పరాక్రమం తు సూతానాం జ్ఞాత్వా రాజాఽన్వమన్యత । సైరన్ధ్ర్యాః సూతపుత్రేణ సహ దాహం నరాధిపః ।। 12
రథసారథుల బలాన్ని తెలుసుకున్న రాజు, సైరంధ్రీని రథసారథి కుమారుడితో కలిసి కాల్చేందుకు అంగీకరించాడు.
తతస్తే సమనుజ్ఞాతాః సర్వే తత్రాస్య బాన్ధవాః। రురుదుః కీచకం దృష్ట్వా పరివార్యాభితః స్థితాః ।। 13
అనుమతి లభించిన తర్వాత, అతని బంధువులందరూ అక్కడికి వచ్చి, కీచకుని చుట్టూ నిలబడి, అతడిని చూసి ఏడ్చారు.
ఆరోప్య కృష్ణాం సహ కీచకేన నిబధ్య కేశేషు చ పాదయోశ్చ। తే చాపి సూతా వచనైరవోచన్నుద్దిశ్య చైనామభివీక్ష్య కృష్ణామ్ ।। 14
కృష్ణను జుట్టుతో, కాళ్లతో బంధించి, కీచకునితో కలిసి మంచంపై ఉంచారు. రథసారథులు ఆమెను చూపిస్తూ, కృష్ణను చూస్తూ ఇలా అన్నారు.
యస్యాః కృతే।़యం నిహతో మహాత్మా తస్మాద్ధి సా కీచకమార్గమేతు । అవార్యసత్వేన చ కీచకేన గతాసునా సున్దరీ స్వర్గలోకమ్ ।। 15
ఈ మహాత్ముడు ఆమె వల్ల చనిపోయాడు, అందుకే ఆమె కీచకుని మార్గాన్ని అనుసరించాలి. కీచకుడు నియంత్రణ లేకుండా ప్రాణాలు విడిచాడు, ఈ అందమైన స్త్రీ స్వర్గానికి వెళ్ళిపోతుంది.
సా తేన కృష్ణా శయనే నిబద్ధా యశస్వినీ చైవ మనస్వినీ చ। అనార్యసత్త్వేన మహార్యసత్త్వా గతాసునా సా ప్రరురోద కృష్ణా । విలమ్బమానా వివశా హి దుష్టైస్తత్రైవ పర్యఙ్కవరే శుభాఙ్గీ ।। 16
అలా కృష్ణ, కీర్తిగలది, ధైర్యవంతురాలు, మంచంపై అతడితో బంధించబడింది. మంచి స్వభావం ఉన్న ఆమెను చెడ్డవారు చనిపోయినవాడితో కట్టేశారు. కృష్ణ, చేతకాని స్థితిలో, ఆ దుష్టుల చేత ఆలస్యమై, ఆ మంచంపైనే, తన అందమైన అవయవాలతో ఏడ్చింది.
హ్రియమాణాఽథ సుశ్రోణీ సూతపుత్రైరనిన్దితా। ప్రాక్రోశన్నాథమిచ్ఛన్తీ కృష్ణా నాథవతీ సతీ ।। 17
అప్పుడు నిందలేని, సుందర నడుము గల కృష్ణను రథసారథులు లాగుతూ తీసుకెళ్తుండగా, ఆమె రక్షణ కోరుతూ, ఉన్నా కూడా, గట్టిగా అరవసాగింది.
మృతేన సహ బద్ధాఙ్గీ నిరాశా జీవితే తదా। శ్మశానాభిముఖం నీతా కరేణురివ రౌతి సా ।। 18
చనిపోయినవాడితో బంధించబడి, ప్రాణాల మీద ఆశ లేకుండా, ఆమెను శ్మశానానికి తీసుకెళ్తుండగా, ఆవు లాంటి అరుపులతో ఏడ్చింది.
జయో జయేశో విజయో జయత్సేనో జయద్బలః। త మే వాచం విజానన్తు సూతపుత్రా నయన్తి మామ్ ।। 19
'జయ, జయేశ, విజయ, జయత్సేన, జయద్బల — వీరు నా అరుపు వినాలి, ఎందుకంటే రథసారథుల కుమారులు నన్ను తీసుకెళ్తున్నారు.'
యేషాం దున్దుభినిర్ఘోషో జ్యాఘోషః శ్రూయతే మహాన్। తే మే వాచం విజానన్తు సూతపుత్రా నయన్తి మామ్ ।। 20
'వారికి డప్పుల గుంజు, విల్లుల శబ్దం గొప్పగా వినిపించేది — వారు నా అరుపు వినాలి, ఎందుకంటే రథసారథుల కుమారులు నన్ను తీసుకెళ్తున్నారు.'
