అస్రం దుఃఖాభిభూతాయా మమ మార్జస్వ భారత। బాహువీర్యానురూపం చ దర్శయాద్య పరాక్రమమ్। ఆత్మనశ్చైవ భద్రం తే కురు మానం కులస్య చ ।। 39
భారతా, నేను బాధతో కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటున్నాను, వాటిని తుడిచేయి. నువ్వు చూపించే బాహుబలానికి తగిన పరాక్రమాన్ని ఈ రోజు చూపించు. నీకు, నీ వంశానికి గౌరవం కలిగించు. మంగళం కలగాలి.
స్వాగతం తే వరారోహే యన్మాం వేదయసే ప్రియమ్। నహ్యస్య కంచిదిచ్ఛామి సహాయం వరవర్ణిని ।। 40
నీవు నాకు ఈ ప్రియమైన విషయం చెప్పినందుకు, సుందర నడుము కలదానివి, స్వాగతం. దీనిలో నాకు ఇంకెవరూ సహాయం అవసరం లేదు, అందమైనవాడివి.
సా మే ప్రీతిస్త్వయాఽఽఖ్యాతా కీచకస్య సమాగమే। హత్వా హిడిమ్బం యా ప్రీతిర్మమాసీత్సా శుచిస్మితే ।। 41
నవ్వుతూ మాట్లాడే నీ ముఖంలో కీచకుడిని కలిసిన ఆనందాన్ని నువ్వు చెప్పినది, నేను హిడింబుడిని సంహరించినప్పుడు నాకు కలిగిన ఆనందంతో సమానంగా ఉంది.
సత్యం భ్రాతౄంశ్చ పుత్రాంశ్చ పురస్కృత్య శపామి తే। కీచకం నిహనిష్యామి వృత్రం దేవపతిర్యథా ।। 42
నిజాన్ని, నా అన్నలను, నా కుమారులను సాక్షిగా ఉంచుకొని నీకు ప్రమాణం చేస్తున్నాను—ఇంద్రుడు వృత్రాసురుడిని ఎలా సంహరించాడో, నేను కూడా కీచకుడిని సంహరిస్తాను.
ప్రసహ్య నిహనిష్యామి కేశవః కేశినం యథా। రహస్యం వా ప్రకాశం వా సూదయిష్యామి కీచకమ్ ।। 43
కేశవుడు కేశిని ఎలా సంహరించాడో, నేను కూడా బలవంతంగా కీచకుడిని చంపుతాను. అది రహస్యంగా అయినా, అందరిముందు అయినా, అతన్ని నాశనం చేస్తాను.
అహం భద్రే హనిష్యామి కీచకం మదనాన్వితమ్। యస్త్వాం కామాభిభూతాత్మా దుర్లభామభిమన్యతే ।। 44
సుముఖి, నిన్ను పొందాలని కోరికతో మదిలో మునిగిపోయిన కీచకుడిని నేను సంహరిస్తాను. నువ్వు అందరికీ అందని వాడివి అయినా, అతడు నిన్ను పొందాలని ఆశపడుతున్నాడు.
అథ చేదవబుధ్యన్తి సూతపుత్రం మయా హతమ్। నిర్మనుష్యం కరిష్యామి మత్స్యానామిదమాలయమ్ ।। 45
నాకు కీచకుడిని చంపిన విషయం వారు తెలుసుకుంటే, ఈ మత్స్యుల ఊరిని నేను మనుషుల్లేని స్థలంగా మార్చేస్తాను.
మయా హతాంశ్చేన్మాత్స్యాంస్తు ధార్తరాష్ట్రో విబుధ్యతి। దుర్యోధనం తతో హత్వా సానుబన్ధం సబాన్ధవమ్। కురుణామఖిలం రాజ్యం ప్రతిపత్స్యామి భామిని ।। 46
నేను చంపిన మత్స్యులను ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు దుర్యోధనుడు తెలుసుకుంటే, అతడిని, అతని బంధువులను, మిత్రులను సంహరించి, కురువంశానికి చెందిన మొత్తం రాజ్యాన్ని నేను స్వాధీనం చేసుకుంటాను, సుందరి.
నాహం శక్తోఽనునయితుం కున్తీపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్। కామం సత్యముపాసీత కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః । కామమన్యే హ్యుపాసన్తు వినీతా ధర్మచారిణః ।। 47
నేను కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడిని ఒప్పించలేను. యుధిష్ఠిరుడు తనకు నచ్చినట్లు ధర్మాన్ని పాటించాలి. మరికొందరు వినయంగా, ధర్మబద్ధంగా ఉన్నవారు కూడా తమకు నచ్చినట్లు నడుచుకోవచ్చు.
