ఆస్థాయ విపులం వీర రథం సారథినా మయా। దుర్యోధనం చ జిత్వాఽఽజౌ నివర్తయ పశూన్మమ
'వీరా! నేను సారథిగా ఉన్నాను. ఈ గొప్ప రథంపై ఎక్కి, యుద్ధంలో దుర్యోధనుని ఓడించి, నా పశువులను తిరిగి తీసుకొచ్చి ఇవ్వు.'
ప్రీతోస్మి రాజపుత్రాద్య న భయం విద్యతే తవ। సర్వాన్నుదామి తే శత్రూన్రణే రణవిశారద
'రాజకుమారా! ఈ రోజు నేను నీపై సంతోషంగా ఉన్నాను. నీకు భయం అవసరం లేదు. యుద్ధంలో నీ శత్రువులందరినీ నేను తరిమికొడతాను, యుద్ధ నిపుణుడా!'
స్వస్థో భవ మహాన్యుద్ధే పశ్య మాం శత్రుభిః సహ । యుధ్యమానం విమర్దేఽస్మిన్కుర్వాణం భైరవం రవమ్
'ఈ మహాయుద్ధంలో ధైర్యంగా ఉండు. ఈ ఘర్షణలో నేను శత్రువులతో యుద్ధం చేస్తూ భయంకరమైన గర్జన చేస్తానని చూడుము.'
గాణ్డీవం దేవదత్తం చ శరాన్కనకభూషణాన్। ఏతాన్సర్వానుపాసఙ్గాన్క్షిప్రం బధ్నీహి మే రథే । ఏకం చాహర నిస్త్రింశం జాతరూపపరిష్కృతమ్
'గాండీవం, దేవదత్తం, బంగారు అలంకారాలుతో కూడిన బాణాలు, ఇతర ఆయుధాలన్నీ త్వరగా నా రథానికి కట్టుము. ఇంకా ఒక బంగారు అలంకారాల తల్వారను తీసుకొచ్చి ఇవ్వు.'
అహం వై కురుభిర్యోత్స్యే మోక్షయిష్యామి తే పశూన్ । తోషయిష్యామి రాజానం ప్రవేక్ష్యామి పురం పునః
నేను కౌరవులతో యుద్ధం చేస్తాను, నీ పశువులను తిరిగి తెస్తాను, రాజును సంతోషపరుస్తాను, మళ్లీ నగరంలోకి ప్రవేశిస్తాను.
సంకల్పాగాధపరిధం బాహుప్రాకారతోరణమ్। త్రిదణ్డతూణసంబాధం నైకధ్వజసమాకులమ్
ఈ నగరం దృఢమైన సంకల్పంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది, బాహువులు కోటలుగా, ద్వారాలుగా నిలిచాయి, మూడు రకాల అడ్డంకులతో నిండిపోయి, అనేక జెండాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
జ్యాక్షేపనినదారావం నేమీనినదదున్దుభిః । శరజాలవితానాఢ్యమాక్ష్వేడితమహాస్వనమ్ । నగరం తే మయా గుప్తం రథోపస్థం భవిష్యతి
విల్లుల తంటాలు, చక్రాల మోగుడు, డప్పుల ధ్వని, బాణాల కవచాలతో, గుర్రాల హేళ్లతో మారుమోగే నీ నగరం, నా రక్షణలో యుద్ధరథాల నిలయం అవుతుంది.
అధిష్ఠితో మయా సఙ్ఖ్యే రథో గాణ్డీవధన్వినా । అజయ్యః శత్రుసైన్యానాం వైరాటే వ్యేతు తే భయమ్
నా వంటి గాండీవధారి రథంపై కూర్చుంటే, శత్రువుల సేనలకు అది జయించలేనిది అవుతుంది; విరాట నగరంలో నీ భయం పోయిపోవాలి.
బహునా కిం ప్రలాపేన శృణు మే పరమం వచః। నాహం బిభేమి కౌన్తేయ సాక్షాదపి శతక్రతోః
ఎందుకు ఎక్కువగా మాట్లాడాలి? నా ముఖ్యమైన మాట విను: కుంతీ కుమారా! నాకు ఇంద్రుడిని కూడా భయం లేదు.
యమవాయుకుబేరేభ్యో ద్రోణభీష్మశతాదపి । బిభేమి నాహమేతేభ్యో జానామి త్వాం స్థిరం యుధి । కేశవేనాపి సంగ్రామే సాక్షాదిన్ద్రేణ వా సమమ్
యముడు, వాయువు, కుబేరుడు, వందమంది ద్రోణులు, భీష్ములు వచ్చినా నాకు భయం లేదు; యుద్ధంలో నీవు ధైర్యంగా ఉంటావని నాకు తెలుసు, కేశవుడు లేదా ఇంద్రుడు ఉన్నా సరే.
