ధ్వజాగ్రాద్వానరస్తస్య భల్లేనాభిహతో మయా। అద్యైవ పతతాం భూమౌ వినదన్భైరవాన్రవాన్
ఈ రోజు నా బాణంతో అతని పతాకంపై ఉన్న వానరాన్ని కొట్టి, భయంకరమైన అరుపుతో భూమిపై పడిపోవాలి.
శత్రోర్మయాభిపన్నానాం భూతానాం ధ్వజవాసినామ్ । దిశః ప్రతిష్ఠమానానామస్తు శబ్దో దివం గతః
శత్రువులపై దాడి చేస్తూ, వారి పతాకాలపై ఉన్న వారిని అన్ని దిశలకూ పారద్రోలినప్పుడు, ఆ శబ్దం ఆకాశాన్ని తాకాలి.
క్రుద్ధేనాస్త్రం మయా ముక్తం నిర్దహేత్పృథివీమిమామ్ । స్థితం సంగ్రామశిరసి పార్థమేకాకినం కిము
కోపంతో నేను ఒక అస్త్రాన్ని వదిలితే, ఈ భూమిని కూడా కాల్చగలను; యుద్ధమధ్యంలో ఒంటరిగా ఉన్న పార్థుని సంగతి ఏమిటి?
సమాహితశ్చ బీభత్సుర్వర్షాణ్యష్టౌ చ పఞ్చ చ । జాతస్నేహశ్చ యుద్ధస్య మయి సందర్శయిష్యతి
బీభత్సుడు పదమూడేళ్లు ధ్యానంతో స్థిరంగా ఉండి, యుద్ధానికి మక్కువ పెంచుకున్నాడు. ఆ మక్కువను నాకు చూపించబోతున్నాడు.
పాత్రీభూతస్తు కౌన్తేయో బ్రాహ్మణో గుణవానివ । శరమాలాం స గృహ్ణాతు మత్ప్రసృష్టాం స్వధామివ
కౌంతేయుడు మంచి పాత్రుడిగా, గుణవంతుడైన బ్రాహ్మణుడిలా, నేను వదిలిన బాణాల హారాన్ని తనకు తగినదిగా స్వీకరించాలి.
ఏష చాపి మహేష్వాసస్త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః । అహం చాపి నరశ్రేష్ఠాదర్జునాన్నావమః క్వచిత్
ఈ మహాశారధి మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు. నేనూ మానవులలో అర్జునునికి ఎప్పుడూ తక్కువను కాదు.
మమ హస్తప్రముక్తానాం శరాణాం నతపర్వణామ్। నివృత్తిర్గచ్ఛతాం నాస్తి వైశ్వానరశిఖార్చిషామ్
నా చేతి నుండి వదిలిన వంకర భాగాలున్న బాణాలకు తిరిగి వచ్చే మార్గం లేదు, అగ్నిజ్వాలలు వెనక్కి రాని విధంగా.
ఇతశ్చేతశ్చ ముక్తానాం శరాణాం నతపర్వణామ్ । తుగులః శ్రూయతాం నాదః షట్పదాం గాయతామివ
ఇక్కడ, అక్కడ వదిలిన వంకర భాగాలున్న బాణాల శబ్దాన్ని, తేనెటీగలు పాడుతున్నట్లుగా వినండి.
అన్తరా సంపతద్భిస్తు గృధ్రపత్రైః శిలాశితైః । శలభానామివాకాశే ఛాయా సంప్రతి దృశ్యతామ్
పరుగెత్తుతున్న గద్దల రెక్కల మధ్య, రాళ్లలా పదునైన వాటి మధ్య, ఆకాశంలో నీడ పడి, అది మిడతల గుంపులా కనబడుతోంది.
అద్య మత్కార్ముకోత్సృష్టాః శితాః పార్థస్య మర్మగాః। శరీరముపసర్పన్తు వల్మీకమివ పన్నగాః
ఈ రోజు నా విల్లు నుండి వదిలిన పదునైన బాణాలు, పార్థుని ప్రాణస్థానాలను తాకుతూ, పాములు పుట్టలోకి వెళ్లినట్టు అతని శరీరాన్ని చేరాలి.
