ఏవం విరాటేన సమేత్య పాణ్డవో లబ్ధ్వా చ గోబల్లవతాం యథేష్టతః। అజ్ఞాతచర్యామవసన్మహాత్మా యథా రవిశ్చాస్తగిరిం ప్రవిష్టః ।। 26
ఇలా విరాటుని కలిసిన పాండవుడు తనకు కావలసినట్లు గోబల్లవుని పదవిని పొందాడు. ఆ మహాత్ముడు సూర్యుడు పర్వతంలోకి వెళ్ళినట్టు గుర్తుపట్టకుండా జీవించాడు.
ఏవం విరాటే న్యవసంశ్చ పాణ్డవా యథా ప్రతిజ్ఞాభిరమోఘవిక్రమాః । అబుద్ధచర్యాం చరితుం యథాతథం సముద్రనేమీమభిశాస్తుముద్యతాః ।। 27
ఇలా పాండవులు విరాటుని వద్ద, తమ ప్రతిజ్ఞను నిలబెట్టుకుంటూ, అపారమైన ధైర్యంతో, ఎవరికీ తెలియకుండా జీవిస్తూ, సముద్రపు అంచును తాకేలా ప్రయత్నించారు.
తతః కృష్ణా సుకేశీ సా దర్శనీయా శుచిస్మితా। వేణీకేశాన్సముత్క్షిప్య పీనవృత్తకుచా శుభా । జుగూహే దక్షిణే పార్శ్వే మృదూనసితలోచనా ।। 1
ఆ తరువాత సుందరమైన జుట్టు కలిగిన, మృదువైన నవ్వుతో మెరిసే కృష్ణా, తన వ్రేళ్ల జుట్టును పైకి ఎత్తి, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలను కప్పుకుని, మృదువైన, చల్లని చూపులతో తన కుడి వైపున దాగుకుంది.
వాసశ్చ పరిధాయైకం కృష్ణా సుమలినం మహత్। కృత్వా వేషం చ సైరన్ధ్ర్యాః కృష్ణా వ్యచరదార్తవత్ ।। 2
కృష్ణా ఒక పెద్ద, మురికైన వస్త్రాన్ని ధరించి, సైరంధ్రీ వేషాన్ని వేసుకుని, బాధతో అక్కడక్కడ తిరిగింది.
ప్రవిష్టా నగరం భీరూః సైరన్ధ్రీవేషసంయుతా। తాం నరాః పరిధావన్తః స్త్రియశ్చ సముపాద్రవన్ ।। 3
భయపడుతూ, సైరంధ్రీ వేషంలో నగరంలోకి ప్రవేశించిన ఆమెను, పురుషులు, స్త్రీలు చూసి వెంటపడుతూ వచ్చారు.
అపృచ్ఛంస్తే చ తాం దృష్ట్వా కా త్వం కిం చ చికీర్షసి। సా తానువాచ రాజేన్ద్ర సైరన్ధ్ర్యహముపాగతా। కర్మ చేచ్ఛామి వై కర్తుం తస్య యా మాం భరిష్యతి ।। 4
ఆమెను చూసి, 'నువ్వెవరు? ఏమి చేయాలనుకుంటున్నావు?' అని అడిగారు. ఆమె, 'ఓ రాజా! నేను సైరంధ్రీగా వచ్చాను, ఎవరు నన్ను పని చేయించుకుంటారో వారికి సేవ చేయాలనుకుంటున్నాను' అని చెప్పింది.
తస్యా రూపేణ వేషేణ శ్లక్ష్ణయా చ గిరా తథా। న శ్రద్దధానాస్తాం దేవీమన్నహేతోరుపస్థితామ్ ।। 5
ఆమె రూపం, వేషం, మృదువైన మాటల వల్ల, ఆ దేవత భోజనం కోసం వచ్చిందని వారు నమ్మలేదు.
విరాటస్య తు కైకేయీ భార్యా పరమసంమతా। ఆలోకయన్తీ దదృశే ప్రాసాదాద్ద్రుపదాత్మజామ్ ।। 6
విరాటుని భార్య అయిన కైకేయి, ఎంతో గౌరవించబడే ఆమె, ప్రాసాదం నుండి ద్రుపదుని కుమార్తెను చూసి గుర్తించింది.
సా సమీక్ష్య తథారూపామనాథామేకవాససమ్। స్త్రీభిశ్చ పురుషైశ్చాపి సర్వతః పరివారితామ్ ।। 7
ఆమె అలా ఒంటరిగా, ఒక్క వస్త్రంలో, ఎవరూ రక్షించని స్థితిలో, చుట్టూ ఉన్న ఆడవాళ్లు, మగవాళ్ల మధ్య కనిపించింది.
విరాటభార్యా తాం దేవీ కారుణ్యాజ్జాతసంభ్రమా। అప్రేషయత్సమీపస్థాః స్త్రియో వృద్ధాశ్చ తత్పరాః ।। 8
విరాటునరపతి భార్య అయిన సుదేశ్నా, ఆ దేవిని చూసి దయతో, ఆందోళనతో, దగ్గరలో ఉన్న వృద్ధ మహిళలను పిలిపించమని ఆజ్ఞాపించింది.
