నాహం శక్యా విరాటేన యద్వా చాన్యేన కేనచిత్। దేవగన్ధర్వయక్షైర్వా ద్రష్టుం దుష్టేన చేతసా ।। 69
నన్ను విరాటుడు గానీ, ఇంకెవరైనా గానీ, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు కూడా చెడ్డ మనసుతో చూడలేరు.
గన్ధర్వాః పాలయన్తే మాం సుకులాః పఞ్చ సువ్రతాః । పుత్రా దేవాదిదేవానాం సూర్యపావకవర్చసః ।। 70
నన్ను ఐదుగురు గొప్ప గంధర్వులు, దేవతల కుమారులు, సూర్యుడిలా, అగ్నిలా ప్రకాశించే వారు, ధర్మబద్ధంగా కాపాడుతున్నారు.
యశ్చ దుఃశీలవాన్మర్త్యో మాం స్పృశేద్దుష్టచేతసా। స తామేవ నిశాం శీఘ్రం శయీత ముసలైర్హతః ।। 71
ఎవరైనా చెడ్డ స్వభావం కలిగిన మనిషి నన్ను చెడు ఉద్దేశంతో తాకితే, ఆ రాత్రే అతను ముసలాలతో కొట్టి చంపబడతాడు.
యస్యాపి హి శతం పూర్ణం బాన్ధవానాం భవేదపి। సహస్రం వా విశాలాక్షి కోటిర్వాపి సహస్రికా । దుష్టచిత్తశ్చ మాం బ్రూయాన్న స జీవేత్తవాగ్రతః ।। 72
ఎవరికి వందలు, వెయ్యి, కోట్లు బంధువులు ఉన్నా, విశాలనేత్రా! అతను చెడు మనసుతో నన్ను పలికితే, నీ ముందే అతను బ్రతకడు.
న తస్య త్రిదశా దేవా నాసురా న చ పన్నగాః। తేభ్యో గన్ధర్వరాజేభ్యస్త్రాణం కుర్యురసంశయమ్ ।। 73
అటువంటి వాడిని ముప్పైమూడు దేవతలు, అసురులు, నాగులు, గంధర్వ రాజులు కూడా కాపాడలేరు, ఇది నిజమే.
సుదేష్ణే విశ్వస త్వం మాం స్వజనే బాన్ధవేఽపి వా । నాహం శక్యా నరైర్ద్రష్టుం న చ మే వృత్తమీదృశమ్ ।। 74
సుదేష్ణా! నీవు నన్ను నమ్ము, నీ కుటుంబంలోనైనా, బంధువుల మధ్యనైనా. నన్ను ఎవ్వరూ చూడలేరు, నా ప్రవర్తన కూడా అలాంటిది కాదు.
యో మే న దద్యాదుచ్ఛిష్టం న చ పాదౌ ప్రధావయేత్। ప్రీయేరంస్తేన వాసేన గన్ధర్వాః పతయో మమ ।। 75
ఎవరైనా నాకు ఊతిపడిన అన్నం ఇవ్వకపోయినా, లేక నా పాదాలను కడగకపోయినా, నా గంధర్వ భర్తలు ఆ ఇల్లులో సంతోషిస్తారు.
యో హి మాం పురుషో గృద్ధ్యేద్యథాఽన్యాః ప్రాకృతస్త్రియః। తామేవ స ఇమాం రాత్రిం ప్రవిశేదపరాం తనుమ్ ।। 76
ఎవరైనా పురుషుడు నన్ను ఇతర స్త్రీలను ఆశించేలా ఆశిస్తే, ఆ రాత్రే అతను ఇంకొక శరీరంలోకి వెళ్ళిపోతాడు.
న చాప్యహం చాలయితుం శక్యా కేనచిదఙ్గనే। దుఃఖశీలాశ్చ గన్ధర్వాస్త ఇమే బలినః ప్రియాః । ఏవం నివసమానాయాం మయి మా తే భయం హి భూత్ ।। 77
నన్ను ఎవ్వరూ నా నిర్ణయం నుండి తిప్పలేరు. నా ప్రియమైన గంధర్వులు సహజంగా కఠినులు, బలవంతులు. నేను ఇక్కడ ఉన్నంత కాలం నీకు భయం అవసరం లేదు.