ఇదం తు చిన్తయన్నేవ పరిముహ్యామి కేవలమ్। నిశ్చయం నాధిగచ్ఛామి నావగచ్ఛామి కించన
ఇలా ఆలోచిస్తూ నేను పూర్తిగా అయోమయంలో పడిపోతున్నాను; నాకు ఏ నిర్ణయం రావడం లేదు, ఏదీ అర్థం కావడం లేదు.
ఏవం వరాఙ్గరూపస్య లక్షణైః సూచితస్య చ। కేన కర్మవిపాకేన క్లీబత్వం త్వాముపాగతమ్
నీకు అద్భుతమైన రూపం, శుభలక్షణాలు ఉన్నా, ఏ పూర్వకర్మ ఫలితంగా ఈ అశక్తత నీకు వచ్చింది?
మన్యే త్వాం క్లీబరూపేణ చరన్తం శూలపాణినమ్। గన్ధర్వరాజప్రతిమం దేవం వాఽపి శతక్రతుమ్
నువ్వు అశక్తుడిగా తిరిగినా, నిన్ను శూలపాణిగా, గంధర్వులలో రాజుగా, లేక ఇంద్రుడిగా నేను భావిస్తున్నాను.
భ్రాతుర్నియోగాఞ్జ్యేష్ఠస్య సంవత్సరమిదం వ్రతమ్। చరామి బ్రహ్మచర్యం వై సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
నా అన్నయ్య ఆజ్ఞతో నేను ఈ సంవత్సరం బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని ఆచరిస్తున్నాను; ఇది నిజమే అని నీకు చెబుతున్నాను.
నాస్మి క్లీబో మహాబాహో పరవాన్ధర్మసంయుతః । ఉర్వశీశాపసంభూతం క్లైబ్యం సముపసంస్థితమ్
ఓ మహాబాహువా! నేను అశక్తుడు కాదు, పరధర్మానికి లోబడినవాడిని కాదు; ఉర్వశి శాపం వల్ల ఈ అశక్తత వచ్చింది.
పురాఽహమాజ్ఞయా భ్రాతుర్జ్యేష్ఠస్యాస్మి సురాలయమ్। ప్రాప్తవానుర్వశీ దృష్టా సుధర్మాయాం మయా తదా
ఒకసారి నా అన్నయ్య ఆజ్ఞతో నేను దేవతల లోకానికి వెళ్లాను; అక్కడ సుధర్మలో ఉర్వశిని చూశాను.
నృత్యన్తీం పరమం రూపం బిభ్రతీం వజ్రిసన్నిధౌ । అపశ్యం తామనిమిషం కూటస్థామన్వయస్య మే
ఆమె ఇంద్రుని సమక్షంలో నాట్యం చేస్తూ, అద్భుతమైన అందంతో మెరిసిపోతూ ఉండగా, నేను ఆమెను కళ్లిపిప్పి చూసాను.
రాత్రౌ సమాగతా మహ్యం శయనం రన్తుమిచ్ఛయా। అహం తామభివాద్యైవ మాతృసత్కారమాచరమ్
రాత్రి సమయంలో ఆమె నా దగ్గరకు వచ్చి, నా మంచంలో సుఖం కోరింది; నేను ఆమెకు నమస్కరించి తల్లిలా గౌరవించాను.
సా చ మామశపత్క్రుద్ధా శిఖణ్డీ త్వం భవేతి వై। శ్రుత్వా తమిన్ద్రో మామాహ మా భైస్త్వం పార్థ షణ్డతా
ఆమె కోపంతో నన్ను శపించి, 'నీవు శిఖండిలా అవుతావు' అని చెప్పింది. అది విని ఇంద్రుడు, 'పార్థా! ఈ అశక్తత వల్ల భయపడవద్దు' అని చెప్పాడు.
ఉపకారో భవేత్తుభ్యమజ్ఞాతవసతౌ పురా। ఇతీన్ద్రో మామనుగ్రాహ్య తతః ప్రేషితవాన్వృషా
ఇంద్రుడు దయచూపి, 'నీకు గుర్తుపట్టకుండా ఉండే కాలంలో ఇది ఉపయుక్తమవుతుంది' అని చెప్పి, నన్ను పంపించాడు.