అపనీయ తతః సర్వా ఆనయధ్వమిహైవ తామ్। యదా దృష్టా మయా సాధ్వీ కమ్పతే మే మనస్తదా। తస్మాచ్ఛీఘ్రమిహానాయ దర్శయధ్వం యదీచ్ఛథ ।। 9
ఇక్కడ ఉన్నవాళ్లందరినీ తీసుకెళ్లి, ఆ సతీమణిని వెంటనే తీసుకొచ్చి చూపించండి. ఆమెను నేను చూడగానే నా మనసు కలవరపడుతుంది. అందుకే మీరు ఇష్టపడితే త్వరగా ఆమెను తీసుకొచ్చి చూపించండి.
తాస్తథోక్తా ఉపాగమ్య ద్రౌపదీం పరిసంగతాః। ఆనీయ సర్వథా త్వేనామబ్రువన్మధురాక్షరమ్ ।। 10
అలా చెప్పిన తరువాత, ఆ మహిళలు ద్రౌపదిని దగ్గరకు వచ్చి, చుట్టూ చేరి, ఆమెను అన్ని విధాలుగా తీసుకొచ్చి, మధురంగా పలికారు.
భద్రే త్వాం ద్రష్టుమిచ్ఛన్తీ సుదేష్ణా హర్మ్యభూతలే। త్వదర్థం ప్రైషయచ్చాస్మాన్ద్రష్టుం తాం త్వం యదీచ్ఛసి। ఆయాహ్యస్మాభిరేవాద్య రక్ష్యమాణా యథేష్టతః ।। 11
భద్రా! సుదేశ్నా రాణి నిన్ను రాజమహల్లో చూడాలని కోరుకుంటున్నారు. అందుకే మేము నిన్ను పిలవమని పంపారు. నువ్వు ఆమెను కలవాలని ఉంటే, మేము నిన్ను రక్షిస్తూ తీసుకెళ్తాము, రా.
తచ్ఛ్రుత్వా ద్రౌపదీ తాసాం వచనం వాక్యకోవిదా। ఈప్సితర్థాతిలాభేన హృష్టాఽఽయాతా గృహోత్తమమ్ ।। 12
వారి మాటలు విని, మాటలో నైపుణ్యం కలిగిన ద్రౌపది, తాను కోరుకున్నది సిద్ధించినందుకు ఆనందంతో, ఆ గొప్ప ఇంటికి వెళ్లింది.
రాజవేశ్మ హ్యుపాక్రమ్య యత్రాగ్ర్యమహిషీ స్థితా। సుదేష్ణామగమత్కృష్ణా రాజభార్యాం యశస్వినీమ్ ।। 13
రాజమహల్లోకి ప్రవేశించి, అక్కడ ఉన్న ప్రధాన రాణి సుదేశ్నా దగ్గరకు కృష్ణా, ఆ మహారాణిని చేరింది.
కృష్ణాన్కేశాన్మృదూన్దీర్ఘాన్సముద్గ్రథ్యాసితేక్షణా। కుఞ్చితాగ్రాంస్తు సూక్ష్మాగ్రాన్దర్శనీయాన్నిబధ్య చ। జుగూహే దక్షిణే పార్శ్వే మృదూనాయతలోచనా ।। 14
కృష్ణా, మృదువైన, పొడవైన జుట్టును సవరించి, ముడుచుకుని, కుడివైపు దాచుకుంది. ఆమెకు మెత్తని, విశాలమైన కళ్ళు ఉన్నాయి.
సా ప్రవిశ్య విరాటస్య ద్రౌపద్యన్తఃపురం శుభా। హ్రీనిషేవాన్వితా బాలా కమ్పమానా లతేవ సా ।। 15
ఆ చిన్నది, సిగ్గుతో, మర్యాదతో, కొంత భయంతో, వాడిన లతలా వణుకుతూ, విరాటునరపతి అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించింది.
అభిగమ్య చ సుశ్రోణీ సర్వలక్షణసంయుతా। దదర్శావస్థితాం హైమే పీఠే రత్నపరిచ్ఛదే ।। 16
అందమైన నడుము కలిగిన ఆ యువతి, అన్ని శుభలక్షణాలతో, దగ్గరకు వెళ్లి, బంగారు పీఠంపై రత్నాలతో అలంకరించబడిన సుదేశ్నాను చూశింది.
రక్తసూక్ష్మామ్బరధరాం మేఘే సౌదామినీమివ । నానావర్ణవిచిత్రాం చ సర్వాభరణభూషితామ్ ।। 17
మెత్తని ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, రంగురంగుల ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, మేఘంపై మెరుపులా ప్రకాశించింది.
సుభ్రూం సుకేశీం సుశ్రోణీం కుబ్జవామనమధ్యగామ్। బహుపుష్పోపకీర్ణాయాం భూమ్యాం వేదిమివాధ్వరే ।। 18
సుందరమైన కనుబొమ్మలు, మృదువైన జుట్టు, అందమైన నడుము కలిగిన ఆమె, అనేక పువ్వులతో అలంకరించబడిన భూమిపై ఉన్న యజ్ఞవేదికలా కనిపించింది.
