ఏవంవిధబలో భీమః కీచకస్తే చ తద్విధాః। రాజ్ఞః స్యాలా మహాత్మానో విరాటస్య హితైషిణః ।। 30
భీముడు అటువంటి బలాన్ని కలిగి ఉండగా, కీచకుడు మరియు అతని వంటి వారు, విరాటుని మేనల్లుళ్లు, అతని మేలుకోసం కృషి చేసేవారు.
ఏతత్తే కథితం సర్వం కీచకస్య పరాక్రమమ్। ద్రౌపదీ న శశాపైనం యస్మాత్తద్గదతః శృణు ।। 31
కీచకుని పరాక్రమం గురించి నీకు అన్నీ చెప్పాను. ఇప్పుడు ద్రౌపదీ అతనిని ఎందుకు శపించలేదో విను.
రక్షన్తి హి తపః క్రోధాదృషయో న శపన్తి చ। జానన్తీ తద్యథాతత్త్వం ద్రౌపదీ న శశాప తమ్ ।। 32
తపస్సుతో రక్షించబడిన ఋషులు కోపంతో శాపించరు. ఈ నిజాన్ని తెలుసుకున్న ద్రౌపదీ అతనిని శపించలేదు.
క్షమా ధర్మః క్షమా దానం క్షమా యజ్ఞః క్షమా తపః। క్షమా సత్యం క్షమా శీలం క్షమా సర్వమితి శ్రుతిః ।। 33
క్షమనే ధర్మం, క్షమనే దానం, క్షమనే యజ్ఞం, క్షమనే తపస్సు, క్షమనే సత్యం, క్షమనే శీలం, క్షమనే అన్నిటికీ మూలం అని శాస్త్రం చెబుతుంది.
క్షమావతామయం లోకః పరశ్చైవ క్షమావతామ్। ఏతత్సర్వం విజానన్తీ సా క్షమామన్వపద్యత ।। 34
ఈ లోకం క్షమించేవారిదే, పరలోకం కూడా క్షమించేవారిదే. ఈ సంగతులన్నీ తెలిసిన ద్రౌపదీ క్షమను పాటించింది.
భర్తౄణాం మతమాజ్ఞాయ క్షమిణాం ధర్మచారిణామ్। నాశపత్తం విశాలాక్షీ సతీ శక్తాఽపి భారత ।। 35
ధర్మాన్ని పాటించే, క్షమగుణం ఉన్న భర్తల మనసును అర్థం చేసుకుని, విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న ద్రౌపదీ, శక్తి ఉన్నా కూడా అతనిని శపించలేదు.
పాణ్డవాశ్చాపి తే సర్వే ద్రౌపదీం ప్రేక్ష్య దుఃఖితామ్। క్రోధాగ్నినాఽప్యదహ్యన్త తదా లఞ్జావ్యపేక్షయా ।। 36
ద్రౌపదీ బాధపడుతున్నదాన్ని చూసి, పాండవులు అందరూ కోపంతో లోపల మండిపోతూ, తమ గుప్తత్వం కోసం ఆ కోపాన్ని సహించుకున్నారు.
అథ భీమో మహాబాహుః మూదయిష్యంస్తు కీచకమ్। వారితో ధర్మపుత్రేణ వేలయేవ మహోదధిః ।। 37
అప్పుడు భీముడు, మహాబాహువు, కీచకుణ్ణి చంపాలని ఉద్దేశించినప్పుడు, ధర్మపుత్రుడు అతన్ని ఆపాడు. అది సముద్రాన్ని తీరం ఆపినట్టు.
సంధార్య మనసా రోషం దివారాత్రం వినిశ్వసన్। మహానసే తదా కృచ్ఛ్రాత్సుష్వాప రజనీం చ తామ్ ।। 38
భీముడు తన మనసులో కోపాన్ని దాచుకుని, పగలు రాత్రి దీర్ఘంగా ఊపిరి పీలుస్తూ, ఆ రాత్రి మహానసంలో కష్టంగా నిద్రపోయాడు.
సా సూతపుత్రాభిహతా రాజపుత్రీ సుదుఃఖితా। వధం కృష్ణా పరీప్సన్తీ సూతపుత్రస్య భామినీ ।। 1
సూతపుత్రుడు దెబ్బతీయడంతో, రాజకుమార్తె ద్రౌపదీ చాలా బాధపడింది. ఆమె, భామినీ, ఆ సూతపుత్రుడి వధను కోరుకుంది.
జగామావాసమేవాథ తదా సా ద్రుపదాత్మజా। కృత్వా శౌచం యథాన్యాయం కృష్ణా సా తనుమధ్యమా ।। 2
ఆ సమయంలో ద్రుపదుని కుమార్తె కృష్ణా, శరీరాన్ని శుద్ధిగా చేసుకొని, నియమానుసారం పవిత్రత పాటించి, తన నివాసానికి వెళ్లింది.
