ఏవం స సుబహూన్మల్లాన్పురుషాంశ్చ మహాబలాన్ । వినిఘ్నన్మత్స్యరాజస్య ప్రీతిమాహరదుత్తమామ్ ।। 55
అలా భీముడు అనేక బలవంతులైన మల్లులను, పురుషులను ఓడిస్తూ, మత్స్యరాజుకు అపూర్వమైన ఆనందాన్ని కలిగించాడు.
యదాఽస్య తుల్యః పురుషో న కశ్చితత్ర విద్యతే । తతో వ్యాఘ్రైశ్చ సింహైశ్చ ద్విరదైశ్చాప్యయోధయత్ ।। 56
అక్కడ భీమునికి సమానమైనవాడు ఎవరూ లేరని తెలిసినప్పుడు, అతడు పులులు, సింహాలు, ఏనుగులతో కూడా యుద్ధం చేశాడు.
విరాటేన ప్రదత్తాని చిత్రాణి వివిధాని చ। స్థితేభ్యః పురుషేభ్యశ్చ దత్త్వా ద్రవ్యాణి జగ్మివాన్ ।। 57
విరాటుడు అక్కడ మిగిలినవారికి వివిధ రకాల అద్భుతమైన బహుమతులు ఇచ్చి, ధనం పంచి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
పునరన్తఃపురగతః స్త్రీణాం మధ్యే వృకోదరః। యోధ్యతే స విరాటస్య గజైః సింహైర్మహాబలైః ।। 58
వృకోదరుడు మళ్ళీ అంతఃపురంలోకి వెళ్లి, స్త్రీల మధ్య విరాటుని బలమైన ఏనుగులు, సింహులతో పోరాడాడు.
బీభత్సురపి గీతేన నృత్తేనాపి చ పాణ్డవః। విరాటం తోషయామాస సర్వాశ్చాన్తఃపురస్త్రియః ।। 59
పాండవుడు భీమసేనుడు పాటలు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ విరాటుని, అంతఃపురంలోని స్త్రీలందరినీ సంతోషపరిచాడు.
అశ్వైర్వినీతైర్జవనైస్తత్రతత్ర సమాగతః। తోపయామాస రాజానం నకులో నృపసత్తమమ్। తస్మై ప్రదేయం ప్రాయచ్ఛత్ప్రీతో రాజా ధనం బహు ।। 60
నకులుడు వివిధ ప్రాంతాల నుండి వేగంగా పరుగెత్తే, బాగా శిక్షణ పొందిన గుర్రాలను తెచ్చి, ఆ రాజుకు సమర్పించాడు. రాజు సంతోషంతో అతనికి అపారమైన ధనం ఇచ్చాడు.
వినీతాన్వృపభాన్దృష్ట్వా సహదేవస్య చాభితః। ధనం దదౌ బహువిధం విరాటః పురుషర్షభః ।। 61
సహదేవుడు తెచ్చిన బాగా శిక్షణ పొందిన గుర్రాలను చూసి, పురుషశ్రేష్ఠుడైన విరాటుడు అతనికి ఎన్నో రకాల ధనాన్ని ఇచ్చాడు.
ద్రౌపదీ ప్రేక్ష్య తాన్సర్వాన్క్లిశ్యమానాన్మహారథాన్ । నాతిప్రీతమనా రాజన్నిశ్వాసపరమాఽభవత్ ।। 62
ద్రౌపది ఆ మహారథులు అన్నీ బాధపడుతూ ఉండటాన్ని చూసి, రాజా! హృదయంలో అంతగా సంతోషపడలేదు. ఆమె లోపలుగా దుఃఖంతో ఊపిరి పీల్చింది.
ఏవం తే న్యవసంస్తత్ర ప్రచ్ఛన్నాః పురుషర్షభాః । కర్మాణి తస్య కుర్వాణా విరాటనృపతేస్తదా ।। 63
అలా ఆ పురుషశ్రేష్ఠులు అందరూ అక్కడ రహస్యంగా ఉండి, విరాటుని సేవలో వివిధ పనులు చేసేవారు.
వసమానేషు పార్థేషు మత్స్యస్య నగరే తదా। మహారథేషు చ్ఛన్నేషు మాసా దశ సమాయయుః ।। 1
ఆ సమయంలో పాండవులు మత్స్యపురిలో, మహారథులుగా మారి, దాగుండగా, పది నెలలు గడిచిపోయాయి.
యాజ్ఞసేనీ సుదేష్ణాం తు శుశ్రూషన్తీ విశాంపతే । ఆవసత్పరిచారార్హా సుదుఃఖం జనమేజయ ।। 2
యాజ్ఞసేనీ సుదేష్ణకు సేవ చేస్తూ, అక్కడ ఉండేది. జనమేజయా! ఆమె సేవకు యోగ్యురాలై, ఎంతో కష్టాన్ని భరించింది.