బర్హిబర్హిణరాజానాం బర్హిణాం బర్హిణామివ । పతతాం పతతాం ఘోషః పతతాం పతతామివ
పావురాలు, పావురాల రాజు, వాటి కేకలు—all పడిపోతున్న వాటి శబ్దం—పావురాలు కేకలు వేయడం లాగానే వినిపిస్తోంది.
అద్య త్వహమృణాన్మోక్ష్యే యన్మయా తత్ప్రతిశ్రుతమ్ । ధార్తరాష్ట్రస్య తత్కాలే నిహత్య సమరేఽర్జునమ్
ఈ రోజు నేను దుర్యోధనుడు కోరిన సమయానికి యుద్ధంలో అర్జునుని చంపి, నా వాగ్దానమైన అప్పు తీర్చుకుంటాను.
ఇన్ద్రాశనిసమస్పర్శం మహేన్ద్రసమవిక్రమమ్। అర్దయిష్యామ్యహం పార్థముల్కాభిరివ కుఞ్జరమ్
ఇంద్రుని వజ్రాయుధం తాకినట్టు, మహేంద్రుని బలంతో, నేను ఉల్కలు ఏనుగును తాకినట్టు, పార్థుని మీద అగ్ని బాణాలతో దాడి చేసి అతన్ని చీల్చేస్తాను.
శరజాలమహాజ్వాలమసిశక్తిగదేన్ధనమ్ । నిర్దహన్తమనీకాని శమయిష్యేఽర్జునానలమ్
బాణాల మంట, ఖడ్గాలు, శక్తులు, గదలు—all ఇవి ఇంధనంగా మారి, సైన్యాన్ని కాల్చుతూ, అర్జునుని అనే అగ్నిని నేను ఆర్పేస్తాను.
రథాదతిరథం లోకే సర్వశస్త్రభృతాంవరమ్ । వివశం పార్థమాదాస్యే గరుత్మానివ పన్నగమ్
రథం మీద ఉన్న అర్జునుని, ఆయుధాల్లో అగ్రగణ్యుడు అయిన వాడిని, గరుత్మంతుడు పామును పట్టుకున్నట్టు, నేను బలవంతంగా పట్టుకుంటాను.
క్షుద్రకైర్వివిధైర్భల్లైర్నిపతద్భిశ్చ మామకైః । సంమూఢచేతాః కౌన్తేయః కర్తవ్యం నాభిపద్యతామ్
నా సైనికులు వదిలిన చిన్న చిన్న, రకరకాల బాణాల వర్షంలో, కౌంతేయుడు అయోమయంగా మారి, తన పని పూర్తిచేయలేకపోవాలి.
అద్య దుర్యోధనస్యాహం శోకం హృది చిరం స్థితమ్ । సమూలమపనేష్యామి హరన్పార్థశిరః శరైః
ఈ రోజు నా బాణాలతో పార్థుని తలను తీసేసి, దుర్యోధనుడి హృదయంలో ఎన్నాళ్లుగా ఉన్న దుఃఖాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తాను.
అద్య మత్కార్ముకోత్సృష్టైర్భల్లైశ్చ నతపర్వభిః। హతాశ్వం విరథం పార్థం పౌరుషే పర్యవస్థితమ్ । నిశ్వసన్తం యథా నాగమద్య పశ్యన్తు కౌరవాః
ఈ రోజు నా విల్లు నుండి వదిలిన వంకర బాణాలతో, గుర్రాలు చనిపోయి, రథం లేకుండా, ధైర్యంగా నిలబడి, పాము లా ఊపిరాడక అర్జునుని కౌరవులు చూడాలి.
జామదగ్న్యాన్మయా లబ్ధం దివ్యాస్రమృషిసత్తమాత్। తదుపాశ్రిత్య వీర్యం చ యుధ్యేయమపి వాసవమ్
జమదగ్ని కుమారుడైన మహర్షి నుండి నేను పొందిన దివ్యాస్త్రాలను, ఆ శక్తిని ఆధారంగా చేసుకుని, ఇంద్రునితో కూడ యుద్ధం చేయగలను.
ధ్వజాగ్రే వానరస్తిష్ఠన్భల్లేన నిహతో మయా। అద్యైవ పతతాం భూమౌ వినదన్భైరవాన్రవాన్
రథధ్వజంపై ఉన్న వానరాన్ని నా బాణంతో కొట్టి, ఈ రోజు భయంకరమైన అరుపులతో భూమిపై పడిపోతాను.