గాత్రాణి వాససీ చైవ ప్రక్షాల్య సలిలేన సా। చిన్తయామాస రుదతీ తస్య దుఃఖస్య నిర్ణయమ్ ।। 3
ఆమె తన శరీరాన్నీ, వస్త్రాలనూ నీటితో కడిగి, కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, తన బాధకు పరిష్కారం ఏమిటో ఆలోచించసాగింది.
కిం కరోమి క్వ గచ్ఛామి కథం కార్యం భవేన్మమ। ఇత్యేవం చిన్తయిత్వా సా భీమం తం మనసాఽగమత్। అన్యః కర్తా వినా భీమాన్న మేఽద్య మనసేప్సితమ్ ।। 4
నేను ఏమి చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్లాలి? నాకు ఏం చేయడం మంచిది? అని ఆలోచిస్తూ, భీముని గురించే మనసులో ఉంచుకుంది. ఈ రోజు భీముడు తప్ప ఇంకెవరూ నా మనసుకు నచ్చడం లేదు.
ప్రాదుర్భూతే క్షణే రాత్రౌ విహాయ శయనం స్వకమ్। దుఃఖేన మహతా యుక్తా మానసేన మనస్వినీ । ప్రాద్రవన్నాథమిచ్ఛన్తీ తథా నాథవతీ సతీ ।। 5
రాత్రి పడగానే, ఆ మహాత్మురాలు తన మంచాన్ని వదిలి, గాఢమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ, రక్షణ కోసం పరుగెత్తింది, రక్షకుడున్నవాడిలా.
సా వై మహానసం ప్రాప్య భీమసేనం సుచిస్మితా। ఉపాసర్పత పాఞ్చాలీ వాసితేవ మహాగజమ్ ।। 6
ఆ సుందరమైన చిరునవ్వుతో ఉన్న పాంచాలి, వంటగదికి చేరి, భీమసేనుని దగ్గరకు, పెద్ద ఏనుగును చేరినట్టు వెళ్లింది.
సర్వశ్వేతేవ మాహేయీ వనే వృద్ధా త్రిహాయణీ। మహర్పభం యథా సుప్తమర్థినీ వననిర్ఝరే । సంప్రసుప్తం తథా సింహిం మృగరాజవధూరివ ।। 7
అడవిలో మూడు సంవత్సరాలు దాటి వృద్ధమైన తెల్ల గుర్రివలె, అడవి ప్రవాహంలో నిద్రిస్తున్నవాడిని ఆశ్రయించేందుకు వచ్చినవారిలా, సింహరాజు భార్య అయిన సింహిని నిద్రిస్తున్న సింహాన్ని చేరినట్టు ఆమె వెళ్లింది.
అభిప్రసార్య బాహుభ్యాం పతిం సుప్తం సమాశ్లిషత్ । సుజాతం గోమతీతీరే సాలం వల్లీవ పుష్పితా ।। 8
ఆమె తన చేతులను విస్తరించి, నిద్రిస్తున్న భర్తను ఆలింగనం చేసుకుంది. అది గోమతి నది ఒడ్డున ఉన్న సాలవృక్షాన్ని పుష్పించిన వల్లి చుట్టినట్టుగా ఉండింది.
పరిస్పృస్య చ పాణిభ్యాం పతిం సుప్తమబోధయత్। శ్రీరివాన్యా మహోత్సాహం సుప్తం విష్ణుమివార్ణవే । క్షౌమావదాతే శయనే శయానం వృషభేక్షణమ్ ।। 9
తన చేతులతో నిద్రిస్తున్న భర్తను తాకి, ఆమె అతన్ని మేల్కొలిపింది. అది లక్ష్మీదేవి సముద్రంలో శుద్ధమైన పట్టు మంచంపై నిద్రిస్తున్న వృషభనేత్రుడైన విష్ణువును మేల్కొల్పినట్టు.
యథా శచీ దేవరాజం రుద్రాణీ శంకరం యథా। బ్రహ్మాణమివ సావిత్రీ దేవసేనా గుహం యథా ।। 10
శచిదేవి దేవేంద్రుని మేల్కొల్పినట్టు, రుద్రాణి శంకరుని మేల్కొల్పినట్టు, సావిత్రి బ్రహ్మను మేల్కొల్పినట్టు, దేవసేన గుహను మేల్కొల్పినట్టు ఆమె మేల్కొల్పింది.
దిశాగజసమాకారం గజం గజవధూరివ । భీమం ప్రాబోధయత్కాన్తా లక్ష్మీర్దామోదరం యథా ।। 11
దిక్పాలకుల్లాంటి ఏనుగును దాని జత ఏనుగు మేల్కొల్పినట్టు, ప్రియమైన భార్య భీముని మేల్కొల్పింది. అది లక్ష్మీదేవి దామోదరుని మేల్కొల్పినట్టు.