తథా చరన్తీ పాఞ్చాలీ సుదేష్ణాయా నివేశనే। తా దేవీం తోపయామాస తథా చాన్తఃపురస్త్రియః ।। 3
అలా పాంచాలి సుదేష్ణ నివాసంలో సంచరిస్తూ, ఆ రాణిని, అంతఃపురంలోని స్త్రీలను సంతోషపరిచింది.
తస్మిన్వర్షే గతప్రాయే కీచకస్తు మహాబలః। సేనాపతిర్విరాటస్య దదర్శ ద్రుపదాత్మజామ్ ।। 4
ఆ సంవత్సరాంతంలో, మహాబలుడు కీచకుడు, విరాటుని సేనాధిపతి, ద్రుపదుని కుమార్తెను చూశాడు.
తాం దృష్ట్వా దేవగర్భాయాం చరన్తీం దేవతామివ । కీచకః కామయామాస కామబాణప్రపీడితః ।। 5
దేవతలు జన్మించినవారిలా ప్రకాశిస్తూ, దేవతలా సంచరిస్తున్న ఆమెను చూసి, కీచకుడు మనసులో కోరికబాధతో తడిసి, కామబాణాలతో బాధపడుతూ ఆమెను కోరుకున్నాడు.
స తు కామాగ్నిసంతప్తః సుదేష్ణామభిగమ్య వై। ప్రహసన్నివ సేనానీరిదం వచనమబ్రవీత్ ।। 6
కామాగ్నిలో కాలుతున్న కీచకుడు, సుదేష్ణను దగ్గరికి వెళ్లి, చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు.
నేయం మయా జాతు పురేహ దృష్టా రాజ్ఞీ విరాటస్య నివేశనే శుభా। రూపేణ చోన్మాదయతీవ మాం భృశం గన్ధేన జాతా మదిరేవ భామినీ ।। 7
ఈ నగరంలోనో, విరాటుని రాజప్రాసాదంలోనో, ఇంత అందమైన మహిళను నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఆమె రూపం నా మనసును బలంగా ఆకర్షిస్తోంది. ఆమె పరిమళం, మద్యం వాసనలా, నన్ను మత్తులో ముంచుతోంది.
కా దేవరూపా హృదయంగమా శుభే హ్యాచక్ష్వ మే కస్య కుతోత్ర శోభనే। చిత్తం హి నిర్మథ్య కరోతి మాం వశే న చాన్యదత్రౌపధమస్తి మే మతమ్ ।। 8
ఈ దేవతసమానమైన రూపవతె ఎవరు? ఆమె ఎవరి వారు? ఎక్కడినుంచి వచ్చారు? నీవు నాకు చెప్పు, శోభనియే. ఆమె నా మనసును పూర్తిగా ఆకర్షించింది. ఇందులో నాకు తప్పేమీ కనిపించడం లేదు.
అహో తవేయం పరిచారికా శుభా ప్రత్యగ్రరూపా ప్రతిభాతి మామియమ్। అయుక్తరూపం హి కరోతి కర్మ తే ప్రశాస్తు మాం యచ్చ మమాస్తి కించన ।। 9
అయ్యో, నీకు ఉన్న ఈ అందమైన పరిచారిక ఎంత కొత్తగా, ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తోంది! ఆమె రూపానికి తగిన పనులు చేయడం లేదు. నీవు నాకు ఉన్నదేదైనా అనుమతించు, ఆమె నాకు సంతోషాన్ని కలిగించాలి.
ప్రభూతనాగాశ్వరథం మహాజనం సమృద్ధియుక్తం బహుపానయోజనమ్। మనోహరం కాఞ్చనచిత్రభూషణం గృహం మహచ్ఛోభయతామియం మమ ।। 10
అనేక ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, ప్రజలు, సంపద, పానీయాలు, బంగారు అలంకారాలతో మెరిసే నా గొప్ప ఇంటిని ఆమె తన సౌందర్యంతో మరింత అందంగా చేయాలి.
తతః సుదేష్ణామనుమన్త్ర్య కీచకస్తతః సమభ్యేత్య నరాధిపాత్మజామ్। ఉవాచ కృష్ణామభిసాన్త్వయంస్తదా మృగేన్ద్రకన్యామివ జమ్బుకో వనే ।। 11
ఆ తరువాత, సుదేష్ణతో మాట్లాడిన కీచకుడు, రాజకుమార్తెను దగ్గరికి వెళ్లి, మృగరాజుని కుమార్తెను అడవిలో జింక దగ్గరికి వెళ్ళిన నక్కలా, మృదువుగా మాటలతో కృష్ణను ఉద్దేశించి అన్నాడు.
