రాజా విరాటః సుశ్రోణి దృష్ట్వా తే పరమం వపుః। మాం విహాయ వరారోహే త్వాం గచ్ఛేత్సర్వచేతసా ।। 59
ఓ సుందర నితంబవతీ! రాజు విరాటుడు నీ పరమ అందాన్ని చూసి, నన్ను వదిలేసి, తన మనసంతా నీపై పెట్టుకుంటాడు.
యం హి త్వమనవద్యాఙ్గీ నరమాయతలోచనే। సుప్రసన్నా హి వీక్షేథాః స కామవరాగో భవేత్ ।। 60
ఓ మినుగుబొమ్మలాంటి అవినాభావమైన రూపవతీ! నీవు ఎవరి మీద సానుభూతితో చూపు వేస్తే, అతడు ప్రేమతో పరవశుడవుతాడు.
సుస్నాతాఽలంకృతా హి త్వం యమీక్షేథా హి మానుషమ్। గ్లానిర్న తస్య దుఃఖం వా న తన్ద్రిర్న పరాజయః ।। 61
నీవు స్నానం చేసి అలంకరించుకుని ఒక మనిషిని చూస్తే, అతనికి అలసట, బాధ, నిద్ర, ఓటమి ఎలాంటి కష్టమూ కలుగవు.
న శోకో న చ సన్తాపో న క్రోధో నానృతం వదే। యం త్వం సర్వాతవద్యాఙ్గి భజేథాః సమలంకృతా ।। 62
నీవు పూర్ణంగా అలంకరించుకుని ఎవ్వరిని ఆశ్రయిస్తే, ఆ వ్యక్తికి శోకం, బాధ, కోపం, అబద్ధం ఏమాత్రం దగ్గరపడవు, నిష్కళంకమైనవాడవుతాడు.
న వ్యాధిర్న జరా తస్య న తృష్ణా న క్షుధా భవేత్। యస్య త్వం వశగా సుభ్రు భవేరఙ్కగతా సతీ ।। 63
సుందరభ్రువా! నీవు ఎవరి అధీనంలో ఉంటే, అతనికి వ్యాధి, వృద్ధాప్యం, దాహం, ఆకలి ఏదీ కలుగదు.
పఞ్చత్వమపి సంప్రాప్తం యం చ త్వం పరిపస్వజేః। బాహుభ్యామనురూపాభ్యాం స జీవేదితి మే మతిః ।। 64
ఒకవేళ ఎవరికైనా మరణం దగ్గరగా వచ్చినా, నీవు నీ తగిన చేతులతో అతన్ని ఆలింగనం చేస్తే, అతను మళ్లీ బ్రతికిపోతాడని నాకు నమ్మకం.
యస్య హి త్వం భవేర్భార్యా యం చ హృష్టా పరిష్వజేః । అతిజీవేస్య సర్వేషు దేవేష్వివ పురన్దరః ।। 65
నీవు ఎవరికీ భార్యగా, ఆనందంగా అతన్ని ఆలింగనం చేస్తే, అతను అందరిలోనూ ఎక్కువకాలం బ్రతుకుతాడు, దేవతల్లో ఇంద్రుడు లాగ.
అధ్యారోహేద్యథా వృక్షం యథా వాఽఽరుహ్య తక్షతి। రాజవేశ్మని వామోరు నను స్యాస్త్వం తథా మమ ।। 66
ఎవరు చెట్టెక్కి దిగి దానిని చెక్కుతారో, అలాగే నీవు నా కోసం రాజమహల్లో ఉండాలి, నాజూకు తొడలవాడా!
యథా కర్కటకీ గర్భమాధత్తే మృత్యుమాత్మనః। తథావిధమహం మన్యే తవ సుభ్రు సమాగమమ్ ।। 67
ఎలా తేలు తన గర్భంలో తనే నాశనం చేసుకునే విత్తనాన్ని పెంచుకుంటుందో, అలాగే నీవు నా దగ్గరికి రాకూడదని నేను భావిస్తున్నాను, సుందరభ్రువా!
అనుమానయే త్వాం సైరన్ధ్రి నావమన్యే కథంచన। భర్తృశీలభయాద్భద్రే తవ వాసం న రోచయే ।। 68
సైరంధ్రీ! నేను నిన్ను అనుమానిస్తున్నాను, కానీ పూర్తిగా నమ్మడం లేదు. నీ భర్త స్వభావాన్ని భయపడి, నీతో ఉండాలనే ఆశ నాకు లేదు, మృదువైనవాడా!
