ఉపజీవ్య గురుం ద్రోణం శుక్రం వైశ్రవణం యమమ్। వరుణం పావకం చైవ కృపం కృష్ణం చ మాధవమ్ । పినాకపాణినం చైవ కథమేతాన్న యోధయే
ద్రోణుడు, శుక్రుడు, కుబేరుడు, యముడు, వరుణుడు, అగ్ని, కృపాచార్యుడు, కృష్ణుడు, శివుడు — వీరి దగ్గర నేర్చుకున్న తర్వాత, వీరితో యుద్ధం చేయకుండా ఉండగలనా?
రథం వాహయ మే శీఘ్రం వ్యేతు తే మానసో జ్వరః
నా రథాన్ని త్వరగా నడుపు. నీ మనసులో ఉన్న భయం పోయిపోవాలి.
ఉత్తరం సాంరథిం కృత్వా శమీం కృత్వా ప్రదక్షిణమ్। ఆయుధం సర్వమాదాయ తతః ప్రాయాద్ధనఞ్జయః
ఉత్తరుడిని రథసారధిగా చేసుకుని, శమి చెట్టును ప్రదక్షిణగా చేసి, ధనంజయుడు అన్ని ఆయుధాలను తీసుకుని బయలుదేరాడు.
ధ్వజం చ సింహం మాత్స్యస్య భ్రాతౄణామాయుధాని చ। ప్రణిధాయ శమీమధ్యే ప్రయాతుముపచక్రమే
మత్స్యరాజు సింహధ్వజాన్ని, తన అన్నదమ్ముల ఆయుధాలను శమి చెట్టు మధ్యలో ఉంచి, అర్జునుడు ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
తతః కాఞ్చనలాఙ్గూలం ధ్వజం వానరలక్షణమ్ । దివ్యం మాయామయం యుక్తం విహితం విశ్వకర్మణా । మనసా చిన్తయామాస ప్రసాదం పావకస్య చ
తర్వాత అర్జునుడు బంగారు తోకతో, వానరచిహ్నంతో, విశ్వకర్మ చేత తయారైన, అద్భుతమైన, మాయతో కూడిన ధ్వజాన్ని, అలాగే అగ్ని అనుగ్రహాన్ని మనసులో ఆలోచించాడు.
స చ తచ్చిన్తితం జ్ఞాత్వా ధ్వజే భూతాన్యయోజయత్। రథే వానరముచ్ఛ్రిత్య గాణ్డీవం వ్యాక్షిపద్ధనుః
అగ్ని అతని ఆలోచనను గ్రహించి, ఆ ధ్వజంలో భూతాలను ప్రవేశపెట్టాడు. అర్జునుడు రథంపై వానరధ్వజాన్ని ఎగురవేసి, గాండీవాన్ని బలంగా లాగాడు.
సపతాకం విచిత్రాఙ్గం సోపాసఙ్గం మహాబలమ్। ఖాత్పపాత రథే తూర్ణం దివ్యరూపం మనోరమమ్
ఆ అద్భుతమైన, బలమైన, రంగురంగుల, అలంకారాలతో కూడిన ధ్వజం, దాని దండతో సహా, అద్భుతమైన రూపంలో రథంపై వేగంగా దిగింది.
రథమాస్థాయ బీభత్సుః కౌన్తేయః శ్వేతవాహనః। బద్ధాసిః సతలత్రాణః ప్రగృహీతశరాసనః । తతః ప్రాయాదుదీచీం స కపిప్రవరకేతనః
బీభత్సుడు, కుంతీ కుమారుడు, తెల్లగుర్రాలతో కూడిన రథంపై ఎక్కి, ఖడ్గాన్ని కట్టుకుని, కవచాన్ని ధరించి, విల్లు చేతపట్టి, వానరధ్వజాన్ని ఎగురవేస్తూ ఉత్తర దిశగా బయలుదేరాడు.
సైన్యాభ్యాశం స సంప్రాప్య గృహీత్వా శఙ్ఖముత్తమమ్ । స్వనవన్తం మహాశబ్దం దేవదత్తం ధనఞ్జయః । శశాఙ్కరూపం బీభత్సుః ప్రాధ్మాపయదరిందమః
అర్జునుడు సైన్యానికి దగ్గరగా వచ్చి, గొప్ప శబ్దంతో మోగే దేవదత్తం అనే తన ఉత్తమమైన శంఖాన్ని తీసుకుని, శత్రువులను సంహరించేవాడైన బీభత్సుడు, చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ దానిని మోగించాడు.
[ శశాఙ్కకున్దధవలం ముఖే నిక్షిప్య వాసవిః । ఉచ్ఛ్వసద్గణ్డయుగలం సిరాల్యాచితఫాలకమ్
వాసవుడు, చంద్రబింబంలా, మల్లెపువ్వులా తెల్లగా ఉన్న ఆ శంఖాన్ని తన పెదవుల వద్ద ఉంచి, ఊపిరి తీసుకుంటూ చెంపలు ఉబ్బించుకొని, నుదుటిపై రేఖలు కనిపించేలా మోగించాడు.
