అజ్ఞాతచర్యాం వత్స్యన్తో రాష్ట్రే వర్షం త్రయోదశమ్ ।। 67
వారు పదమూడవ సంవత్సరాన్ని ఆ రాజ్యంలో గుర్తుపడకుండా గడపాలని నిర్ణయించారు.
విరాటనగరం రమ్యం గచ్ఛమానో యుధిష్ఠిరః। అస్తువన్మనసా దేవీం దుర్గాం త్రిభువనేశ్వరీమ్ ।। 1
విరాటునగరానికి, ఆ అందమైన పట్టణానికి వెళ్తున్న యుధిష్ఠిరుడు, తన మనసులో మూడు లోకాల పాలకురాలు అయిన దుర్గాదేవిని స్తుతించాడు.
యశోదాగర్భసంభూతాం నారాయణవరప్రియామ్ । నన్దగోపకులే జాతాం మఙ్గల్యాం కులవర్ధనీమ్ ।। 2
యశోదా గర్భంలో పుట్టినవాడిని, నందగోప కుటుంబంలో జన్మించినవాడిని, మంగళకరమైనదాన్ని, వంశాన్ని పెంచే దైవాన్ని, నారాయణుని అనుగ్రహానికి ప్రియమైనదాన్ని.
కంసవిద్రావణకరీమసురాణాం క్షయంకరీమ్। శిలాతటవినిక్షిప్తామాకాశం ప్రతి గామినీమ్ ।। 3
కంసుని తరిమికొట్టినదాన్ని, రాక్షసులను నాశనం చేసినదాన్ని, శిలపై ఉంచి ఆకాశం వైపు వెళ్లినదాన్ని.
వాసుదేవస్య భగినీం దివ్యమాల్యవిభూషితామ్। దివ్యామ్బరధరాం దేవీం ఖఙ్గఖేటకధారిణీమ్ ।। 4
వాసుదేవుని సోదరిని, దివ్యమైన పుష్పమాలలతో అలంకరించబడినదాన్ని, దివ్య వస్త్రాలు ధరించినదాన్ని, ఖడ్గం, కవచం పట్టుకున్న దేవతను.
భారావతరణే పుణ్యే యే స్మరన్తి సదా శివామ్ । తాన్వై తారయతే పాపాత్పఙ్కే గామివ దుర్బలామ్ ।। 5
భూమి భారాన్ని తగ్గించడంలో ఎవరైనా ఎప్పుడూ శుభదేవిని స్మరించినా, ఆమె పాపాల మట్టిలో పడ్డవారిని, బలహీనమైన ఆవును మట్టిలోంచి లాగినట్టు, తప్పించిపెడుతుంది.
స్తోతుం ప్రచక్రమే భూయో వివిధైః స్తోత్రసంభవైః । ఆమన్త్ర్య దర్శనాకాఙ్క్షీ రాజా దేవీం సహానుజః ।। 6
రాజు తన తమ్ములతో కలిసి, దుర్గాదేవిని దర్శించాలనే ఆకాంక్షతో, ఆమెను సంబోధిస్తూ, ఎన్నో విధాలుగా స్తోత్రాలు చేయడం ప్రారంభించాడు.
నమోస్తు వరదే కృష్ణే కుమారి బ్రహ్మచారిణి । బాలార్కసదృశాకారే పూర్ణచన్ద్రనిభాననే ।। 7
వరాలిచ్చే దేవతా, నీలవర్ణమా, కుమారికా, బ్రహ్మచారిణీ, ఉదయించే సూర్యుని లాంటి రూపం కలదేవతా, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం కలదేవతా, నీకు నమస్కారం.
చతుర్భుజే చతుర్వక్రే పీనశ్రోణిపయోధరే। మయూరపిచ్ఛవలయే కేయూరాఙ్గదధారిణి ।। 8
నాలుగు చేతులతో, నాలుగు ముఖాలతో, విస్తారమైన నడుముతో, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో, మయూరపిచ్చాలతో అలంకరించిన గాజులతో, చేతులకు కంకణాలు, కేయూరాలు ధరించినవాడివి.
భాసి దేవి యథా పద్మా నారాయణపరిగ్రహః । స్వరూపం బ్రహ్మచర్యం చ విశదం తవ ఖేచరి ।। 9
ఓ దేవీ! నారాయణునికి ప్రియమైన పద్మవతిలా నీవు ప్రకాశిస్తున్నావు. నీ స్వరూపం, నీ పవిత్ర బ్రహ్మచర్య వ్రతం ఎంతో నిర్మలంగా వెలుగుతుంటాయి, ఆకాశంలో సంచరించే దేవతా!
