క్రోధావిష్టో వినిశ్చస్య పునశ్చైనం వృకోదరః । జగ్రాహ జయతాంశ్రేష్ఠః కేశేష్వేవ భృశం తదా ।। 36
కోపంతో ఊగిపోయిన వృకోదరుడు, గెలుపులో శ్రేష్ఠుడు, మళ్లీ కీచకుడి జుట్టు బలంగా పట్టుకున్నాడు.
గృహీత్వా కీచకం భీమో విరరాజ మహాబలః । ఆమిషార్థే గృహీత్వైవ శార్దూలో మృగయూథపమ్ ।। 37
కీచకుడిని పట్టుకున్న భీముడు, మాంసం కోసం జింకల గుంపు నాయకుడిని పట్టుకున్న పులిలా ప్రకాశించాడు.
పునశ్చాతిబలస్తత్ర కీచకో బలదర్పితః । వ్యాయచ్ఛన్నేవ దుర్ధర్షః పాణ్డవేన తరస్వినా ।। 38
అక్కడ మళ్లీ బలంపై గర్వంతో ఉన్న కీచకుడు గట్టిగా పోరాడినా, వేగంగా ఉన్న పాండవుని చేతిలో అణచివేయబడ్డాడు.
ముష్టినా భీమసేనేన శిరస్యభిహతో భృశమ్। కీచకో వృత్తరక్తాక్షో గతాసురపతద్భువి ।। 39
భీమసేనుడు గట్టిగా ముష్టితో తలపై కొట్టగానే, కీచకుడు కళ్లు తిరిగి, రక్తంతో ఎర్రగా మారి, ప్రాణం పోయి నేలపై పడిపోయాడు.
ఆస్యే పాణీ చ పాదౌ చ శిరోగ్రీవాం సకుణ్డలామ్ । కాయే ప్రవేశయామాస మృదిత్వాఽఙ్గాని సర్వశః ।। 40
ఆ తర్వాత భీముడు కీచకుడి చేతులు, కాళ్లు, తల, కుండలంతో కూడిన మెడను శరీరంలోకి నొక్కి, అన్ని అవయవాలను పూర్తిగా నలిపేశాడు.
స తం మథితసర్వాఙ్గం మాంసపిణ్డమథాకరోత్ ।। 41
అలా, భీముడు అతని మొత్తం శరీరాన్ని నలిపి, మాంసపు ముద్దలా మార్చేశాడు.
తత్రాగ్నిం స్వయముజ్జ్వాల్య పాణిసంఘర్షజం బలీ। కష్ణాయై దర్శయామాస భీమసేనో మహాబలః ।। 42
అక్కడ భీమసేనుడు తన చేతులు రుద్ది, తానే అగ్ని వెలిగించాడు. ఆ అగ్నిని కృష్ణకు చూపించాడు.
ఉవాచ చ మహాతేజా ద్రౌపదీం యోషితాం వరామ్। త్వయి కాముకమత్యన్తం పాపినం పారదారికమ్। పశ్యైనమేహి పాఞ్చాలి కాముకోఽయం మయా హతః ।। 43
అప్పుడు మహాతేజస్వి భీమసేనుడు స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ద్రౌపదిని చూచి ఇలా అన్నాడు: "పాంచాలీ! నిన్ను, పరస్త్రీని, పాపబుద్ధితో కోరిన ఈ కాముకుడు నా చేతిలో చనిపోయాడు. చూడు."
ప్రార్థయన్తే సుకేశాన్తే యే త్వాం శీలసమన్వితామ్ । ఏవం స్వపన్తి తే భీరు శేతేఽయం కీచకో యథా। యస్త్వామభ్యహనద్భద్రే పదా భూమౌ నిపాత్య చ ।। 44
"మృదువైన కేశాలతో, మంచితనంతో ఉన్న నిన్ను ఎవరు కోరినా, వారు కూడా ఇదే విధంగా పడిపోతారు. భయపడే ద్రౌపది! నిన్ను కాలితో కొట్టి నేలపై పడేసిన ఈ కీచకుడు ఇప్పుడు ఇక్కడ మృతుడై ఉన్నాడు."
ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్గన్ధర్వేణ హతం తదా। విజ్ఞాపనార్థమన్యేషాం విరరామ మహాహవమ్ ।। 45
ఇలా చెప్పి, మహాబాహుడు భీముడు, కీచకుడు గంధర్వుని చేతిలో చనిపోయాడని అందరికీ తెలిసేలా, ఆ గొప్ప పోరాటాన్ని ఆపేశాడు.
