శాతకుమ్భస్య శుద్ధస్య శ్రేష్ఠస్య రజతస్య చ। దదామి శతనిష్కం తే ముఞ్చ మాం త్వం బృహన్నలే ।। 58
శుద్ధమైన, ఉత్తమమైన బంగారం, వెండి — వీటిలో నూరు నిష్కలు ఇస్తాను. బ్రిహన్నలే, నన్ను విడిచిపెట్టు.
షష్టిం స్వలంకృతాః కన్యా గ్రామమేకం దదామి తే। ముఞ్చ మాం త్వం భృశం దీనం విహ్వలం భయకమ్పితమ్ ।। 59
అలంకరించబడిన అరవై మంది యువతులను, ఒక గ్రామాన్ని కూడా ఇస్తాను. నేను చాలా భయంతో, బాధతో వణికిపోతున్నాను; నన్ను విడిచిపెట్టు.
మణీనష్టౌ చ వైడూర్యాన్హేమబద్ధాన్మహాప్రభాన్। హేమదణ్డప్రతిచ్ఛన్నం రథం యుక్తం తు వాజిభిః ।। 60
బంగారంలో అమర్చిన ఎనిమిది గొప్ప వైడూర్య మణులు, బంగారు దండలతో కప్పబడిన, గుర్రాలతో కట్టిన రథాన్ని కూడా ఇస్తాను.
మత్తాంశ్చ దశ మాతఙ్గాన్ముఞ్చ మాం త్వం బృహన్నలే । గమిష్యామి పురం షణ్డ ద్రష్టుం మాతరమద్య తామ్ ।। 61
పది మత్తెక్కిన ఏనుగులను కూడా ఇస్తాను, బ్రిహన్నలే, నన్ను విడిచిపెట్టు! నేను ఈ రోజు నగరానికి వెళ్లి, నా తల్లిని చూడాలి.
ఏకోఽహమేవ మే మాతుః కుమారః కిం బ్రువే తతః। విధిరేవంవిధే కాలే త్వద్వశం కురుతే హి మామ్ ।। 62
నేను నా తల్లికి ఒక్కగానొక్క కుమారుడిని. ఆమెకు నేను ఏమని చెప్పాలి? ఇలాంటి సమయంలో విధి నన్ను నీ ఆధీనంలోకి తెచ్చింది.
మాత్స్యస్య పుత్రో బాలోఽహం తేన చాస్మి సుపోషితః। మాతృపార్శ్వశయానోఽహమస్పృష్టాతపవాయుమాన్ ।। 63
నేను మత్స్య రాజు కుమారుడిని, ఆయన నన్ను బాగా పోషించాడు. నేను నా తల్లి పక్కనే పడుకుంటాను; ఎప్పుడూ ఎండ, గాలి తాకలేదు.
అదృష్టబాలయుద్ధోఽహం కుతస్తే కురవః కుతః। మాతృపార్శ్వం గమిష్యామి ముఞ్చ మాం త్వం బృహన్నలే ।। 64
పిల్లల యుద్ధం కూడా నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. కౌరవులను ఎలా ఎదుర్కొనగలను? నేను నా తల్లి వద్దకు వెళ్లాలనుకుంటున్నాను, బ్రిహన్నలే, నన్ను విడిచిపెట్టు.
ప్రలయార్ణవసంకాశం దృశ్యతే కౌరవం బలమ్ ।। 65
కౌరవుల సైన్యం ప్రళయ సముద్రంలా కనిపిస్తోంది.
స్త్రీణాం మధ్యేఽహమజ్ఞానాద్వీర్యశౌర్యాఙ్కితాం గిరమ్। ఉక్తో యౌవనగర్వేణ కో జేతుం శక్నుయాత్కురూన్ । అముక్త్వా మాం యది నయేర్మరిష్యామి తవాగ్రతః ।। 66
స్త్రీల మధ్యలో, అవివేకంతో, యవ్వన గర్వంతో, ధైర్యం, పరాక్రమం ఉన్న మాటలు మాట్లాడాను—కౌరవులను ఎవరు జయించగలరు? నన్ను విడిచిపెట్టకపోతే, నీ ముందే నేను చనిపోతాను.
ఏవమాదీని వాక్యాని విలపన్తమచేతసమ్। ప్రసభం పురుషవ్యాఘ్రో రథస్యాన్తికమానయత్ ।। 67
ఇలా ఉత్తరుడు మనసు కలవరంతో ఏడుస్తూ మాట్లాడుతుండగా, పురుషశార్దూలుడు అతన్ని బలవంతంగా రథం దగ్గరకు తీసుకెళ్లాడు.