కృష్ణచ్ఛవిసమా కృష్ణా సంకర్షణసమాననా । బిభ్రతీ విపులౌ బాహు శక్రధ్వజసముచ్ఛ్రయౌ ।। 10
నీ వర్ణం కృష్ణునిలా నలుపుగా ఉంది, ముఖం సంకర్షణుని వలె ప్రకాశిస్తోంది. రెండు బలమైన భుజాలు, ఇంద్రుని జెండా లా ఎత్తుగా వెలుగుతుంటాయి.
పాత్రీ చ పఙ్కజీ ఘణ్టీ స్త్రీ విశుద్ధా చ యా భువి । పాశం ధనుర్మహాచక్రం వివిధాన్యాయుధాని చ ।। 11
నీ చేతుల్లో పాత్ర, పద్మం, గంట ఉన్నాయి. భూమిపై నీవు అత్యంత పవిత్రురాలివి. పాశం, ధనుస్సు, గొప్ప చక్రం, ఇంకా అనేక ఆయుధాలు కూడా నీ వద్ద ఉన్నాయి.
కుణ్డలాభ్యాం సుపూర్ణాభ్యాం కర్ణాభ్యాం చ విభూషితా । చన్ద్రవిస్పర్ధినా దేవి ముఖేన త్వం విరాజసే ।। 12
రెండు సంపూర్ణమైన, అందమైన కుండలాలతో చెవులు అలంకరించబడి ఉన్నాయి. ఓ దేవీ! నీ ముఖం చంద్రుని కాంతిని మించిపోతూ ప్రకాశిస్తోంది.
ముకుటేన విచిత్రేణ కేశబన్ధేన శోభినా। భుజఙ్గాభోగవాసేన శ్రోణిసూత్రేణ రాజతా ।। 13
విచిత్రమైన ముకుటంతో, అందమైన జడతో, పాము పొడవైన వస్త్రముతో, వెండిపొదితో నడుము అలంకరించబడి, నీవు ఎంతో శోభగా కనిపిస్తున్నావు.
విభ్రాజసే చాఽఽబద్ధేన భోగేనేవేహ మన్దరః। ధ్వజేన శిఖిపిచ్ఛానాముచ్ఛ్రితేన విరాజసే ।। 14
నీవు విడిపడిన పాము వస్త్రముతో మంద్రపర్వతం లా ప్రకాశిస్తున్నావు. మయూరపిచ్చాలతో తయారైన ఎత్తైన జెండాతో మరింత వెలుగుతుంటావు.
కౌమారం వ్రతమాస్థాయ త్రిదివం పావితం త్వయా। తేన త్వం స్తూయసే దేవి త్రిదశైః పూజ్యసేఽపి చ ।। 15
కుమారికావ్రతాన్ని ఆచరించి, మూడు లోకాలను పవిత్రం చేసావు. అందుకే దేవతలు నిన్ను స్తుతిస్తూ, పూజిస్తున్నారు.
త్రైలోక్యరక్షణార్థాయ మహిషాసురనాశిని । ప్రసన్నా మే సురశ్రేష్ఠే దయాం కురు శివా భవ ।। 16
మూడు లోకాలను కాపాడేందుకు, మహిషాసురుని సంహరించినవాడివి. ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠురాలా! నా మీద దయ చూపి, శుభాన్ని ప్రసాదించు.
జయా త్వం విజయా చైవ సంగ్రామే చ జయప్రదా। మమాపి విజయం దేహి వరదా త్వం చ సాంప్రతమ్ ।। 17
నీవే విజయాన్ని, జయాన్ని ప్రసాదించేవాడివి. యుద్ధంలో జయాన్ని ఇస్తావు. ఇప్పుడు నాకు కూడా విజయాన్ని ప్రసాదించు, వరదాయిని!
విన్ధ్యే చైవ నగశ్రేష్ఠే తవ స్థానం హి శాశ్వతమ్। కాలి కాలి మహాకాలి శీధుమాంసపశుప్రియే ।। 18
వింధ్యపర్వతం మీదే నీ శాశ్వత నివాసం. ఓ కాళి, ఓ మహాకాళి! రక్తం, మాంసం, పశుబలి నీకు ప్రియమైనవి.
కృతానుయాత్రా భూతైస్త్వం వరదా కామచారిణీ। భారావతారే యే చ త్వాం సంస్మరిష్యన్తి మానవాః ।। 19
భూతగణాలతో వెంట నడిచే వరదాయిని, కామాలను నెరవేర్చే దేవతా! భూమిపై భారాన్ని తట్టుకోలేకపోయినవారు నిన్ను స్మరిస్తే వారికి మంగళం కలుగుతుంది.
