ రోజు భయంకరమైన అరుపులతో భూమిపై పడిపోతాను.
కామం గచ్ఛన్తు కురవో గాః ప్రగృహ్య పరంతపాః । రథేషు వాఽపి తిష్ఠన్తో యుద్ధం పశ్యన్తు మామకమ్
వైరులను జయించే వాడా, కౌరవులు కావాలంటే ఆవులను పట్టుకోవచ్చు, లేదా రథాలపై ఉండి నా యుద్ధాన్ని చూడవచ్చు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా నీతిశాస్త్రవిశారదః। ఆచార్యః కురువీరాణాం కృపః శారద్వతోఽబ్రవీత్
ఆ మాటలు విని, నైపుణ్యంలో ప్రావీణ్యం ఉన్న కురు గురువు, శారద్వతుని కుమారుడు కృపాచార్యుడు ఇలా అన్నాడు.
సదైవ తవ రాధేయ యుద్ధే క్రూరతరా మతిః। నార్థానాం ప్రకృతిం వేత్సి నానుబన్ధమవేక్షసే
రాధేయా, యుద్ధంలో నీ మనసు ఎప్పుడూ క్రూరంగా ఉంటుంది; విషయాల స్వభావాన్ని నీవు గ్రహించవు, ఫలితాలను కూడా ఆలోచించవు.
నయా హి బహవః సన్తి శాస్త్రాణ్యాశ్రిత్య చిన్తితాః । తేషాం యుద్ధం సుపాపిష్ఠం వేదయన్తి పురావిదః
ధర్మశాస్త్రాలు అనేకంగా ఉన్నాయి; వాటిని బట్టి, పురాణజ్ఞులు యుద్ధం అన్నది అత్యంత చెడు మార్గమని చెబుతారు.
దేశకాలేన సంయుక్తం యుద్ధం విజయదం భవేత్। హీనకాలం తదేవేహ అనర్థాయోపకల్పతే
సరైన స్థలం, సరైన సమయంలో జరిగే యుద్ధమే విజయం ఇస్తుంది; తప్పు సమయంలో జరిగితే అది నష్టానికే దారి తీస్తుంది.
దేశే కాలే చ విక్రాన్తం కల్యాణాయ విధీయతే। ఆనుకూల్యేన కార్యాణాముత్తరం తు విధీయతే
స్థలం, కాలం అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు ధైర్యంగా చేసే పని మంచి ఫలితాన్నిస్తుంది; పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే తదుపరి చర్య చేయాలి.
భారం హి రథకారస్య న వ్యవస్యన్తి పణ్డితాః। పరిచిన్త్య తు పార్థేన సంనిపాతో న నః క్షమః
వివేకులు ఎప్పుడూ రథసారధి బాధ్యతను బండికారుడికి అప్పగించరు. పార్థా, మనం బాగా ఆలోచిస్తే, ఈ సమరానికి ఎదురుదెబ్బ ఇవ్వడం మనకు తగదు.
ఏకో హి శత్రూన్సమరే సమర్థః ప్రతిబాధితుమ్ । ఏకః కురూనభ్యరక్షదేకశ్చాగ్నిమతర్పయత్
ఒక్కడే శత్రువులను యుద్ధంలో ఎదుర్కొనగలడు; ఒక్కడే కౌరవులను రక్షించాడు, ఒక్కడే అగ్నిని సంతృప్తిపరిచాడు.
ఏకశ్చ పఞ్చ వర్షాణి బ్రహ్మచర్యమధారయత్ । ఏకః సుభద్రామారోప్య ద్వైరథే కృష్ణమాహ్వయమ్
ఒక్కడే అయిదేళ్లు బ్రహ్మచర్యం పాటించాడు; ఒక్కడే సుభద్రను తన రథంలో ఎక్కించుకుని, ద్వంద్వయుద్ధానికి కృష్ణుణ్ని ఆహ్వానించాడు.
సైన్ధవం వనవాసే తు జిత్వా కృష్ణామథానయత్ । ఏకశ్చ పఞ్చ వర్షాణి శక్రాదస్రాణ్యశిక్షత
అరణ్యంలో ఒక్కడే సింధు రాజును జయించి, కృష్ణాను తీసుకొచ్చాడు; ఒక్కడే అయిదేళ్లు ఇంద్రుని దగ్గర ఆయుధ విద్య నేర్చుకున్నాడు.