సుదేష్ణాం రాజమహిషీం సర్వాలంకారభూషితామ్। శ్రీమతీం రాజపుత్రీణాం శతేన పరివారితామ్ ।। 19
సర్వాభరణాలతో అలంకరించబడిన సుదేశ్నా రాణి, మహారాజ కుమార్తెల వంద మందితో చుట్టూ ఉండి, మహిమతో మెరిసింది.
తాః సర్వా ద్రౌపదీం దృష్ట్వా సన్తప్తాః పరమాఙ్గనాః । పరితశ్చోపతస్థుస్తాః సహసోత్థాయ చాసనాత్ ।। 20
ఆ గొప్ప స్త్రీలు అందరూ ద్రౌపదిని చూసి, హృదయం కలవరపడి, వెంటనే తమ ఆసనాల నుండి లేచి, ఆమె చుట్టూ చేరారు.
నిరీక్షమాణాః సర్వాస్తాః శచీం దేవీమివాగతామ్। గూఢగుల్ఫాం వరారోహాం కృష్ణాం తామ్రాయతేక్షణామ్। అతిసర్వానవద్యాఙ్గీం నతగాత్రీం సుమధ్యమామ్ ।। 21
వారు అందరూ కృష్ణను చూసి, ఆమెను శచిదేవిలా భావించారు. ఆమె మోకాళ్లు కనబడని విధంగా, విశాలమైన తామ్రవర్ణ కళ్ళతో, లోపం లేని అవయవాలతో, వంగిన శరీరంతో, సన్నని నడుముతో మెరిసింది.
న హ్రస్వాం నాతిమహతీం జాతాం బహుతృణే వనే। ఋశ్యరోహీమివానిన్ద్యాం సుకేశీం మృగలోచనామ్ ।। 22
ఆమె నిత్యమూ తక్కువగా గాని, ఎక్కువగా గాని పొడవుగా గాని లేని, గడ్డి అడవిలో పుట్టిన, తప్పులేని ఋశ్యరోహి మృగిలా, అందమైన జుట్టుతో, జింక కన్నులతో కనిపించింది.
తాం మృగీమివ విత్రస్తాం యూథభ్రష్టామివ ద్విపామ్। లక్ష్మీమివ విశాలాక్షీం విద్యామివ యశస్వినీమ్ ।। 23
ఆమె భయంతో వణికే మృగిలా, గుంపు నుండి విడిపోయిన ఏనుగు పిల్లలా, విశాలమైన కళ్లతో లక్ష్మిలా, కాంతివంతమైన విద్యలా కనిపించింది.
రోహిణీమివ తారాణాం దీప్తామగ్నిశిఖామివ। పార్వతీమివ రుద్రాణీం వేలామివ మహోదధేః ।। 24
ఆమె నక్షత్రాలలో రోహిణిలా, అగ్నిలో జ్వలించే జ్వాలలా, దేవతలలో పార్వతిలా, మహాసముద్రానికి తీరం లాంటి వాడిగా కనిపించింది.
సులభామివ నాగీనాం మృగీణామివ కిన్నరీమ్। గఙ్గామివ విశుద్ధాఙ్గీం శారదీమివ శర్వరీమ్ ।। 25
సులభంగా చేరగల నాగకన్యలా, మృగాల మధ్య గంధర్వకన్యలా, గంగలా పవిత్రమైన దేహంతో, శరదృతువులోని రాత్రిలా ప్రకాశవంతంగా ఉన్నావు.
తామచిన్త్యతమాం లోకే ఇలామివ యశస్వినీమ్ । సావిత్రీమివ దుర్ధషాం బ్రాహ్మ్యా లక్ష్మ్యా సమన్వితాం ।। 26
ఈ లోకంలో ఊహించలేనంత గొప్పవైనవు, ఇళా వంటి కీర్తిశాలివి, సావిత్రిలా దుర్జయమైనవు, బ్రహ్మ మరియు లక్ష్మి కాంతి నిండినవు.
సీతామివ సతీం శుద్ధామరున్ధతీమివ ప్రియామ్ । సుదేష్ణా పర్యపృచ్ఛత్తాం విస్మయోత్ఫుల్లలోచనా ।। 27
సీతలా పతివ్రతగా, శుద్ధంగా, అరుంధతిలా ప్రియమైనవిగా ఉన్న నిన్ను సుదేశ్ణా ఆశ్చర్యంతో కన్నులు విప్పి అడిగింది.
కా త్వం సర్వానవద్యాఙ్గి కుతోసి త్వమిహాగతా। కస్య వా త్వం విశాలాక్షి కిం వా తే కరవాణ్యహమ్ ।। 28
నీ శరీరం లోపం లేకుండా ఉంది. నువ్వెవరు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? నువ్వెవరిది, విశాలమైన కళ్లవాడివి? నీకోసం నేను ఏమి చేయగలను చెప్పు.