త్వాం తు దుఃఖమిదం ప్రాప్తాం నాహం శక్నోమ్యుపేక్షితుమ్। నిర్వృతా భవ పాఞ్చాలి కీచకస్య వధాత్పునః ।। 48
పాంచాలి, నీవు ఈ బాధను అనుభవిస్తున్నప్పుడు నేను ఊరుకోలేను. కీచకుడి మరణంతో మళ్లీ నీవు సాంత్వన పొందు.
కీచకస్య వధం భీమ యది జానన్తి నాగరాః। త్వయా కృతం మహాబాహో నాహం జీవితుముత్సహే ।। 49
బలవంతుడా, పట్టణంలో వాళ్లు నీవు కీచకుడిని చంపిన సంగతి తెలుసుకుంటే, నేను ఇక జీవించలేను.
కథం సత్యాచ్చ నాపేయాద్రాజాఽయం మత్కృతే ప్రభో। నిశి గూఢం తథా భీమ కీచకం తం నిపాతయ ।। 50
ఈ రాజు నా కోసం సత్యాన్ని వదిలిపెట్టడం ఎలా సాధ్యం? అందుకే, భీమా, రాత్రి రహస్యంగా కీచకుడిని సంహరించు.
అనుబుద్ధే హి కౌన్తేయో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। పునర్వనం వ్రజేద్ధీమాననుజైః పరివారితః ।। 51
కుంతీ కుమారుడు, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఈ విషయం తెలుసుకుంటే, తన అనుచరులతో కలిసి మళ్లీ అరణ్యంలోకి వెళ్ళిపోతాడు.
కశ్చ ధర్మపరం జ్యేష్ఠమతివర్తేత భారత। భీమ భీతాఽస్మి సంబోధాత్సాధు మా చాపలం కృథాః ।। 52
భారత వంశంలో ధర్మాన్ని పాటించే పెద్దవాడిని ఎవరు దాటి పోతారు? భీమా, నాకు ఈ విషయం బయటపడుతుందేమో భయం ఉంది. దయచేసి తొందరపడి ఏమీ చేయకు.
యథా న కశ్చిఞ్జానీతే సూతపుత్రం త్వయా హతమ్। తథా కురుష్వ కౌరవ్య బలవన్నరిమర్దన । అదృశ్యమానస్త్వంతస్య భిన్ధి ప్రాణానరిన్దమ ।। 53
కౌరవుడా, శత్రువులను సంహరించేవాడా, నువ్వు కీచకుడిని చంపిన సంగతి ఎవరికీ తెలియకుండా జాగ్రత్తపడు. ఎవరికీ కనిపించకుండా అతని ప్రాణాలను హరిస్తూ నాశనం చేయు.
తథా భద్రే కరిష్యామి యథా త్వం భీరు భాషసే। అదృశ్యమానస్తస్యాహం తమిస్రాయాం సకుణ్డలమ్ ।। 1
సుముఖి, భయపడే వాడివి నీవు చెప్పినట్లు నేనే చేస్తాను. అతనికి కనిపించకుండా, చీకటిలోనే, అతని చెవిపోగులు సహా అతన్ని సంహరిస్తాను.
నాగో బిల్వమివాక్రమ్య పోథయిష్యామి తచ్ఛిరః। అలభ్యామిచ్ఛతస్తస్య కీచకస్య దురాత్మనః ।। 2
పాము బిల్వపండును ఎలా పిసికి నాశనం చేస్తుందో, నేను కూడా ఆ దుష్టుడైన కీచకుడు ఆశించే, కానీ పొందలేని అతని తలని పిసికి నాశనం చేస్తాను.
మయా యదుక్తం పాఞ్చాలి ధర్మరాజసుతం ప్రతి। కోపాదృతే కిమన్యత్తు నానువర్తేత కో నృపమ్ ।। 3
పాంచాలి, ధర్మరాజు కుమారుడి గురించి నేను నీకు చెప్పింది తప్ప, కోపాన్ని తప్ప మరొకటి లేదు. రాజును ఎవరు అనుసరించరని చెప్పగలరు?
ఏవముక్తవా మహాబాహుస్తత్ర పాణ్డవనన్దనః। అర్ధరాత్రే తదోత్థాయ సత్వవాన్భీమవిక్రమః ।। 4
అలా చెప్పిన తర్వాత, బలవంతుడైన పాండవుని కుమారుడు, ధైర్యవంతుడైన భీముడు అర్ధరాత్రి లేచాడు.