తదిదం సమనుప్రాప్తం వ్రతం చీర్ణం మయాఽనఘ । సమాప్తవ్రతముత్తీర్ణం విద్ధి మాం త్వం నృపాత్మజ
ఇలా ఈ వ్రతం నాపై వచ్చింది, నేను దీన్ని పూర్తిగా ఆచరించాను; రాజకుమారా! నేను వ్రతాన్ని ముగించాను అని తెలుసుకో.
పరమోఽనుగ్రహో మేఽద్య యత్ప్రతర్కో న మే వృథా। న హీదృశాః క్లీబరూపా భవన్తి తు నరోత్తమాః
ఈ రోజు నాకు గొప్ప దయ కలిగింది, ఎందుకంటే నా అనుమానం వృథా కాలేదు; అశక్తత వంటి రూపాలు ఉత్తమ పురుషులకు రావు.
సహాయవానస్మి రణే యుద్ధ్యేయమమరైరపి । సాధ్వసం తత్ప్రనష్టం మే కిం కరోమి బ్రవీహి మే
నాకు తోడుగా ఉన్నారు. యుద్ధంలో దేవతలతో కూడ పోరాడగలను. ఆ భయం ఇప్పుడు పోయింది. నేను ఏమి చేయాలో చెప్పండి.
అహం తే సంగ్రహీష్యామి హయాఞ్శత్రునిర్బహణ। శిక్షితో హ్యస్మి సారథ్యే నిష్ఠితః పురుషర్షభ
నేను నీ గుర్రాలను, శత్రువులను ఓడించే వీర గుర్రాలను, సమకూర్చుతాను. రథసారధిగా నేర్చుకున్నాను, స్థిరంగా ఉన్నాను, మహాపురుషా!
దారుకో వాసుదేవస్య యథా శక్రస్య మాతలిః। తథా మాం విద్ధి సారథ్యే శిక్షితం నరపుఙ్గవ
వాసుదేవునికి దారుకుడు, ఇంద్రునికి మాతలి ఎలా ఉంటారో, అలాగే నన్ను కూడా రథసారధిగా శిక్షణ పొందినవాడిగా తెలుసుకో, నరశ్రేష్ఠా!
అశ్వా హ్యేతే మహాబాహో తవైవాహవదుర్జయాః। యోగ్యా రథవరే యుక్తాః ప్రాణవన్తో జితశ్రమాః
ఈ గుర్రాలు నీవే, మహాబాహువా! యుద్ధంలో వీటిని ఓడించడం చాలా కష్టం. ఇవి ఉత్తమ రథానికి తగినవి, బలంగా, అలసట లేకుండా పరుగెత్తగలవు.
యస్య యాతేన పశ్యన్తి భూమౌ క్షిప్తం పదంపదమ్। దక్షిణాం యో ధురం వోఢా సుగ్రీవోణ సమో హయః
భూమిపై అడుగడుగునా గుర్రం వేసిన ముద్రలు కనిపిస్తాయి. కుడివైపు జువ్వను మోయగల సుగ్రీవుడు అనే గుర్రం, గాలికి సమానమైన వేగంతో పరుగెడతాడు.
యోఽయం హయో ధుర్యవరో వామాం వహతి శోభనః। తం మన్యే మేఘపుష్పస్య జవేన సదృశం హయమ్
ఇక్కడ ఉన్న ఈ గుర్రం, జువ్వలో ఉత్తమమైనది, ఎడమవైపు బరువును అందంగా మోయగలదు. దీని వేగం మేఘపుష్ప అనే గుర్రానికి సమానంగా ఉంది అని నేను భావిస్తున్నాను.
యోఽయం వహతి వై పార్ష్ణిం దక్షిణామఞ్చితోద్యతః । వలాహకాదభిమతస్తేజసా వీర్యవత్తరః
ఇక్కడ ఉన్న ఈ గుర్రం, కుడివైపు వెనుక భాగాన్ని మోయడం, ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండడం, నీకు ఇష్టమైన వలాహక అనే గుర్రానికి కన్నా తేజస్సు, బలంలో గొప్పది.
యోఽయం కాఞ్చనసన్నాహో వామం వహతి శోభనః । ధుర్యం శైబ్యస్య తం మన్యే జవేన బలవత్తరమ్
ఈ గుర్రం, బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించబడి, ఎడమవైపు బరువును అందంగా మోయగలదు. ఇది శైబ్యుని జువ్వ గుర్రం, వేగంలోను బలంలోను మరింత శక్తివంతంగా ఉంది.