తథా స కీచకం హత్వా గత్వా రోషస్య నిష్కృతిమ్। ఆమన్త్ర్య ద్రౌపదీం పశ్చాత్క్షిప్రమాయాన్మహానసమ్ ।। 46
అలా కీచకుడిని చంపి, తన కోపాన్ని శాంతపరిచి, ద్రౌపదిని పలకరించి, వెంటనే మహానసానికి వెళ్లిపోయాడు.
స్నాత్వాఽనులేపనం కృత్వా వ్యాపూర్య చ మనోరథమ్। సుఖోపవిష్టః శయనే భీమో భీమపరాక్రమః ।। 47
స్నానం చేసి, శరీరానికి లేపనాలు వేసుకుని, తన కోరిక నెరవేర్చుకుని, భయంకరమైన పరాక్రమం గల భీముడు తన మంచంపై సుఖంగా కూర్చున్నాడు.
తతః కృష్ణా యదా మేనే గతం భీమం మహానసమ్ । కీచకం ఘాతయిత్వా చ ద్రౌపదీ యోషితాం వరా। ప్రహృష్టా గతసంత్రాసా సభాపాలానువాచ హ ।। 48
తర్వాత, భీముడు కీచకుడిని చంపి మహానసం విడిచిపోయాడని కృష్ణకు తెలిసినప్పుడు, స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ద్రౌపది ఆనందంతో, భయాన్ని విడిచిపెట్టి, సభా రక్షకులతో ఇలా చెప్పింది.
కీచకో నిహతః శేతే గన్ధర్వైః పతిభిర్మమ। పరస్త్రీకామసంతప్తం సమాగచ్ఛన్త పశ్యత ।। 49
"నా గంధర్వ భర్తలు కీచకుడిని చంపారు! పరస్త్రీపై కామంతో ఉన్న వాడిని వచ్చి చూడండి."
తచ్ఛ్రుత్వా భాషితం తస్యా నర్తనాగారరక్షిణః । సహసైవ సముత్తస్థురుల్కామాదాయ సర్వశః ।। 50
ఆమె మాటలు విని, నాట్యశాల రక్షకులు అందరూ వెంటనే లేచి, ప్రతి ఒక్కరూ చేతిలో మంటలు పట్టుకుని వచ్చారు.
తస్యాస్తం నిహతం శ్రుత్వా కీచకస్య సహోదరాః। తతో గత్వా తు తద్వేశ్మ కీచకం వినిపాతితమ్। గతాసుం దదృశుర్భూమౌ రుధిరేణ సముక్షితమ్ ।। 51
కీచకుడు చనిపోయాడని విని, అతని అన్నదమ్ములు అక్కడికి వెళ్లి, రక్తంతో మునిగిపోయి, ప్రాణం లేని కీచకుడిని నేలపై పడివున్నట్టు చూశారు.
పార్ష్ణిపామిశిరోహీనం దృష్ట్వా తే విస్మితాఽభవన్ ।। 52
అతని పాదాలు, చేతులు, తల, మెడ లేనట్టు చూసి వారు ఆశ్చర్యపోయారు.
క్వాస్య గ్రీవా క్వ చరమౌ క్వ పామీ క్వ శిరః క్వ దృక్ । ఇతి స్మ తే పరీక్షన్తే గన్ధర్వేణ హతం తదా ।। 53
"ఇక్కడ మెడ ఎక్కడ? చేతులు ఎక్కడ? పాదాలు, తల, కళ్ళు ఎక్కడ?" అని వారు గంధర్వుని చేతిలో చనిపోయిన అతన్ని పరిశీలించారు.
అమానుషం కృతం కర్మ తం దృష్ట్వా వినిపాతితమ్ । నిరీక్షన్తే తతః సర్వే పరం విస్మయమాగతాః ।। 54
అలా మానవులకు సాధ్యంకాని పని జరిగిపోయి, కీచకుడు పడివున్న దృశ్యాన్ని చూసి, అందరూ విస్తుపోయి చూస్తూ ఉండిపోయారు.
తత్కాలే తు సమాగమ్య సర్వే తత్రాస్య బాన్ధవాః । రురుదుః కీచకం దృష్ట్వా పరివార్యోపతస్థిరే ।। 1
ఆ సమయంలో, అతని బంధువులందరూ అక్కడికి చేరి, చుట్టుముట్టి, కీచకుడిని చూసి కన్నీళ్లు పెట్టారు.