యేషాం జ్యాతలనిర్ఘోషో విస్ఫూర్జితమివాశనేః। అశ్రూయత మహాన్యుద్ధే భీమఘోపస్తరస్వినామ్ ।। 21
'వారికి విల్లుల తంతుల గట్టిపాట శబ్దం మహా యుద్ధంలో మేఘ గర్జనలా వినిపించేది, భయాన్ని పుట్టించేవారు —'
రథఘోపశ్చ బలవాన్గన్ధర్వాణాం తరస్వినామ్ । తే మే వాచం బిజానన్తు సూతపుత్రా నయన్తి మామ్ ।। 22
'వేగంగా పరిగెత్తే గంధర్వుల రథాల గర్జన కూడా గొప్పగా ఉండేది — వారు నా అరుపు వినాలి, ఎందుకంటే రథసారథుల కుమారులు నన్ను తీసుకెళ్తున్నారు.'
యేషాం వీర్యమతుల్యం తు శక్రస్యేవ బలం యశః। రాజసింహా ఇవాగ్ర్యాస్తే మాం జానన్తు సుదుఃఖితాం ।। 23
'వారికి అసమానమైన వీరత్వం, ఇంద్రుడి బలం, కీర్తి ఉన్న రాజసింహుల్లా ఉన్న వారు — వారు నా బాధను తెలుసుకోవాలి.'
ఇత్యస్యాః కృపణా వాచః కృష్ణాయాః పరిదేవితాః। శ్రుత్వైవాభ్యుత్థితో భీమః శయనాదవిచారయన్ ।। 24
కృష్ణా బాధతో చెప్పిన ఆ దయనీయమైన మాటలు విన్న వెంటనే భీముడు తన మంచం మీద నుంచి ఆలోచిస్తూ లేచాడు.
అహం సైరన్ధ్రి తే వాచః శృణోమి తవ భాషితాః। తస్మాత్తే సూతపుత్రేభ్యో న భయం జాతు విద్యతే ।। 25
సైరంధ్రి, నేను నీ మాటలు విన్నాను. అందుకే నువ్వు ఆ రథికుల కుమారులను ఎప్పుడూ భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.
ఇత్యుక్త్వా స మహాబాహుర్విజజృమ్భే జిఘాంసయా ।। 26
అలా చెప్పి ఆ మహాబలుడు భీముడు, శత్రువులను సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో తన శరీరాన్ని చాచి లేచాడు.
తతః స వ్యాయతం బద్ధ్వా వస్త్రం విపరివేష్ట్య చ। అద్వారేణాభ్యవస్కన్ద్య నిర్జగామ బహిస్తదా ।। 27
తర్వాత తన వస్త్రాన్ని బిగించి చుట్టుకుని, ఒక పక్కదారిలోంచి బయటకు జారిపోయి బయటకు వెళ్లాడు.
స లఙ్ఘయిత్వా ప్రాకారమారుహ్య తరసా ద్రుమమ్ । శ్మశానాభిముఖః ప్రాయాద్యత్ర తే కీచకా గతాః ।। 28
ఆ ప్రాకారాన్ని దాటి, వేగంగా ఒక చెట్టెక్కి, కిచకులు వెళ్లిన శ్మశానవైపు పరుగెత్తాడు.
స లఙ్ఘయిత్వా ప్రాకారం నిఃసృత్య చ పురోత్తమాత్ । జవేనోత్పతితో భీమః సూతానామగ్రతస్తదా ।। 29
ప్రాకారాన్ని దాటి, ఆ మహానగరం నుంచి బయటకు వచ్చి, భీముడు రథికుల కంటే ముందుగా ఉత్సాహంగా పరుగెత్తాడు.
చితాసమీపం గత్వా స తత్రాపశ్యన్మహాబలః । తాలమాత్రం మహాస్కన్ధమూర్ధ్వశుష్కం వనస్పతిమ్ ।। 30
చితికి దగ్గరగా వెళ్లి, ఆ మహాబలుడు, తాడిచెట్టు లాంటి పొడవైన, పెద్ద కాండంతో, పైభాగం ఎండిపోయిన ఒక చెట్టును చూశాడు.
తం నాగవదుపక్రమ్య బాహుభ్యాం పరిరభ్య చ। వృక్షముత్పాటయామాస భీమో భీమపరాక్రమః ।। 31
ఆ చెట్టు దగ్గరకు ఏనుగు లా వెళ్లి, భీముడు తన చేతులతో ఆ చెట్టును బలంగా పట్టుకుని, దాన్ని పీకేశాడు.