ప్రణమన్తి చ యే త్వాం హి ప్రభాతే తు నరా భువి । న తేషాం దుర్లభం కించిత్పుత్రతో ధనతోపి వా ।। 20
ప్రభాతంలో నిన్ను నమస్కరించే మనుషులకు, పుత్రసంతానం అయినా, ధనం అయినా ఏదీ దొరకదనేది లేదు.
దుర్గాత్తారయసే దుర్గే తత్త్వం దుర్గా స్మృతా జనైః । కాన్తారేష్వవసన్నానాం మగ్రానాం చ మహార్ణవే। దస్యుభిర్వా నిరుద్ధానాం త్వం గతిః పరమా నృణామ్ ।। 21
దుర్గములనుండి రక్షించే దేవతగా నిన్ను ప్రజలు దుర్గగా స్మరిస్తారు. అడవుల్లో, మహాసముద్రంలో, దొంగల చేతిలో చిక్కుకున్నవారికి నీవే పరమాశ్రయం.
జలప్రతరణే చైవ కాన్తారేష్వటవీషు చ। యే స్మరన్తి మహాదేవి న చ సీదన్తి తే నరాః ।। 22
నీటిని దాటి పోవడంలో, అడవుల్లో, అటవీ ప్రాంతాల్లో నిన్ను స్మరించే వారు ఎప్పుడూ కష్టాల్లో పడరు, ఓ మహాదేవి!
త్వం కీర్తిః శ్రీర్ధృతిః సిద్ధిర్హ్రీర్విద్యా సంతతిర్మతిః। సంధ్యా రాత్రిః ప్రభా నిద్రా జ్యోత్స్నా కాంతిఃక్షమాదయా ।। 23
నీవే కీర్తి, శ్రీ, ధైర్యం, సిద్ధి, లజ్జ, విద్య, సంతానం, బుద్ధి, సంధ్య, రాత్రి, వెలుగు, నిద్ర, జ్యోత్స్న, అందం, సహనం, దయ.
నృణాం చ బన్ధనం మోహం పుత్రనాశం ధనక్షయమ్। వ్యాధిం మృత్యుం భయం చైవ పూజితా నాశయిష్యసి ।। 24
నీకు పూజ చేస్తే, మనుషుల్లో బంధాలు, మోహం, కుమారుల నష్టం, ధన నష్టం, వ్యాధి, మరణం, భయం అన్నీ నశిస్తాయి.
సోహం రాజ్యాత్పరిభ్రష్టః శరణం త్వాం ప్రపన్నవాన్ । ప్రణతశ్చ యథా మూర్ధ్నా తవ దేవి సురేశ్వరి ।। 25
రాజ్యం కోల్పోయిన నేను నీ ఆశ్రయాన్ని పొందాను. ఓ దేవీ, దేవతల రాణీ! తల వంచి నీకు నమస్కరిస్తున్నాను.
త్రాహి మాం పద్మపత్రాక్షి సత్యే సత్యా భవస్వ నః। శరణం భవ మే దుర్గే శరణ్యే భక్తవత్సలే ।। 26
కమలదళాలయనయనాల దేవీ, నన్ను రక్షించు. నిజంగా మాకు దయచూపు. దుర్గే! భక్తులకు ఆశ్రయమిచ్చే అమ్మా, నాకు ఆశ్రయమవు.
ఏవం స్తుతా హి సా దేవీ దర్శయామాస పాణ్డవమ్ । ఉపగమ్య తు రాజానమిదం వచనమబ్రవీత్ ।। 27
అలా స్తుతించబడిన ఆ దేవత పాండవునికి ప్రత్యక్షమై, రాజును దగ్గరకు వచ్చి ఇలా మాటలాడింది.
శృణు రాజన్మహాబాహో మదీయం వచనం ప్రభో। భవిష్యత్యచిరాదేవ సంగ్రామే విజయస్తవ ।। 28
మహాబాహువున్న రాజా! ప్రభూ! నా మాట విను. త్వరలోనే యుద్ధంలో నీకు విజయం కలుగుతుంది.
మమ ప్రసాదాన్నిర్జిత్య హత్వా కౌరవవాహినీమ్ । రాజ్యం నిష్కణ్టకం కృత్వా భోక్ష్యసే మేదినీం పునః ।। 29
నా అనుగ్రహంతో నీవు కౌరవ సైన్యాన్ని జయించి, రాజ్యాన్ని ఎలాంటి విఘ్నాలు లేకుండా చేసి, మళ్లీ భూమిని అనుభవిస్తావు.