ఏకః సపత్నాఞ్జిత్వా తు కురూణామకరోద్యశః । ఏకో గన్ధర్వరాజానం చిత్రసేనమరిన్దమః । విజిగ్యే తరసా సఙ్ఖ్యే సేనాం చాస్య సుదుర్జయామ్
ఒక్కడే ప్రత్యర్థులను జయించి, కౌరవులకు కీర్తిని తెచ్చాడు; శత్రువులను జయించేవాడు, ఒక్కడే గంధర్వ రాజు చిత్రసేనుని, అతని దుర్జయమైన సేనను యుద్ధంలో ఓడించాడు.
పాఞ్చాలీ శ్రీమతీ ప్రాప్తా క్షత్రం జిత్వా స్వయంవరే । ఆదాయ గతవాన్పార్థో భవాన్క్వను గతస్తదా
శ్రీమంతమైన ద్రౌపదిని స్వయంవరంలో క్షత్రియులను జయించి, పార్థుడు పొందాడు. ఆమెను తీసుకుని వెళ్లిపోయినప్పుడు, నువ్వు ఎక్కడివి?
తథా నివాతకవచాః కాలకేయాశ్చ దానవాః । దైవతైరప్యవధ్యాస్తే ఏకేన యుధి పాతితాః
అదేవిధంగా, దేవతలకు కూడా జయించలేని నివాతకవచులు, కాలకేయ దానవులు, యుద్ధంలో ఒక్కడే వారిని పడగొట్టాడు.
ఏకేన హి త్వయా కర్ణ కిం నామేహ కృతం పురా। ఏకైకేన యథా తేషాం భూమిపాలా వశే కృతాః
కర్ణా, నువ్వు ఒక్కడివిగా ఇక్కడ గతంలో ఏ కార్యం చేసావు? ఆ రాజులను ఒక్కడివే వశపరిచినట్టు.
ఇన్ద్రోపి హి న పార్థేన సంయుగే యోద్ధుమర్హతి । యస్తేనాశంసతే యోద్ధుం కర్తవ్యం తస్య భేషజమ్
ఇంద్రుడికూడా పార్థుడితో యుద్ధం చేయడం తగదు; అతనితో యుద్ధం చేయాలనుకునేవాడు ముందుగా మందు వెతకాలి.
ఆశీవిషస్య క్రుద్ధస్య పాణిముద్యమ్య దక్షిణమ్। అవముచ్య ప్రదేశిన్యా దంష్ట్రామాదాతుమిచ్ఛసి
కోపంతో ఉన్న విషసర్పం నోరు తెరిచి ఉన్నప్పుడు, నువ్వు కుడి చేతిని పైకి ఎత్తి, దాని పన్ను పట్టుకోవాలని కోరుకుంటున్నావు.
అథవా కుఞ్జరం మత్తమేకమేకచరం వనే। నిరఙ్కుశం సమారుహ్య నగరం యాతుమిచ్ఛసి
లేక అడవిలో ఒంటరిగా తిరిగే, మత్తుగా ఉన్న, కట్టుబాట్లేని ఏనుగుపై ఎక్కి, దానిని పట్టణానికి తీసుకెళ్లాలని కోరుకుంటున్నావు.
సమిద్ధం పావకం చాపి ఘృతమేదోవసాహుతమ్। ఘృతాక్తశ్చీరవాసాస్త్వం మధ్యేనోత్సర్తుమిచ్ఛసి
లేక నువ్వు నెయ్యితో తడిపిన వస్త్రాలు ధరించి, నెయ్యి, మజ్జిగ, కొవ్వుతో మండుతున్న అగ్నిలోకి మధ్యలోంచి దూకాలని కోరుకుంటున్నావు.
ఆత్మానం యః సమాబధ్య కణ్ఠే బద్ధ్వా తథా శిలామ్ । సముద్రం ప్రతరేద్దోర్భ్యాం తత్ర కిం కర్ణ పౌరుషమ్
ఒకవేళ ఎవరో మెడకు రాయి కట్టుకుని, చేతులతో సముద్రాన్ని దాటి పోవాలని ప్రయత్నిస్తే, దాంతో ఏమి పరాక్రమం చూపినట్టు అవుతుంది, కర్ణా?
అకృతాస్త్రః కృతాస్త్రం వై బలవన్తం సుదుర్బలః। తాదృశం కర్ణ యః పార్థం యోద్ధుమిచ్ఛేత్స దుర్మతిః
అస్త్ర విద్య తెలియని వాడు, అస్త్ర విద్యలో నిపుణుడైన, బలవంతుడైన పార్థుడితో యుద్ధం చేయాలనుకుంటే, అతడు నిజంగా మూర్ఖుడు, కర్ణా.