తం శబ్దం కురవో రాజన్విస్ఫోటమశనేరివ। తార్క్ష్యం శబ్దమివ శ్రుత్వా విత్రేసుర్దీనమానసాః
అందుకు రాజా, ఆ శబ్దం ఉక్కిరిబిక్కిరిగా మోగింది. అది మేఘం మోగినట్లూ, గరుత్మంతుడు అరచినట్లూ వినిపించింది. ఆ శబ్దాన్ని విని కౌరవులు భయంతో, మనసు దిగులుతో వణికిపోయారు.
యథేన్ద్రో వ్యాక్షిపద్భీమం విస్ఫోటమశనేర్భువి । తథాఽర్జునో ధనుఃశ్రేష్ఠం బాహుభ్యామాక్షిపద్బలీ
ఎలాగైతే ఇంద్రుడు భూమిపై మేఘాన్ని బలంగా వెనక్కి లాగి కొట్టడానికి సిద్ధమవుతాడో, అలాగే బలవంతుడు అర్జునుడు తన గొప్ప విల్లును బాహువులతో బలంగా వెనక్కి లాగాడు.
మహాశనిమహాశబ్దసదృశో జ్యాస్వనో మహాన్ । శత్రూన్వీరాంశ్చ సంతర్జ్య నిగ్రహస్థో రథే స్థితః
అప్పుడు ఆ విల్లు తాడుపై నుండి మేఘం మోగినట్లుగా గొప్ప శబ్దం వచ్చింది. అర్జునుడు రథంపై నిలబడి, శత్రువులను భయపెట్టి, వారిని జయించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
ఏకస్త్వం పాణ్డవశ్రేష్ఠ బహూనోతాన్మహారథాన్। కథం జేష్యసి సంగ్రామే సర్వశస్త్రాస్త్రపారగాన్
పాండవులలో ఉత్తముడవైన అర్జునా! నువ్వు ఒక్కడివే, ఎదురు ఉన్నవారు అనేకమంది మహారథులు, ఆయుధాలలో నిపుణులు. యుద్ధంలో వారిని ఎలా జయిస్తావు?
అసహాయో।సి కోన్తేయ ససహాయాశ్చ కౌరవాః । అత ఏవ మహాబాహో భీతస్తిష్ఠామి తేఽగ్రతః
కుంతీ కుమారా! నీవు ఒక్కడివే, కౌరవులకు అనేకమంది తోడున్నారు. అందుకే, మహాబాహువా! నేను నీ ముందర భయంతో నిలబడ్డాను.
ఉవాచ పార్థో మా భైషీః ప్రహస్య స్వనవత్తదా
అప్పుడు పార్థుడు చిరునవ్వుతో, గంభీరమైన స్వరంతో, "భయపడవద్దు" అని అన్నాడు.
యుధ్యమానస్య మే వీర గన్ధర్వైః సుమహాబలైః । సహాయో ఘోషయాత్రాయాం కస్తదాసీత్సఖా మమ
వీరా! ఘోషయాత్రలో నేను గొప్ప బలమైన గంధర్వులతో యుద్ధం చేసినప్పుడు నాకు ఎవరు తోడుగా ఉన్నారు? ఎవరు నా స్నేహితుడు?
తథా ప్రతిభయే తస్మిన్దేవదానవసంకులే। ఖాణ్డవే యుధ్యమానస్య కస్తదాసీత్సఖా మమ
అలాగే, ఖాండవ వనంలో దేవతలు, దానవులతో కలిసిన భయంకరమైన యుద్ధంలో నేను యుద్ధం చేసినప్పుడు నాకు ఎవరు తోడుగా ఉన్నారు?
నివాతకవచైః సార్ధం పౌలోమైశ్చ మహాబలైః । యుధ్యతో దేవరాజార్థే కః సహాయస్తదాఽభవత్
నివాతకవచులు, బలమైన పౌలోములు వంటి రాక్షసులతో దేవేంద్రుని కోసం నేను యుద్ధం చేసినప్పుడు నాకు ఎవరు తోడుగా ఉన్నారు?
స్వయంవరే తు పాఞ్చాల్యా రాజభిః సహ సంయుగే। యుధ్యతో బహుభిస్తాత కః సహాయస్తదాఽభవత్
పాంచాలి స్వయంవరంలో అనేకమంది రాజులతో నేను యుద్ధం చేసినప్పుడు నాకు ఎవరు తోడుగా ఉన్నారు, ప్రియమా?
