స్వాస్తీర్ణమస్తి శయనం సితసూక్ష్మోత్తరచ్ఛదమ్। అత్రారుహ్య మయా సార్ధం పిబేమాం వరవారుణీమ్ ।। 12
'ఇక్కడ తెల్లని మెత్తని పరుపుతో మంచం సిద్ధంగా ఉంది. దానిపై కూర్చొని నాతో కలిసి ఈ ఉత్తమమైన వరుణి మద్యం తాగు.'
భజస్వ మాం విశాలాక్షి భర్తా తే సదృశోస్మ్యహమ్। ఉపసర్ప వరారోహే మేరుమర్కప్రభా యథా ।। 13
'ఓ విశాల నేత్రవతి, నన్ను ఆనందించు. నేను నీ భర్తకు తగినవాడిని. ఓ సుందరి, సూర్యుడు మెరుపర్వతాన్ని చేరినట్లు నన్ను చేరవు.'
స మూఢః కీచకస్తత్ర ప్రాప్తాం రాజీవలోచనామ్। అబ్రవీద్ద్రౌపదీం దృష్ట్వా దురాత్మా హ్యాత్మసంమతః ।। 14
అక్కడ, మూర్ఖుడైన కీచకుడు, కమలమయమైన కళ్ళు గల ద్రౌపదిని వచ్చినదాన్ని చూసి, చెడు హృదయంతో, తనకు తానే నచ్చినట్లు ఆమెతో మాట్లాడాడు.
కీచకేనైవముక్తా సా ద్రౌపదీ వరవర్ణినీ। అబ్రవీత్తమనాచారం నేదృశం వక్తుమర్హసి ।। 15
కీచకుడు ఇలా అన్న తర్వాత, అందమైన వర్ణం గల ద్రౌపది, ఆ దురాచారిని చూసి, 'ఇలాంటి మాటలు నీవు చెప్పకూడదు' అని చెప్పింది.
నాహం శక్యా త్వయా స్ప్రష్టుం శ్వపచేనేవ బ్రాహ్మణీ। గన్తుమిచ్ఛసి దుర్బుద్ధే గతిం దుర్గతరాన్తరామ్ ।। 16
'నీవు నన్ను తాకలేవు. బ్రాహ్మణిని శ్వపచుడు తాకలేనట్లు నేను నీకు అందుబాటులో లేను. మూర్ఖుడా, నీవు చాలా కష్టమైన మార్గాన్ని ఎంచుకుంటున్నావు.'
యత్ర గచ్ఛన్తి బహవః పరదారాభిమర్శకాః। నరాః సంభిన్నమర్యాదాః కీటవచ్చాశుభాశ్రయాః ।। 17
'ఇతరుల భార్యలను ఆశించే, నియమాలు లేని, చెడ్డ మార్గంలో కీటకాలు లాగా తిరిగే ఎంతో మంది పురుషులు ఎక్కడికి పోతారో, నీవు కూడా అక్కడికి వెళ్ళిపోతావు.'
అప్రైషీన్మాం సురాహారీం సుదేష్ణా త్వన్నివేశనమ్ । తస్యై నయిష్యే మదిరాం భగినీ తృషితా తవ ।। 18
'సుదేశ్నా నన్ను, మద్యం తీసుకురావాలని, నీ ఇంటికి పంపింది. ఆమె అక్కకు దాహం వేసింది. నేను మద్యం తీసుకెళ్తాను.'
పిపాసితా చ కైకేయీ తూర్ణం మామాదిశత్తతః। దీయతాం మే సురా శీఘ్రం సూతపుత్ర వ్రజామ్యహమ్ ।। 19
'కైకేయి దాహంతో ఉంది. వెంటనే నన్ను పిలిచి, "నాకు త్వరగా మద్యం ఇవ్వు, సారథిపుత్రా. నేను వెళ్తున్నాను" అని చెప్పింది.'
అన్యా భద్రే హరిష్యన్తి రాజపుత్ర్యాః సురామిమామ్। కిం త్వం యాస్యసి కల్యాణి మదర్థం త్వమిహాగతా ।। 20
ఇతరులు, ఓ మృదువైనవాడా, రాజకుమార్తెల కోసం ఉంచిన ఈ మద్యం తీసుకుంటారు. నీవు నా కోసమే ఇక్కడికి వచ్చావు కదా, ఓ మంగళకరమైనవాడా, మరి ఎందుకు వెళ్ళాలని అనుకుంటున్నావు?