వీణేవ మధురాలాపా స్వరం గాన్ధారమాశ్రితా। అభ్యభాషత పాఞ్చాలీ కౌరవం పాణ్డునన్దనమ్ ।। 12
వీణా మాధుర్యంతో, గాంధార స్వరం లాగా మధురంగా మాట్లాడుతూ, పాంచాలి కౌరవుడు, పాండునందనుడైన భీమునితో మాట్లాడింది.
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ కిం శేషే భీమసేన మృతో యథా। న మృతః స హి పాపీయాన్భార్యామాలమ్బ్య జీవతి ।। 13
లేవు, లేవు భీమసేన! ఎందుకు మరణించినవాడిలా పడుకున్నావు? మరణించలేదు, ఎందుకంటే ఆ దుర్మార్గుడు భార్యను ఆశ్రయించి ఇంకా బతికే ఉన్నాడు.
తస్మిఞ్జీవతి పాపిష్ఠే సేనావాహే మమ ద్విషి । తత్కర్మం కృతవత్యద్య కథం నిద్రాం నిషేవసే ।। 14
ఆ పాపిష్టుడు, నా శత్రువు, సేనాధిపతి ఇంకా బతికే ఉన్నాడు. అతడు ఈ రోజు ఆ దుష్కార్యం చేసి ఉండగా, నువ్వు ఎలా నిద్రపోతున్నావు?
సుఖసుప్తశ్చ తం శబ్దం నిశమ్య స వృకోదరః। సంవేదితః కురుశ్రేష్ఠః తోత్రైరివ మహాగజః ।। 15
ఆ సౌఖ్యంగా నిద్రిస్తున్న వృకోదరుడు, ఆ శబ్దాన్ని విని, గొడ్లతో మేల్కొల్పబడిన పెద్ద ఏనుగువలె, కౌరవులలో శ్రేష్ఠుడైన భీముడు మేల్కొన్నాడు.
స వై విహాయ శయనం యస్మిన్సుప్తః ప్రబోధితః। ఉదతిష్ఠదమేయాత్మా పర్యఙ్కే సోత్తరచ్ఛదే ।। 16
ఆయన నిద్రలోనుండి మేల్కొని, తన మంచాన్ని వదిలి, పై కప్పు ఉన్న పరుపు మీద నుంచి లేచి నిలబడ్డాడు. అతని మనస్సు ఎవరూ అదుపు చేయలేనిది.
ఉపవేశ్య చ దుర్ధర్పః పాఞ్చాలకులవర్ధనీమ్। అథాబ్రవీద్రాజపుత్రీం కౌరవ్యో మహిషీం ప్రియామ్ ।। 17
ఆ దర్పంతో ఉన్న పాంచాల వంశాన్ని పెంచినవారిని కూర్చోబెట్టి, ఆ తరువాత కౌరవుని ప్రియమైన మహిషి అయిన రాజకుమార్తెతో భీముడు మాట్లాడాడు.
కేనార్థేన చ సంప్రాప్తా త్వరితేవ మమాన్తికమ్। న తే ప్రకృతిమాన్వర్ణః కృశా త్వమభిలక్ష్యసే ।। 18
నువ్వు ఇలా తొందరగా నా దగ్గరకు ఎందుకు వచ్చావు? నీ రూపం సాధారణంగా లేనట్టు ఉంది. నువ్వు బాగా క్షీణించిపోయినట్టు కనిపిస్తున్నావు.
ప్రకాశం యది వా గుహ్యం సర్వమాఖ్యాతుమర్హసి। ఆచక్ష్వ త్వమశేషేణ సర్వం విద్యామహం యథా ।। 19
ఏది బహిరంగంగానైనా, ఏది రహస్యంగానైనా, నువ్వు నాకు అన్నీ చెప్పాలి. నీవు పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు, నేను అన్నీ తెలుసుకోగలిగేలా.
సుఖం వా యది వా దుఃఖం శుభం వా యది వాఽశుభమ్। యద్యప్యసుకరం కర్మ కృతమిత్యవధారయ ।। 20
సుఖమైనా, దుఃఖమైనా, శుభమైనా, అశుభమైనా, పని ఎంత కష్టమైనదైనా, అది పూర్తయ్యిందని నమ్ముకో.
అహమేవ హి తే కృష్ణే విశ్వాస్యః సర్వకర్మసు। అహమాపత్సు చాపి త్వాం మోక్షయామి పునః పునః ।। 21
కృష్ణే, నీ అన్ని పనుల్లో నన్నే నమ్మాలి. అపాయం వచ్చినప్పుడు నేను మళ్లీ మళ్లీ నిన్ను రక్షిస్తాను.