ఉపజీవ్య గురుం ద్రోణం శుక్రం వైశ్రవణం యమమ్। వరుణం పావకం చైవ కృపం కృష్ణం చ మాధవమ్ । పినాకపాణినం చైవ కథమేతాన్న యోధయే
ద్రోణుడు, శుక్రుడు, కుబేరుడు, యముడు, వరుణుడు, అగ్ని, కృపాచార్యుడు, కృష్ణుడు, శివుడు — వీరి దగ్గర నేర్చుకున్న తర్వాత, వీరితో యుద్ధం చేయకుండా ఉండగలనా?
రథం వాహయ మే శీఘ్రం వ్యేతు తే మానసో జ్వరః
నా రథాన్ని త్వరగా నడుపు. నీ మనసులో ఉన్న భయం పోయిపోవాలి.
ఉత్తరం సాంరథిం కృత్వా శమీం కృత్వా ప్రదక్షిణమ్। ఆయుధం సర్వమాదాయ తతః ప్రాయాద్ధనఞ్జయః
ఉత్తరుడిని రథసారధిగా చేసుకుని, శమి చెట్టును ప్రదక్షిణగా చేసి, ధనంజయుడు అన్ని ఆయుధాలను తీసుకుని బయలుదేరాడు.
ధ్వజం చ సింహం మాత్స్యస్య భ్రాతౄణామాయుధాని చ। ప్రణిధాయ శమీమధ్యే ప్రయాతుముపచక్రమే
మత్స్యరాజు సింహధ్వజాన్ని, తన అన్నదమ్ముల ఆయుధాలను శమి చెట్టు మధ్యలో ఉంచి, అర్జునుడు ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
తతః కాఞ్చనలాఙ్గూలం ధ్వజం వానరలక్షణమ్ । దివ్యం మాయామయం యుక్తం విహితం విశ్వకర్మణా । మనసా చిన్తయామాస ప్రసాదం పావకస్య చ
తర్వాత అర్జునుడు బంగారు తోకతో, వానరచిహ్నంతో, విశ్వకర్మ చేత తయారైన, అద్భుతమైన, మాయతో కూడిన ధ్వజాన్ని, అలాగే అగ్ని అనుగ్రహాన్ని మనసులో ఆలోచించాడు.
స చ తచ్చిన్తితం జ్ఞాత్వా ధ్వజే భూతాన్యయోజయత్। రథే వానరముచ్ఛ్రిత్య గాణ్డీవం వ్యాక్షిపద్ధనుః
అగ్ని అతని ఆలోచనను గ్రహించి, ఆ ధ్వజంలో భూతాలను ప్రవేశపెట్టాడు. అర్జునుడు రథంపై వానరధ్వజాన్ని ఎగురవేసి, గాండీవాన్ని బలంగా లాగాడు.
సపతాకం విచిత్రాఙ్గం సోపాసఙ్గం మహాబలమ్। ఖాత్పపాత రథే తూర్ణం దివ్యరూపం మనోరమమ్
ఆ అద్భుతమైన, బలమైన, రంగురంగుల, అలంకారాలతో కూడిన ధ్వజం, దాని దండతో సహా, అద్భుతమైన రూపంలో రథంపై వేగంగా దిగింది.
రథమాస్థాయ బీభత్సుః కౌన్తేయః శ్వేతవాహనః। బద్ధాసిః సతలత్రాణః ప్రగృహీతశరాసనః । తతః ప్రాయాదుదీచీం స కపిప్రవరకేతనః
బీభత్సుడు, కుంతీ కుమారుడు, తెల్లగుర్రాలతో కూడిన రథంపై ఎక్కి, ఖడ్గాన్ని కట్టుకుని, కవచాన్ని ధరించి, విల్లు చేతపట్టి, వానరధ్వజాన్ని ఎగురవేస్తూ ఉత్తర దిశగా బయలుదేరాడు.
సైన్యాభ్యాశం స సంప్రాప్య గృహీత్వా శఙ్ఖముత్తమమ్ । స్వనవన్తం మహాశబ్దం దేవదత్తం ధనఞ్జయః । శశాఙ్కరూపం బీభత్సుః ప్రాధ్మాపయదరిందమః
అర్జునుడు సైన్యానికి దగ్గరగా వచ్చి, గొప్ప శబ్దంతో మోగే దేవదత్తం అనే తన ఉత్తమమైన శంఖాన్ని తీసుకుని, శత్రువులను సంహరించేవాడైన బీభత్సుడు, చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ దానిని మోగించాడు.
[ శశాఙ్కకున్దధవలం ముఖే నిక్షిప్య వాసవిః । ఉచ్ఛ్వసద్గణ్డయుగలం సిరాల్యాచితఫాలకమ్
వాసవుడు, చంద్రబింబంలా, మల్లెపువ్వులా తెల్లగా ఉన్న ఆ శంఖాన్ని తన పెదవుల వద్ద ఉంచి, ఊపిరి తీసుకుంటూ చెంపలు ఉబ్బించుకొని, నుదుటిపై రేఖలు కనిపించేలా మోగించాడు.