కామం గచ్ఛన్తు కురవో గాః ప్రగృహ్య పరంతపాః । రథేషు వాఽపి తిష్ఠన్తో యుద్ధం పశ్యన్తు మామకమ్
వైరులను జయించే వాడా, కౌరవులు కావాలంటే ఆవులను పట్టుకోవచ్చు, లేదా రథాలపై ఉండి నా యుద్ధాన్ని చూడవచ్చు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా నీతిశాస్త్రవిశారదః। ఆచార్యః కురువీరాణాం కృపః శారద్వతోఽబ్రవీత్
ఆ మాటలు విని, నైపుణ్యంలో ప్రావీణ్యం ఉన్న కురు గురువు, శారద్వతుని కుమారుడు కృపాచార్యుడు ఇలా అన్నాడు.
సదైవ తవ రాధేయ యుద్ధే క్రూరతరా మతిః। నార్థానాం ప్రకృతిం వేత్సి నానుబన్ధమవేక్షసే
రాధేయా, యుద్ధంలో నీ మనసు ఎప్పుడూ క్రూరంగా ఉంటుంది; విషయాల స్వభావాన్ని నీవు గ్రహించవు, ఫలితాలను కూడా ఆలోచించవు.
నయా హి బహవః సన్తి శాస్త్రాణ్యాశ్రిత్య చిన్తితాః । తేషాం యుద్ధం సుపాపిష్ఠం వేదయన్తి పురావిదః
ధర్మశాస్త్రాలు అనేకంగా ఉన్నాయి; వాటిని బట్టి, పురాణజ్ఞులు యుద్ధం అన్నది అత్యంత చెడు మార్గమని చెబుతారు.
దేశకాలేన సంయుక్తం యుద్ధం విజయదం భవేత్। హీనకాలం తదేవేహ అనర్థాయోపకల్పతే
సరైన స్థలం, సరైన సమయంలో జరిగే యుద్ధమే విజయం ఇస్తుంది; తప్పు సమయంలో జరిగితే అది నష్టానికే దారి తీస్తుంది.
దేశే కాలే చ విక్రాన్తం కల్యాణాయ విధీయతే। ఆనుకూల్యేన కార్యాణాముత్తరం తు విధీయతే
స్థలం, కాలం అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు ధైర్యంగా చేసే పని మంచి ఫలితాన్నిస్తుంది; పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే తదుపరి చర్య చేయాలి.
భారం హి రథకారస్య న వ్యవస్యన్తి పణ్డితాః। పరిచిన్త్య తు పార్థేన సంనిపాతో న నః క్షమః
వివేకులు ఎప్పుడూ రథసారధి బాధ్యతను బండికారుడికి అప్పగించరు. పార్థా, మనం బాగా ఆలోచిస్తే, ఈ సమరానికి ఎదురుదెబ్బ ఇవ్వడం మనకు తగదు.
ఏకో హి శత్రూన్సమరే సమర్థః ప్రతిబాధితుమ్ । ఏకః కురూనభ్యరక్షదేకశ్చాగ్నిమతర్పయత్
ఒక్కడే శత్రువులను యుద్ధంలో ఎదుర్కొనగలడు; ఒక్కడే కౌరవులను రక్షించాడు, ఒక్కడే అగ్నిని సంతృప్తిపరిచాడు.
ఏకశ్చ పఞ్చ వర్షాణి బ్రహ్మచర్యమధారయత్ । ఏకః సుభద్రామారోప్య ద్వైరథే కృష్ణమాహ్వయమ్
ఒక్కడే అయిదేళ్లు బ్రహ్మచర్యం పాటించాడు; ఒక్కడే సుభద్రను తన రథంలో ఎక్కించుకుని, ద్వంద్వయుద్ధానికి కృష్ణుణ్ని ఆహ్వానించాడు.
సైన్ధవం వనవాసే తు జిత్వా కృష్ణామథానయత్ । ఏకశ్చ పఞ్చ వర్షాణి శక్రాదస్రాణ్యశిక్షత
అరణ్యంలో ఒక్కడే సింధు రాజును జయించి, కృష్ణాను తీసుకొచ్చాడు; ఒక్కడే అయిదేళ్లు ఇంద్రుని దగ్గర ఆయుధ విద్య నేర్చుకున్నాడు.