తతో వృక్షం దశవ్యామం నిష్పత్రమకరోత్తదా ।। 32
తర్వాత ఆ పది గజాల పొడవున్న చెట్టును ఆకులు లేకుండా చేసాడు.
తం మహాకాయముద్యమ్య భ్రామయిత్వా చ వేగితః। ప్రగృహ్యాభ్యపతత్సూతాన్దణ్డపాణిరివాన్తకః।। 33
ఆ పెద్ద చెట్టును ఎత్తి, వేగంగా తిప్పి, గట్టిగా పట్టుకుని, దండధారి యముడు లా రథికుల మీద దూకాడు.
ఊరువేగేన తస్యాథ న్యగ్రోధాశ్వత్థకింశుకాః। భూమౌ నిపతితా వృక్షాః సంభగ్నాస్తత్ర శేరతే ।। 34
ఆయన తొడల బలంతో, వటవృక్షం, అశ్వత్థం, కింశుకం వంటి చెట్లు విరిగి నేలపై పడిపోయి అక్కడే చెల్లాచెదురుగా పడ్డాయి.
తం సింహమివ సంక్రుద్ధం దృష్ట్వా గన్ధర్వమాగతమ్। విత్రేసుశ్చ తదా సూతా విపాదభయపీడితాః ।। 35
అతన్ని సింహంలా కోపంతో ఉన్నాడని, గంధర్వుడు వచ్చాడని భావించి, రథికులు మరణభయంతో వణికిపోయారు.
తమన్తకమివ క్రుద్ధం గన్ధర్వభయశఙ్కితాః। దిధక్షన్తస్తథా జ్యేష్ఠం భ్రాతరం చోపకీచకాః। పరస్పరమథోచుస్తే విషాదభయమోహితాః ।। 36
ఆయనను యముడు లా కోపంగా చూస్తూ, గంధర్వభయం తో, ఉపకిచకులు తమ అన్నయ్యను కాల్చాలని అనుకుంటూ, పరస్పరం భయంతో, నిరాశతో మాట్లాడుకున్నారు.
గన్ధర్వో బలవానేతి క్రుద్ధ ఉద్యమ్య పాదపమ్। ప్రబుద్ధాః సుమహాభాగా గన్ధర్వాః సూర్యవర్చసః। సైరన్ధ్రీ ముచ్యతాం శీఘ్రం భయం నో మహదాగతమ్ ।। 37
ఒక గంధర్వుడు బలంగా, కోపంతో చెట్టును ఎత్తాడు! ఆ మహాశక్తులు, సూర్యుడి లాంటి కాంతివంతమైన గంధర్వులు మేల్కొన్నారు. సైరంధ్రిని వెంటనే విడిచిపెట్టు — మన మీద పెద్ద ప్రమాదం వచ్చింది!
తే దృష్ట్వాఽథ సమావిద్ధం భీమసేనేన పాదపమ్ । విముచ్య ద్రౌపదీం త్రస్తాః ప్రాద్రవన్నగరం ప్రతి ।। 38
భీమసేనుడు చెట్టును ఊపుతున్న దృశ్యం చూసి, భయంతో ద్రౌపదిని విడిచిపెట్టి, రథికులు పట్టణం వైపు పరుగెత్తారు.
ద్రవతస్తాంశ్చ సంప్రేక్ష్య స వజ్రీ దానవానివ । అథ భీమః సముత్పత్య ద్రవతాం పురతోఽభవత్ ।। 39
వారు పారిపోతున్నదాన్ని చూసి, భీముడు ఇంద్రుడు దానవులను ఎదుర్కొనినట్టు ముందుకు దూకి, పారిపోతున్న వారి ముందు నిలబడ్డాడు.
తే తం దృష్ట్వా భయోద్విగ్నా నిశ్చేష్టాః సమవస్థితాః ।। 40
అతన్ని చూసి, భయంతో వణికిపోయి, వారు కదలకుండా అక్కడే నిలిచిపోయారు.
దృష్ట్వా తాఞ్శతసఙ్ఖ్యకాన్స వజ్రీ దానవానివ। ఏకేనైవ ప్రహారేణ దశ సప్త చ వింశతిమ్। అష్టాదశ చ పఞ్చాశఞ్జఘాన స వృకోదరః ।। 41
వారు వందల మంది ఉన్నా, వృకోదరుడు ఒక్క దెబ్బతో పది, ఏడూ, ఇరవై, పదిహేడు, యాభై మందిని అక్కడే చంపేశాడు.