అథైనమబ్రవీత్పార్థో భయార్తం నష్టచేతసమ్ ।। 68
అప్పుడు పార్థుడు, భయంతో, తికమకపడి ఉన్న ఉత్తరుడితో ఇలా అన్నాడు.
అహం యోత్స్యామి కౌరవ్యైర్హయాన్సంయచ్ఛ మేతి మామ్ । ఆదదానః కిమర్థం త్వం పలాయనపరోఽభవః ।। 69
నేను కౌరవులతో యుద్ధం చేస్తాను. నువ్వు గుర్రాలను నియంత్రించు. నన్ను పక్కన ఉంచుకుని ఎందుకు పారిపోవాలని చూస్తున్నావు?
యుధ్యస్వ కౌరవైః సార్ధం విజయస్తే భవిష్యతి। యస్య యన్తాస్మ్యహం యుద్ధే సంయచ్ఛామి హయోత్తమాన్। రాజ్ఞో వా రాజపుత్రస్య తస్య యుద్ధే జయో ధ్రువమ్ ।। 70
కౌరవులతో యుద్ధం చేయి, విజయం నీదే అవుతుంది. యుద్ధంలో నేను ఎవరికైనా రథసారథిగా ఉంటే, ఆ రాజు లేదా రాజకుమారుడికి తప్పక విజయం లభిస్తుంది.
సర్వథోత్తర యుధ్యస్వ యన్త్రా సహ మయా కురూన్ । జిత్వా మహీం యశః ప్రాప్య భోక్ష్యసే సకలామిమామ్ ।। 71
ఎలాగైనా ఉత్తరా, నన్ను రథసారథిగా పెట్టుకుని కౌరవులతో యుద్ధం చేయి. భూమిని జయించి, కీర్తిని సంపాదించి, ఈ రాజ్యాన్ని ఆనందంగా అనుభవించగలవు.
హతో వా ప్రాప్ససే స్వర్గం న శ్రేయస్తే పలాయనమ్ ।। 72
నీవు యుద్ధంలో చనిపోతే స్వర్గాన్ని పొందుతావు. పారిపోవడం నీకు మంచిది కాదు.
అద్య సర్వాన్కురూఞ్జిత్వా యథా జయమవాప్స్యసి। తథాఽహం ప్రయతిష్యేఽత్ర సహాయోఽత్ర మతో హ్యహమ్ ।। 73
ఈ రోజు నీవు కౌరవులను జయించి విజయాన్ని సాధించినట్టు, నేను కూడా ఇక్కడ నీతో కలిసి శ్రమిస్తాను. నేను నీకు సహాయంగా ఉన్నాను.
యది నోత్సహసే యోద్ధుం శత్రుభిః శత్రుకర్శన। ఏహి మే త్వం హయాన్యచ్ఛ యుధ్యమానస్య శత్రుభిః ।। 74
ఓ శత్రువులను సంహరించేవాడా, నీవు శత్రువులతో యుద్ధం చేయలేకపోతే, రా, నా గుర్రాలను నీవు నడుపు. నేను శత్రువులతో యుద్ధం చేస్తాను.
ప్రయాహ్యేతద్రథానీకం మద్బాహుపరిరక్షితః । అప్రధృష్యతమం ఘోరం గుప్తం ఘోరైర్మహారథైః । మా భైస్త్వం రాజపుత్రాగ్ర్య క్షత్రియోసి పరంతప ।। 75
నా చేతుల రక్షణలో ఉన్న ఈ రథాల సమూహానికి వెళ్లు. ఇది భయంకరమైనది, మహా వీరుల రక్షణలో ఉంది, దానిని ఎవరూ జయించలేరు. రాజకుమారులలో శ్రేష్ఠుడవు, నీవు క్షత్రియవు, శత్రువులను భయపెట్టేవాడవు, భయపడవద్దు.
అహం తైః కురుభిర్యోత్స్యే ప్రత్యానేష్యామి తే పశూన్ । ప్రవిశైతద్రథానీకమప్రధృష్యం దురాసదమ్ ।। 76
నేను ఆ కౌరవులతో యుద్ధం చేసి నీ పశువులను తిరిగి తీసుకొస్తాను. నీవు ఈ దుర్భేద్యమైన, చేరుకోవడం కష్టమైన రథాల సమూహంలోకి ప్రవేశించు.