ఏవముక్తా తు సైరన్ధ్ర్యా సుదేష్ణా వాక్యమబ్రవీత్। వసేహ మయి కల్యాణి యది తే వృత్తమీదృశమ్ ।। 78
సైరంధ్రీ ఇలా చెప్పిన తరువాత, సుదేష్ణా ఇలా అంది: 'నీ ప్రవర్తన నిజంగా అలాంటిదైతే, నా దగ్గరే ఉండు, మంగళకరమైనవాడా!'
కశ్చ తే దాతుముచ్ఛిష్టం పుమానర్హతి భామిని । ప్రసారయేచ్చ కః పాదౌ లక్ష్మీం దృష్ట్వైవ బుద్ధిమాన్ ।। 79
ఓ అందమైనవాడా, నీ అదృష్టాన్ని చూసి ఎవరు నీకు మిగిలిన అన్నం ఇవ్వగలరు? లేదా ఎవరు నీ పాదాలను చాచి పెట్టమని అడగగలరు?
ఏవమాచారసంపన్నా ఏవం దేవపరాయణా। రక్ష్యా త్వమసి భూతానాం సావిత్రీవద్విజన్మనామ్ ।। 80
నీలా మంచి ఆచారంతో, దేవతల పట్ల భక్తితో ఉన్నవారు, సావిత్రిలా బ్రాహ్మణుల మధ్య రక్షించబడతారు. నీవు కూడా అన్ని జీవులలో రక్షణ పొందవలసినవాడవు.
దేవతా ఇవ కల్యాణి పూజితా వరవర్ణినీ। వస భద్రే మయి ప్రీతా ప్రీతిర్హి మయి వర్తతే। సర్వకామైః ప్రముదితా నిరుద్విగ్నమనాః సుఖమ్ ।। 81
ఓ మంగళకరమైనవాడా, నీ అందమైన రూపంతో, దేవతలా గౌరవించబడుతూ, నా మీద ప్రేమతో సంతోషంగా ఉండు. నా ప్రేమ నిండుగా నీతో ఉంది. అన్ని కోరికలతో ఆనందంగా, చింత లేకుండా జీవించు.
సుదేష్ణయైవముక్తా సా సంప్రీతా చారుహాసినీ। నిర్విశఙ్కా విరాటస్య వివేశాన్తఃపురం సుఖమ్ ।। 82
సుదేష్ణ ఈ మాటలు చెప్పినప్పుడు, ఆ చక్కని నవ్వుతో ఉన్న ద్రౌపది సంతోషంగా, భయమేమీ లేకుండా విరాటుని అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించింది.
యాజ్ఞసేనీ సుదేష్ణాం తు శుశ్రూపన్తీ విశాంపతే। అవసత్పరిచారార్హా సుదుఃఖం జనమేజయ ।। 83
ఓ జనమేజయా, యజ్ఞసేనీ సుదేష్ణకు సేవ చేస్తూ, సేవకు అర్హురాలిగా, ఎంతో బాధను భరించుకుంటూ అక్కడ నివసించింది.
ఏవం విరాటే న్యవసంస్తు పాణ్డవాః కృష్ణా తథాఽన్తఃపురమేత్య శోభనా। అజ్ఞాతచర్యాం ప్రతిరుద్ధమానసా యథాఽగ్రథో భస్మని గూఢతేజసః ।। 84
అలా పాండవులు, ద్రౌపది కూడా విరాటునగరంలో అంతఃపురంలోకి వెళ్లి, తమ అసలైన స్వభావాన్ని దాచుకొని, బూడిదలో దాగిన అగ్నిలా జీవించారు.
ఏవం విరాటనగరే వసన్తః సత్యవిక్రమాః। అత ఊర్ధ్వం నరవ్యాఘ్రాః కిమకుర్వత పాణ్డవాః ।। 1
విరాటునగరంలో సత్యవంతులు, పరాక్రమవంతులు అయిన పాండవులు అలా నివసిస్తూ, తరువాత ఏమి చేసారు?
ఏవం తే న్యవసంస్తత్ర ప్రచ్ఛన్నాః కురునన్దనాః । ఆరాధయన్తో రాజానాం యదకుర్వత తచ్ఛృణు ।। 2
అక్కడ కౌరవంశజులు తమను దాచుకొని ఉండగా, రాజును సంతోషపెట్టేందుకు వారు చేసిన కార్యాలు ఇప్పుడు విను.
యుధిష్ఠిరః సభాస్తారః సభ్యానామభవత్ప్రియః । తథైవ చ విరాటస్య సపుత్రస్య విశాంపతే ।। 3
యుధిష్ఠిరుడు సభలో అందరికీ ప్రియుడయ్యాడు. అలాగే విరాటుని, అతని కుమారునికీ ఇష్టుడయ్యాడు.