ఆరక్తనిమ్ననయనం హ్రస్వస్థూలశిరోధరమ్। అతిశ్లిష్టోదరోరస్కం తిర్యగాననశోభితమ్
అతని కన్నులు ఎర్రగా లోతుగా ఉండగా, తల, మెడ చిన్నవి, మందంగా ఉండేవి. పొట్ట, ఛాతీ బాగా కలిసిపోయి, ముఖం వెడల్పుగా, ఆకర్షణీయంగా కనిపించేవాడు.
యావత్స్వశక్తిసామగ్ర్యం త్రైలోక్యం క్షోభయన్నివ । మరుద్భిర్దశభిశ్చైవ ప్రాధ్మాపయదరిందమః ]
తన శక్తి మొత్తం కూడగట్టి, మూడు లోకాలను కంపింపజేసినట్లు, పది గాలులతో కూడి, శత్రువులను సంహరించేవాడు ఆ శంఖాన్ని బలంగా మోగించాడు.
శఙ్ఖశబ్దోస్య సోత్యర్థం శ్రూయతే కాలమేఘవత్
అతని శంఖధ్వని, మేఘగర్జన లా, గంభీరంగా, దూరంగా వినిపించింది.
తస్య శఙ్ఖస్య శబ్దేన ధనుపో నిస్వనేన చ। వానరస్య నినాదేన రథనేమిస్వనేన చ। జఙ్గమస్య భయం ఘోరమకరోత్పాకశాసనిః
ఆ శంఖధ్వని, విల్లుపాటు శబ్దం, వానరునాదం, రథచక్రాల గర్జనతో కూడి, పాకపుత్రుడు అన్ని జీవులకు భయంకరమైన భయాన్ని కలిగించాడు.
శఙ్ఖశబ్దేన పార్థస్య ముఖేనాశ్వాః పతన్క్షితౌ । ఉత్తరశ్చాపి సంత్రస్థో రథోపస్థ ఉపావిశత్
పార్థుడు మోసిన శంఖధ్వని అతని నోటివద్ద నుంచి వినిపించగానే, గుర్రాలు నేలపై పడిపోయాయి. ఉత్తరుడు భయంతో రథంలో కూర్చున్నాడు.
అథాశ్వాన్రశ్మిభిః పార్థః సముద్యమ్య పరంతపః । అభ్రాజత రథోపస్థే భానుర్మేరావివోత్తరే
ఆ తర్వాత శత్రువులను భయపెట్టే పార్థుడు గుర్రాల రశ్ములను పట్టుకుని, రథంలో ఉత్తర మేరు పర్వతంపై సూర్యుడు ప్రకాశించేలా వెలిగిపోయాడు.
శఙ్ఖఘోషేణ విత్రస్తం జ్యాఘాతేన చ మూర్ఛితమ్ । ఉత్తరం సంపరిష్వజ్య సమాశ్వాసయదర్జునః
శంఖధ్వని భయంతో, విల్లుపాటు శబ్దంతో మైండ్ మరిగిపోయిన ఉత్తరుణ్ని అర్జునుడు ఆలింగనం చేసి, ధైర్యం చెప్పాడు.
మా భైస్త్వం రాజపుత్రాగ్ర్య క్షత్రియోసి పరన్తప । కథం పురుషశార్దూల శత్రుమధ్యే విషీదసి
"భయపడవద్దు రాజకుమారులలో శ్రేష్ఠుడా! నువ్వు క్షత్రియుడవు, శత్రువులను సంహరించేవాడవు. పురుషులలో సింహమా! శత్రువుల మధ్య నువ్వు ఎందుకు నిరాశపడుతున్నావు?"
శ్రుతాస్తే శఙ్ఖశబ్దాశ్చ భేరీశబ్దాశ్చ సర్వశః । కుఞ్జరాణాం చ నినదా వ్యూఢానీకేషు నిత్యశః
"నువ్వు ఎన్నోసార్లు శంఖాల శబ్దాలు, బేరీల శబ్దాలు, యుద్ధంలో ఏనుగుల అరుపులు పూర్తిగా విన్నావు."
స త్వం కథమివానేన శఙ్ఖశబ్దేన భీషితః । విపణ్ణరూపో విత్రస్తః పురుషః ప్రాకృతో యథా
"అయితే ఈ శంఖధ్వనితో నువ్వు ఎందుకు భయపడి, సాధారణ మనిషిలా కలవరపడి, భయంతో ఉన్నావు?"
శ్రుతా మే శఙ్ఖశబ్దాశ్చ భేరీశబ్దాశ్చ నిత్యశః। కుఞ్జరాణాం చ నినదా వ్యూఢానీకేషు తిష్ఠతః
"నేను ఎప్పుడూ శంఖాల శబ్దాలు, బేరీల శబ్దాలు, యుద్ధంలో నిలబడి ఉన్న ఏనుగుల అరుపులు వింటూ వచ్చాను."