యన్తా భవ నరశ్రేష్ఠ యోత్స్యేఽహం కురుభిః సహ। శూరాన్సమరచణ్డాంశ్చ నయిష్యే యమసాదనమ్ ।। 77
ఓ మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు రథసారథి అవు. నేను కౌరవులతో యుద్ధం చేసి, వీరులను, భయంకరమైన యోధులను యమలోకానికి పంపిస్తాను.
ఏవం బ్రువాణో వైరాటిం బీభత్సురపరాజితః। సమాశ్వాస్య భయార్తం తముత్తరం భరతర్షభః ।। 78
ఈ విధంగా భయంతో ఉన్న ఉత్తరుని ధైర్యపరిచాడు అజేయుడైన బీభత్సువు, భరతులలో శ్రేష్ఠుడు.
ఇతస్తతో వివేష్టన్తమకామం భయపీడితమ్ । రథమారోపమాయాస పార్థః పరపురంజయః ।। 79
అతను ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ, భయంతో ఇబ్బంది పడుతూ, వెనకాడుతున్న Uttara ను, శత్రు నగరాలను జయించిన పార్థుడు రథంపై ఎక్కించాడు.
తమారోప్య రథోపస్థే విలపన్తం ధనఞ్జయః। గాణ్డీవం ధనురాదాతుముపాయాత్తాం శమీం ప్రతి
విలపిస్తున్న ఉత్తరుని రథంపై ఎక్కించి, ధనంజయుడు గాండీవ ధనుస్సును తీసుకోవడానికి ఆ శమి చెట్టు వైపు వెళ్లాడు.
ఉత్తరం తం సమాశ్వాస్య కృత్వా యన్తారమర్జునః ।। 80
ఉత్తరుని ధైర్యపరచి, అతన్ని రథసారథిగా చేసుకున్న అర్జునుడు—
తం దృష్ట్వా క్లీబరూపేణ రథస్థం రథిపుఙ్గవమ్। శమీమభిముఖం యాన్తం రథమారోప్య చోత్తరమ్
రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన అతను, నపుంసక వేషంలో రథంపై నిలబడి, శమి చెట్టు వైపు వెళ్తూ, ఉత్తరుని రథంపై ఎక్కించిన దృశ్యాన్ని చూసి—
ద్రోణభీష్మాదయః శూరాః కురూణాం రథిసత్తమాః । విత్రస్తమనసశ్చాసన్ధనఞ్జయకృతాద్భయాత్
ద్రోణుడు, భీష్ముడు మరియు ఇతర కౌరవ వీరులు, ధనంజయుడి వల్ల భయంతో మనసులో భయపడిపోయారు.
తానవేక్ష్య హతోత్సాహానుత్పాతానపి చాద్భుతాన్। గురుః శస్త్రభృతాంశ్రేష్ఠో భారద్వాజోఽభ్యభాషత
వారిలో ఉత్సాహం తగ్గిపోయినదాన్ని, అద్భుతమైన అపశకునాలను చూసి, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడైన భరద్వాజ మహర్షి ఇలా అన్నాడు.
స్వరాశ్చ వాతాః సంయాన్తి రూక్షాః పరుషనిస్వనాః । భస్మవర్షప్రకాశేన తమసా సంవృతం నభః
దారుణమైన గాలులు గట్టిగా ఊదుతున్నాయి, ఆకాశం బూడిద వర్షంతో చీకటిగా కమ్ముకుంది.
రూక్షవర్ణాశ్చ జలదా దృశ్యన్తేఽద్భుతదర్శనాః । నిఃసరన్తి చ కోశేభ్యః శస్త్రాణి వివిధాని చ
అద్భుతంగా కనిపించే, ముదురు రంగు మేఘాలు కనబడుతున్నాయి. వివిధ ఆయుధాలు వాటి కవర్ల నుంచి బయటకు వస్తున్నాయి.
శివాశ్చ వినదన్త్యేతా దీప్తాయాం దిశి దారుణాః । హయాశ్చాశ్రూణి ముఞ్చన్తి ధ్వజాః కమ్పన్త్యకమ్పితాః
ఈ భయంకరమైన నక్కలు అగ్ని దిశలో అరుస్తున్నాయి. గుర్రాలు కన్నీళ్లు కారుస్తున్నాయి, కదలని జెండాలు కంపిస్తున్నాయి.