నాహం శక్యా విరాటేన యద్వా చాన్యేన కేనచిత్। దేవగన్ధర్వయక్షైర్వా ద్రష్టుం దుష్టేన చేతసా ।। 69
నన్ను విరాటుడు గానీ, ఇంకెవరైనా గానీ, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు కూడా చెడ్డ మనసుతో చూడలేరు.
గన్ధర్వాః పాలయన్తే మాం సుకులాః పఞ్చ సువ్రతాః । పుత్రా దేవాదిదేవానాం సూర్యపావకవర్చసః ।। 70
నన్ను ఐదుగురు గొప్ప గంధర్వులు, దేవతల కుమారులు, సూర్యుడిలా, అగ్నిలా ప్రకాశించే వారు, ధర్మబద్ధంగా కాపాడుతున్నారు.
యశ్చ దుఃశీలవాన్మర్త్యో మాం స్పృశేద్దుష్టచేతసా। స తామేవ నిశాం శీఘ్రం శయీత ముసలైర్హతః ।। 71
ఎవరైనా చెడ్డ స్వభావం కలిగిన మనిషి నన్ను చెడు ఉద్దేశంతో తాకితే, ఆ రాత్రే అతను ముసలాలతో కొట్టి చంపబడతాడు.
యస్యాపి హి శతం పూర్ణం బాన్ధవానాం భవేదపి। సహస్రం వా విశాలాక్షి కోటిర్వాపి సహస్రికా । దుష్టచిత్తశ్చ మాం బ్రూయాన్న స జీవేత్తవాగ్రతః ।। 72
ఎవరికి వందలు, వెయ్యి, కోట్లు బంధువులు ఉన్నా, విశాలనేత్రా! అతను చెడు మనసుతో నన్ను పలికితే, నీ ముందే అతను బ్రతకడు.
న తస్య త్రిదశా దేవా నాసురా న చ పన్నగాః। తేభ్యో గన్ధర్వరాజేభ్యస్త్రాణం కుర్యురసంశయమ్ ।। 73
అటువంటి వాడిని ముప్పైమూడు దేవతలు, అసురులు, నాగులు, గంధర్వ రాజులు కూడా కాపాడలేరు, ఇది నిజమే.
సుదేష్ణే విశ్వస త్వం మాం స్వజనే బాన్ధవేఽపి వా । నాహం శక్యా నరైర్ద్రష్టుం న చ మే వృత్తమీదృశమ్ ।। 74
సుదేష్ణా! నీవు నన్ను నమ్ము, నీ కుటుంబంలోనైనా, బంధువుల మధ్యనైనా. నన్ను ఎవ్వరూ చూడలేరు, నా ప్రవర్తన కూడా అలాంటిది కాదు.
యో మే న దద్యాదుచ్ఛిష్టం న చ పాదౌ ప్రధావయేత్। ప్రీయేరంస్తేన వాసేన గన్ధర్వాః పతయో మమ ।। 75
ఎవరైనా నాకు ఊతిపడిన అన్నం ఇవ్వకపోయినా, లేక నా పాదాలను కడగకపోయినా, నా గంధర్వ భర్తలు ఆ ఇల్లులో సంతోషిస్తారు.
యో హి మాం పురుషో గృద్ధ్యేద్యథాఽన్యాః ప్రాకృతస్త్రియః। తామేవ స ఇమాం రాత్రిం ప్రవిశేదపరాం తనుమ్ ।। 76
ఎవరైనా పురుషుడు నన్ను ఇతర స్త్రీలను ఆశించేలా ఆశిస్తే, ఆ రాత్రే అతను ఇంకొక శరీరంలోకి వెళ్ళిపోతాడు.
న చాప్యహం చాలయితుం శక్యా కేనచిదఙ్గనే। దుఃఖశీలాశ్చ గన్ధర్వాస్త ఇమే బలినః ప్రియాః । ఏవం నివసమానాయాం మయి మా తే భయం హి భూత్ ।। 77
నన్ను ఎవ్వరూ నా నిర్ణయం నుండి తిప్పలేరు. నా ప్రియమైన గంధర్వులు సహజంగా కఠినులు, బలవంతులు. నేను ఇక్కడ ఉన్నంత కాలం నీకు భయం అవసరం లేదు.
ఏవముక్తా తు సైరన్ధ్ర్యా సుదేష్ణా వాక్యమబ్రవీత్। వసేహ మయి కల్యాణి యది తే వృత్తమీదృశమ్ ।। 78
సైరంధ్రీ ఇలా చెప్పిన తరువాత, సుదేష్ణా ఇలా అంది: 'నీ ప్రవర్తన నిజంగా అలాంటిదైతే, నా దగ్గరే ఉండు, మంగళకరమైనవాడా!'