అవదాతేన మృదునా పటేనాచ్ఛాదితస్తథా । ద్రౌపదీం పృష్ఠతః కృత్వా యత్రాసీన్నర్తనాలయః ।। 5
తెల్లగా, మృదువుగా ఉన్న వస్త్రంతో కప్పుకొని, ద్రౌపదిని వెనుక తీసుకొని, నర్తనశాలలో ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
స భీమః ప్రథమం గత్వా తమిస్రాయాముపావిశత్ । మృగం సింహ ఇవాదృశ్యః ప్రత్యాకాఙ్క్షత్స కీచకమ్ ।। 6
భీముడు ముందుగా వెళ్లి, చీకటిలో ఎవరికీ కనిపించకుండా సింహంలా మృగాన్ని ఎదురు చూస్తున్నట్టు కూర్చున్నాడు. అతడు కీచకుడిని ఎదురుచూశాడు.
కీచకస్తు శిరఃస్నాతో నిశాయాం సమలంకృతః। సఙ్కేతమగమత్తూర్ణం శూన్యాగారమపావృతమ్ ।। 7
కీచకుడు తలస్నానం చేసి, రాత్రి అలంకరించుకొని, వేగంగా ఖాళీగా ఉన్న, తలుపు తెరిచిన గదికి వచ్చాడు.
తదేవ నర్తనాగారం పాఞ్చాలీ యదభాషత। తాం మన్యమానః సంకేతే సైరన్ధ్రీం కామమోహితః ।। 8
ద్రౌపదీ చెప్పిన అదే నాట్యశాలలో, సైరంధ్రీతో కలిసేందుకు వచ్చానని భావించి, కోరికతో మత్తులో ఉన్న కీచకుడు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ప్రవిశ్య నర్తనాగారం తతస్తం పురుషర్షభమ్। పూర్వాగతం భీమసేనం దృప్తమప్రతిమజసమ్ ।। 9
ఆ నాట్యశాలలోకి ప్రవేశించిన కీచకుడు, అప్పటికే అక్కడికి వచ్చిన, అప్రతిహతబలశాలి, గర్వంతో ఉన్న భీమసేనుడిని చూశాడు.
శయానం శయనే తత్ర మృత్యుం మూఢః పరామృశత్। జాజ్వల్యమానం కోపేన కృష్ణాధర్షణజేన చ ।। 10
అక్కడ మంచంపై పడుకుని ఉన్న భీముడిని, తనకు తెలియకుండానే, కీచకుడు తాకాడు. అతడు ద్రౌపదీ అవమానానికి కోపంతో మండిపోతూ, మృత్యువును తాకినట్టయ్యాడు.
ఏకాన్తే భీమమాసాద్య కీచకః కాలచోదితః। హర్షోన్మథితచిత్తాత్మా స్మయమానోఽభ్యభాషత ।। 11
ఒంటరిగా ఉన్న భీముడి దగ్గరకు, విధి తిప్పిన కీచకుడు ఆనందంతో, చిరునవ్వుతో వచ్చి మాట్లాడాడు.
ప్రహితం తే మయా భద్రే బహువిత్తం శుచిస్మితే। త్వయి తిష్ఠతు తత్సర్వం యథాఽసి స్వయమాగతా ।। 12
ఓ ముద్దుగుమ్మ, నీవు స్వయంగా వచ్చావని, నేను నీకు ఎన్నో ధనాలు పంపించాను. అవన్నీ నీ వద్దే ఉండిపోవచ్చు.
అకస్మాన్మాం ప్రశంసన్తి సదా గృహగతాః స్త్రియః। బలవాన్దర్శనీయశ్చ నాన్యస్తే సదృశః పుమాన్ ।। 13
మన ఇంటి మహిళలు ఎప్పుడూ అనుకోకుండా నన్ను పొగిడుతుంటారు. నా వంటి బలవంతుడు, అందగాడు ఇంకెవరూ లేరని అంటారు.
అహం రూపేణ సంపన్నః స్నాతో గురువిభూషితః। నిత్యమేవ ప్రియః స్త్రీణాం సౌభాగ్యాత్ప్రియదర్శనః । రూపస్య తన్మయా ప్రాప్తం ఫలం కమలలోచనే ।। 14
నేను అందంతో, స్నానం చేసి, మంచి అలంకారాలతో ఉన్నవాడిని. ఎప్పుడూ స్త్రీలకు ఇష్టమైనవాడిని, అదృష్టవంతుడిని. కమలాకంటి, నా అందంతోనే ఈ ఫలితాన్ని పొందాను.
దిష్ట్యా త్వం దర్శనీయోసి దిష్ట్యాఽఽత్మానం ప్రశంససి।। 15
అదృష్టవశాత్తు నీవు చూడదగినవాడివి, అదృష్టంతోనే నీవు నిన్ను నువ్వు పొగడుతున్నావు.