సర్వే సంహృష్టరోమాణః సంత్రస్తాః ప్రేక్ష్య కీచకమ్। తథా సంభుగ్నసర్వాఙ్గం కూర్మం స్థల ఇవోద్ధృతమ్ ।। 2
వారు అందరూ భయంతో, వెంట్రుకలు నిక్కబొడుచుకుని, నేలపై పడిపోయిన కీచకుడిని చూశారు. అతని అవయవాలు మొత్తం నలిగిపోయి, ఎండిన భూమిపై తిప్పిన తాబేలు లాగా కనిపించాడు.
పోథితం భీమసేనేన మహేన్ద్రేణేవ దానవమ్। కీచకం బలసంమత్తం దుర్ధర్షం యేన కేన చిత్ ।। 3
బలంతో మత్తులో ఉన్న, ఎదుర్కోవడం కష్టమైన కీచకుడిని, భీమసేనుడు మహేంద్రుడు దానవుడిని కొట్టినట్లు పడగొట్టాడు.
గన్ధర్వేణ హతం శ్రుత్వా కీచకం పురుషర్షభమ్। సంస్కారయితుమిచ్ఛన్తో బహిర్నేతుం ప్రచక్రముః ।। 4
గంధర్వుడు కీచకుడిని చంపాడని విని, పురుషులలో శ్రేష్ఠుడైన అతన్ని అంత్యక్రియలకు తీసుకెళ్లాలని వారు సిద్ధమయ్యారు.
అపశ్యన్నథ తే కృష్ణాం మూతపుత్రాః సమాగతాః। అదూరాదనవద్యాఙ్గీం స్తమ్భమాలిఙ్గ్య తిష్ఠతీమ్ ।। 5
అప్పుడు, తల్లి కుమారులందరూ అక్కడ చేరి, దూరంగా, నిందలేని రూపం గల కృష్ణను, ఒక స్తంభాన్ని పట్టుకుని నిలబడి ఉన్నట్టు చూశారు.
సమాగతేషు సూతేషు తానువాచోపకీచకః। హసన్నివ పదాఽమర్షాన్నిర్దహన్నివ చక్షుషా ।। 6
అక్కడ రథసారథులు చేరుకున్నప్పుడు, కీచకుని తమ్ముడు మాటల్లో నవ్వుతూ, కాలితో కోపాన్ని చూపిస్తూ, కన్నులతో మండిపడుతున్నట్టు చూశాడు.
హన్యతాం శీఘ్రమసతీ యత్కృతే కీచకో హతః। అథవా నైవ హన్తవ్యా దహ్యతాం కామినా సహ ।। 7
ఈ దుష్ట స్త్రీ కారణంగా కీచకుడు చనిపోయాడు, వెంటనే ఆమెను చంపాలి. లేకపోతే, ఆమెను తన ప్రియుడితో కలిసి కాల్చేయాలి.
మృతస్యాపి ప్రియం కార్యం సూతపుత్రస్య సర్వథా । ఇయం హి దుష్టచరితా మమ భ్రాతురమిత్రిణీ ।। 8
చనిపోయినవారికీ ఇష్టమైనది చేయాలి. ఈ స్త్రీ దుష్టంగా ప్రవర్తించింది, నా అన్నకి శత్రువుగా ఉంది.
యత్కృతే మరణం ప్రాప్తో నేయం జీవితుమర్హతి। సహేయం దహ్యతాం సూతా ఆమన్త్ర్య చ జనాధిపమ్ । హతస్యాపి హి గన్ధర్వైః కీచకస్య ప్రియం భవేత్ ।। 9
ఈమె వల్లే అతడు మరణించాడు, అందుకే ఆమె బతకడానికి అర్హురాలు కాదు. ఆమెను అతడితో కలిసి కాల్చేయండి అని రథసారథులు రాజును అడిగారు. గంధర్వులు చంపినా, ఇలా చేయడం కీచకునికి ఆనందంగా ఉంటుంది.
తతో విరాటమాసాద్య సూతాః ప్రాఞ్జలయోఽబ్రువన్। కీచకోఽయం హతః శేతే గన్ధర్వైః కామరూపిభిః ।। 10
తర్వాత రథసారథులు విరాటుని దగ్గరకు వెళ్లి, చేతులు జోడించి, 'కీచకుడు గంధర్వుల చేతిలో చనిపోయాడు' అని చెప్పారు.
సైరన్ధ్ర్యా ఘాతితో రాత్రౌ తం దహేమ సహానయా । మానితాః స్మస్త్వయా వీర తదనుజ్ఞాతుమర్హసి ।। 11
'సైరంధ్రీ రాత్రి అతడిని చంపింది; ఆమెను అతడితో కలిసి కాల్చేయనివ్వండి. మీరు మాకు గౌరవం ఇచ్చారు, వీరుడా, దయచేసి అనుమతి ఇవ్వండి' అని వారు అన్నారు.