కశ్చ తే దాతుముచ్ఛిష్టం పుమానర్హతి భామిని । ప్రసారయేచ్చ కః పాదౌ లక్ష్మీం దృష్ట్వైవ బుద్ధిమాన్ ।। 79
ఓ అందమైనవాడా, నీ అదృష్టాన్ని చూసి ఎవరు నీకు మిగిలిన అన్నం ఇవ్వగలరు? లేదా ఎవరు నీ పాదాలను చాచి పెట్టమని అడగగలరు?
ఏవమాచారసంపన్నా ఏవం దేవపరాయణా। రక్ష్యా త్వమసి భూతానాం సావిత్రీవద్విజన్మనామ్ ।। 80
నీలా మంచి ఆచారంతో, దేవతల పట్ల భక్తితో ఉన్నవారు, సావిత్రిలా బ్రాహ్మణుల మధ్య రక్షించబడతారు. నీవు కూడా అన్ని జీవులలో రక్షణ పొందవలసినవాడవు.
దేవతా ఇవ కల్యాణి పూజితా వరవర్ణినీ। వస భద్రే మయి ప్రీతా ప్రీతిర్హి మయి వర్తతే। సర్వకామైః ప్రముదితా నిరుద్విగ్నమనాః సుఖమ్ ।। 81
ఓ మంగళకరమైనవాడా, నీ అందమైన రూపంతో, దేవతలా గౌరవించబడుతూ, నా మీద ప్రేమతో సంతోషంగా ఉండు. నా ప్రేమ నిండుగా నీతో ఉంది. అన్ని కోరికలతో ఆనందంగా, చింత లేకుండా జీవించు.
సుదేష్ణయైవముక్తా సా సంప్రీతా చారుహాసినీ। నిర్విశఙ్కా విరాటస్య వివేశాన్తఃపురం సుఖమ్ ।। 82
సుదేష్ణ ఈ మాటలు చెప్పినప్పుడు, ఆ చక్కని నవ్వుతో ఉన్న ద్రౌపది సంతోషంగా, భయమేమీ లేకుండా విరాటుని అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించింది.
యాజ్ఞసేనీ సుదేష్ణాం తు శుశ్రూపన్తీ విశాంపతే। అవసత్పరిచారార్హా సుదుఃఖం జనమేజయ ।। 83
ఓ జనమేజయా, యజ్ఞసేనీ సుదేష్ణకు సేవ చేస్తూ, సేవకు అర్హురాలిగా, ఎంతో బాధను భరించుకుంటూ అక్కడ నివసించింది.
ఏవం విరాటే న్యవసంస్తు పాణ్డవాః కృష్ణా తథాఽన్తఃపురమేత్య శోభనా। అజ్ఞాతచర్యాం ప్రతిరుద్ధమానసా యథాఽగ్రథో భస్మని గూఢతేజసః ।। 84
అలా పాండవులు, ద్రౌపది కూడా విరాటునగరంలో అంతఃపురంలోకి వెళ్లి, తమ అసలైన స్వభావాన్ని దాచుకొని, బూడిదలో దాగిన అగ్నిలా జీవించారు.
ఏవం విరాటనగరే వసన్తః సత్యవిక్రమాః। అత ఊర్ధ్వం నరవ్యాఘ్రాః కిమకుర్వత పాణ్డవాః ।। 1
విరాటునగరంలో సత్యవంతులు, పరాక్రమవంతులు అయిన పాండవులు అలా నివసిస్తూ, తరువాత ఏమి చేసారు?
ఏవం తే న్యవసంస్తత్ర ప్రచ్ఛన్నాః కురునన్దనాః । ఆరాధయన్తో రాజానాం యదకుర్వత తచ్ఛృణు ।। 2
అక్కడ కౌరవంశజులు తమను దాచుకొని ఉండగా, రాజును సంతోషపెట్టేందుకు వారు చేసిన కార్యాలు ఇప్పుడు విను.
యుధిష్ఠిరః సభాస్తారః సభ్యానామభవత్ప్రియః । తథైవ చ విరాటస్య సపుత్రస్య విశాంపతే ।। 3
యుధిష్ఠిరుడు సభలో అందరికీ ప్రియుడయ్యాడు. అలాగే విరాటుని, అతని కుమారునికీ ఇష్టుడయ్యాడు.
స హ్యక్షహృదయజ్ఞస్తాన్క్రీడయామాస పాణ్డవః। అక్షబద్ధాన్యథాకామం సూత్రబద్ధానివ ద్విజాన్ ।। 4
ఆ పాండవుడు, పాశాకలలో నిపుణుడు, తనకు అనుకూలంగా పాశాలను కట్టి, బ్రాహ్మణుడు దారంతో కట్టినట్టు, ఆటలో అందరితో ఆడేవాడు.