కా త్వం కస్యాసి కల్యాణి కుతో వా త్వం వరాననే। ప్రాప్తా విరాటనగరం తత్త్వమాచక్ష్వ శోభనే ।। 12
నీవెవరు, కల్యాణినీ? ఎవరి వారు? ఎక్కడినుంచి వచ్చావు, అందమైన ముఖముగలవాడా? విరాటునగరానికి నీవు ఎలా వచ్చావో నిజంగా చెప్పు, శోభనియే.
రూపమగ్ర్యం తథా కాన్తిః సౌకుమార్యమనుత్తమమ్। కాన్త్యా విభాతి వక్రం తే శశాఙ్క ఇవ నిర్మలం ।। 13
నీ అందం అపూర్వమైనది, నీ కాంతి, మృదుత్వం ఎవరూ తలపడలేనివి. నీ ముఖంలో మెరిసే వెలుగు, మలినం లేని చంద్రునిలా ప్రకాశిస్తోంది.
నేత్రే సువిపులే సుభ్రు పద్మపత్రనిభేశుభే। వాక్యం తే చారుసర్వాఙ్గి పరపుష్టరుతోపమమ్ ।। 14
నీ కళ్ళు విశాలంగా, అందంగా ఉన్నాయి. నీ కనుబొమ్మలు పద్మదళాల్లా ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి, శోభనియే. నీ మాటలు, అందమైన అవయవాలుగలవాడా, పాడిన పక్షి స్వరంలా మధురంగా వినిపిస్తున్నాయి.
ఏవంరూపా మయా నారీ కాచిదన్యా మహీతలే। న దృష్టపూర్వా సుశ్రోణి యాదృశీ త్వమనిన్దితే ।। 15
ఈ భూమిపై నీవంటి సుందరాంగిని, సుశీలిని, నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు.
లక్ష్మీః పద్మాలయా కా త్వమథ భూతిః సుమధ్యమే। హ్రీః శ్రీః కీర్తిరథో కాన్తిరాసాం కా త్వం వరాననే ।। 16
నీవు పద్మంలో నివసించే లక్ష్మివా? లేక భూతివా, సుమధ్యమా? లేక లజ్జ, శ్రీ, కీర్తి, కాంతి వీటిలో ఏదైనా నీవేనా, అందమైన ముఖముగలవాడా?
అతీవ రూపిణీ కిం త్వమనఙ్గవిహారిణీ। అతీవ భ్రాజసే సుభ్రు ప్రభేవేన్దోరనుత్తమా ।। 17
నీవు ఎంత అపూర్వమైన అందముగలవాడవో! నీవు మన్మథునితో విహరిస్తున్నావా? నీ కనుబొమ్మలు ఎంత అందంగా మెరిసిపోతున్నాయో, చంద్రునికంటే ఎక్కువ కాంతితో ప్రకాశిస్తున్నావు.
అపి చేక్షణపక్ష్మాణాం స్థితజ్యోత్స్నోపమం శుభమ్। దివ్యాంశురశ్మిభిర్వృత్తం దివ్యకాన్తిమనోరమమ్ ।। 18
నీ కళ్ల రెప్పలు చంద్రుని వెలుగులా నిశ్చలంగా మెరిసిపోతున్నాయి. నీ ముఖం దివ్య కాంతులతో చుట్టుముట్టి, మధురంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
నిరీక్ష్య వక్రచన్ద్రం తే లక్ష్మ్యాఽనుపమయా యుతమ్। కృత్స్నే జగతి కో నేహ కామస్య వశగో భవేత్ ।। 19
నీ వంకర చంద్రాకారమైన ముఖాన్ని, అపూర్వమైన కాంతితో కూడినదాన్ని చూసి, ఈ లోకంలో ఎవరు కామానికి లోనవకుండా ఉండగలరు?
హారాలంకారయోగ్యౌ తు స్తనౌ చోభౌ శుభోభనౌ । సుజాతౌ సహితౌ లక్ష్మ్యా పీనౌ వృత్తౌ నిరన్తరౌ ।। 20
నీ రెండు వక్షోజాలు హారాలు, అలంకారాలు ధరించడానికి తగినవి. అవి అందంగా, సమంగా, పుష్టిగా, వృత్తంగా, దగ్గరగా, లక్ష్మితో కూడినవిగా ఉన్నాయి.
కుడ్మలామ్బురుహాకారౌ తవ సుభ్రు పయోధరౌ। కామప్రతోదావివ మాం తుదతశ్చారుహాసిని ।। 21
నీ వక్షోజాలు, సుందర కనుబొమ్మలుగలవాడా, మల్లెపువ్వుల ముక్కలు లాగా ఉన్నాయి. నీ మధురమైన నవ్వుతో, అవి నా మనసును కోరికలతో తాకుతున్నాయి.