ఇత్యుక్త్వా దక్షిణే పాణౌ సూతపుత్రః పరామృశత్। సా గృహీతా విధూన్వన్తీ భూమౌ నిక్షిప్య భాజనమ్ । సభాం శరణమాధావద్యత్ర రాజా యుధిష్ఠిరః ।। 21
అలా చెప్పి సూతపుత్రుడు ఆమె కుడి చేతిని తాకాడు. ఆమె అతని నుండి తప్పించుకుని, పాత్రను నేలపై ఉంచి, రాజు యుధిష్ఠిరుడు ఉన్న సభవైపు ఆశ్రయం కోసం పరుగెత్తింది.
తాం కీచకః ప్రధావన్తీం కేశపక్షే పరామృశత్। పాతయిత్వా తు తాం భూమౌ సూతపుత్రః పదాఽవధీత్ ।। 22
ఆమె పరుగెత్తుతుండగా కీచకుడు ఆమె జుట్టు పట్టాడు. తర్వాత ఆమెను నేలపై పడగొట్టి, సూతపుత్రుడు తన కాలితో తన్నాడు.
సభాయాం పశ్యతో రాజ్ఞో విరాటస్య మహాత్మనః। బ్రాహ్మణానాం చ వృద్ధానాం క్షత్రియాణాం చ పశ్యతాం ।। 23
ఆ ఘటనా సభలో, మహాత్ముడైన విరాటరాజు, బ్రాహ్మణుల పెద్దలు, క్షత్రియులు అందరూ చూస్తుండగానే జరిగింది.
తస్యాః పాదాభితప్తాయా ముఖాద్రుధిరమాస్రవత్ ।। 24
ఆమె పాదాలు నొప్పితో తడబడుతుండగా, ముఖం నుండి రక్తం కారింది.
తతో దివాకరేణాశు రాక్షసః సంనియోజితః। స కీచకమపోవాహ వాతవేగేన భారత ।। 25
ఆ సమయంలో, సూర్యుని ఆజ్ఞతో వచ్చిన రాక్షసుడు వేగంగా వచ్చి, కీచకుడిని గాలి వేగంతో ఎత్తుకెళ్లాడు, ఓ భారతా.
స పపాత తదా భూమౌ రక్షోబలసమీరితః । విఘూర్ణమానో నిశ్చేష్టశ్ఛిన్నమూల ఇవ ద్రుమః ।। 26
అతడు రాక్షసుని బలంతో నేలపై పడిపోయాడు. చెట్టు వేర్లు తెగినట్టు, చుట్టూ తిరుగుతూ, ప్రాణం లేని వాడిలా కూలిపోయాడు.
తాం దృష్ట్వా తత్ర తే సభ్యా హాహాభూతాః సమన్తతః। న యుక్తం సూతపుత్రేతి కీచకేతి చ తేఽవదన్। కిమియం వధ్యతే బాలా కృపణా చాప్యబాన్ధవా ।। 27
ఆమెను అక్కడ చూసి, సభలో ఉన్నవారు చుట్టూ హాహాకారాలు చేశారు. 'ఇది సూతపుత్రుడికి తగదు!', 'కీచకా!' అని పిలిచారు. 'ఈ చిన్న వయసున్న, దిక్కులేని బాలికను ఎందుకు ఇబ్బంది పెడుతున్నావు?' అని ప్రశ్నించారు.
తస్యామాసన్హి తే పార్థాః సభాయాం భ్రాతరస్తథా । అమృష్యమాణాః కృష్ణాయాః కీచకేన పదా వధం ।। 28
ఆ సభలో, ఆమె సోదరులు అయిన పార్థులు కూడా ఉన్నారు. కృష్ణను కీచకుడు కాలితో తన్నడాన్ని వారు సహించలేకపోయారు.
తాం దృష్ట్వా భీమసేనస్య క్రోధాదాస్రమవర్తత। ధూమోచ్ఛ్వాసః సమభవన్నేత్రే చోచ్ఛ్రితపక్ష్మణీ । సస్వేదా భ్రుకుటీ చోగ్రా లలాటే సమవర్తత ।। 29
ఆమెను చూసి, భీమసేనుడికి కోపంతో కన్నీళ్లు వచ్చాయి. అతని ఊపిరి పొగలా మారింది, కళ్ళు పెద్దవిగా, రెప్పలు పైకి లేచాయి, చెమట పట్టింది, నుదిటిపై ఘోరమైన ముడుత వచ్చింది.
తస్య భీమో వధప్రేప్సుః కీచకస్య దురాత్మనః। దన్తైర్దన్తాంస్తదా రోపాన్నిష్పిపేష మహామనాః ।। 30
దుర్మార్గుడైన కీచకుడిని చంపాలని తపనతో, మహాబలుడు భీముడు కోపంతో తన పళ్లను గట్టిగా కొరికి పిసికాడు.