ఆరక్తనిమ్ననయనం హ్రస్వస్థూలశిరోధరమ్। అతిశ్లిష్టోదరోరస్కం తిర్యగాననశోభితమ్
అతని కన్నులు ఎర్రగా లోతుగా ఉండగా, తల, మెడ చిన్నవి, మందంగా ఉండేవి. పొట్ట, ఛాతీ బాగా కలిసిపోయి, ముఖం వెడల్పుగా, ఆకర్షణీయంగా కనిపించేవాడు.
యావత్స్వశక్తిసామగ్ర్యం త్రైలోక్యం క్షోభయన్నివ । మరుద్భిర్దశభిశ్చైవ ప్రాధ్మాపయదరిందమః ]
తన శక్తి మొత్తం కూడగట్టి, మూడు లోకాలను కంపింపజేసినట్లు, పది గాలులతో కూడి, శత్రువులను సంహరించేవాడు ఆ శంఖాన్ని బలంగా మోగించాడు.
శఙ్ఖశబ్దోస్య సోత్యర్థం శ్రూయతే కాలమేఘవత్
అతని శంఖధ్వని, మేఘగర్జన లా, గంభీరంగా, దూరంగా వినిపించింది.
తస్య శఙ్ఖస్య శబ్దేన ధనుపో నిస్వనేన చ। వానరస్య నినాదేన రథనేమిస్వనేన చ। జఙ్గమస్య భయం ఘోరమకరోత్పాకశాసనిః
ఆ శంఖధ్వని, విల్లుపాటు శబ్దం, వానరునాదం, రథచక్రాల గర్జనతో కూడి, పాకపుత్రుడు అన్ని జీవులకు భయంకరమైన భయాన్ని కలిగించాడు.
శఙ్ఖశబ్దేన పార్థస్య ముఖేనాశ్వాః పతన్క్షితౌ । ఉత్తరశ్చాపి సంత్రస్థో రథోపస్థ ఉపావిశత్
పార్థుడు మోసిన శంఖధ్వని అతని నోటివద్ద నుంచి వినిపించగానే, గుర్రాలు నేలపై పడిపోయాయి. ఉత్తరుడు భయంతో రథంలో కూర్చున్నాడు.
అథాశ్వాన్రశ్మిభిః పార్థః సముద్యమ్య పరంతపః । అభ్రాజత రథోపస్థే భానుర్మేరావివోత్తరే
ఆ తర్వాత శత్రువులను భయపెట్టే పార్థుడు గుర్రాల రశ్ములను పట్టుకుని, రథంలో ఉత్తర మేరు పర్వతంపై సూర్యుడు ప్రకాశించేలా వెలిగిపోయాడు.
శఙ్ఖఘోషేణ విత్రస్తం జ్యాఘాతేన చ మూర్ఛితమ్ । ఉత్తరం సంపరిష్వజ్య సమాశ్వాసయదర్జునః
శంఖధ్వని భయంతో, విల్లుపాటు శబ్దంతో మైండ్ మరిగిపోయిన ఉత్తరుణ్ని అర్జునుడు ఆలింగనం చేసి, ధైర్యం చెప్పాడు.
మా భైస్త్వం రాజపుత్రాగ్ర్య క్షత్రియోసి పరన్తప । కథం పురుషశార్దూల శత్రుమధ్యే విషీదసి
"భయపడవద్దు రాజకుమారులలో శ్రేష్ఠుడా! నువ్వు క్షత్రియుడవు, శత్రువులను సంహరించేవాడవు. పురుషులలో సింహమా! శత్రువుల మధ్య నువ్వు ఎందుకు నిరాశపడుతున్నావు?"
శ్రుతాస్తే శఙ్ఖశబ్దాశ్చ భేరీశబ్దాశ్చ సర్వశః । కుఞ్జరాణాం చ నినదా వ్యూఢానీకేషు నిత్యశః
"నువ్వు ఎన్నోసార్లు శంఖాల శబ్దాలు, బేరీల శబ్దాలు, యుద్ధంలో ఏనుగుల అరుపులు పూర్తిగా విన్నావు."
స త్వం కథమివానేన శఙ్ఖశబ్దేన భీషితః । విపణ్ణరూపో విత్రస్తః పురుషః ప్రాకృతో యథా
"అయితే ఈ శంఖధ్వనితో నువ్వు ఎందుకు భయపడి, సాధారణ మనిషిలా కలవరపడి, భయంతో ఉన్నావు?"