స హ్యక్షహృదయజ్ఞస్తాన్క్రీడయామాస పాణ్డవః। అక్షబద్ధాన్యథాకామం సూత్రబద్ధానివ ద్విజాన్ ।। 4
ఆ పాండవుడు, పాశాకలలో నిపుణుడు, తనకు అనుకూలంగా పాశాలను కట్టి, బ్రాహ్మణుడు దారంతో కట్టినట్టు, ఆటలో అందరితో ఆడేవాడు.
అజ్ఞాతం చ విరాటస్య విజిత్య వసు ధర్మరాట్। భ్రాతృభ్యః పురుషవ్యాఘ్రో యథేష్టం సంప్రయచ్ఛతి ।। 5
విరాటుడు గుర్తించకపోయినా, ధర్మరాజు సంపదను గెలుచుకొని, తన అన్నదమ్ములకు కావలసినంతగా ఇచ్చేవాడు.
భీమసేనోపి మాంసాని భక్ష్యాణి వివిధాని చ । అతిసృష్టాని మత్స్యేన విక్రీణన్నివ భ్రాతృషు ।। 6
భీమసేనుడు కూడా విభిన్నమైన మాంసాలు, వంటకాలు పొందుతూ, వాటిని అన్నదమ్ములకు అమ్మినట్టు పంచేవాడు.
వాసాంసి పరిజీర్ణాని లబ్ధాన్యన్తఃపురేఽర్జునః । విక్రీణన్నివ సర్వేభ్యః పాణ్డవేభ్యః ప్రయచ్ఛతి ।। 7
అర్జునుడు అంతఃపురంలో పాతబట్టలు సంపాదించి, వాటిని అన్నదమ్ములకు అమ్మినట్టు పంచేవాడు.
నకులోపి ధనం లబ్ధ్వా కృతే కర్మణి వాజినామ్। తుష్టే తస్మిన్నరపతౌ పాణ్డవేభ్యః ప్రయచ్ఛతి ।। 8
నకులుడు గుర్రాల పనిలో రాజు సంతోషపడి ఇచ్చిన ధనాన్ని పాండవులకు పంచేవాడు.
సహదేవోపి గోపానాం వేషమాస్థాయ పాణ్డవః। దధి క్షీరం ఘృతం చైవ పాణ్డవేభ్యః ప్రయచ్ఛతి ।। 9
సహదేవుడు గోపాలుడిగా వేషం వేసి, పెరుగు, పాల, నెయ్యి అన్నదమ్ములకు పంచేవాడు.
కృష్ణా తు సర్వాన్భ్రాతౄంస్తాన్నిరీక్షన్తీ తపస్వినీ । యథా పునరవిజ్ఞాతా తథా చరతి భామినీ ।। 10
ద్రౌపది తన అన్నదమ్ములను గమనిస్తూ, ఎవరికీ తెలియకుండా ఉండేలా ప్రవర్తించేది.
ఏవం సంభావయన్తస్తే తదాఽన్యోన్యం మహారథాః। విరాటనగరే చేరుః పునర్గర్భధృతా ఇవ ।। 11
అలా పరస్పరం గౌరవించుకుంటూ, ఆ మహారథులు విరాటునగరంలో రహస్యంగా తిరిగేవారు.
సాశఙ్కా ధార్తరాష్ట్రస్య భయాత్పాణ్డుసుతాస్తదా । ప్రేక్షమాణాస్తదా కృష్ణామూపుశ్ఛన్నా నరాధిప ।। 12
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల భయంతో, పాండవులు ద్రౌపదిని గమనిస్తూ, దాగి ఉండేవారు, ఓ రాజా.
అథ మాసే చతుర్థే తు శఙ్కరస్య మహోత్సవః। ఆసీత్సమృద్ధో మత్స్యేషు పురుషాణాం సుసంమతః ।। 13
నాలుగవ నెలలో శంకరుని మహోత్సవాన్ని మత్స్యుల దేశంలో గొప్పగా, ప్రజలందరికీ ఎంతో ప్రీతికరంగా జరిపారు.
తత్ర మల్లాః సమాపేతుర్దిగ్భ్యో రాజన్సహస్రశః ।। 14
అందులో అన్ని దిక్కుల నుండి వేలాది మంది మల్లయోధులు వచ్చి చేరారు, ఓ రాజా.