భూయః సంచరితః క్రుద్ధః సహసోత్థాయ చాసనాత్। నిరైక్షత ద్రుమం దీర్ఘం రాజానం చాప్యవైక్షత।। 31
మళ్ళీ కోపంతో ఊగిపోతూ, అకస్మాత్తుగా తన ఆసనంనుండి లేచి, చుట్టూ పొడవైన చెట్టును వెతికాడు, రాజుని కూడా చూసాడు.
వధమాకాఙ్క్షమాణం తం కీచకస్య దురాత్మనః। ఆకారేణైవ భీమం స ప్రత్యపేధద్యుధిష్ఠిరః ।। 32
దుర్మార్గుడైన కీచకుడి మరణాన్ని కోరుతూ, భీముడి రూపాన్ని చూసి యుధిష్ఠిరుడు భయంతో వణికిపోయాడు.
తస్య రాజా శనైః సంజ్ఞాం కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। చకార భీమసేనస్య రోషావిష్టస్య ధీమతః ।। 33
ఆ సమయంలో, కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడిని నెమ్మదిగా శాంతింపజేశాడు.
ప్రత్యాఖ్యానం తదా చాహ కఙ్కో నామ యుధిష్ఠిరః ।। 34
అప్పుడు కంక అనే యుధిష్ఠిరుడు తిరస్కారంగా మాటలు అన్నాడు.
సూద మా సాహసం కార్షీః ఫలితోఽయం వనస్పతిః। నాత్ర శుష్కాణి కాష్ఠాని సన్తి యాని చ కాని చ।। 35
ఓ వంటవాడా, తొందరపడి ఏమీ చేయకు. ఈ చెట్టు ఇప్పటికే ఫలాన్ని ఇచ్చింది. ఇక్కడ ఎలాంటి పొడి కట్టెలు లేవు.
యది తే దారుకృత్యం స్యాన్నిష్క్రమ్య నగరాద్బహిః। సమూలం శాతయేర్వృక్షం శ్రమస్తే న భవిష్యతి।। 36
నీకు కట్టెల పనేమైనా ఉంటే, నగరానికి బయటికి వెళ్లి, వేరుతో సహా చెట్టును కోయి. అప్పుడు నీకు శ్రమగా అనిపించదు.
యస్య చార్ద్రస్య వృక్షస్య శీతచ్ఛాయాం సమాశ్రయేత్। న తస్య పర్ణే ద్రుహ్యేత పూర్వవృత్తమనుస్మరన్ ।। 37
తడి చెట్టు చల్లని నీడను ఆశ్రయించే వాడు, ఆ చెట్టు గత ఉపకారాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, దాని ఆకులను హాని చేయకూడదు.
న క్రోధకాలసమయః సూద మా చాపలం కృథాః। అపూర్ణోఽయం ద్విపక్షోనో నేదం బలవతాం బహు ।। 38
ఇది కోపపడే సమయం కాదు, వంటవాడా. నీవు తొందరపడి ఏదైనా చేయకూడదు. ఇంకా పక్షం పూర్తవ్వలేదు. వీరు గొప్ప బలవంతులు కూడా కారు.
అథాఙ్గుష్ఠేనావమృద్గాదఙ్గుష్ఠం తత్ర ధర్మరాట్। ప్రబోధనభయాద్రాజ్ఞో భీమం తం ప్రత్యషేధయత్ ।। 39
ఆ సమయంలో ధర్మరాజు తన అంగుళితో భీముని అంగుళిని నెమ్మదిగా నొక్కాడు. రాజు మేల్కొనబోతాడేమో అన్న భయంతో భీముని ఆపాడు.
భీమసేనస్తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా పరపురఞ్జయః। సహసోత్పతితం క్రోధం న్యయచ్ఛద్ధృతిమాన్బలాత్ । ఇఙ్గితజ్ఞః స తు భ్రాతుస్తూష్ణీమాసీద్వృకోదరః ।। 40
విపక్ష నగరాలను జయించిన భీమసేనుడు ఆ మాటలు విని, తనలో ఊపిరాడిన కోపాన్ని బలవంతంగా అదుపు చేసుకున్నాడు. అన్నయ్య సంకేతాన్ని గ్రహించి వృకోదరుడు మౌనంగా ఉన్నాడు.
భీమస్య చ సమారమ్భం దృష్ట్వా రాజ్ఞోఽస్య చేష్టితమ్। ద్రౌపదీ చాధికం క్రోధాత్ప్రారుదత్సా పునఃపునః ।। 41
భీముడు కలవరపడటం, రాజు ప్రవర్తనను చూసి, ద్రౌపది తీవ్ర కోపంతో మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చింది.