నైవంవిధాః శఙ్ఖశబ్దాః పురా జాతు మయా శ్రుతాః। ధ్వజస్య చాపి రూపం మే దృష్టపూర్వం నహీదృశమ్ । ధనుషశ్చాపి ఘోషశ్చ శ్రుతపూర్వో న మే క్వచిత్
"ఇంతటి శంఖధ్వనులు నేను ఎప్పుడూ వినలేదు. ఇంతటి జెండాను కూడా చూడలేదు. ఇంతటి విల్లుపాటు శబ్దాన్ని ఎక్కడా వినలేదు."
అస్య శఙ్ఖస్య శబ్దేన ధనుషో నిస్వనేన చ। అమానుషాణాం శబ్దేన భూతానాం నిస్వసేన చ। రథనేమిప్రణాదేన మనో కమే ముహ్యతే భృశమ్
"ఈ శంఖధ్వని, విల్లుపాటు శబ్దం, మానవేతర శబ్దాలు, భూతాల ఊపిరి, రథచక్రాల గర్జన వలన నా మనసు చాలా కలవరపడుతోంది."
వ్యాకులాశ్చ దిశః సర్వా హృదయం వ్యథతీవ చ। ధ్వజేన పిహితాః సర్వా దిశో న ప్రతిభాన్తి మే। గాణ్డీవస్య చ శబ్దేన కర్ణౌ మే బధిరీకృతౌ
"అన్ని దిశలు అయోమయంగా కనిపిస్తున్నాయి, నా హృదయం కంపిస్తోంది. ఆ జెండా వల్ల అన్ని దిశలు కనిపించడంలేదు. గాండీవం శబ్దం వలన నా చెవులు మూసుకుపోయాయి."
పునర్ధ్వజం పునః శఙ్ఖం ధనుశ్చైవ పునః పునః । స మూఢచేతా వైరాటిరర్జునం సముదైక్షత
ఆ జెండాను, శంఖాన్ని, విల్లును మళ్లీ మళ్లీ చూసుకుంటూ, మత్స్యరాజు ఉత్తరుడు, మైండ్ మరిగిపోయి అర్జునుని చూస్తూ ఉండిపోయాడు.
స ముహూర్తం ప్రయాతం తు పార్థో వైరాటిమబ్రవీత్
అంతలో కొంతసేపు గడిచిన తర్వాత, పార్థుడు ఉత్తరునితో మాట్లాడాడు.
స్థిరో భవ మహాబాహో సంజ్ఞాం చాత్మానమానయ। ఏకాన్తే రథమాస్థాయ పద్భ్యాం త్వమవపీడ్య చ। దృఢం చ రశ్మీన్సంయచ్ఛ శఙ్ఖం ధ్మాస్యామ్యహం పునః
ఓ మహాబాహువంతుడా, నీవు ధైర్యంగా ఉండి, నీ మనస్సును స్థిరపరచుకో. రథాన్ని ఒంటరిగా ఉండే చోటికి తీసుకెళ్లి, అక్కడ దిగిపో. అప్పుడు బలంగా రాశులను పట్టుకో. నేను మళ్ళీ శంఖాన్ని ఊదుతాను.
ఏవముక్త్వా మహాబాహుః సవ్యసాచీ పరన్తపః। తతః శఙ్ఖముపాధ్మాసీద్దారయన్నివ పర్వతాన్। గుహా గిరీణాం చ తదా దిశః శైలాంస్తథైవ చ
ఇలా చెప్పిన వెంటనే, గొప్ప బాహువులు కలిగిన సవ్యసాచీ, శత్రువులకు భయంకరుడైన అర్జునుడు, శంఖాన్ని ఊదాడు. ఆ శబ్దం పర్వతాలను చీల్చినట్లుగా, గుహలు, కొండలు, అన్ని దిక్కులలో ప్రతిధ్వనించింది.
జ్యాఘోషం తలఘోషం చ కృత్వా భూతాన్యమోహయత్। ఉత్తరశ్చాపి సంలీనో రథోపస్థ ఉపావిశత్। తం సమాశ్వాసయామాస పునరేవ ధనఞ్జయః
అర్జునుడు ధనుర్వేదాన్ని, చేయి తట్టిన శబ్దాన్ని చేసి, అందరినీ భయపెట్టాడు. అప్పటికి ఉత్తరుడు రథంలో దాగి కూర్చున్నాడు. ధనంజయుడు అతన్ని మళ్ళీ ధైర్యపరిచాడు.
తస్య శఙ్ఖస్య శబ్దేన రథనేమిస్వనేన చ। గాణ్డీవస్య చ శబ్దేన పృథివీ సమకమ్పత
ఆ శంఖధ్వని, రథచక్రాల గొంతు, గాండీవ ధనుస్సు శబ్దంతో భూమి కంపించిపోయింది.